RV jaarrekening 2020 gemeente Vijfheerenlanden.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer 295738

Onderwerp: Jaarrekening 2020 gemeente Vijfheerenlanden - raadsversie

Vergaderdatum raad: 8 juli 2021 Geheim: Nee Steller: Rob Penning Portefeuillehouder: Wethouder van Middelkoop

Beslispunten 1. 2.

3.

4. 5. 6.

De jaarstukken 2020 van de gemeente Vijfheerenlanden met een totaal financieel nadelig saldo van € 41.639.000 vast te stellen. In te stemmen met het overhevelen van 2020 naar 2021 van een aantal in het resultaat 2020 vrijgevallen incidentele bestemmingsbudgetten, die nog niet zijn aangewend maar nog wel in 2021 zullen worden aangewend voor een bedrag van € 1.285.000. Dit bedrag te storten in de nieuw in te stellen reserve overlopende posten 2020/2021. Aanvullend daarop de volgende bedragen ter beschikking te stellen voor:  Een nieuw in te stellen reserve Spoorse doorsnijdingen voor een bedrag van € 1.004.000;  Een nieuw in te stellen reserve Arbeidsmarktregio voor een bedrag van € 1.638.000;  Een nieuw in te stellen reserve Inwonersinitiatieven voor een bedrag van € 438.000;  De reserve onderhoud wegen voor een bedrag van € 102.000;  De reserve Corona voor een bedrag van € 159.000. In de begroting 2021 een bedrag van € 1.285.000 aan budget beschikbaar te stellen uit de reserve overlopende posten 2020/2021 (zie beslispunt 2) voor het doen van uitgaven voor de betreffende bestemmingsbudgetten. Het nadelig saldo en de bij beslispunt 2) en 3) genoemde stortingen voor een totaal bedrag van € 46.265.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve. In te stemmen met het afsluiten van de niet meer benodigde restantkredieten van de gemeente Vijfheerenlanden.

Inleiding Het dit jaar doorlopen proces om te komen tot de jaarstukken 2020 is inhoudelijk beter verlopen dan in voorgaande jaren. Dit heeft geleid tot een concept versie van de jaarrekening ten behoeve van de accountantscontrole. Deze is door het college (geheel conform planning) vastgesteld op 20 april 2021 en is door de accountant gebruikt voor de controle van de jaarrekening. Hierna zijn nog enkele tekstuele aanpassingen gedaan vanuit de organisatie en zijn er nog enige correcties

uitgevoerd op aanwijzing van de accountant. Uiteindelijk heeft dit geleid tot de nu voorliggende raadsversie van de jaarrekening. De controle door de accountant is goed verlopen. Los van dit beter verlopen proces hebben we in het boekjaar 2020 (en deels ook 2021) nog wel te maken met een aantal onvolkomenheden uit het verleden. Dit leidt ook bij de jaarrekening 2020 tot bevindingen van de accountant en (waarschijnlijk) een verklaring met beperking voor wat betreft de rechtmatigheid. De belangrijkste veroorzaker hiervan is de onrechtmatigheid op inkopen, jeugd en subsidies. Deze onderdelen waren in de jaarrekening 2019 (vastgesteld in november 2020) ook al de veroorzakers van de onrechtmatigheden. Als gevolg van het laat beschikbaar komen van het accountantsrapport 2019 konden er onvoldoende maatregelen getroffen worden om deze in 2020 te voorkomen. De accountantscontrole wordt in juni afgerond. Het feit dat de laatste afstemming momenteel nog plaatsvindt, betekent dat de accountantsverklaring en het -rapport nog niet beschikbaar zijn. Naar verwachting wordt het concept accountantsverslag eind juni ontvangen. Hiervoor staat nog een gesprek met de accountant, wethouder Financiën, de directeur en ambtelijke ondersteuning gepland. Na dit gesprek wordt een bestuurlijke reactie opgesteld en zal zowel het accountantsverslag als de bestuurlijke reactie aan de raad worden toegezonden.

De accountant maakt nog een voorbehoud ten aanzien van mogelijke correcties, die tijdens het afronden van de controle nog worden geconstateerd. De jaarstukken 2020 van de gemeente Vijfheerenlanden sluiten met een nadelig saldo van circa € 41,6 miljoen. In dit nadelig saldo is het nadeel in verband met de uitspraak Niemans van circa € 51 miljoen volledig verwerkt. Over de dekking van het nadeel zijn door uw raad in de vergadering van 18 maart 2021 besluiten genomen. Gecorrigeerd voor het nadeel Niemans is er sprake van een voordelig saldo van circa € 9,4 miljoen. Van dit gecorrigeerde voordelig saldo is een bedrag van € 3,3 miljoen al toegelicht bij de 2e bestuursrapportage 2020. Een aanvullend voordelig resultaat van € 1,6 miljoen wordt verklaard door meevallende apparaatskosten. Er is in 2020 ook sprake van een aantal in het resultaat vrijgevallen budgetten, die nog wel in de komende jaren moeten worden aangewend. Deze voordelen tellen op tot ruim € 3,3 miljoen en worden bij beslispunt 3 van dit raadsvoorstel nader toegelicht. Het resterende voordeel van € 1,2 miljoen betreft het saldo van diverse kleinere voor- en nadelen. Een beknopte samenvatting hiervan is opgenomen op de pagina’s 161 en 162 van deze jaarrekening.

Beoogd effect Vaststelling door de gemeenteraad van de jaarstukken 2020 van de gemeente Vijfheerenlanden, binnen de gestelde deadline van 15 juli 2021 en het vaststellen van de bestemmings- en dekkingsvoorstellen voor rechtmatige besteding van over te hevelen budgetten. Tevens wordt beoogd om incidentele budgetten beschikbaar te houden, voor zover deze in 2020 nog niet zijn benut.

Argumenten 1.1

Met de vaststelling van de Jaarstukken 2020 legt het college verantwoording af aan de raad. Op basis van de aangeleverde Jaarstukken 2020 en de controle die hierop is uitgevoerd door de gemeentelijke accountant, legt het college met deze Jaarstukken verantwoording af over het in 2020 uitgevoerde beleid en de hierbij behorende inkomsten en uitgaven.

1.2

Na verwerking van alle bekende feiten met financiële gevolgen over het boekjaar 2020 sluit

de jaarrekening 2020 van de gemeente Vijfheerenlanden met een nadelig saldo van € 41.639.000. De raad wordt voorgesteld dit saldo vast te stellen. Het nadelig saldo 2020 van € 41.639.000 betreft het saldo van de lasten (€ 359 miljoen) en de baten (€ 318 miljoen). Ten opzichte van de bijgestelde begroting 2020 (van € 3.261.000 voordelig) betekent dit een te verklaren verschil van € 44.900.000. De voor- en nadelen die het saldo veroorzaken, worden nader toegelicht in het hoofdstuk baten en lasten van de jaarrekening 2020. De belangrijkste veroorzaker van dit nadeel is het gevolg van de uitspraak in de zaak Niemans. 2.1

Voorgesteld wordt om een bedrag van € 1.285.000 over te hevelen van 2020 naar 2021, omdat hiervoor verplichtingen zijn aangegaan of de wens bestaat om incidentele budgetten beschikbaar te houden voor het realiseren van de bijbehorende doelstellingen van deze middelen. Dit betreft: Versimpelteam € 12.000: In 2020 gingen veel activiteiten niet door vanwege de coronamaatregelen. Het merendeel van deze activiteiten wordt georganiseerd door het Taalhuis van de Bibliotheek Lek en IJssel. Daardoor is ook een deel van de geoormerkte budgetten nog niet uitgegeven. We verwachten dat dit in 2021/2022 wel gebeurt. Frictiekosten uit overschot personeelskosten € 1.169.000: In de meerjarenbegroting 20212024 is een structurele bezuiniging van € 2,5 miljoen doorgevoerd op de begroting. Een groot deel daarvan, bijna € 1,9 miljoen, betreft bezuinigingen op personeel. In die begroting is aangegeven, dat het nodig is om te kunnen beschikken over een incidenteel frictiekostenbudget om deze structurele besparing te kunnen te realiseren. Het budget is door vacatures en dergelijke in 2020 niet uitgegeven. De raad heeft hiertoe al besloten door middel van het raadsvoorstel (zaaknummer 244191) van 22 april 2021. Externe ondersteuning inzake adviezen met betrekking tot de overeenkomst met Laco € 32.000: Hiervoor was in 2020 een budget beschikbaar van € 80.000 en dit is nog niet volledig uitgegeven.

De werkzaamheden lopen in 2021 nog door. De externe ondersteuning is noodzakelijk aangezien dit expertise betreft die de gemeente niet zelf in huis heeft. Externe ondersteuning bij het opstellen van het sportbeleid € 40.000: Hiervoor was in 2020 een budget beschikbaar van € 57.000 en dit is nog niet volledig uitgegeven. De werkzaamheden zijn in 2020 (mede als gevolg van de coronamaatregelen) niet afgerond en lopen ook in 2021 nog door. Incidenteel budget voor opstellen warmtevisie € 32.000: Dit betreft een budget ter aanwending in 2020 en 2021. Het is bestemd voor het opstellen van de transitievisie warmte. Deze wordt in 2021 opgeleverd. Een deel van het budget is bestemd voor het inrichten van de energieloketten en de wijkgerichte aanpak welke in en na 2021 zullen plaatsvinden. In 2019 is door het rijk € 202.101 ter beschikking gesteld aan gemeenten voor de periode 2019 tot en met 2021. De nadruk bij deze middelen ligt op de ondersteuning van de decentrale overheden bij het realiseren van de Regionale Energie Strategieën(RES) en op de ondersteuning van gemeenten bij de Transitievisies Warmte.

3.1

Het instellen van de nieuwe reserve voor Spoorse doorsnijdingen draagt mede bij aan de oplossing van het vraagstuk ontsluiting Broekgraaf. In de periode 2009-2011 heeft de gemeente Leerdam via de Algemene uitkering een bedrag van € 1.004.000 ontvangen voor Spoorse doorsnijdingen. Bij raadsbesluit van de gemeente Leerdam van 19 mei 2016 is besloten om deze middelen onder meer in te zetten voor een optimalisatie van de rotonde Recht van ter Leede, de verbetering van de fietsverbinding

tussen Broekgraaf en station Leerdam en het opheffen van de spoorwegovergang Koenderseweg. Omdat er geen terugbetalingsverplichting rust op deze middelen, zijn deze in de jaarrekening 2019 vrijgevallen ten gunste van het rekeningresultaat en overgeheveld naar 2020. Ook in 2020 zijn er nog geen uitgaven geweest. Met deze overheveling, via storting in een bestemmingsreserve wordt beoogd de middelen beschikbaar te houden voor ter gedeeltelijke dekking van de kosten in verband met het vraagstuk van ontsluiting Broekgraaf. 3.2

Het instellen van een nieuwe reserve voor integratie-uitkering Arbeidsmarktregio draagt bij aan de doelstellingen van de Arbeidsmarktregio. Het betreft regionale middelen. Ook in 2020 is een bedrag ontvangen van € 1.425.000. Na aftrek van in 2020 gemaakte kosten is het restantbedrag van € 929.000 vrijgevallen ten gunste van het rekeningresultaat. Het betreft echter regionale middelen die de gemeente Vijfheerenlanden namens de Arbeidsmarktregio beheert. Wij stellen dan ook voor deze middelen op te nemen in een nieuwe reserve om deze de komende jaren te kunnen aanwenden conform de doelstellingen van de integratie-uitkering. Dit betreft een aanvulling omdat vanuit de jaarrekening 2019 ook al € 709.000 was overgeheveld. Hiermee komt het in totaal te reserveren bedrag op € 1.638.000.

3.3

Het instellen van een nieuwe reserve voor inwonersinitiatieven geeft uitvoering aan een raadsbesluit. Voor het niet in 2020 aangewende deel van het budget inwonersinitiatieven is een bestemmingsreserve ingesteld. Deze reserve mag maximaal gevuld worden tot € 500.000 (zie voorstel/besluit: 78714). In 2020 houden wij € 439.000 over en conform de wens van de raad wordt dit bedrag via dit besluit gereserveerd.

3.4

De storting van een bedrag van € 102.000 in de reserve onderhoud wegen waarborgt de uitvoering van het in 2020 voorgenomen (maar nog niet afgeronde) onderhoudsprogramma. Door het bedrag van € 102.000 te storten in de reserve onderhoud wegen wordt voorkomen dat de afronding van het nog niet afgeronde onderhoudsprogramma 2020 ten koste gaat van het onderhoudsprogramma 2021.

3.5

De storting in de reserve corona van een bedrag van € 159.000 is conform bestaand beleid. Conform bestaand beleid worden ontvangen (rijks) middelen voor corona, gestort in de reserve corona. Uit de decembercirculaire 2020 komt naar voren dat er voor de gemeente Vijfheerenlanden nog € 159.000 aan additionele coronamiddelen beschikbaar is gesteld voor 2020. Dit was te laat om deze nog in 2020 via een raadsbesluit te laten storten in de reserve. Daarom wordt voorgesteld dit via de resultaatbestemming te doen.

4.1

Het bij beslispunt 2 genoemde over te hevelen bedrag van € 1.285.000 zal in 2021 tot extra uitgaven leiden. De bij beslispunt 2 via de reserve overlopende posten 2020/2021 over te hevelen budgetten zullen naar verwachting in 2021 volledig worden uitgegeven. De dekking van deze uitgaven wordt voorzien door het begroten van een onttrekking aan de reserve overlopende posten 2020/2021. Met deze onttrekking moet door uw raad worden ingestemd, door vaststelling van dit beslispunt.

5.1

Het nadelig saldo en de dekking voor de overige voorstellen worden onttrokken aan de Algemene reserves. Per saldo wordt er een bedrag van € 46.265.000 onttrokken aan de algemene reserves. Hiermee komen deze na verwerking negatief te staan. Echter bij het op 18 maart 2021 door de raad vastgestelde dekkingsvoorstel Niemans is dit hersteld, door de inzet van andere reserves. Wanneer dit bedrag van circa € 46,3 miljoen wordt vergeleken met het nadeel in verband met de uitspraak Niemans van € 51 miljoen, dan is er ten opzichte van het dekkingsplan Niemans, sprake van een verbetering van de stand van de algemene reserve van circa € 4,7 miljoen.

6.1

Het afsluiten van de in de jaarstukken 2020 van de gemeente Vijfheerenlanden opgenomen af te sluiten restantkredieten is mogelijk omdat de betreffende projecten zijn afgerond en/of de betreffende restantkredieten niet meer benodigd zijn. Jaarlijks worden bij de vaststelling van de jaarstukken de restant kredieten van alle afgeronde investeringen afgesloten. Dit om te voorkomen dat deze restant kredieten beschikbaar blijven en jarenlang worden doorgeschoven zonder directe bestemming. Daarbij is onder meer het criterium toegepast dat een restant krediet kan worden afgesloten als het al meer dan twee jaar (na het jaar waarin het krediet is verstrekt) openstaat en er in (de eerste maanden van) 2021 geen kosten meer op geboekt zijn. Voor een overzicht van de af te sluiten restantkredieten wordt verwezen naar bijlage overzicht restant kredieten bij de jaarrekening.

Risicoparagraaf Het boekjaar 2020 is afgelopen op 31 december 2020. Financieel kunnen wij dit boekjaar echter pas afsluiten na vaststelling van de Jaarrekening 2020 in de gemeenteraad. Het is belangrijk dat wij dit doen voor 15 juli, zodat we binnen de hiervoor gestelde termijnen blijven. Het is ons gelukt om het jaarrekeningproces, inclusief de hiertoe behorende accountantscontrole, tijdig af te ronden. Indien wij de Jaarstukken 2020 niet voor de deadline van 15 juli indienen bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, kan worden besloten om de uitbetaling van de algemene uitkering voor de gemeente Vijfheerenlanden op te schorten. Daarnaast kan niet tijdige indiening bij de Provinciaal toezichthouder leiden tot verscherpt financieel toezicht. Dit is uiteraard zeer onwenselijk. Ten slotte is het voor het imago van onze gemeente niet goed wanneer wij de deadline niet halen.

Betrokkenheid pers Separaat wordt een persbericht opgesteld.

Financiële paragraaf Omdat het een puur financieel stuk betreft, wordt op de financiële consequenties onder het kopje 'argumenten' nadrukkelijk ingegaan.

Participatieparagraaf Niet van toepassing

Duurzaamheidsparagraaf Niet van toepassing

Communicatieparagraaf Een beknopt persbericht wordt opgesteld. Daarin wordt op hoofdlijnen het financiële resultaat 2020 van de gemeente Vijfheerenlanden geduid, gebruik makend van informatie uit dit raadsvoorstel. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl {{signer1}} 09/06/2021 14:18:06 CEST ID: 35f07ac3-1cc2-4e2a-8842-9897abd4f4b2 Auth: Consent

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl {{signer2}} 09/06/2021 14:53:25 CEST ID: 35f07ac3-1cc2-4e2a-8842-9897abd4f4b2 Auth: Consent

de secretaris,

de burgemeester,

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen  

Jaarrekening gemeente Vijfheerenlanden – raadsversie Monitor woningbouwprojecten Vijfheerenlanden (conform toezegging aan raad)