RV Instandhouding Dorpshuis Het Brandpunt te Nieuwland

Raadsvoorstel Zaaknummer 1791336 Onderwerp: Instandhouding dorpshuis het Brandpunt te Nieuwland Vergaderdatum raad: 2 juli 2026 Geheim: Steller: Portefeuillehouder:

Nee Evert-Jan Muiser Wethouder Jongenelen

Beslispunten 1. Een incidenteel budget van € 243.411 (incl. BTW) beschikbaar te stellen voor het jaar 2026 voor het uitvoeren van groot onderhoud aan dorpshuis het Brandpunt te Nieuwland voor de periode van 2026 tot en met 2033 en dit te dekken vanuit de reserve gemeenschapshuizen; 2. De instandhoudingsubsidie voor dorpshuis het Brandpunt vanaf 2027 van € 35.669 te verlagen naar € 26.849, dit in afwijking met het vastgestelde beleidskader gemeenschapshuizen. Het structurele positieve begrotingsresultaat van € 8.820 te verwerken via de 2e bestuursrapportage 2026.

Voorgeschiedenis Het college- en raadsvoorstel over de instandhouding van dorpshuis Het Brandpunt in Nieuwland is in februari 2025 behandeld in het college. Destijds is besloten het voorstel niet verder ter beraadslaging aan uw raad voor te leggen omdat er onvoldoende inzicht was in de financiële situatie van de stichting en het nieuwe beleid over dorpshuizen af te wachten. Ook heeft de langdurige aanhoudende onduidelijkheid over de al dan niet nieuwbouw op de schoollocatie en op welke termijn, een onduidelijk financieel inzicht tot gevolg gehad. Op 13 november 2025 heeft de raad het beleidskader gemeenschapshuizen “Ruimte voor ontmoeting” vastgesteld, inclusief de bijbehorende financiële middelen voor de instandhouding van de gemeenschapshuizen. Het Brandpunt is er hier één van. Op basis van het nieuwe beleidskader hebben in januari 2026 vervolgens gesprekken plaatsgevonden tussen de gemeente en het stichtingsbestuur van dorpshuis Het Brandpunt. Tijdens deze gesprekken kwam naar voren dat het gebruikte MJOP (meerjarenonderhoudsplan), waarop onder andere de instandhoudingssubsidie is gebaseerd, geactualiseerd moest worden. Hierbij bleek dat bij het eerdere voorstel nog werd uitgegaan van instandhouding van het pand tot en met 2029, terwijl inmiddels duidelijk is geworden dat instandhouding minimaal tot en met 2033 noodzakelijk is.

Met dit voorstel wordt aangesloten bij het beleidskader Gemeenschapshuizen en wordt voorzien in de aanvullende instandhoudingsopgave die hierdoor ontstaat.

Inleiding In dit voorstel vragen wij uw raad om voor de periode 2026 tot en met 2033 incidenteel budget beschikbaar te stellen voor het uitvoeren van instandhoudingsmaatregelen aan dorpshuis Het Brandpunt. Dit budget is gebaseerd op het meerjarenonderhoudsplan dat noodzakelijk is om het gebouw tot en met 2033 in stand te houden. Op dit moment wordt gewerkt aan het Duurzaam Integraal Huisvestingsplan gemeenschapshuizen. Gezien de leeftijd van het gebouw is te verwachten dat binnen deze periode Dorpshuis het Brandpunt in aanmerking kan komen voor renovatie of nieuwbouw. De verdere afwegingen, uitgangspunten en mogelijke scenario’s hiervoor moeten nog worden uitgewerkt.

Als gemeente hechten wij waarde aan het behoud van voorzieningen voor sociale ontmoeting na de privatisering van dorpshuis Het Brandpunt door de voormalige gemeente Zederik. Het college heeft grote waardering voor Stichting Dorpshuis Nieuwland die zich volledig heeft ingezet voor het in stand houden van het dorpshuis. De stichting draagt zorg voor het onderhoud van het gebouw, de organisatie van activiteiten, sportvoorzieningen en alle overige aspecten die horen bij de exploitatie van een dorpshuis. Vanuit middelen die oorspronkelijk beschikbaar zijn gesteld door de voormalige gemeente Zederik en die binnen de begroting van de gemeente Vijfheerenlanden zijn voortgezet, heeft de stichting in de periode 2016 tot en met 2024 een bijdrage ontvangen van in totaal € 235.994 voor de instandhouding van de accommodatie. Daarnaast heeft de stichting tot en met 2024 voor circa € 405.000 uit eigen middelen aan onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. Ook heeft de stichting provinciale subsidies aangetrokken om vernieuwing van het dorpshuis mogelijk te maken. Het stichtingsbestuur zet zich samen met vrijwilligers actief in om het dorpshuis op een gezonde en toekomstbestendige wijze te exploiteren. Om het dorpshuis ook de komende jaren, tot en met 2033, in stand te kunnen houden, is aanvullende ondersteuning vanuit de gemeente noodzakelijk.

Beoogd effect Dorpshuis Het Brandpunt te Nieuwland in de kern Nieuwland in stand houden zodat het bestuur de bestaande sociale ontmoeting, sportactiviteiten en maatschappelijke activiteiten kan voortzetten.

Argumenten 1.1 Door een eenmalige bijdrage te doen kan de stichting het pand tot en met 2033 op een gezonde wijze onderhouden. Voor de periode van 2026 tot en met 2033 staat er een totaalbedrag van € 431.354 voor de uitvoering van groot en klein onderhoud. Dit bedrag is gebaseerd op de uitgevoerde inspectie van 2024. Het MJOP is daarnaast gecontroleerd, geactualiseerd en aangepast door het stichtingsbestuur en het team Vastgoed waardoor er een plan staat voor de komende jaren. Wanneer hier het verlaagde subsidiebedrag van € 26.849 in mindering wordt gebracht van 2027 tot en met het jaar 2033 resteert de incidentele bijdrage van € 243.411 (incl. BTW). Over de langere periode bezien valt de totale gemeentelijke bijdrage hoger uit. Daarbij is echter van belang dat in het eerdere voorstel uit 2025 werd uitgegaan van een incidentele bijdrage tot en met 2029. In het huidige voorstel wordt de instandhoudingsperiode verlengd tot en met 2033. Omgerekend naar de langere looptijd is sprake van een lagere jaarlijkse bijdrage. Daarnaast wordt de structurele instandhoudingssubsidie die start in 2027 verlaagd. Door eenmalig een hoger bedrag beschikbaar te stellen kan de stichting de komende jaren het onderhoud blijven uitvoeren. Zo staat er voor 2026 een bedrag van € 141.586 gepland om uit te geven. Een groot deel van het budget staat voor het vervangen van inventaris.

Deze kan dus op den duur eventueel meeverhuisd worden naar een nieuwe locatie. De investeringen die direct bijdragen aan de veiligheid van het gebouw hebben onder meer betrekking op het inbraakalarm, onderhoud aan de sportvloer en de brandmeldinstallatie (BMI). Ook jaarschijf 2027 vraagt nog om een investering van € 72.066. Door dit eenmalige bedrag beschikbaar te stellen is er voldoende liquiditeit voor de stichting om het gebouw te blijven exploiteren en onderhouden. 1.2 Door deze bijdrage blijft dorpshuis Het Brandpunt beschikbaar voor maatschappelijke functies. Dorpshuis Het Brandpunt vervult een belangrijke functie binnen Nieuwland als locatie voor sociale

ontmoeting, sport en maatschappelijke activiteiten. Door het beschikbaar stellen van incidenteel budget kan het gebouw voor deze functies beschikbaar blijven en wordt voorkomen dat onderdelen van de accommodatie op termijn niet meer gebruikt kunnen worden. Daarnaast draagt de investering eraan bij dat het gebouw blijft voldoen aan de eisen die nodig zijn voor het huidige gebruik van de accommodatie. Hiermee blijft Het Brandpunt een centrale ontmoetingsplek voor inwoners van Nieuwland en omliggende kernen. 1.3 De stichting heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in het pand om het de komende jaren bruikbaar te houden. De afgelopen jaren zijn diverse werkzaamheden uitgevoerd, zoals de renovatie van de kleedkamers en de entree. Daarnaast zijn sportmaterialen vervangen en is een deel van de keukeninventaris vernieuwd, waaronder koel- en vriesapparatuur en servies. Ook zijn nieuwe audiovisuele middelen aangeschaft. Deze investeringen zijn gedaan met als doel het pand een frisse en eigentijdse uitstraling te geven, zodat het aantrekkelijk blijft voor de verschillende doelgroepen die gebruik maken van het dorpshuis. Hierdoor zijn de financiële middelen van de stichting grotendeels uitgeput en is er onvoldoende budget beschikbaar om de komende jaren het noodzakelijke onderhoud zelfstandig uit te blijven voeren.

In de gesprekken met de stichting is aanvullend inzicht verstrekt in de exploitatie, de eerder door de stichting zelf gefinancierde investeringen en de organisatorische inrichting van de betrokken stichtingen. Deze informatie is betrokken bij de beoordeling van het voorstel. 2.1 Doordat er eenmalig een hoger bedrag beschikbaar wordt gesteld kan de structurele instandhoudingsubsidie verlaagd worden. Zoals aangegeven onder argument 1.1 heeft de stichting de komende jaren nog een hoger uitgavenpatroon dat geleidelijk wordt verlaagd de komende jaren. In de doorberekening kan hierdoor de instandhoudingsubsidie met € 8.820 verlaagd worden. Deze subsidie wordt pas vanaf 2027 verstrekt en zal op dat moment aangepast worden. Samen met de stichting is gekeken naar de totale kosten van de instandhouding van het dorpshuis waardoor de verwachting is dat deze verlaging van subsidie geen financiële problemen geeft. 2.2 Deze financiële uitgaven zijn niet opgenomen in de begroting en dienen daarom via de 2e bestuursrapportage te worden verwerkt. De financiële gevolgen van dit voorstel zijn niet opgenomen in de vastgestelde begroting. Om de benodigde middelen rechtmatig beschikbaar te stellen, is verwerking via de 2e bestuursrapportage 2026 noodzakelijk. Hiermee wordt uw raad in staat gesteld om een integrale afweging te maken over de aanvullende incidentele uitgaven en de dekking daarvan.

Daarnaast zorgt verwerking in de bestuursrapportage voor een transparante en actuele weergave van de financiële stand van zaken binnen de gemeentelijke begroting.

Kanttekeningen 1.1 Op dit moment beschikt de stichting over onvoldoende financiële middelen om de accommodatie naar behoren te onderhouden. Om het gebouw veilig te laten zijn voor regulier gebruik, dient er onderhoud uitgevoerd te worden. Op dit moment beschikt de stichting over onvoldoende middelen waardoor de accommodatie onveilig kan worden en het risico bestaat dat het gesloten dient te worden.

Risicoparagraaf 1.1 De daadwerkelijke onderhoudskosten kunnen hoger uitvallen dan vooraf geraamd. Het beschikbaar gestelde incidentele budget is gebaseerd op het huidige MJOP en de uitgevoerde inspecties. Er bestaat een risico dat gedurende de looptijd aanvullende onderhoudswerkzaamheden noodzakelijk blijken of dat kosten voor materialen en uitvoering stijgen. Hierdoor kan extra financiële druk ontstaan op de stichting of gemeente. Dit risico wordt beperkt doordat het MJOP recent is gecontroleerd en geactualiseerd door zowel de stichting als het team vastgoed. Daarnaast wordt de uitvoering van het onderhoud periodiek gemonitord, zodat tijdig kan worden bijgestuurd wanneer kosten of werkzaamheden afwijken van de planning. 1.2 In dit voorstel wordt nog geen rekening gehouden met onderhoud na 2033. Het totale financiële beeld houdt alleen rekening met de totale onderhoudslast tot en met 2033. Het is de bedoeling dat er na dat jaar wordt gekeken naar een oplossing voor nieuwbouw/ renovatie/relocatie. Als het voorkomt dat ze toch langer in het huidige pand blijven, moet er aanvullend budget beschikbaar komen voor de verdere instandhouding van dit pand. 1.3 Risico op precedentwerking. Het beschikbaar stellen van aanvullende middelen voor dorpshuis Het Brandpunt kan leiden tot vergelijkbare verzoeken vanuit andere accommodaties.

Dit risico wordt beperkt doordat iedere accommodatie afzonderlijk wordt beoordeeld op basis van onderhoudstoestand, exploitatie, toekomstperspectief en beleidsmatige context. 2.1 De verlaging van de structurele instandhoudingssubsidies kan op langere termijn druk geven op de exploitatie van het dorpshuis. Door de structurele instandhoudingssubsidie vanaf 2027 te verlagen, neemt de financiële ruimte binnen de exploitatie van de stichting af. Wanneer toekomstige exploitatie- of onderhoudskosten hoger uitvallen dan momenteel voorzien, kan dit op langere termijn financiële druk veroorzaken op de exploitatie van dorpshuis Het Brandpunt. Dit risico wordt als beheersbaar gezien, omdat samen met de stichting een financiële doorrekening is gemaakt van de instandhouding en exploitatie van het dorpshuis. Daarnaast blijft periodiek overleg plaatsvinden tussen de gemeente en het stichtingsbestuur om de financiële situatie en het onderhoudsniveau te blijven volgen.

Kansen Een deel van de geplande investeringen betreft inventaris en voorzieningen die niet gebouwgebonden zijn, zoals inrichting en audiovisuele middelen. Deze middelen kunnen in de toekomst mogelijk worden hergebruikt binnen een nieuw dorpshuis of andere maatschappelijke accommodatie. Hierdoor behouden deze investeringen ook op langere termijn hun waarde en wordt kapitaalvernietiging zoveel mogelijk voorkomen.

Gevolgen voor mensen met een beperking Het groot onderhoud van dorpshuis Het Brandpunt zal worden uitgevoerd conform de daarvoor geldende richtlijnen ten aanzien van toegankelijkheid. Daardoor blijft het gemeenschapshuis toegankelijk voor mensen met een mobiliteitsbeperking.

Betrokkenheid pers Informeren via de besluitenlijst.

Financiële paragraaf Het incidenteel budget van € 243.411 (incl. BTW) moet voor het jaar 2026 beschikbaar worden gesteld voor het uitvoeren van groot onderhoud aan dorpshuis Het Brandpunt te Nieuwland voor de periode van 2026 tot en met 2033 en dit te dekken door een onttrekking vanuit de reserve gemeenschapshuizen. Het budget zal worden verantwoord op het E-deelproject Sociale Ontmoetingsplaatsen. Door het verstrekken van het incidentele budget kan de per 15 november 2025 vastgestelde (Beleidskader Gemeenschapshuizen) instandhoudingssubsidie worden verlaagd. De verlaging van de instandhoudingsubsidie voor Het Brandpunt van € 35.669 naar € 26.849 van € 8.820 zal vanaf het jaar 2027 worden verantwoord op het E-deelproject Sociale Ontmoetingsplaatsen via de 2e bestuursrapportage 2026 en hiermee wordt het begrotingsresultaat vanaf 2027 structureel verlaagd. De hoogte van het incidentele budget is gebaseerd op het geactualiseerde MJOP, de verlengde instandhoudingsperiode tot en met 2033 en de noodzakelijke investeringen in onderhoud, veiligheid en inventaris. Omdat de onderhoudslasten in de eerste jaren hoger liggen dan de structurele instandhoudingssubsidie, is een aanvullende incidentele bijdrage noodzakelijk om de accommodatie verantwoord in stand te houden.

Participatieparagraaf De Gemeente en de Stichting hebben afstemming gehad over het opgestelde MJOP en de verdeling van de kosten daarvan.

Duurzaamheidsparagraaf Niet van toepassing op dit voorstel.

Communicatieparagraaf De stichting zal worden geïnformeerd over het besluit van het college en de raad. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de burgemeester,

op 02-06-2026

ValidSigned door Sjors Fröhlich {{signer2}} op 02-06-2026

W.J. (Judith) de Jonge

S. (Sjors) Fröhlich

ValidSigned door Judith de Jonge {{signer1}}