RV Fietsbeleidsplan 2026 “Vijfheerenlanden veilig vooruit op de fiets”

Raadsvoorstel Zaaknummer 1648077

Onderwerp: Fietsbeleidsplan 2026 “Vijfheerenlanden veilig vooruit op de fiets” Vergaderdatum raad: 5 februari 2026 Geheim: Steller: Portefeuillehouder:

Nee Stephan Schrijvers Wethouder Van Montfoort

Beslispunten 1. Het Fietsbeleidsplan 2026 “Vijfheerenlanden veilig vooruit op de fiets” vast te stellen; 2. Voor de in het uitvoeringsprogramma opgenomen maatregelen de financiële dekking te betrekken bij de Kadernota 2027, conform het door de raad vast te stellen afwegingskader voor het gemeentelijke investeringsprogramma. Daarbij geldt dat een deel van de maatregelen wordt gedekt uit bestaande middelen en de resterende maatregelen worden afgewogen bij de Kadernota 2027.

Inleiding De fiets speelt een cruciale rol in het dagelijks leven van inwoners van Vijfheerenlanden. Het is een gezond, duurzaam en flexibel vervoermiddel dat bijdraagt aan bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid. Met het Fietsbeleidsplan “Veilig vooruit op de fiets” schetst de gemeente een toekomstvisie tot 2040 waarin fietsen vanzelfsprekend is: veilig, comfortabel en aantrekkelijk voor iedereen – van scholier tot recreant. Dit plan geeft richting aan ons beleid en vertaalt ambities naar concrete maatregelen. Het richt zich op vier pijlers: 1. Fietsinfrastructuur – een samenhangend netwerk van veilige en comfortabele routes; 2. Fietsparkeren – voldoende en toegankelijke voorzieningen op strategische locaties; 3. Fietsstimulering – het bevorderen van fietsgebruik en veilig gedrag; 4. Deelfietsen – een duurzaam alternatief voor korte ritten en aansluiting op het openbaar vervoer. Het plan sluit aan op bovenliggend beleid, zoals de Mobiliteitsvisie 2040 en regionale fietsstrategieën. In het beleidsplan vindt u: • Trends en ontwikkelingen die het fietsgebruik beïnvloeden. • Analyse van de huidige situatie in Vijfheerenlanden. • Ambities en doelstellingen voor 2040. • Concrete maatregelen om deze ambities te realiseren. Samen werken we aan een gemeente waarin fietsen niet alleen een keuze is, maar de norm. Zo zorgen we voor een veilige, duurzame en bereikbare toekomst.

Beoogd effect Het verbeteren en stimuleren van de: • leefbaarheid • bereikbaarheid • verkeersveiligheid • gezondheid • toegankelijkheid • duurzame mobiliteit.

Argumenten 1.1 Het fietsbeleid draagt bij aan een veilig, bereikbaar en duurzaam Vijfheerenlanden. Want het bevat een integrale visie en concreet maatregelenpakket tot 2040. 1.2 Het fietsbeleid sluit aan op het coalitieakkoord ‘Betrokken en Betrouwbaar’. Het beleid operationaliseert ambities uit het akkoord, zoals het verbeteren van verkeersveiligheid rondom scholen en het stimuleren van fietsen. 1.3 Het fietsbeleid is financieel realistisch en uitvoerbaar. De maatregelen zijn geprioriteerd op basis van kosten, doorlooptijd en koppelkansen. Voor grotere investeringen wordt actief gezocht naar cofinanciering via provincie en rijk. 1.4 Met het vaststellen van het fietsbeleidsplan geven we invulling aan het gemeentelijke beleid en provinciaal beleid. Omgevingsvisie, omgevingsplan, Mobiliteitsvisie, Mobiliteitsplan, Dorpswoonvisies en Gebiedsvisies, en het provinciaal beleid (Mobiliteitsvisie 2014-2028, Regionale strategie fietsstimulering 2024-2029 en Regionaal Toekomstbeeld Fiets (RTF) Utrecht). 2.1 Reservering van middelen door uw raad biedt de mogelijkheid om de maatregelen die zijn opgenomen in de uitvoeringsparagraaf financieel mogelijk te maken. Zonder middelen kunnen de maatregelen in het uitvoeringsplan niet gerealiseerd worden.

Risicoparagraaf 1.1 Door interne prioriteiten en de afhankelijkheid van externe partners (zoals het waterschap) staat de uitvoeringscapaciteit onder druk, mede omdat een groot gedeelte van de wegen buiten de bebouwde kom in beheer en onderhoud van het waterschap zijn. Door goede samenwerking met waterschap en provincie kunnen we dit risico ondervangen. 2.1 Het risico bestaat dat uw raad bij de vaststelling van de Kadernota 2027 een andere afweging maakt en geen of minder middelen ter beschikking stelt voor uitvoering van (de resterende) maatregelen. Dit is een reel risico gezien de noodzakelijke bezuinigingen in de komende jaren. Uw raad zou dan eventueel in een van de komende jaren middelen beschikbaar kunnen stellen. 2.2 Voor grotere infrastructurele maatregelen is aanvullende financiering nodig. Zonder externe bijdragen (provincie, rijk) kunnen ambities vertragen. Door tijdig en goed gemotiveerd middelen aan te vragen kunnen we dit risico beperken.

Gevolgen voor mensen met een beperking Het fietsbeleid houdt expliciet rekening met verschillende typen gebruikers, waaronder mensen met een fysieke, zintuiglijke of verstandelijke beperking. Dit blijkt onder andere uit: • Fietsparkeren: er wordt ingezet op toegankelijke stallingen voor buitenmodelfietsen zoals driewielers, bakfietsen en fietsen voor mensen met een beperking. Ook wordt aandacht besteed aan sociale veiligheid, verlichting en overzichtelijkheid van stallingsplekken. • Infrastructuur: het beleid streeft naar comfortabele, brede en goed onderhouden fietspaden, met duidelijke markering en verlichting. Dit komt ook mensen met een visuele of motorische beperking ten goede. • Gedragsmaatregelen: er is aandacht voor fietslessen en ondersteuning voor doelgroepen die minder vanzelfsprekend fietsen, zoals ouderen of mensen met een verstandelijke beperking.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst. Informeren via persbericht.

Financiële paragraaf Op basis van het fietsbeleidsplan “Veilig vooruit op de fiets” vraagt de uitvoering om investeringen in infrastructuur, fietsparkeren, stimulering en deelfietsen. Een deel van de maatregelen kan worden gedekt uit bestaande budgetten binnen het mobiliteitsdomein. Voor de overige maatregelen geldt dat deze worden afgewogen bij de Kadernota 2027, conform het investeringskader dat uw raad gelijktijdig met dit beleidsplan vaststelt. Dit kader bepaalt de prioritering binnen de beschikbare investeringsruimte. Uw raad neemt op dit moment geen besluit tot het beschikbaar stellen van middelen, maar geeft richting aan de voorbereiding van deze afweging. De investeringen hebben betrekking op onder andere: • verbetering van de fietsinfrastructuur; • uitbreiding en verbetering van fietsparkeervoorzieningen; • stimulering van het fietsgebruik; • het faciliteren van deelfietsen. In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de eenmalige en structurele kosten, inclusief een indicatie van de benodigde investeringen per maatregel. Er is gekeken naar de bestaande budgetten binnen het mobiliteitsdomein (fiets). De hieronder genoemde middelen zijn aanvullend nodig om de gestelde doelen uit het beleidsplan te kunnen realiseren.

Kadernota 2027 Uitvoering fietsinfrastructuur – € 170.000 (Maatregel 2) Onderzoek naar kansrijke doorfietsroute Vianen-Nieuwegein, Vianen-Houten, Gorinchem-Leerdam en Vianen-Culemborg – 2028-2032: € 50.000 (Maatregel 3) Fietsers in de voorrang binnen de bebouwde kom Leerdam – 2027-2028: € 100.000 (Maatregel 9) Onderzoek veilige fietsverbinding Lexmond-Vianen – 2028-2032: € 20.000 Uitvoering fietsstimulering – € 80.000 (Maatregel 12) Fietsonderwijs op scholen stimuleren (jaarlijks): € 80.000

Uitvoering fietsparkeren – € 640.000 (Maatregel 17) Efficiënter gebruik (weesfietsen) en uitbreiding van fietsparkeervoorzieningen bij OV-knooppunten – 2026-2028: € 250.000 (Maatregel 18) Inhaalslag voldoende fietsparkeren met kwaliteit bij sport- en (basis)schoolvoorzieningen – 2026-2028: € 350.000 (Maatregel 19) Monitoring fietsparkeerdruk (om het jaar): € 15.000 (Maatregel 20) Verduidelijken fietsparkeren in het centrum van Vianen en Leerdam 2026-2028: € 25.000 Uitvoering deelfietsen – € 15.000 (Maatregel 22) Een bedrag van € 15.000 voor 2026 wordt uit bestaand budget gefinancierd; voor 2027 en 2028 wordt voor elk jaar € 15.000 in de kadernota 2027 aangevraagd. Financiële samenvatting: Voor de maatregelen 2, 3, 9, 17, 18 en 20 wordt een krediet aangevraagd van € 790.000. Voor maatregel 19 wordt een incidenteel budget aangevraagd van € 15.000. Voor maatregel 12 wordt een structureel budget aangevraagd van € 80.000 per jaar. De uitvoering van enkele maatregelen is afhankelijk van samenwerking met externe partijen, waaronder Provincie Utrecht en Waterschap Rivierenland. Cofinanciering wordt waar mogelijk aangevraagd. De voortgang van de uitvoering en besteding van middelen wordt jaarlijks gerapporteerd via de planning- en control documenten.

Participatieparagraaf Hier is een duidelijke opsomming van de participatiepunten: • Provincie Utrecht en Waterschap Rivierenland hebben actief meegedacht bij het opstellen van het beleid; • Fietsersbond heeft in januari 2025 een enquête gehouden over fietsveiligheid in Vijfheerenlanden en waardevolle input geleverd; • Er is een participatieavond georganiseerd met inwoners en belanghebbenden; • Interviews zijn afgenomen met diverse organisaties, waaronder: Sportservice, vertegenwoordigers van wijk- en dorpsraden, Bedrijvenparken en Fietsersbond; • Lokale organisaties hebben zelf ook input verzameld; • Dorpsvereniging Hoef en Haag heeft een enquête uitgezet onder haar leden. Betrokken partijen hebben vooraf input geleverd en zijn later opnieuw betrokken bij het aanscherpen van het beleid. De resultaten en ideeën uit alle enquêtes zijn verwerkt in het fietsbeleid. Hiermee hebben we recht gedaan aan de participatienota.

Duurzaamheidsparagraaf Het fietsbeleid draagt op meerdere manieren bij aan de duurzame ontwikkeling van Vijfheerenlanden. Het sluit aan bij de gemeentelijke ambities op het gebied van verkeer, recreatie,

economie, ruimtelijke ontwikkeling en gezondheid, en ondersteunt de mobiliteitstransitie naar schonere en efficiëntere vormen van vervoer.

Communicatieparagraaf De vaststelling van het beleidsplan wordt op de wettelijk verplichte wijze bekendgemaakt. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de burgemeester,

{{signer1}} ValidSigned door Judith de Jonge

{{signer2}} ValidSigned door Sjors Fröhlich

op 16-12-2025

W.J. (Judith) de Jonge

op 16-12-2025

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen 1. 260205 Persbericht fietsbeleidsplan 2. Fietsbeleidsplan 2026 “Vijfheerenlanden veilig vooruit op de fiets”