RV Evaluatie Sociaal Maatschappelijke Agenda (SMA); Koers houden op visie

Raadsvoorstel Zaaknummer 1662128

Onderwerp: Evaluatie Sociaal Maatschappelijke Agenda (SMA); Koers houden op visie Vergaderdatum raad: 25 september 2025 Geheim: Steller: Portefeuillehouder:

Nee Alette van der Wouden Wethouder Bel

Beslispunten 1. De visie op het sociaal domein en de richting van de transformatie uit de Sociaal Maatschappelijke Agenda (SMA) te continueren.

Inleiding De Sociaal Maatschappelijke Agenda (SMA) is een visiedocument dat beschrijft wat de gemeente wil bereiken in het sociaal domein. Naast visie geeft de SMA ook richting aan voor het proces van transformatie van het sociaal domein, als een verandering in werk- en denkwijze. In de SMA staan 10 ontwikkelopdrachten en 4 opgaven voor het sociaal domein. De ontwikkelopdrachten helpen de realisatie van de transformatie van het sociaal domein. De 4 opgaven benoemen de inhoudelijke opgave voor het sociaal domein. Het Programmaplan Transformatie Sociaal Domein, geeft uitvoering aan de 4 opgaven uit de SMA. Aan de opgaven zijn de deelprogramma’s Actieplan Armoede en Schulden; Opgroeien in Vijfheerenlanden; Gezondheid; Doorontwikkeling Sociaal Team en Toegang, Sterke sociale basis; en (wijkaanpak) De Hagen verbonden. De centrale vraag van de evaluatie is op 2 december 2024 opiniërend met de commissie WOS besproken. Een gemeentelijke werkgroep heeft de evaluatie uitgevoerd. Voor de beantwoording is via vragenlijsten feitelijke (kwantitatieve) informatie verzameld over de resultaten. Vraaggesprekken gaven inzicht in de ontwikkeling van het sociaal domein en leverden illustratieve verhalen op.

De aanbeveling uit de Audit projecten in het Sociaal Domein om: "de stand van zaken van uitvoering van de SMA te evalueren, deze evaluatie niet te beperken tot de beleidsmatige hoofdstukken 3 tot en met 5 maar ook hoofdstuk 6 (de ontwikkelopdrachten) mee te nemen”, is in de evaluatie meegenomen. De uitkomsten van de evaluatie laten zich goed samenvatten aan de hand van de beantwoording van de centrale vraag: 1. Welke resultaten zijn behaald op de deelprogramma’s van het Programmaplan Transformatie Sociaal Domein en op de ontwikkelopdrachten uit de SMA? De deelprogramma’s hebben geleid tot uitbreiding van hulp aan inwoners met financiële problemen en verbeterd bereik van de inkomens ondersteunende regelingen en de aanpak energie armoede. Voor Gezondheid en Opgroeien staat positieve gezondheid en preventie centraal. De preventieprojecten zijn uitgebreid. De visie Sterke Sociale Basis is vastgesteld en de uitvoering is in

gang gezet. In De Hagen (Vianen) zijn positieve resultaten behaald, maar aandacht blijft nodig voor veiligheid en samenwerking. Van de ontwikkelopdrachten zijn de Doorontwikkeling Sociaal Team en Sociaal Loket, Regionale Samenwerking, Preventie en wijkgericht werken, Inkoop en Subsidie en Eén begroting sociaal domein afgerond en (worden) geborgd in regulier beleid. Vraaggericht werken vanuit de opgave heeft tot het Programmaplan Transformatie Sociaal Domein geleid. Inwonerparticipatie, Strategisch partnerschap, Sturingsstrategie en Kwaliteitsnormen verdienen extra aandacht. Het is sterk aanbevolen om in de doorontwikkeling van het team beleid en binnen de nieuwe programmalijnen van het team deze ontwikkelopdrachten verder uit te werken. 2.a. Welke ontwikkelingen zijn in gang gezet met de uitvoering van de deelprogramma’s van het Programmaplan Transformatie sociaal domein? Er vindt een verandering in werk en denkwijze plaats. Vanuit de deelprogramma’s is een aanmerkelijke impuls aan preventie gegeven en wordt meer uitgegaan van eigen kracht en de kracht van de samenleving. 2.b.Worden deze ondersteund door de ontwikkelopdrachten uit de SMA? De ontwikkelopdrachten Door ontwikkelen Sociaal Loket en Sociaal Team, Regionale samenwerking, Preventie en wijkgericht werken, en Inkoop en Subsidie hebben deze ontwikkeling ondersteund.

De behoefte aan verdere uitwerking van de sturingsstrategie en kwaliteitsnormen is groot. 3. Geven de uitkomsten van de evaluatie aanleiding tot bijstelling van de SMA? De SMA heeft richting gegeven, maar is deels ingehaald door ontwikkelingen. Veel onderdelen zijn nu onderdeel van het dagelijks werk waardoor de SMA als afzonderlijke opgave afgerond kan worden en de borging plaatsvindt in de bestaande opgaven (en ombuigingen) van het Sociaal Domein. De evaluatie geeft geen aanleiding om de visie op het Sociaal Domein en de richting van de transformatie van het Sociaal Domein zoals opgenomen in de SMA, te willen veranderen.

Beoogd effect Leren van de ervaringen in de afgelopen jaren met de realisatie van de SMA en het daaraan verbonden transformatie proces.

Argumenten 1.1 De uitkomsten van de evaluatie geven geen aanleiding om de visie op het sociaal domein en de richting van het transformatie proces zoals in de SMA opgenomen, te wijzigen. Uit de evaluatie blijkt dat er veel bereikt is en een verandering in gang is gezet. De uitkomsten van de evaluatie geven geen aanleiding tot bijstelling van de SMA als visie- en richtinggevend document voor de transformatie van het sociaal domein. De omschrijving van de transformatie van het sociaal domein in de kadernota 2026-2029 als een "beweging naar de voorkant, waarbij zorg en ondersteuning steeds meer worden georganiseerd vanuit de kracht van de samenleving in plaats van voornamelijk via professionele hulp" bevestigt de met de SMA ingezette koers. De ontwikkelopdrachten uit de SMA zijn afgerond of worden voortgezet en uitgevoerd binnen de reguliere werkzaamheden van het sociaal domein en als onderdeel van de team ontwikkeling. De 4 opgaven uit de SMA, Vitaliteit, Meedoen, Voor Jezelf Zorgen, en Een Leven Lang Ontwikkelen zijn opgenomen in de nieuwe programmalijnen van het team beleid Sociaal Domein.

De transformatie van het sociaal domein is onderdeel geworden van de team- en organisatie ontwikkeling en gaat in nauwe samenwerking met de partners, een nieuwe fase in.

Risicoparagraaf 1.1 Continuering van de transformatie betekent verandering en vernieuwing maar ook afscheid nemen van bekende werkwijzen en vertrouwde opvattingen. Het is sterk aanbevolen er in het vervolg van de transformatie rekening mee te houden dat bestaande werkwijzen aanpassing behoeven. Dat geldt niet alleen voor de gemeentelijke organisatie maar ook voor onze partners.

Gevolgen voor mensen met een beperking Dit voorstel heeft geen gevolgen voor mensen met een beperking.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf De uitkomsten van de evaluatie hebben geen financiële consequenties.

Participatieparagraaf De Adviesraad Sociaal Domein is betrokken bij de evaluatie. De adviesraad heeft input gegeven via vragenlijsten en gesprekken.

Duurzaamheidsparagraaf Niet van toepassing.

Communicatieparagraaf Niet van toepassing.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, Signed By: Signer 1c01e492-c49b-4153-b316-4d35ca9a33b9

26/08/2025 11:12:24 CEST {{signer1}}

ID: 2e0944bd-54b7-4b28-a4f3-446e054506b2 Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

Bijlage Evaluatie SMA rapportage

de loco-burgemeester, Signed By: Signer aaa15885-49c9-4733-9e68-bceaafd6c49b

26/08/2025 11:25:54 CEST {{signer2}}

ID: 2e0944bd-54b7-4b28-a4f3-446e054506b2 Auth: Consent

J.H. (Joop) van Montfoort