RV Dorps(woon)visie Nieuwland

Raadsvoorstel Zaaknummer 1048844

Onderwerp: Besluitvorming dorps(woon)visie Nieuwland

Vergaderdatum raad: 21 maart 2024 Geheim: Nee Steller: Simone Diegenbach Portefeuillehouder: Wethouder Meijdam

Beslispunten 1. De dorps(woon)visie als uitgangspunt voor de ontwikkeling van Nieuwland vast te stellen; 2. Opdracht te geven aan het college om de realisatie verder uit te werken en de raad hierover te informeren.

Inleiding In het voorjaar van 2023 is gestart met een dorps(woon)visie voor Nieuwland. In de dorps(woon)visie is de toekomst van Nieuwland beschreven voor de middellange en lange termijn. Aanleiding tot de dorps(woon)visie is de grote behoefte aan betaalbare woningen. Woningen voor woningzoekenden én woningen voor het functioneren van het dorp als geheel, om de vitaliteit en voorzieningen in het dorp in stand te houden. Veel inwoners en ondernemers hebben aan het opstellen van deze dorps(woon)visie bijgedragen. Het resultaat is voorliggende visie: een beeld van wat voor dorp Nieuwland in de toekomst wil zijn. Wonen is daarbij een belangrijk onderwerp. Daarnaast zijn door de inwoners ook tal van andere onderwerpen ingebracht, zoals verkeersveiligheid, de vraag om een randweg en de vraag naar een centrum waar de voorzieningen zoals de school en het Brandpunt kunnen worden gebundeld. We stellen nu voor de dorps(woon)visie als uitgangspunt voor de ontwikkeling van Nieuwland vast te stellen.

Beoogd effect • • • • •

Woningbouw op korte termijn in aansluiting op de schaal en kwaliteit van Nieuwland; Een toekomstperspectief voor de ontwikkeling van Nieuwland op middellange en lange termijn; Een uitnodiging aan initiatiefnemers om bij te dragen aan de toekomst van het dorp, zoals dat in de dorps(woon)visie is weergegeven; Een afwegingskader voor nieuwe woningbouwinitiatieven en andere initiatieven; Een basis om het overleg met inwoners en ontwikkelaars voort te zetten en de verbondenheid in het dorp te versterken.

Argumenten 1.1. Er is behoefte aan woningen in Nieuwland, met name voor de Nieuwlanders zelf. De woonopgave in Vijfheerenlanden is groot. Het thema wonen is uitgewerkt in de Uitvoeringsagenda Wonen. Daarin is beschreven hoe we deze ambitie willen realiseren. Doel van de Uitvoeringsagenda Wonen is ‘versnelling en uitbreiding van de woningbouwplannen, waardoor de kans van slagen voor woningzoekenden op de woningmarkt toeneemt.’ Een van de sporen om dit te bereiken is het spoor vitale kernen, waarvoor we de dorps(woon)visies opstellen. De dorps(woon)visie voor Nieuwland levert de noodzakelijke (ruimtelijke) onderbouwing voor het uitbreiden van het dorp en vormt een uitnodiging aan initiatiefnemers en een toetsingskader voor initiatieven. 1.2 De dorps(woon)visie als uitgangspunt nemen voor ontwikkeling van Nieuwland doet recht aan de inbreng van tal van inwoners. De dorps(woon)visie is opgesteld door middel van een uitgebreid participatieproces. Onder ander heeft het bureau gedurende 36 uur op verschillend locaties in het dorp gezeten, om met inwoners in gesprek te gaan. De inbreng van inwoners is leidend geweest bij het opstellen van de dorps(woon)visie. Met de visie ligt er daardoor ook een gedeelde basis om samen met inwoners en ontwikkelaars vervolgstappen te zetten. 1.3 Kleinschalige ontwikkeling sluit aan bij de maat, schaal en karakteristiek van het dorp.

Nieuwland is geleidelijk ontstaan. Stap voor stap kwamen er naar behoefte huizen bij. Dit heeft geleid tot een grote variatie aan woningen die karakteristiek is voor het dorp. Nieuwlanders willen dit proces voortzetten. Op korte termijn kiezen de inwoners daarom voor kleine, haast individuele woningbouw, passend bij de maat, schaal en karakteristiek van het dorp. De woningen kunnen geplaatst worden binnen de bestaande kern, aan de rand van de bestaande kern en ook binnen de linten, op voorwaarde zij passen binnen de ruimtelijke kwaliteit. Daarmee willen de inwoners de identiteit van hun dorp behouden en verder ontwikkelen. 1.4 Verplaatsen en bundeling van voorzieningen biedt ook ruimte voor woningen. Uitplaatsing en samenvoegen van de aanwezige voorzieningen binnen de huidige dorpskern kan bijdragen aan de vitaliteit deze voorzieningen. Daarnaast ontstaat daarmee binnen het dorp ruimte om op gefaseerd woningen te bouwen. 1.5 De aanpak sluit aan op dorpsgericht werken waar de gemeente voor staat. Bij dorpsgericht werken staat de behoefte en identiteit van een specifiek dorp centraal. We gaan constant op zoek naar maatwerk, zowel bij de manier waarop we inwoners betrekken, als waar het om de inhoud gaat.

• De manier waarop de visie is opgesteld, waarbij inwoners intensief zijn betrokken, sluit hierop aan; • Het resultaat, de dorps(woon)visie zelf, biedt handvatten en inspiratie aan iedereen die een bijdrage wil leveren aan het dorp; • De visie biedt ook een basis om in de toekomst met inwoners, ontwikkelaars en de gemeente samen op te blijven trekken. Dat betekent een andere manier van werken dan dat we tot nu toe gewend zijn. Niet aldoor is de gemeente aan de bal, ook andere partijen bepalen het spel. 1.6 De visie sluit aan op de omgevingswet. Met ingang van 2024 is de omgevingswet in werking. De dorps(woon)visie gaat uit van een nieuwe manier van werken die hierop aansluit. Met de visie nodigen we partijen uit om bij te

dragen aan het dorp, zoals de inwoners dat voor ogen hebben. Wanneer spanning ontstaat met bestaand beleid gaan we kijken hoe we dit op kunnen lossen. Binnen de gemeente en ook met andere overheden zal overleg nodig zijn. Bijvoorbeeld om woningsplitsing, erfsplitsing en bijbouwen op erven in het verlengde van de visies in het omgevingsplan op te nemen. Of over de aanleg van een randweg. 1.7 De dorps(woon)visie levert de nodige onderbouwing voor de provincie. De dorps(woon)visie is ook bestemd voor de toetsing van de uitbreiding van Nieuwland door de provincie. Bij deze toetsing kijkt de provincie naar (ruimtelijke) kwaliteit en het belang van de uitbreiding voor de vitaliteit van het dorp. Hierbij is het onderscheiden van de kern (stedelijke contour), de overgang van de kern naar het landschap en de waardevolle linten in het buitengebied maatgevend.

Risicoparagraaf 1.1 De provincie vindt de dorps(woon)visie onvoldoende basis voor sommige ontwikkelingen. Voor het opstellen van de dorps(woon)visie is een uitgebreid participatieproces doorlopen. De gepresenteerde toekomstvisie is daarvan het logische resultaat. Daarbij is veel aandacht besteed aan inpassing en ruimtelijke kwaliteit, onderwerpen die voor de provincie belangrijk zijn. De visie wijkt af van de toevoeging van een eenmalige uitbreiding van 50 woningen. Deze keuze komt voort uit de ruimtelijke karakteristieken van Nieuwland en sluit aan bij de opgehaalde wensen van de inwoners. Ontwikkelen van meerdere kleine ontwikkelingen vraagt om individuele maatwerkoplossingen. 1.2 Er zijn onvoldoende initiatieven om tot het gewenste resultaat te komen. De inwoners van Nieuwland kiezen voor een organische groei, waarbij kleinere ontwikkelingen plaatsvinden op de schaal van het dorp. Wanneer de visie als uitgangspunt is vastgesteld, zijn de ruimtelijke doelstellingen voor deze ontwikkelingen duidelijk. In algemene termen: de ontwikkelingen moeten bijdragen aan het dorp, zowel in ruimtelijke kwaliteit als in programmering van de woningen. Het splitsen van het totaal aantal woningen in kleinere projecten zorgt voor een ander perspectief op de toepassing van de gemeentelijke Kaders Betaalbare woningbouw.

Hierin gelden andere normen voor kleine projecten, die het toevoegen van sociale huurwoningen in kleine projecten lastiger inpasbaar maken. Bij de locatie van de school en Brandpunt gaat het om grotere aantallen en is het toevoegen van sociale huurwoningen minder lastig. 1.3 Er is onvoldoende draagvlak, niet iedereen is in het participatieproces gehoord. Vanzelfsprekend heeft niet iedereen bijgedragen aan het tot stand komen van de visie. Wel is aan iedereen die de gangbare media volgt of op gebruikelijke plekken als de school, het Brandpunt of de markt komt, de mogelijkheid gegeven om een inbreng te leveren. Ook heeft een kleine groep inwoners uit verschillende geledingen van Nieuwland geadviseerd hoe we zoveel mogelijk mensen kunnen bereiken. Bijvoorbeeld door huis aan huis flyers uit te delen. Op de dorpsavonden zagen we naast de gangbare insprekers, ook jongeren die een woning zoeken, of ouders die hun volwassen kinderen nog thuis hebben wonen lieten van zich horen. Ook ziet niet iedereen die een inbreng heeft gegeven, deze één op één terug. Dat betekent niet dat iemand met een andere mening niet gehoord is: in de visie gaat het om de gemene deler. 1.4 G een locatie maar een strategie. In eerdere dorps(woon)visies is gekozen voor woningbouwlocaties. In de dorps(woon)visie voor Nieuwland is eerder sprake van een strategie. Daarbij liggen de locaties niet vast, maar is

aangegeven aan welke ruimtelijke kwaliteiten een initiatief moet voldoen. Dit is een andere benadering, waarbij de gemeente minder nadrukkelijk zelf het initiatief neemt. Dat kan onzekerheid met zich mee brengen. 1.5 De voorgestane ontwikkelingen roepen spanning op met de bestaande beleidskaders. Binnen de huidige regelgeving en regeltoepassing zijn de mogelijkheden om te verdichten in de linten in het buitengebied beperkt. De huidige gemeentelijke beleidslijnen geeft de voorkeur aan inbreiding voor uitbreidingen van de kern. Door het provinciale verstedelijkingsverbod in het buitengebied is het toevoegen van woningen slechts onder voorwaarden mogelijk. Belangrijke voorwaarde voor zowel gemeente als provincie is het behoud van de kwaliteit van het lint. Dit is ook voorwaarde binnen de visie. Ook zijn in de visie de ruimtelijke inpassingsmogelijkheden aangegeven en verdeelt naar de mogelijkheden binnen de kern, aan de kern en in het buitengebied. Deze mogelijkheden sluiten aan bij zowel gemeentelijke als provinciale doelstellingen.

Gevolgen voor mensen met een beperking Niet van toepassing, het gaat om een visie, nog niet om de uitvoering daarvan.

Betrokkenheid pers Informeren via persbericht. Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf De vaststelling van de dorps(woon)visie heeft geen financiële consequenties. De haalbaarheid van de ontwikkelingen zal nog moeten worden aangetoond.

Participatieparagraaf In de dorps(woon)visie staan de wensen van inwoners en ondernemers van Nieuwland centraal. Zes keer, stonden medewerkers van OD205 op de markt, in de school, het dorpshuis, 't Brandpunt en in verenigingsgebouw De Dijk. om met inwoners in gesprek te gaan, in totaal pakweg 30 uur. Ongeveer 150 mensen namen de tijd om hun zorgen en wensen te delen. Tussentijds is het resultaat gepresenteerd op een dorpsavond en het eindresultaat is nog een keer teruggelegd op een inloopavond, met de vraag of de inwoners zich herkennen in het eindresultaat. De inbreng van deze avonden is in het document verwerkt.

Duurzaamheidsparagraaf In de visie zijn uitwerkingsvoorstellen gedaan, waarbij duurzaamheidsaspecten zoals toevoegen van groen, klimaatbestendigheid en meer ruimte voor fiets en voetganger aan de orde komen. Bij de concrete uitwerking van de plannen zal dit verder invulling krijgen.

Communicatieparagraaf • •

Gekoppeld aan de participatie heeft ook een gericht communicatietraject plaats gevonden. Een deel daarvan is ook terug te vinden op de website. Ook is huis aan huis een flyer uitgedeeld. Op de website is het VHL-plein aangekondigd en is aangegeven hoe bewoners de visie kunnen inzien en zich op kunnen geven om bij het VHL-plein aanwezig te zijn.

• •

De bewoners zijn op de laatste dorpsavond geïnformeerd over het VHL-plein De pers zal worden geïnformeerd met een persbericht. Het persbericht is bijgevoegd.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de burgemeester,

06/02/2024 11:58:44 CET {{signer1}}

06/02/2024 12:03:19 CET {{signer2}}

Signed By: j.de.jonge@vijfheerenlanden.nl

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

ID: 4d8ddb96-5447-44b2-87d5-709928468c43

ID: 4d8ddb96-5447-44b2-87d5-709928468c43

Auth: Consent

Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

Bijlagen 1. Dorps(woon)visie Nieuwland 2. persbericht dorps(woon)visie Nieuwland

S. (Sjors) Fröhlich