RV crisisnoodopvanglocatie

Raadsvoorstel Zaaknummer 929671

Onderwerp: Crisisnoodopvanglocatie in Vianen Vergaderdatum raad: 29 juni 2023 Geheim: Ja Steller: Gordon van Wijk Portefeuillehouder: Wethouder Hitipeuw

Beslispunten 1. De wensen en bedenkingen kenbaar te maken aan het college over het voornemen van het college om de locatie aan de Lage Biezenweg 1 in Vianen aan te wijzen als potentiële crisisnoodopvanglocatie voor maximaal 100 asielzoekers voor een periode van maximaal 5 jaar, in te gaan na opening van de locatie.

Inleiding De landelijke problematiek rondom de overvolle asielzoekerscentra van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en het landelijk tekort aan opvanglocaties heeft de gemeente Vijfheerenlanden in een eerder stadium doen besluiten om opvangcentra te openen. Gedurende de periode van 1 november 2022 tot 1 maart 2023 verbleven 70 asielzoekers in een crisisnoodopvanglocatie in Lexmond. Aansluitend verblijven gedurende periode van 1 maart 2023 tot 1 maart 2024 58 asielzoekers in hotel Aan de Linge in Kedichem. Staatssecretaris Van der Burg heeft op 2 februari 2023 aan de burgemeesters van het Veiligheidsberaad gevraagd om de mogelijkheden voor het langer openhouden van de huidige crisisnoodopvanglocatie, alsmede het creëren van extra opvangcapaciteit, te onderzoeken. Door invulling te geven aan dit verzoek sorteert de gemeente voor op de komst van de Wet gemeentelijk taak mogelijk maken van asielopvangvoorzieningen (de Spreidingswet). De verwachting is dat de wet niet eerder in kan gaan dan 1 januari 2024. Met deze wetgeving wil de regering een einde maken aan de vrijwilligheid voor gemeenten om medewerking te verlenen om asielopvang. Dit door gemeenten op dit gebied een expliciete, wettelijke taak te geven. Daarnaast heeft het wetsvoorstel als doel om asielzoekers evenrediger over gemeenten te verdelen.

Vanuit de Provinciale regietafel (PRT) worden deze afspraken regionaal besproken. De taakstelling voor de gemeente Vijfheerenlanden voorziet in het realiseren van opvanglocaties voor een groep van 201 asielzoekers voor eind 2023. Voor 2024 is een taakstellend aantal van 358 asielzoekers opgenomen. De mogelijkheden tot opvang zijn in samenwerking met de Veiligheidsregio (VRU) en het COA onderzocht. Deze zoektocht heeft geresulteerd in een potentieel kansrijke locatie; Lage Biezenweg 1 in Vianen .

Beoogd effect Het verlichten van de druk op de asielketen door in Vijfheerenlanden een tweede crisisnoodopvanglocatie te open en uitvoering te geven aan de regionale opdracht voor opvang van asielzoekers.

Argumenten 1.1 Hiermee draagt de gemeente voor een langere periode bij aan het verminderen van de druk op de asielketen; De meest recente prognoses geven aan dat de komende jaren vele duizenden asielzoekers naar Nederland afreizen. In het hoogste scenario ligt het aantal in 2023 iets boven de 76.000 personen. Het kabinet ging eind vorig jaar nog uit van een aantal van 50.650 personen, exclusief de opvang voor Oekraïense ontheemden. Het Rijk heeft daarom een dringend beroep gedaan op alle veiligheidsregio’s om tijdelijke crisisnoodopvang mogelijk te maken. Voor de komende maanden is extra crisisnoodopvang in onze regio zeker nodig. Door deze opvanglocatie te realiseren levert onze gemeente voor een langere periode tot maximaal 5 jaar een substantiële bijdrage aan het verminderen van de druk op de asielketen. 1.2 Een opvanglocatie voor de duur van vijf jaar is humaan; Door een locatie voor een langere periode aan te bieden zorgt onze gemeente voor een stabielere opvangsituatie. Het aantal verplaatsingen en de daarmee samenhangende onzekerheid wordt verminderd. 1.3 Met crisisnoodopvang houdt de gemeente zeggenschap over de capaciteit en doelgroepen; Vanuit de gemeente wordt geopteerd voor langdurige opvang onder de noemer crisisnoodopvang. Bij deze vorm van opvang ligt de verantwoordelijkheid voor het realiseren van de opvang locatie bij de gemeente.

De gemeente heeft hierdoor ook zeggenschap over de capaciteit van de locatie (tot 100 opvangplekken) en welke doelgroepen er worden opgevangen .

Risicoparagraaf 1.1 Er kan weerstand tegen deze locatie vanuit de samenleving komen; Opgedane ervaring tijdens de opvang van asielzoekers in Lexmond en Kedichem leert dat het aannemelijk is dat het openen van een tweede crisisnoodpvanglocatie leidt tot (lokale) weerstand. Door vroegtijdig de omwonenden, bedrijven en verenigingen te informeren en informatieavonden te organiseren wordt voorzien in beheersing van dit risico. 1.2 Het plan voldoet (nog) niet aan de vereiste vergunningen; De Crisis- en herstelwet (Chw) maakt het mogelijk om de soms langdurige aanvraagprocedures te verkorten. Hierdoor wordt het mogelijk om ruimtelijke plannen sneller uit te voeren. De wet maakt het mogelijk vooruitlopend op de behandeling van het aanvraagproces zaken op voorhand te realiseren. 1.3 Er is nog aanvullend onderzoek nodig naar te nemen geluidsmaatregelen; Op 17 april 2023 is opdracht gegeven aan de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) voor het uitvoeren van een quickscan. We zijn nog in afwachting van de uitkomsten van dit onderzoek. Deze scan gaat in op de mogelijke belemmeringen met betrekking tot, geluid wegverkeer, bodem, milieuzonering, ecologie en stikstof, archeologie, externe veiligheid en luchtkwaliteit. Een eerste analyse vanuit de ODRU leert dat er aanvullend onderzoek nodig is naar het geluid van het

wegverkeer en met welke maatregel(en) dit is te verhelpen. Er wordt geadviseerd om een akoestisch bureau in te schakelen om de geluidsbelasting te laten berekenen. Bedrijven en de milieuzonering laten zich lastig inschatten. Dit is allereerst afhankelijk van de feitelijke situatie: wat zijn de feitelijke versus de planologische belemmeringen. Hierbij geldt dat de planologische belemmeringen vooral een beleidsmatig en financieel risico opleveren. Deze kunnen voorzien in de eis tot het nemen van maatregelen. 1.4 Er is geen (huur)overeenkomst gesloten met de eigenaar van het pand; De huurovereenkomst is in concept opgesteld. De eigenaar van het pand verleent gedurende de periode tot 5 juli 2023 exclusiviteit. Onze gemeente heeft gedurende deze periode het exclusieve eerste recht van huur dan wel koop van het pand. Door deze exclusiviteit uitdrukkelijk vast te leggen wordt dit risico beheerst. 1.5 Het omliggende gebied is niet aantrekkelijk om te verblijven; De buitenruimte op het eigen terrein is beperkt en voornamelijk gericht op het parkeren. Het pand beschikt wel over een dakterras, door hier voorzieningen te treffen kan dit terras door de asielzoekers worden gebruikt.

1.6 De locatie valt (nog) niet (volledig) binnen het veiligheidstoetsingskader voor de opvang van asielzoekers; In de brief van 21 april 2023 geeft de inspecteur van de veiligheidsregio aan dat er een veiligheidscheck is uitgevoerd voor het bouwwerk. Dit in het kader van mogelijk tijdelijk gebruik als opvanglocatie van asielzoekers. Hierbij geldt dat de veiligheidscheck géén beoordeling is in het kader van vigerende regelgeving. Er worden een aantal aanpassingen geadviseerd. Een gedeelte hiervan kan relatief eenvoudig worden gerealiseerd (denk hierbij aan het installeren van rookmelders). Een ander gedeelte kan worden gerealiseerd door middel van geringe aanpassingen (denk hierbij aan het aanpassen van de capaciteit van de vluchtwegen en het aanpassen van de draairichting van deuren bij de entree en het trappenhuis, deze draaien nu tegen de vluchtrichting in, en opstellen van een ontruimings- en bedrijfshulpverleningsplan, een zorgen voor voldoende blusmiddelen). Daarnaast is geconstateerd dat de afstand tussen de bluswatervoorziening en de brandweeringang te groot is. Deze situatie moet worden aangepast zodat de afstand tussen de bluswatervoorziening en de brandweeringang niet groter is dan 40 meter. Hiertoe moet een put worden geboord met een minimale capaciteit van 90m3/h. Door de verandering van de functie van het pand zal de behoefte aan elektriciteit veranderen.

Hierbij is het van belang van de elektrische voorziening voorziet in de behoefte en brandgevaar (door overbelasting) wordt voorkomen. 1.7 Er is onvoldoende informatie beschikbaar over het brandveilig gebruik en de bouwkundige eisen die daaraan worden gesteld. Om brandveilig gebruik van het pand mogelijk te maken wordt geadviseerd extern advies in te winnen. Hiervoor moet opdracht worden verstrekt aan een bouwkundig tekenbureau. Dit bureau tekent, ontwikkelt en begeleidt de bouw (waaronder het vergunningsproces). Het is aan te bevelen dat het bureau bekend is met deze materie en korte lijntjes heeft met de VRU. Bij soortgelijke situaties is hierbij extern advies ingewonnen bij Langerak teken- en adviesbureau. 1.8 De Raad staat in beginsel een kleinschaliger opvanglocatie van maximaal 70 personen voor. Elk half jaar krijgt de gemeente een taakstelling opgelegd voor de huisvesting van statushouders en asielzoekers. De trend is dat dat deze aantallen fors oplopen. Voor 2024 geldt een taakstelling

voor opvang van 358 asielzoekers. De gemeente wil deze groep op een humane wijze opvangen. Deze locatie biedt daarvoor de mogelijkheden. Snel handelen is hierbij vereist. De beoogde datum van opening van deze locatie staat gepland voor Q3 2023. Tijdens de commissievergadering WOS van 24 mei 2023 is aangegeven dat de raad de bestaande kaders bestendigt en bij afwijking van deze kaders een voorstel ontvangt. De raad kan vervolgens haar wensen en bedenkingen middels een zienswijze kenbaar maken.

Betrokkenheid pers Informeren via persgesprek.

Financiële paragraaf De kosten die de gemeente maakt voor het realiseren van een crisisnoodopvanglocatie worden vergoed door het Rijk. In haar ledenbrief van 26 augustus 2022 geeft de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) aan dat de kosten die door gemeenten en veiligheidsregio’s worden gemaakt in het kader van de crisisnoodopvang, volledig worden vergoed. De kosten worden hierbij gedeclareerd bij het COA. Ervaring leert dat het COA de kosten volledig vergoedt en overmaakt aan de gemeente. Om opvang op de beoogde locatie mogelijk te maken zijn aanpassingen van de inrichting noodzakelijk. Te denken valt aan het realiseren van voldoende capaciteit voor toiletten en douches, herindeling pand door middel van het realiseren van kamers, aanpassingen aan de ICT infrastructuur, keuken, opslag, etc. Bij het realiseren van crisisnoodopvang laat de VRU zich adviseren door verschillende marktpartijen. Een van deze partijen is de Maatschap producties. Deze partij heeft de locatie geschouwd op 20 april 2023 en heeft een offerte opgesteld met betrekking tot de noodzakelijke aanpassingskosten. Deze zijn vooralsnog geoffreerd voor een bedrag van € 1.620.903,00 netto. In deze offerte is een post onvoorzien ad € 217.410,00 opgenomen. Daarnaast is er een post van € 180.000,00 opgenomen voor de herstelkosten na afloop van de opvangperiode.

Deze offerte voorziet niet in realisatie van een keuken op de begane grond. De offerte wordt op dit punt aangepast en opnieuw voorgelegd.

Participatieparagraaf De omwonenden, bedrijven en verengingen in een straal van 100 meter van de voorgestelde locatie worden betrokken. De naastgelegen bedrijven worden telefonisch geïnformeerd. Vervolgens worden de omwonenden en ondernemers uitgenodigd voor te plannen informatie bijeenkomsten. Uit deze groep worden de kerngroepleden aangewezen. Met deze kerngroepleden zal er wekelijks, zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau, worden overlegd over de zorgen en vragen die er leven. Deze werkwijze heeft zijn waarde eerder bewezen bij gelijke trajecten in Lexmond en Kedichem. Deze aanpak is onderdeel van een communicatieplan dat voorziet in het voeren van het goede gesprek om zorgen en vragen op te halen en hier acties op te zetten.

Duurzaamheidsparagraaf Niet van toepassing.

Communicatieparagraaf Niet van toepassing. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden,

de secretaris, Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl

12/06/2023 15:30:35 CEST {{signer1}}

ID: 954c70e3-2fd1-4c9b-acc5-4e4c688c0270 Auth: Consent

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

de burgemeester, Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

12/06/2023 15:33:05 CEST {{signer2}}

ID: 954c70e3-2fd1-4c9b-acc5-4e4c688c0270 Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen 1. Huurvoorstel Gemeente Vijfheerenlanden Lage Biezenweg 1 Vianen 20230524 2. Communicatiekalender Lage Biezenweg