RV Biodiversiteitsherstel Vijfheerenlanden 2030.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer 291131

Onderwerp: Biodiversiteitsherstel Vijfheerenlanden 2030

Vergaderdatum raad: 8 juli 2021 Geheim: Nee Steller: Thierry van Breemen Portefeuillehouder: Wethouder Hendriksen

Beslispunten 1. 2. 3.

4.

Het plan voor Biodiversiteitsherstel Vijfheerenlanden 2030 vast te stellen; Scenario 1 van het plan voor Biodiversiteitsherstel vast te stellen als uitgangspunt voor het omvormen van verharding naar groen. Voor 4 jaar jaarlijks investeringskredieten (conform scenario 1: € 144.000) beschikbaar te stellen voor het omvormen van verharding naar groen voor een periode van 4 jaar vanaf 2022 om ervoor te zorgen dat de gemeente Vijfheerenlanden in 2030 tot de eerste helft van het totaal aantal gemeenten op de groenindex behoort . De kapitaallasten voor deze investeringen (conform scenario 1) van jaarlijks € 6.370 vanaf 2023, oplopend tot € 19.110 in 2025 te dekken uit de verevening van de beheerbudgetten.

Inleiding Het aantal plant- en diersoorten gaat achteruit. Dat is slecht voor de natuur, maar het heeft ook direct effect op onze kwaliteit van leven. De natuur heeft immers een positieve invloed op ons welbevinden en daarnaast levert zij ons diensten, zoals de bestuiving van onze gewassen door bijen en insecten. Soortenrijkdom ofwel biodiversiteit werkt als een natuurlijke veiligheidsbuffer. Een verscheidenheid aan planten en dieren maakt ons bijvoorbeeld weerbaarder tegen het veranderende klimaat en tegen plagen en ziekten. De achteruitgang van de biodiversiteit is het gevolg van de opwarming, de krimp van natuurlijk leefgebied voor planten en dieren, versteende dorpen en steden, versnelde afvoer van hemelwater, intensieve landbouw en gebruik van monoculturen en cultuurgewassen. Vergroenen van de buitenruimte, ook in de bebouwde kom, zorgt voor een tegenwicht. Waardoor de biodiversiteit kan herstellen. Voor Vijfheerenlanden is biodiversiteitsherstel een traject van continue verbetering. Op de korte termijn wil de gemeente resultaten boeken op het behouden, versterken uitbreiden van natuurlijke leefgebieden (habitats). Om dit inzichtelijk te maken maakt de gemeente gebruik van zogeheten Kritieke Prestatie Indicatoren (KPI’s). Aan de hand hiervan is op elk willekeurig moment af te lezen of we nog op koers liggen wat betreft ons doel van biodiversiteitsherstel.

Beoogd effect In beeld krijgen welke natuurwaarden de gemeente bezit (en welke nog niet). Daarnaast mogelijkheden benutten; versleten groene plekken opwaarderen, groenarealen waar mogelijk uitbreiden en zorgen voor een samenhangend groen/blauw netwerk. Het beoogd effect is het herstel van de soortenrijkdom én de bijbehorende leefgebieden die hier van nature thuishoren. In 2030 moet zichtbaar en merkbaar zijn dat de soortenrijkdom en de variatie in leefgebieden verbeterd is. Zowel binnen als buiten de bebouwde kom.

Argumenten 1.1 Het plan voor Biodiversiteitsherstel geeft invulling aan de duurzaamheidsdoelen. In het vastgestelde Samenhangend Duurzaamheidsbeleid zijn meerdere doelen opgenomen, zoals het inzetten op biodiversiteitsherstel en het verbeteren op de groenindex, waar dit plan invulling aan geeft. 1.2 Het plan voor Biodiversiteitsherstel geeft input voor het groenbeheer voor de komende jaren. Het begint met een inventarisatie wat er is, gevolgd door een plan wat er moet blijven en wat er moet komen. Door te plannen, te doen, te controleren of de gewenste verbeteringen optreden en de maatregelen zo nodig bij te stellen wordt uiteindelijk het gewenste resultaat bereikt. 2.1 Voor het verbeteren van de verhouding tussen groen en verharding zijn 3 scenario's uitgewerkt. De scenario's voorzien in een verschillend percentage voor het omvormen van verharding naar groen. Hiermee wordt invulling gegeven aan het vastgestelde samenhangend duurzaamheidsbeleid. Voor scenario 1 wordt jaarlijks 0,07% van de totale verharding (1800 m2) omgevormd naar groen, de kosten hiervoor bedragen € 144.000 per jaar. Voor scenario 2 wordt jaarlijks 0,05% van de totale verharding (1200 m2) omgezet naar groen, de kosten hiervoor bedragen € 96.000 per jaar. Voor scenario 3 wordt jaarlijks 0,025% van de totale verharding (600 m2) omgezet naar groen, de kosten hiervoor bedragen € 48.000 per jaar.

Conform dit voorstel wordt scenario 1 als uitgangspunt genomen voor omvorming van verharding naar groen. 3.1 De investeringskredieten moeten beschikbaar worden gemaakt om uitvoering te geven aan scenario 1 van het plan voor Biodiversiteitsherstel. Om uitvoering te geven aan scenario 1 van het plan voor Biodiversiteitsherstel is jaarlijks € 144.000 aan investeringskredieten nodig, waardoor jaarlijkse kapitaallasten ontstaan. Deze investeringen worden over een looptijd van 25 jaar afgeschreven. 4.1. Door deze investeringen ontstaan de bijbehorende kapitaallasten. De investeringen voor het vervangen van verharding voor groen worden over een looptijd van 25 jaar afgeschreven. De jaarlijkse kapitaallasten die voor al deze investeringen ontstaan worden betrokken bij de verevening van de budgetten voor de beheerplannen. Dit wordt bij de kadernota in beeld gebracht.

Risicoparagraaf Het niet vaststellen van deze routekaart naar herstel van Biodiversiteit heeft de volgende risico’s:  Biodiversiteitsherstel is onvoldoende geborgd. Daardoor worden ad hoc keuzes gemaakt die onvoldoende gericht zijn op het eindresultaat op de lange termijn. Gevolg is dat er sprake is van te weinig samenhang, waardoor er onvoldoende verbetering in de biodiversiteit is waar te nemen;  De oogmerken van het Samenhangend Duurzamheidsbeleid worden niet bereikt. Vergroenen is daarbij niet alleen noodzakelijk voor het herstel van de biodiversiteit, het is ook een deel van de oplossing voor het klimaatvraagstuk. Vergroenen zorgt namelijk voor het tegengaan van hittestress, minder energieverbruik en meer wateropslag. Daarnaast maakt het de leefomgeving aangenamer en versterkt het de sociale cohesie;  Onvoldoende stijging in de Groenindex. In het amendement behorende bij het Samenhangend Duurzaamheidsbeleid is vastgesteld dat de gemeente Vijfheerenlanden in 2030 tot de bovenste helft van het totaal aantal gemeenten in de Groenindex moet behoren. Dit is niet mogelijk indien er niet of onvoldoende geïnvesteerd wordt in het versterken van het groenvolume binnen de bebouwde kom;  Bezwaren van stakeholders. De gemeente Vijfheerenlanden investeert in de relatie met natuur- en milieuorganisaties.

In het verleden zijn deze kritisch geweest op het niet -groen handelen van de gemeente. Het vertrouwen groeit nu doordat wij de samenwerking zoeken en laten zien dat er meer mogelijk is. Wanneer de gemeente echter nie t doorpakt met de inspanning voor biodiversiteitsherstel kan het wantrouwen terugkeren.  Versterken van Biodiversiteit is een kwestie van lange adem. Toch worden er ook op korte termijn concrete resultaten geboekt. Jaarlijks 10.000 m2 aan gazons en bermen omvormen naar kruidenrijke graszones en ecologische bermen. Jaarlijks 600 tot 1800 m2 overbodige verharding omvormen naar groen.  Niet iedere locatie is geschikt voor het bevorderen van de biodiversiteit. Noch is een ecologische inrichting op iedere locatie gewenst.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst

Financiële paragraaf Voor het jaarlijks omvormen van 10.000 m2 gazon naar kruidenrijke graszones is in de periode 2022 t/m 2024 jaarlijks reeds € 55.000 beschikbaar. Daarnaast is voor dezelfde periode voor het beheer van de ecologische zones € 84.000 per jaar beschikbaar. Voor 2021 wordt nog een investering gevraagd via de 1e bestuursrapportage. (KPI 1.) Voor het omvormen van verharding naar groen wordt hierbij een investering gevraagd (KPI 2.). Daarvoor zijn drie scenario’s uitgewerkt, waaruit een keuze gemaakt kan worden. De scenario’s zijn: Scenario 1: Jaarlijks 0,07% van de totale verharding ofwel 1800 m2 verharding omzetten naar groen, kosten: 144.000 euro per jaar Scenario 2: Jaarlijks 0,05% van de totale verharding ofwel 1200 m2 verharding omzetten naar groen, kosten: 96.000 Euro per jaar Scenario 3: Jaarlijks 0,025% van de totale verharding ofwel 600 m2 verharding omzetten naar

groen, kosten: 48.000 Euro per jaar Wij stellen voor te kiezen voor scenario 1. Met dit voorkeur scenario is de hoeveelheid groen voor grijs over de periode van 4 jaar 0,29% van het totaal areaal verharding. Voor stijging in de Groenindex, is een dergelijk percentage omvorming minimaal noodzakelijk. Deze investeringen resulteren in kapitaallasten. De investeringen worden in 25 jaar (rente 0,55%) van de kapitaallasten afgeschreven. De kapitaallasten voor deze investeringen betreffen jaarlijks € 6.370 vanaf 2023, oplopend tot € 19.110 in 2025. De raad voor te stellen de kapitaallasten van deze investeringen te dekken, door te betrekken bij de verevening van de beheerbudgetten.

Participatieparagraaf Het plan geeft duidelijkheid aan inwoners over de voorgenomen route richting het herstel van Biodiversiteit. Waar mogelijk worden belanghebbenden betrokken in afzonderlijke participatietrajecten. Daarnaast zijn Stichting Blauwzaam en de Natuur - & Vogelwac ht Vijfheerenlanden in kennis gesteld van dit Biodiversiteitsherstelplan. In 2020 is een webinar filmpje op het VHL plein gepresenteerd wat de eerste aanzet is geweest voor het Biodiversiteitherstel plan.

Duurzaamheidsparagraaf Vijfheerenlanden is trots op haar groene karakter en zet in op behoud en versterking van deze kwaliteit. De gemeenteraad heeft daarvoor het Samenhangend Duurzaamheidsbeleid vastgesteld met daarop twee amendementen welke betrekking hebben op dit biodiversiteitherstel plan, namelijk:  Wij voeren een beleid gericht op het verbeteren van de biodiversiteit en zorgen ervoor dat bij alle activiteiten in Vijfheerenlanden ingezet wordt op biodiversiteitsherstel’;  In 2030 bevindt Vijfheerenlanden zich in de eerste helft van het totaal aantal ge meenten op de groene index’. Dit plan geeft invulling aan bovenstaande doelen met betrekking tot duurzaamheid.

Communicatieparagraaf Na vaststelling door de gemeenteraad wordt het plan op de wettelijk verplichte wijze bekend gemaakt. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, {{signer1}} 25/05/2021 11:32:05 CEST

Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl ID: be378d5c-65fc-4831-9154-920631c10d65 Auth: Consent

{{signer2}} 25/05/2021 13:21:40 CEST

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl ID: be378d5c-65fc-4831-9154-920631c10d65 Auth: Consent

de secretaris,

de burgemeester,

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen Biodiversiteitsherstel Vijfheerenlanden 26 april 2021.pdf (original), Raadsbesluit Biodiversiteitsherstel Vijfheerenlanden 2030.docx (original)