RV Beleids- en beheerplan Wegen Vijfheerenlanden 2021-2025.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer 286376

Onderwerp: Beleids- en beheerplan Wegen Vijfheerenlanden 2021-2025

Vergaderdatum raad: 8 juli 2021 Geheim: Nee Steller: Tjibbe Kerkhof Portefeuillehouder: Wethouder Hendriksen

Beslispunten 1. Het Wegenbeleidsplan Vijfheerenlanden 2021-2025 vast te stellen. 2. De basisstrategie van het Wegenbeleidsplan Vijfheerenlanden 2021-2025 als uitgangspunt voor het wegbeheer vast te stellen. 3. Ook module 1 (risicogestuurd wegbeheer) van het Wegenbeleidsplan Vijfheerenlanden 20212025 als uitgangspunt voor het wegbeheer vast te stellen. 4. Kennis te nemen van module 2 (klimaatadaptief en circulair wegbeheer) van het Wegenbeleidsplan Vijfheerenlanden 2021-2025 als uitgangspunt voor het wegbeheer en bij de kadernota het besluit te nemen of hiervoor jaarlijks € 100.000 extra budget voor gepland onderhoud beschikbaar wordt gemaakt. 5. Het Beheerplan Onderhoud Wegverhardingen Vijfheerenlanden 2021-2025 vast te stellen. 6. De huidige budgetten voor gepland onderhoud te verlagen, te weten in 2021 met €9.820, in 2022 met €48.735, in 2023 met €35.122, in 2024 met €51.518. 7. Het investeringskrediet 2021 beschikbaar te stellen en de investeringskredieten 2022-2025 op te nemen in de begroting voor de aanleg van wegen in projecten (Doelakkerweg, Jan Poldermanstraat, Fransestraat, Kom Lekdijk en Achter de Pijp) en voor verbetering van wegfunderingen, te weten in 2021 €1.034.000, 2022 € 441.500, 2023 €441.500, 2024 €441.500, 2025 €275.000. 8.

De kapitaallasten van deze investeringen te dekken door deze te betrekken bij de verevening van de beheerbudgetten, te weten in 2022 € 29.245, 2023 € 40.419, 2024 € 51.594, 2025 € 62.768. 9. In 2021 de bestemmingsreserve onderhoud wegen voor € 2,9 miljoen vrij te laten vallen ten gunste van de algemene reserve.

Inleiding Het Wegenbeleidsplan Vijfheerenlanden 2021-2025 is een richtinggevend document voor de uitvoering van de beheer- en onderhoudstaken van gemeentelijke wegen. Het plan geeft invulling aan de actuele trends rondom klimaatverandering, circulariteit, inwonerparticipatie en risicogestuurd beheer. Het wegenbeleidsplan is zo opgesteld dat het wegbeheer wordt uitgevoerd conform de basisstrategie (het voortzetten van het huidig beheer en onderhoud). Daarnaast geeft module 1 extra invulling aan risicogestuurd wegbeheer. Door het toepassen van risicogestuurd wegbeheer wordt een optimale verhouding nagestreefd tussen prestaties, uitgaven en risico’s. De komende beleidsperiode wordt als proeftuin ingericht voor het toepassen van risicogestuurd wegbeheer. Mocht dit in eventuele budgetverlaging resulteren, dan wordt het vrijgekomen budget vervolgens ingezet voor duurzame toepassingen (klimaatadaptatie, circulariteit). Module 2 geeft extra invulling aan klimaatadaptief en circulair wegbeheer. Bij de kadernota wordt het besluit genomen of hiervoor jaarlijks €100.000 extra wordt gebudgetteerd voor gepland onderhoud ten opzichte van de basisstrategie. Het Beheerplan Onderhoud Wegverhardingen Vijfheerenlanden 2021-2025 beschrijft hoe de gemeente uitvoering geeft aan het beheer en onderhoud van de gemeentelijke (weg)verhardingen.

De doelstelling is om het wegenareaal op beeldkwaliteitsniveau 'B' (goed) te beheren. Hierdoor worden wegen zoveel mogelijk veilig gehouden en wordt kapitaalvernietiging voorkomen.

Beoogd effect Het vaststellen van het geharmoniseerd wegenbeleidsplan (Wegenbeleidsplan Vijfheerenlanden 2021-2025) en wegenbeheerplan (Beheerplan Onderhoud Wegverhardingen Vijfheerenlanden 2021-2025) voor de komende 5 jaar.

Argumenten 1.1. Het vaststellen van het wegenbeleidsplan Vijfheerenlanden 2021-2025 is noodzakelijk, omdat er nog geen geharmoniseerd beleid van de voormalige gemeenten is opgesteld. Met het opstellen van het wegenbeleidsplan voor Vijfheerenlanden is harmonisatie bereikt voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke wegen. Het beleid wordt nu ter vaststelling door de gemeenteraad in procedure gebracht. 1.2. Dit gemeentelijk wegenbeleidsplan geeft input voor het wegenbeheer voor de komende vijf jaar. De gemeente Vijfheerenlanden heeft de wettelijke zorgplicht voor het toegankelijk en veilig houden van de openbare wegen. Het plan heeft een looptijd van vijf jaar (2021-2025). Daarna worden waar nodig de resultaten geëvalueerd en de uitgangspunten en de ontwikkelingen opnieuw bezien. In deze vijf jaar wordt uitvoering gegeven aan dit beleidsplan. 1.3. Het wegenbeleidsplan geeft invulling aan de actuele trends inwonerparticipatie, risicogestuurd

beheer, en indien er voor gekozen wordt klimaatadaptatie en circulariteit. Inwoners worden bij het beslisproces voor het onderhoud (weg)verhardingen betrokken voor het creëren en behouden van maatschappelijk draagvlak voor gemeentelijke beslissingen. Door in te zetten op risicogestuurd beheer wordt gestreefd naar een balans tussen risico’s, prestaties en uitgaven. Met betrekking tot duurzaamheid wordt, indien daarvoor gekozen wordt invulling gegeven aan circulariteit en klimaatadaptatie. 2.1. De basisstrategie (huidige beheer en onderhoud) voortzetten voor het wegbeheer. De basisstrategie is gericht op het behoud van kwaliteit en het beschikbaar houden van het wegen areaal. De wegen worden op beeldkwaliteitsniveau "B" (goed) onderhouden. Hierdoor worden wegen zoveel mogelijk veilig gehouden en wordt kapitaalvernietiging voorkomen. 3.1. Risicogestuurd wegbeheer draait om een balans tussen risico's, prestaties en uitgaven. De methode biedt de mogelijkheid het wegbeheer in te richten op het beheersen van de hoogste risico's in plaats van op de grootste schades. Komende beleidsperiode wordt ingericht als een proeftuin voor het toepassen van risicogestuurd wegbeheer. Mocht dit in eventuele budgetverlaging resulteren, dan wordt het vrijgekomen budget vervolgens ingezet voor duurzame toepassingen (klimaatadaptatie, circulariteit). 4.1.

Klimaatadaptief en circulair wegbeheer geeft invulling aan actuele ontwikkelingen. Conform het Samenhangend Duurzaamheidsbeleid is in 2050 heel Vijfheerenlanden klimaatrobuust ingericht en is in 2030 Vijfheerenlanden 50% circulair. Deze module van het wegenbeleidsplan geeft hier invulling aan met betrekking tot het wegbeheer. Via de kadernota wordt een besluit genomen om jaarlijks € 100.000 extra te budgetteren voor klimaatadaptieve en circulaire toepassingen. Daarnaast wordt waar mogelijk meegekoppeld op landelijke impulsregelingen en andere beheerdisciplines (werk-met-werk maken). 5.1. Het vaststellen van het Beheerplan Onderhoud Wegverhardingen Vijfheerenlanden 20212025 is noodzakelijk, omdat er nog geen geharmoniseerd beheerplan van de voormalige gemeenten is opgesteld. Met het opstellen van het wegenbeheerplan voor Vijfheerenlanden wordt harmonisatie bereikt voor de uitvoering van het beheer en onderhoud van de wegverhardingen. 6.1. In de begroting moet rekening gehouden gaan worden met de budgetten voor gepland onderhoud van het beheerplan onderhoud wegverhardingen conform de basisstrategie van het wegenbeleidsplan. Met het vaststellen van de basisstrategie van het wegenbeleidsplan en het beheerplan onderhoud wegverhardingen wordt uitvoering gegeven aan de maatregelen die op basis van dit plan genomen gaan worden.

Dit vraagt om budgetten voor het gepland onderhoud die daarvoor noodzakelijk zijn en zijn gebaseerd op een in 2020 uitgevoerde inspectie. De omvang van de budgetten is gebaseerd op de uitgangspunten en het kwalit eitsniveau zoals aangegeven in beide plannen. De benodigde budgetten voor gepland onderhoud voor de komende beleidsperiode zijn als volgt: 2021 € 1.837.050, 2022 € 1.818.235, 2023 € 1.851.848, 2024 € 1.858.252, 2025 € 1.882.868. Deze budgetten blijven binnen de huidige begroting. 7.1. In de begroting moet rekening gehouden gaan worden met de investeringen benodigd voor de aanleg van wegen in projecten en voor verbetering wegfunderingen.

Vanuit de oude gemeenten ligt er nog een claim vanuit projecten voor de aanleg van wegen, te weten in 2021 € 759.000 (projecten Doelakkerweg, Jan Poldermanstraat/Kerkstraat/Burg. Berendsstraat, Fransestraat/Nieuwstraat/J.W. van Puttestraat, Kom Lekdijk en Achter de Pijp), 2022 € 166.500 (Project Achter de Pijp), 2023 € 166.500 (Project Achter de Pijp) en 2024 € 166.500 (Project Achter de Pijp). Daarnaast wordt voorgesteld om jaarlijks een krediet (€ 275.000) beschikbaar te stellen voor verbetering van wegfundering. Een verbeterde wegfundering is een investering om de kosten van toekomstig wegonderhoud te vermijden en wordt uitgevoerd bij rioolconstructie werkzaamheden (werk-met-werk maken). 8.1. Door deze investeringen ontstaan de bijbehorende kapitaallasten. De investeringen voor het verbeteren van wegfunderingen worden over een looptijd van 60 jaar afgeschreven. Dit ligt gelijk aan de riolering, omdat de werkzaamheden worden uitgevoerd met rioolreconstructies. De investeringen voor de aanleg van wegen bij projecten worden over een looptijd van 40 jaar afgeschreven. De jaarlijkse kapitaallasten die voor al deze investeringen ontstaan worden betrokken bij de verevening van de budgetten voor de beheerplannen. Dit wordt bij de kadernota in beeld gebracht. 9.1.

Door het vaststellen van bovenstaande financiële besluiten kan de bes temmingsreserve onderhoud wegen gedeeltelijk worden toegevoegd aan de algemene reserve. De bestemmingsreserve voor het onderhoud wegen kan vervallen eind 2021. Er kan nu € 2,9 miljoen vrijvallen aan de algemene reserve. Er worden nog werkzaamheden vanuit het budget 2020 in 2021 gedaan ten laste van de reserve. Daarna kan het in zijn geheel vervallen.

Risicoparagraaf Bij het niet vaststellen van het wegenbeleidsplan en het beheerplan onderhoud wegverhardingen geeft dit de gemeentelijke beheerders minder houvast in het uitvoeren van de beheer- en onderhoudstaken voor de gemeentelijke wegen. We missen daarnaast een geharmoniseerd beleid en beheerplan. Het is onduidelijk wat de uiteindelijke effecten van het risicogestuurd wegbeheer zijn. Daarom is dit als aparte module opgenomen en wordt de komende beleidsperiode hiervoor ingericht als een proeftuin.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst

Financiële paragraaf In de lopende programmabegroting (2021-2024) zijn de volgende exploitatiekosten opgenomen voor uitvoering van het gepland onderhoud van wegen:  2021: € 1.846.870  2022: € 1.866.970  2023: € 1.886.970  2024: € 1.909.770 In het Beheerplan Onderhoud Wegverhardingen is inzicht gegeven in de benodigde exploitatiekosten voor uitvoering van het gepland onderhoud van wegen, waarbij rekening is gehouden met de actuele trends, ontwikkelingen, ambities en doelstellingen vanuit het

Wegenbeleidsplan 2021-2025. Dit resulteert in de volgende benodigde exploitatiekosten voor de huidige beleidsperiode conform de basisstrategie:  2021: € 1.837.050  2022: € 1.818.235  2023: € 1.851.848  2024: € 1.858.252  2025: € 1.882.868 De investeringen benodigd voor de claim vanuit projecten voor de aanleg van wegen en voor verbetering van wegfunderingen resulteert in kapitaallasten. De investeringen voor de projecten voor de aanleg van wegen worden in 40 jaar (rente 0,55%) van de kapitaallasten afgeschreven. De investeringen voor de verbetering van wegfunderingen worden in 60 jaar (rente 0,55%) van de kapitaallasten afgeschreven. De kapitaallasten worden verevend met de overschotten in de beheerplannen. De totale kapitaallasten voor deze investeringen betreffen in 2022 € 29.245, 2023 € 40.419, 2024 € 51.594, 2025 € 62.768. Door de bestemmingsreserve onderhoud wegen nu al gedeeltelijke (circa € 2,9 miljoen) te laten vervallen, kunnen deze middelen worden toegevoegd aan de algemene reserve. In de loop van 2021 worden er nog uitgaven gedaan, eind 2021 kan de reserve volledig vervallen.

Samenvattend betekent dit onderstaande mutatie op de begrotingsruimte/algemene reserve ten opzichte van de lopende programmabegroting 2021-2024:  2021: + € 2,9 miljoen (+ € 2,9 miljoen vrijvallen reserve onderhoud wegen, + € 9.820 door verlaging exploitatiekosten onderhoud)  2022: + € 19.490 (+ € 48.735 door verlaging exploitatiekosten onderhoud, - € 29.245 kapitaallasten investeringen)  2023: - € 5.297 (+ € 35.122 door verlaging exploitatiekosten onderhoud, - € 40.419 kapitaallasten investeringen)  2024: - € 76 (+ € 51.518 door verlaging exploitatiekosten onderhoud, - € 51.594 kapitaallasten investeringen) Bij de kadernota wordt daarnaast dan nog een besluit genomen of jaarlijks € 100.000 extra wordt gebudgetteerd voor het gepland onderhoud ten behoeve van module 2 van het wegenbeleidsplan (klimaatadaptief en circulair wegbeheer). De kapitaallasten worden verevend met de overschotten in de beheerplannen. Zo is en zal de begrotingsruimte namelijk worden gevoed door de overblijvende middelen van de beheerprogramma's civiele kunstwerken en speelruimte.

Participatieparagraaf Het beleid- en beheerplan geven duidelijkheid aan inwoners over het wegenbeheer en onderhoud. Er is gekozen om geen participatie- en inspraaktraject te laten plaatsvinden voor het opstellen van de plannen, omdat de impact voor belanghebbenden minimaal worden geacht. Het beleidsplan geeft juist echter invulling aan participatie ten behoeve van de uitvoering van het wegenbeheer. Waar mogelijk worden belanghebbenden betrokken in afzonderlijke participatietrajecten.

Duurzaamheidsparagraaf Het Wegenbeleidsplan Vijfheerenlanden 2021-2025 geeft invulling aan de pijlers Circulair en Schoon en Klimaatrobuust en Biodivers van het Samenhangend Duurzaamheidsbeleid.

Communicatieparagraaf Na vaststelling door de gemeenteraad plaatsen we een artikel op de gemeentepag ina en wordt het beleidsplan op de wettelijk verplichte wijze bekendgemaakt. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl {{signer1}} 25/05/2021 11:31:25 CEST ID: 7d7631fb-f921-4843-b85c-1da568f959ec Auth: Consent

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl {{signer2}} 25/05/2021 13:21:15 CEST ID: 7d7631fb-f921-4843-b85c-1da568f959ec Auth: Consent

de secretaris,

de burgemeester,

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen Beheerplan Onderhoud Wegverhardingen Vijfheerenlanden 2021-2025.pdf (original), Raadsbesluit Beleids- en beheerplan Wegen Vijfheerenlanden 2021-2025.docx (original), Wegenbeleidsplan Vijfheerenlanden 2021-2025.pdf (original)