RV Beleid- en beheerplan Openbare verlichting 2025-2028

Raadsvoorstel Zaaknummer 1111315

Onderwerp: Beleid- en Beheerplan Openbare Verlichting 2025-2028 Vergaderdatum raad: 4 juli 2024 Geheim: Nee Steller: Nico Vuurens Portefeuillehouder: wethouder Meijdam

Beslispunten 1. Het Beleid- en Beheerplan Openbare Verlichting 2025-2028 vast te stellen en te kiezen voor uitvoering van scenario 3; 2. De investeringen en de exploitatielasten van scenario 3 te verwerken in de begroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028.

Inleiding Het huidige beleid- en beheerplan heeft een looptijd tot en met 2024. In dit nieuwe plan zijn drie scenario’s in beeld gebracht voor de periode 2025 t/m 2028. Scenario 1 is minimaal nodig om de openbare verlichting in goede staat te houden. Met scenario 2 worden aanvullend ook de armaturen vervangen die nog niet einde levensduur zijn, maar wel storing gevoelig. Scenario 3 gaat nog een stap verder en heeft als resultaat dat eind 2028 het areaal voor 95% is voorzien van ledverlichting.

Beoogd effect Het vastleggen van de beleidsuitgangspunten en de financiële dekking voor het beheer en onderhoud van de openbare verlichting.

Argumenten 1.1 De gemeente is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de openbare verlichting. Beheer en onderhoud van de openbare verlichting is een kerntaak van de gemeente. 1.2 Het huidige beleid- en beheerplan is toe aan een herziening. De afgelopen jaren is er veel veranderd op het gebied van de openbare verlichting. Steeds meer armaturen of onderdelen van armaturen die niet voorzien zijn van led worden uit de handel genomen. De energieprijzen zijn sterk gestegen als gevolg van de omstandigheden in de wereld. Ten opzichte van 2023 zijn de energieprijzen wel gedaald, maar nog steeds hoog ten opzichte van de periode voor 2023. De veranderde omstandigheden vragen om een bijstelling van de uitgangspunten.

1.3 De in het plan voorgestelde uitvoering van scenario 3 is de verstandigste keuze. Met uitvoering van scenario 1 worden in de periode 2025-2028 jaarlijks 700 armaturen en 330 stuks masten vervangen. Eind 2028 is het areaal dan voor 73% voorzien van ledverlichting. Met uitvoering van scenario 2 worden in de periode 2025-2028 jaarlijks 1.000 armaturen en 330 stuks masten vervangen. Eind 2028 is het areaal dan voor 81% voorzien van ledverlichting. Met uitvoering van scenario 3 worden in de periode 2025-2028 jaarlijks 1.500 armaturen en 330 stuks masten vervangen. Eind 2028 is het areaal dan voor 95% voorzien van ledverlichting. Scenario 1 is zowel vanuit financieel oogpunt als vanuit duurzaamheidsoogpunt het minst gunstige scenario, omdat de onderhoudskosten niet of nauwelijks afnemen. Met de kanttekening dat als gevolg van prijsstijgingen de kosten ook kunnen gaan toenemen. Bij scenario 2 en 3 nemen de totale lasten in de periode 2025-2028 af ten opzichte van 2024, omdat de onderhoudskosten en energiekosten in deze twee scenario’s wel afnemen. Omdat de laatste jaren de kosten van de materialen en de uitvoeringskosten blijven oplopen en vanuit duurzaamheid is de meest verstandige keuze om versneld het areaal te voorzien van led en dat is uitvoering van scenario 3.

Bij scenario 3 nemen de onderhoudskosten af met circa € 20.000 per jaar, doordat het grootste deel van de armaturen die nog niet voorzien zijn van led worden vervangen en led heeft minder onderhoud nodig. Omdat led armaturen minder energie verbruiken nemen op basis van de energieprijs van 2024 de energiekosten af met circa € 21.856 per jaar. De prognose is dat na 2028 de lasten toenemen. Dat is echter afhankelijk van de energiekosten en de mate van onderhoud die nodig is als eind 2028 circa 95% van het areaal led is. 1.4 Uitvoering van scenario 3 geeft invulling aan het energieakkoord. In 2013 heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) een energieakkoord gesloten met de landelijke overheid. In het akkoord is afgesproken dat in de openbare verlichting 50% energie bespaard moet worden in 2030 ten opzichte van 2013. Deze besparing geldt voor Nederland als geheel, dus niet voor de individuele gemeenten. Met de uitvoering van scenario 3 wordt 40% energie bespaard in 2028 ten opzichte van 2013. Het volledig voldoen aan het energieakkoord is voor de gemeente Vijfheerenlanden niet mogelijk door de forse toename van het areaal. Ten opzichte van 2013 is het areaal met 2064 stuks toegenomen als gevolg van nieuwbouwlocaties. 2.1 De benodigde financiën dienen opgenomen te worden in de begroting 2025 en de meerjarenbegroting 2026-2028, zodat deze beschikbaar worden.

Met de vermelde financiën in het plan kan scenario 3 worden uitgevoerd en wordt een grote stap gemaakt in duurzaamheid.

Risicoparagraaf 2.1 Areaaluitbreiding is niet meegenomen en heeft echter wel extra kosten tot gevolg. In het financiële overzicht van scenario 3 is geen rekening gehouden met areaaluitbreiding. De toename van het areaal verschilt per jaar. Areaaluitbreiding geeft extra beheerkosten, energiekosten en onderhoudskosten. Deze extra kosten worden (indien nodig) jaarlijks verwerkt bij de P&C cyclus. 2.2 De energieprijzen kunnen stijgen of dalen. De in het plan vermelde energiekosten zijn gebaseerd op de energieprijzen van 2024.

Vanwege de marktomstandigheden schommelen de energieprijzen enorm en is er geen reële inschatting te maken of de prijzen gaan stijgen, dalen of gelijk blijven. Wijzigingen zullen jaarlijks verwerkt worden bij de P&C cyclus 2.3 Onderhoudsbudget niet geïndexeerd op prijsstijgingen. Stijgende onderhoudskosten (materiaal, arbeid) zetten het beschikbare budget onder druk. Door het areaal versneld te gaan voorzien van led is de prognose dat de onderhoudskosten afnemen met € 20.000 per jaar. Het gevolg van stijgende kosten kan zijn dat de onderhoudskosten minder afnemen. Indien bijstelling nodig is zal dit verwerkt worden bij de jaarlijkse P&C cyclus.

Gevolgen voor mensen met een beperking Goed functionerende openbare verlichting die is afgestemd op de omgeving, is voor ouderen en mensen met een (visuele) beperking van extra belang.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf De benodigde budgetten op basis van scenario 3 zijn getoetst aan de beschikbare budgetten in de huidige begroting. De exploitatiekosten van het nieuwe plan nemen af in de periode 2025-2028 ten opzichte van 2024, doordat de onderhoudskosten en elektriciteitskosten afnemen als gevolg van het versneld overgaan op ledverlichting. In het onderstaande financiële overzicht staan de kosten voor de periode 2025-2028 ten opzichte van de begroting 2024. Financiele consequenties planperiode 2025 t/m 2028 Totale exploitatie kosten Afname exploitatiekosten ten opzichte van 2024

2024

2025

2026

€ 1.065.654

€ 1.042.266 -€ 23.388

Kapitaallasten van de nieuwe vervangingsinvesteringen* Lasten 2025-2028 ten opzichte begroting 2024

-€ 23.388

2027

2028

€ 1.000.410

€ 958.554

€ 916.698

-€ 65.244

-€ 107.100

-€ 148.956

€ 38.430

€ 89.802

€ 144.153

-€ 26.814

-€ 17.298

-€ 4.803

*Kapitaallasten vervangingsinvesteringen zijn gebaseerd op Vervangen 330 masten per jaar 2025-2028 Vervangen 1500 armaturen per jaar periode 2025-2028

2025

2026

2027

2028

€ 380.500 € 1.080.000

€ 418.550 € 1.188.000

€ 460.405 € 1.306.800

€ 506.446 € 1.437.480

Totale kosten vervangingen

€ 1.460.500

€ 1.606.550

€ 1.767.205

€ 1.943.926

Na 2028 is de prognose dat de totale kosten toenemen als gevolg van de toenemende kapitaallasten, met de kanttekening dat het onzeker is hoe de energiekosten zich ontwikkelen en hoeveel onderhoudsbudget daadwerkelijk nodig is na 2028. In het onderstaande overzicht staat de financiële doorkijk voor de periode 2029 t/m 2032.

Financiele doorkijk periode 2029 t/m 2032

2024

2029

2030

2031

2032

€ 909.305

€ 901.912

€ 894.519

€ 887.126

Afname exploitatiekosten ten opzichte van 2024

-€ 156.349

-€ 163.742

-€ 171.135

-€ 178.528

Kapitaallasten van de nieuwe vervangingsinvesteringen*

€ 207.813

€ 212.207

€ 217.866

€ 224.848

Lasten 2029-2032 ten opzichte begroting 2024

€ 51.464

€ 48.465

€ 46.731

€ 46.320

*Kapitaallasten vervangingsinvesteringen zijn gebaseerd op Vervangen 330 masten per jaar 2025-2028 Vervangen 250 armaturen per jaar periode 2029-2032

2029 € 531.769 € 239.500

2030 € 558.358 € 251.500

2031 € 586.276 € 264.000

2032 € 615.590 € 277.200

Totale kosten vervangingen

€ 771.269

€ 809.858

€ 850.276

€ 892.790

Totale exploitatie kosten

€ 1.065.654

Participatieparagraaf Inhoudelijk zijn inwoners en organisaties niet betrokken bij dit voorstel. Inwoners en organisaties kunnen echter wel een belangrijke bijdrage leveren aan een goed functionerende openbare verlichting. Storingen aan de openbare verlichting worden niet automatisch gemeld. Regelmatig worden inwoners en organisaties geattendeerd via sociale media of een stukje in de krant om storingen door te geven aan Bureau OVL, zodat zij de storingen op kunnen laten lossen.

Duurzaamheidsparagraaf Om als gemeente in 2050 klimaatneutraal en circulair te zijn, moeten er grote stappen gezet worden om enerzijds elektrische energie te besparen, duurzaam op te wekken en zuinig met grondstoffen om te gaan. Door te zorgen voor minder elektrisch energieverbruik, behoeft minder energie te worden opgewekt. Door het benutten van gerecyclede materialen, wordt een circulaire economie opgebouwd. Binnen de openbare verlichting is duurzaamheid een belangrijke doelstelling. Alle nieuw geplaatste lichtmasten zijn voorzien van energiezuinige ledverlichting en op steeds meer plaatsen worden gerecyclede aluminium lichtmasten geplaatst. Met de uitvoering van scenario 3 wordt een grote stap gemaakt in duurzaamheid. Eind 2028 zal het areaal voor 95% voorzien zijn van ledverlichting. Het energieverbruik gaat afnemen en daarnaast is ook minder onderhoud nodig.

Communicatieparagraaf Op de website van de gemeente Vijfheerenlanden zal een toelichting gegeven worden op het beleid- en beheerplan. Bij grootschalige vervangingen wordt projectmatig beoordeeld op welke wijze gecommuniceerd wordt.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de burgemeester,

28/05/2024 09:47:02 CEST {{signer1}}

28/05/2024 10:59:17 CEST {{signer2}}

Signed By: j.de.jonge@vijfheerenlanden.nl

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

ID: 11ae4231-da24-4683-9737-d97ab4b26597

ID: 11ae4231-da24-4683-9737-d97ab4b26597

Auth: Consent

Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen 1. Beleid- en Beheerplan Openbare Verlichting 2025-2028 2. Bijlage – Financieel overzicht Scenario 1 3. Bijlage – Financieel overzicht Scenario 2