RV Begroting 2023-2026 - ondertekend.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer 537923

Onderwerp: Begroting 2023-2026 Vergaderdatum raad: 10 november 2022 Geheim: Nee Steller: Ferrie Koffeman Portefeuillehouder: Wethouder Van Maanen

Beslispunten 1. 2. 3. 4. 5. 6.

In te stemmen met de begroting 2023-2026; In te stemmen met het voorstel om de positieve saldo's van de begroting beschikbaar te houden voor economische ontwikkelingen die ons direct of indirect (via inwoners en maatschappelijke partners) treffen; In te stemmen met het voorstel om een aangepaste indexeringsmethodiek toe te passen; In te stemmen met het voorstel om de opbrengsten te indexeren met 6,2%; In te stemmen met het handhaven van de tarieven voor afvalstoffenheffing en riolering op het niveau van 2022; In te stemmen met het meerjarig investeringsplan zoals opgenomen in de meerjarenbegroting.

Inleiding Wij bieden u de concept meerjarenbegroting 2023-2026 aan. Met het vaststellen van de begroting stelt de raad de kaders (financieel en beleidsmatig) vast voor de komende begrotingsperiode, conform zijn budgetrecht. Het financieel perspectief van de gemeente Vijfheerenlanden is positief. De programmabegroting 2023 sluit met een positief saldo van € 1,5 miljoen (na bestemming) en ook de jaarschijven 2024 en 2025 sluiten met positieve resultaten van respectievelijk € 3,9 en € 4,9 miljoen. De risico’s zijn voldoende afgedekt via de algemene risicoreserves. Jaarschijf 2026 sluit met een tekort van € 1,8 miljoen. Hier laat zich de uitkomst zien van het zogenaamde "ravijnjaar", waar het Rijk stopt met de doorrekening van de relevante rijksuitgaven naar het Gemeentefonds. Als gevolg hiervan neemt de omvang van de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds voor Vijfheerenlanden af met € 9,1 miljoen.

Via de septembercirculaire 2022 zijn voor 2026 wel incidentele middelen toegevoegd aan het Gemeentefonds, maar als gevolg hiervan wordt het effect van de teruggang van het Gemeentefonds door het kabinet vooralsnog doorgeschoven naar 2027. Het kabinet en de VNG zijn hierover in overleg. Kabinet en VNG spreken ook nog over de opschalingskorting, een efficiencykorting waarbij het uitgangspunt was dat gemeenten werden opgeschaald naar een omvang van minimaal 100.000 inwoners. Dat streven naar grotere gemeenten is losgelaten, maar de efficiencykorting nog niet definitief. Vanaf 2026 wordt deze korting (na een tijdelijke bevriezing) weer toegepast, daardoor is de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds ook ongeveer 2 miljoen lager. Als in de meicirculaire van 2023 nog geen definitief uitsluitsel over het wegvallen van bovengenoemde nadelen wordt gegeven, wordt in de Kadernota 2024 een vooruitblik gegeven op de financiële effecten voor de jaren 2026 en 2027. Daarbij worden dan ook de kaders geformuleerd op basis waarvan we een structureel sluitende meerjarenbegroting 2024-2027 gaan opstellen. Wij zijn voornemens behoedzaam om te gaan met de aanwending van de positieve saldo's. Daarbij hebben wij een aantal overwegingen:  Loon- en prijsontwikkeling 2022-2023: wij zien in bepaalde sectoren een flink hogere loonen prijsstijging, dan is verwerkt in de (gemiddelde) cijfers van het CPB.

Dit betreft bijvoorbeeld het sociaal domein, het beheer van de openbare ruimte en de realisatie van utiliteitsbouw. Wij zullen mogelijk maatwerk moeten gaan toepassen bij de verwerking van de loon- en prijsindexering binnen onze budgetten.  Verwerking kosten volume-uitbreiding: als gevolg van de stijging van ons inwoneraantal, zal een aantal budgetten in omvang moeten worden verhoogd. Dit betreft bijvoorbeeld de budgetten voor het beheer van de openbare ruimte en de aan gemeenschappelijke regelingen te betalen inwonerbijdragen.

Beoogd effect Met het vaststellen van de begroting stelt de raad de kaders (financieel en beleidsmatig) vast voor de komende begrotingsperiode, conform zijn budgetrecht. De begroting moet op grond van de Gemeentewet voor 15 november voorafgaand aan het begrotingsjaar zijn vastgesteld en ingediend bij de toezichthouder en CBS. Overschrijding van deze termijn heeft gevolgen voor de wijze waarop het toezicht wordt toegepast tot mogelijk zelfs inhouding van bevoorschotting vanuit de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds.

Argumenten 1.1 Het college stemt in met de concept meerjarenbegroting alvorens deze ter vaststelling aan de gemeenteraad voor te leggen; 2.1 We willen terughoudend omgaan met de positieve saldi in de begroting 2023-2026 om zodoende de ruimte te creëren om in te kunnen spelen op de gevolgen van de economische ontwikkelingen die ons direct of indirect raken We ontvangen steeds meer signalen van inwoners en maatschappelijke partners (verenigingen, stichtingen etc) dat het moeilijker wordt om de eindjes aan elkaar te knopen en exploitaties rond

te krijgen. We merken zelf ook de gevolgen van loon- en prijsstijgingen. Door de positieve saldi van deze begroting beschikbaar te houden scheppen we voor ons de ruimte om zo mogelijk hierop in te spelen als er een beroep op ons wordt gedaan. 3.1 Met de voorgestelde nieuwe methodiek worden de opbrengsten op het goede prijspeil gehouden; In de Kadernota zijn we uitgegaan van een trendmatige aanpassing van de lokale heffingen van 2,4%, gebaseerd op de prognose uit de meicirculaire 2022 van het Gemeentefonds. Inmiddels worden we geconfronteerd met fors hogere prijsontwikkelingen. De prognoses wisselingen maandelijks en lopen momenteel op tot boven de 10%. Diverse grote ontwikkelingen van buitenaf hebben effect op de prijsontwikkelingen en daarmee hebben ze impact op de gemeentelijke begroting. Dit leidt tot een heroverweging van de eerder voorgestelde prijsindexatie. Met de heroverweging willen we terughoudendheid betrachten ten aanzien van de hoogte van de aanpassing. Tegelijkertijd ontkomen we er niet aan om nu een methodiek toe te passen die recht doet aan de economische omstandigheden. In de meicirculaire 2022 van het Gemeentefonds is een prognose van de prijsontwikkeling opgenomen van 5,2%. In de begroting 2022 hebben we rekening gehouden met een stijging van 1,4%, gebaseerd op de meicirculaire van 2021.

De verwachting voor 2022 is dus 3,8 procentpunt hoger dan waar we in de begroting 2022 rekening mee hebben gehouden. We stellen als methodiek voor om bij het bepalen van het toe te passen indexeringspercentage voortaan rekening te houden met het hiervoor beschreven verschil. Daarmee passen we een herrekening toe op basis van recente inzichten. Hiermee compenseren we dan zowel een hogere als lagere prijsontwikkeling , het kan dus zowel een verhogend als een verlagend effect hebben. Voor 2023 betekent het dat we de verwachting voor 2023 van 2,4% uit de meicirculaire 2022 met een positieve correctie ophogen met de hogere prijsontwikkeling die dezelfde meicirculaire geeft voor het lopende jaar 2022, te weten 3,8 procentpunt. Daarmee komt de voorgestelde prijsindexatie voor 2023 op 6,2%. Als volgend jaar in de meicirculaire blijkt dat de verwachte prijsontwikkeling over 2023 lager is dan 2,4%, dan passen we een negatieve correctie toe op de voorgestelde indexatie voor 2024. Hiermee ontstaat een evenwichtige methodiek. Te weinig doorberekende indexatie rekenen we achter af door en te veel doorberekende indexatie geven we achteraf weer terug.

Schematisch ziet de voorgestelde werkwijze er als volgt uit:

4.1 Het voorgestelde percentage komt voort uit de onder beslispunt 2 opgenomen nieuwe systematiek Met de toepassing van de nieuwe systematiek en het daaruit voortkomende indexpercentage is in de voorliggende begroting al rekening gehouden. Dit percentage moet worden vastgesteld door de gemeenteraad. 5.1 Met de toepassing van het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid kunnen we volstaan met het handhaven van de tarieven voor afvalstoffenheffing en rioolheffing van 2022 Als gevolg hiervan ontstaat een kleine onderdekking op het onderdeel riolering. Dit wordt opgevangen door een bijdrage vanuit de voorziening riolering. 6.1 Met de vaststelling van het meerjarig investeringsplan worden de kredieten voor 2023 formeel beschikbaar gesteld; In de begroting, jaarschijf 2023, is voor € 18,4 miljoen aan kredieten opgenomen voor vervangingsinvesteringen. De investeringen staan uitgewerkt opgenomen in de bijlage Meerjarig Investeringsplan.

Risicoparagraaf Voor wat betreft de risico's die de gemeente ziet ten aanzien van de uitvoering van het gemeentelijk beleid, wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen. Ten aanzien van het financieel meerjarenperspectief moeten we constateren dat de mogelijke gevolgen van het bevriezen van het accres van de Algemene uitkering vanaf 2026 een grote onzekere en instabiele factor zijn. Naast het vraagstuk ten aanzien van de bevriezing van het accres van de Algemene uitkering speelt ook de vraag in hoeverre de (tijdelijke) opschorting van de opschalingskorting op de Algemene uitkering wordt omgezet in een definitief afscheid van deze maatregel.

Betrokkenheid pers n.v.t.

Financiële paragraaf n.v.t.

Participatieparagraaf n.v.t.

Duurzaamheidsparagraaf n.v.t.

Communicatieparagraaf Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden,

de secretaris,

de burgemeester,

28/09/2022 12:54:30 CEST {{signer1}}

28/09/2022 14:25:01 CEST {{signer2}}

Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl Id: 5c90dfe4-d337-44ee-b9da-f94cab2512b0 Auth: Consent

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

Bijlagen Begroting 2023-2026

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl Id: 5c90dfe4-d337-44ee-b9da-f94cab2512b0 Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich