RV achterstelling lening aan Nationaal Glasmuseum.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer 401199

Onderwerp: Achterstelling lening aan Nationaal Glasmuseum Vergaderdatum raad: 9 juni 2022 Geheim: Nee Steller: Dick Admiraal Portefeuillehouder: Wethouder Taal, Wethouder van Middelkoop

Beslispunten 1.

Geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken ten aanzien van het voornemen om de bestaande 30-jarige rente- en aflossingsvrije lening van € 1 miljoen aan stichting Nationaal Glasmuseum formeel achter te stellen en om de bestaande reguliere 28-jarige lening van € 1,85 miljoen aan de stichting te wijzigen.

Inleiding De gemeente Vijfheerenlanden (voorheen Leerdam) heeft op 20 april 2009 een 30-jarige renteen aflossingsvrije lening van € 1 miljoen verstrekt aan stichting Nationaal Glasmuseum (bijlage 1). In de jaarrekening van 2020 van de gemeente Vijfheerenlanden heeft een zogeheten 'herrubricering' plaatsgevonden van deze lening. De lening, die jarenlang als zijnde 'vordering op het Nationaal Glasmuseum' is genoteerd, is vanaf 2020 gerubriceerd als 'overige deelneming'. Deze wijziging heeft als groot voordeel dat stichting Nationaal Glasmuseum deze lening vanaf heden mag aanmerken als eigen vermogen in plaats van als vreemd vermogen. In bijlage 2 lichten we toe waarom deze herrubricering noodzakelijk was. Kort gezegd komt het erop neer dat de 'economische werkelijkheid (substance over form)' ervoor zorgt dat de door de gemeente verstrekte geldlening door stichting Nationaal Glasmuseum kan worden opgevat als eigen vermogen. We benadrukken echter dat er juridisch gezien sprake blijft van een lening. Omdat er sprake is en blijft van een lening, zal de gemeente Vijfheerenlanden formeel de lening van € 1 miljoen gaan achterstellen. We gaan dit doen aan de hand van een 'addendum' op de bestaande leningsovereenkomst.

Naast de hiervoor genoemde 30-jarige rente- en aflossingsvrije lening van € 1 miljoen, heeft de gemeente Vijfheerenlanden (voorheen Leerdam) in 2017 ook een reguliere 28-jarige lening van € 1,85 miljoen verstrekt aan stichting Nationaal Glasmuseum (bijlage 3). Op deze lening wordt jaarlijks, via een annuïteit, rente en aflossing betaald aan de gemeente Vijfheerenlanden. De

'overige bepalingen' (artikel 8 van bijlage 3) van deze lening dienen te worden aangepast aan de nieuwe situatie. Dit betekent dat we ook voor deze bestaande lening een 'addendum' gaan opstellen. We vragen uw raad om geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken ten aanzien van het voornemen om de 30-jarige rente- en aflossingsvrije lening van € 1 miljoen aan Nationaal Glasmuseum formeel achter te stellen en om de reguliere 28-jarige lening van € 1,85 miljoen te wijzigen.

Beoogd effect Met dit voorstel wordt de eigen vermogenspositie van stichting Nationaal Glasmuseum, die jarenlang sterk negatief was, gewijzigd naar een positieve eigen vermogenspositie. Dit resulteert in een aanzienlijk stabielere financiële positie van stichting Nationaal Glasmuseum in Leerdam en Vijfheerenlanden.

Argumenten 1.1. Formeel achterstellen van de lening van € 1 miljoen is wenselijk want deze lening vertoont, economisch gezien, alle kenmerken van een achtergestelde lening. De accountant van de gemeente Vijfheerenlanden heeft, op basis van de notitie in bijlage 2, geconstateerd dat het aan de stichting Nationaal Glasmuseum verstrekte bedrag van € 1 miljoen dient te worden overgeboekt van 'verstrekte leningen' naar 'kapitaalverstrekkingen'. Uit bijlage 2 blijkt dat de categorie 'kapitaalverstrekking' beter overeenkomt met de economische realiteit van het bedrag. 1.2. De gelegenheid tot het kenbaar maken van wensen en bedenkingen is gebaseerd op artikel 169, vierde lid Gemeentewet en artikel 7 van de Financiële verordening Vijfheerenlanden. In artikel 7 van de Financiële verordening gemeente Vijfheerenlanden 2019 staat (ter invulling van artikel 169, vierde lid van de Gemeentewet) het volgende: Het college besluit niet over: a. het verstrekken van leningen, waarborgen en garanties groter dan € 100.000; en b. het verstrekken van kapitaal aan instellingen en ondernemingen, dan nadat de raad is geïnformeerd over het voornemen en hiertoe in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen.

Hoewel we kunnen vaststellen dat in het huidige geval geen lening wordt verstrekt (er worden immers bestaande leningen aangepast) en dat formeel gezien geen kapitaal wordt verstrekt (er wordt immers besloten een lening achter te stellen), valt te verdedigen dat het thans te nemen besluit onder artikel 7 valt. In de geest van artikel 7 en de toelichting wordt de onderhavige wijziging van de leningen dan ook voor wensen en bedenkingen aan uw raad voorgelegd. Het besluit is immers materieel gelijk te stellen met de besluiten die in artikel 7 worden bedoeld en de mate van ingrijpende is dus gelijk.

Risicoparagraaf 1.1 Wijziging Risicoprofiel begroting en jaarrekening gemeente Vijfheerenlanden Ten aanzien van de door de gemeente Leerdam in 2009 verstrekte lening aan Nationaal Glasmuseum van € 1 miljoen is een hypotheekrecht gevestigd (tweede hypotheek). Bij het formeel achterstellen van deze lening kan dit (tweede) hypotheekrecht niet overgaan naar de tweede gemeentelijke lening van € 1,85 miljoen. Voor de gemeente Vijfheerenlanden betekent dit dat we een risico lopen, omdat er minder zekerheid is, dat de achtergestelde lening van € 1 miljoen zal worden terugbetaald. Bij het opstellen van de begroting 2023 en de jaarrekening van de gemeente Vijfheerenlanden dienen we dit als een nieuw risico mee te nemen in het risicoprofiel. Daarbij dienen we ook een inschatting te maken van de kans/waarschijnlijkheid in % dat het risico ook daadwerkelijk gaat optreden. Wij gaan vooralsnog uit van een kans van 50%. De gemeente Vijfheerenlanden zal binnen het aanwezige weerstandsvermogen (in feite de algemene reserve) dus rekening moeten houden met een mogelijk risicobedrag van € 500.000. Op de tweede lening aan Nationaal Glasmuseum, die van € 1,85 miljoen, verstrekt in 2017, geldt eveneens een hypotheekrecht. Hier gaat het om een 1e recht van hypotheek en dit blijft onveranderd na aanpassing van de lening via een addendum.

1.2 Er is een risico dat het achterstellen van de lening van € 1 miljoen in strijd is met de Wet Markt en Overheid en mogelijk ook valt onder (niet bij de commissie gemelde) staatsteun. Dit zal in bij het opstellen van de addenda verder worden uitgezocht.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst

Financiële paragraaf N.v.t.

Participatieparagraaf Dit voorstel is tot stand gekomen na jarenlange intensieve ambtelijke en bestuurlijke overleggen met directie en Raad van Toezicht van stichting Nationaal Glasmuseum.

Duurzaamheidsparagraaf N.v.t.

Communicatieparagraaf N.v.t. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden,

de secretaris,

de burgemeester,

{{signer1}} 25/04/2022 15:13:24 CEST

{{signer2}} 25/04/2022 17:20:21 CEST

Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl ID: 17a80bd8-75a6-404d-ba60-ca8ac7393a5b Auth: Consent

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl ID: 17a80bd8-75a6-404d-ba60-ca8ac7393a5b Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen   

Bijlage 1 Geldlening Glasmuseum Bijlage 2 Toetsing voorwaarden lening van € 1 miljoen aan Nationaal Glasmuseum versie 18 april 2022 Bijlage 3 Herfinancieringsovereenkomst Nationaal Glasmuseum