RV Aanvullend investeringskrediet fietstunnel Broekgraaf-Broekgraaf Noord

Raadsvoorstel Zaaknummer 1228125

Onderwerp: Aanvullend investeringskrediet fietstunnel Broekgraaf/Broekgraaf Noord Vergaderdatum raad: 14 november 2024 Geheim: Steller: Portefeuillehouder:

Nee Silvester Schuring / Alexander de Vries Wethouder Meijdam

Beslispunten 1. 2.

3.

Een aanvullend uitvoeringskrediet van € 7,5 mln. beschikbaar te stellen voor de realisatie van een fietstunnel en aanpassing van de overweg Koenderseweg/Parallelweg. Het totale uitvoeringskrediet van € 14.5 mln. in afwijking op het raadsbesluit van 10 juni 2021 (zaaknummer 268182) als volgt te dekken: a) Bijdragen vanuit de grondexploitaties Broekgraaf en Voorzieningencluster van € 3.880.000,-; b) De ontvangen WBI subsidie van € 3.400.000,-; c) Het restant van € 7,22 mln. te activeren en de jaarlijkse afschrijvingslast van € 180.500,- te dekken uit de gereserveerde kapitaallasten van het Investeringsprogramma van € 80 mln. Toekomstig te ontvangen (exploitatie)bijdragen vanuit de ontwikkeling van Broekgraaf Noord terug te laten vloeien naar het Investeringsprogramma.

Inleiding Dit voorstel gaat primair over de realisatie van de fietstunnel tussen Broekgraaf en Broekgraaf Noord te Leerdam, maar heeft een directe relatie met de ontwikkeling van Broekgraaf Noord (BGN). Daarom volgt hieronder eerst nog een korte inleiding over deze ontwikkelingen. BGN De ontwikkeling van de wijk Broekgraaf en het Voorzieningencluster in Leerdam is in volle gang. De plannen zijn uitgekristalliseerd en de laatste bouwfase aan de noordzijde wordt gerealiseerd. De komende jaren zal de wijk worden afgebouwd. Ten noorden van Broekgraaf en de Parallelweg ligt de beoogde nieuwbouwlocatie BGN. Eind 2023 heeft de raad het ambitiedocument vastgesteld en besloten tot het opstarten van de ruimtelijke procedure (raadsbesluit 12 december 2023/zaaknummer 1022180). Voor de ontwikkeling en realisatie van BGN inclusief fietstunnel heeft de gemeente in juni 2023 een WoningBouwImpuls subsidie (WBI) ontvangen. Fietstunnel Onderdeel van de plannen voor zowel Broekgraaf als BGN is de realisatie van een langzaam verkeerstunnel tussen Broekgraaf en Broekgraaf Noord. De gemeenteraad heeft in 2021 reeds ingestemd met de realisatie van deze fietstunnel (raadsbesluit 10 juni 2021/zaaknummer 268182). De gemeente heeft met ProRail bestuurlijke afspraken gemaakt over de realisatie van de fietstunnel. ProRail is opdrachtgever voor de realisatie van de fietstunnel.

Uiteindelijk zullen alle kosten voor

rekening van de gemeente komen. Het is van belang dat er goede afspraken met Prorail worden voorbereid en vastgelegd. De gemeente realiseert zelf een veilige verkeersontsluiting (aanpassing overweg Koenderseweg). Ondanks de verkregen WBI subsidie (waar de langzaam verkeerstunnel onderdeel van is) was het sterk oplopen van de investeringskosten (als gevolg van hoge inflatie en voortschrijdend inzicht) reden om de gekozen oplossing te heroverwegen. Gelijkwaardige, haalbare en ‘spoorveilige’ alternatieven zijn daarbij echter niet gevonden. Zonder een dergelijk alternatief kan van ontbinding van de lopende bestuurlijke afspraken met ProRail geen sprake zijn.

Beoogd effect De besluiten hebben de volgende effecten: 1. Het realiseren van een goede en veilige verbinding voor fietsers/voetgangers met onderwijs-, sport- en winkelvoorzieningen voor de bewoners van Leerdam West, Broekgraaf en BGN door aanleg van een langzaam verkeerstunnel. 2. De realisatie van een veilige verkeersontsluiting (overweg Koenderseweg) ten behoeve van de wijk Broekgraaf en BGN. 3. Nakomen van eerder gemaakte bestuurlijke afspraken met ProRail. 4. Het bieden van een snelle fietsverbinding tussen twee wijken, waarmee autogebruik binnen de kom wordt ontmoedigd.

Argumenten 1.1 Met de fietstunnel en aanpassing overweg Koenderseweg kunnen de twee nieuwbouwwijken goed en veilig ontsloten worden. In juni 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met een investeringskrediet voor een fietstunnel onder het spoor en de Parallelweg. Door voortschrijdend inzicht, de noodzaak voor verlegging van kabels en leidingen (langs het spoor en de Parallelweg) en de enorme prijsstijgingen in de bouwsector de afgelopen jaren zijn de kostenramingen voor de infrastructurele maatregelen hoger geworden. De aanleg van de langzaam verkeerstunnel en aanpassing van de overweg vragen daarmee grote investeringen, maar dragen in belangrijke mate bij aan een veilige en fietsvriendelijke ontsluiting van de wijken Broekgraaf en BGN. Instemming met het uitvoeringsbudget is noodzakelijk om de aanbesteding verder voor te bereiden en vervolgens de werken te kunnen uitvoeren. 1.2 Door de aanleg van de fietstunnel worden de voorzieningen in Broekgraaf e.o. goed bereikbaar (winkels/huisarts/school/gezondheidscentrum) voor langzaam verkeer. De school in Broekgraaf, alsmede het gezondheidscentrum, worden door middel van de tunnel naar de nieuwe wijk voorzien van een fietsvriendelijke verbinding. Ook Glaspark en Leerdam Sport zijn zo voor een grotere groep beter bereikbaar. De tunnel draagt zo bij aan het voorzieningenniveau van de nieuw te realiseren wijk BGN.

1.3 De gemeenteraad Vijfheerenlanden heeft al een uitvoeringkrediet beschikbaar gesteld voor de realisatie van een fietstunnel en de aanpassing van de overweg Koenderseweg/Parallelweg. Middels het raadsvoorstel van 10 juni 2021 (zaaknr. 268182) heeft de raad eerder ingestemd met de realisatie van deze fietstunnel. In dit raadsvoorstel wordt nader toegelicht dat de realisatie en aanpassing onderdeel uitmaken van een breder pakket van infrastructurele maatregelen die in samenhang moeten worden gezien met de algehele verkeersproblematiek en -doorstroming in Leerdam én de toekomstige woningbouwontwikkeling van 'Broekgraaf-Noord'. De infrastructurele ingrepen zijn nodig voor de ontwikkeling van Broekgaaf en BGN (affzien van de plannen voor een fietstunnel betekent dat een goede ruimtelijke ontwikkeling van BGN problematisch wordt, mede vanwege de eerder gemaakte afspraken met ProRail).

1.4 De infrastructurele maatregelen zijn onderdeel in vereisten van de WBI-subsidie. De WBI-subsidie is onder andere toegekend voor het aanpassen/verbeteren van de ontsluiting van Broekgraaf-Noord. In de aanvraag voor de WBI-subsidie is gerekend met de infrastructurele uitdagingen en is realisering noodzakelijk om aan de subsidie eisen te voldoen. 2.1 Voor (een deel van) de investering is dekking vanuit het investeringsprogramma van € 80 mln. Nodig. De investeringen voor de infrastructurele ingrepen zijn niet alleen toerekenbaar aan Broekgraaf, maar ook aan de bestaande woningen in de kern Leerdam West en de toekomstige locatie BGN. Er is dus sprake van een verdeling van kosten. De gemeente zelf dient een deel van de kosten voor haar rekening te nemen. Tevens is dit een voorwaarde in het kader van de ontvangen WBI subsidie. De subsidie betreft cofinanciering waarbij de gemeente zelf een gelijk aandeel moet bijdragen. Gedachte is daarom dit eigen aandeel te dekken uit het investeringsprogramma van € 80 mln. Ook het gedeelte dat toerekenbaar is aan BGN zal de gemeente zelf moeten voorfinancieren. Er zijn op dit moment nog geen contractuele afspraken met de ontwikkelaars van BGN over een financiële bijdrage. 2.2 Middels het Investeringsprogramma kan uitvoering worden gegeven aan de financiële administratieve afhandeling en verwerking.

De totale investering zal worden verminderd met de bijdrage vanuit de grondexploitaties Broekgraaf en Voorzieningencluster en de ontvangen WBI-subsidie. Het restant van € 7.22 mln. zal worden geactiveerd. De jaarlijkse afschrijvingslasten zullen worden onttrokken uit de gereserveerde kapitaallasten van het investeringsprogramma. Dit betekent dat de kosten over een langere periode (afschrijvingstermijn) worden onttrokken. 3.1 Het Investeringsprogramma financiert de nog niet ontvangen exploitatiebijdrage vanuit Broekgraaf Noord voor. Toekomstige exploitatiebijdragen van ontwikkelaars van BGN zijn bedoeld als dekking voor de investeringskosten voor de fietstunnel. Op dit moment zijn deze bijdragen nog niet bekend, omdat er nog anterieure afspraken met de ontwikkelaars gemaakt moeten worden. Daarom vindt nu vóórfinanciering plaats. Bijdragen zullen daarmee t.z.t. terugvloeien naar het Investeringsprogramma.

Risicoparagraaf Hieronder zijn de risico’s benoemd voor de infrastructurele ingrepen: de fietstunnel en de aanpassing van de overweg Koenderseweg. 1.1 Pas na aanbesteding fietstunnel duidelijkheid over kosten. De investeringskosten voor de werkzaamheden zijn gebaseerd op ramingen. Binnen de ramingen is rekening gehouden met reële eenheidsprijzen en risico opslagen. De markt is afgelopen jaren erg volatiel geweest, wat het werken met vooraf opgestelde ramingen onzeker maakt. De plannen zullen worden aanbesteed. Het aanbestedingsresultaat is nog niet bekend en zal van invloed zijn op de hoogte van de kosten. De kosten kunnen hoger of lager worden. 1.2 Raad stemt niet in met het extra investeringskrediet/draait vorig raadbesluit terug. De raad kan besluiten geen extra geld ter beschikking te stellen en het vorige besluit om een fietstunnel te realiseren terug te draaien. In dat geval zijn er de volgende gevolgen: • de WBI subsidie komt te vervallen. • de WVG komt te vervallen. • op korte termijn zal er geen (betaalbare) woningbouw in BGN ontwikkeld worden.

•

•

de fietstunnel en ontsluiting van de Koenderseweg worden niet gerealiseerd. Dit heeft vergaande gevolgen voor de verkeersveiligheid. De veiligheid en toegang tot (toekomstige) voorzieningen zijn daarmee niet meer geborgd. De gemeente zal daarbij door ProRail worden aangesproken op de bestuurlijke gemaakte afspraken. bestuurlijke weerslag op geloofwaardigheid in regio en provincie en rijk.

2.1 Bijdrage vanuit grondexploitaties afhankelijk van marktomstandigheden. In de grondexploitaties Broekgraaf en Voorzieningencluster is met de herziening 2024 circa € 3.9 mln. aan bijdrage opgenomen voor de infrastructurele ingrepen. Op dit moment kunnen de grondexploitaties deze kosten dragen. De grondexploitaties hebben een meerjarige looptijd en de saldi van de grondexploitaties kunnen wijzigen door marktomstandigheden. Dit zal in de risicoanalyses van de afzonderlijke grondexploitaties worden meegenomen. 2.2 WBI Subsidie is afhankelijk van voorwaarden. De WBI-subsidie kent een aantal voorwaarden. Belangrijkste voorwaarden zijn het aantal woningen, het aandeel betaalbare woningbouw en de termijnen waarbinnen de woningbouw gestart en gerealiseerd moet worden. Deze zijn voorwaardelijk voor de ontvangst van de subsidie. Risico is dat er wijzigingen optreden in de planning of het aandeel betaalbare woningbouw. Ten aanzien van de planning is het spoedig opstarten van de ruimtelijke procedure belangrijk. Met de ontwikkelaars dienen nog afspraken te worden gemaakt - o.a. over het aandeel betaalbare woningbouw. Risico is daarmee dat de WBI subsidie (gedeeltelijk) terugbetaald moet worden.

Gevolgen voor mensen met een beperking De realisatie van de fietstunnel verbetert de verkeersveiligheid. Dit heeft daarmee ook een positief effect voor mensen met een beperking. De fietstunnel krijgt een helling van 4% en ligt daarmee onder het wettelijke minimum van 8%. In de verdere uitwerking wordt advies gevraagd aan het Platform Gehandicaptenbeleid, zodat ook de belangen van mensen met verschillende soorten beperkingen worden ondervangen.

Betrokkenheid pers Niet van toepassing.

Financiële paragraaf In juni 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met een investeringskrediet voor een fietstunnel onder het spoor en de parallelweg: • Voor specifiek de fietstunnel inclusief fietspad richting de Bruininxdeelsekade was toen een bedrag geraamd van ongeveer de € 5.5 mln. • Voor de verkeersveilige aanpassing van de overweg Koenderseweg was nog een bedrag van € 1.5 mln. geraamd. • Totaal een bedrag van € 7 mln. investeringskrediet waarvan € 4 mln. geld van de gemeente en € 3 mln. bijdrage vanuit grondexploitaties Broekgraaf en Voorzieningencluster. De afgelopen periode is de engineering van de fietstunnel door (en in samenwerking met) ProRail uitgewerkt. Duidelijk is dat er sprake is van aanzienlijke prijsstijgingen voor de realisatie van de onderdoorgang. Dit komt niet alleen door gewijzigde inzichten en marktomstandigheden, maar ook door de extra kosten voor het verleggen van kabels en leidingen langs het spoor en de Parallelweg. Op basis van de huidige inzichten wordt de totale investering geraamd op € 14,5 mln. bestaande uit:

• • • •

Investeringskosten onderdoorgang en doortrekken fietspad € 10 mln. Verlegging kabels en leidingen € 2 mln. Aanpassing overweg Koenderseweg/uitbuiging Parallelweg € 2 mln. Gemaakte planvoorbereidingskosten € 0,5 mln.

Dit betekent dat het reeds beschikbare uitvoeringskrediet verhoogd dient te worden met een bedrag van € 7,5 mln. Het totale uitvoeringskrediet van € 14,5 mln. kent een aantal dekkingsbronnen: • Bijdrage uit grondexploitaties Broekgraaf en voorzieningencluster € 3.880.000,-. • WBI subsidie € 3,4 mln. • Het resterend gedeelte van de investering van € 7.220.000,- te dekken uit de gereserveerde kapitaallasten van het Investeringsprogramma. • Bijdrage ontwikkelaars Broekgraaf Noord € PM,-. Doel is ook de ontwikkeling van BGN mee te laten betalen aan de kosten voor de fietstunnel. Deze bijdrage dient echter nog overeen te worden gekomen. De gemeente is hierover reeds in gesprek met de grondeigenaren en ontwikkelaars. De uiteindelijke bijdrage zal de eigen bijdrage van de gemeente uit het Investeringsprogramma verminderen. In samenwerking met ProRail zal de komende periode de laatste hand gelegd gaan worden aan de aanbestedingsstukken voor de fietstunnel. Instemming met het uitvoeringsbudget is noodzakelijk om de aanbesteding verder voor te bereiden en te kunnen starten. De uitslag van de aanbesteding zal t.z.t. ter informatie aan u worden toegezonden. De onttrekking van kapitaallasten uit het Investeringsprogramma is niet direct aan de orde is omdat de tunnel nog gerealiseerd moet worden en de uitgaven op dit moment relatief beperkt zijn.

Dit zal naar verwachting pas in 2026 zijn als de tunnel in aanbouw is. Indien de raad besluit de werkzaamheden niet te realiseren dan zullen de tot op heden gemaakte planvoorbereidingskosten (ca € 0.5 mln.) moeten worden afgeboekt. Daarnaast zal ProRail de gemeente aanspreken op de bestuurlijk gemaakte afspraken.

Participatieparagraaf De realisatie van de fietstunnel maakt onderdeel uit van de plannen van BGN en het Ambitiedocument. Over de plannen rondom BGN zijn twee informatieavonden gehouden waarin de plannen zijn gepresenteerd en uitleg is gegeven. Het ambitiedocument is geparticipeerd met de omgeving en belangrijkste belanghebbenden. Alle grondbezitters in het gedeelte BGN zijn geïnformeerd over het gevestigde Wet voorkeursrecht gemeente.

Duurzaamheidsparagraaf De realisatie van de langzaam verkeersverbinding heeft een positief effect door het stimuleren van schone mobiliteit (fietsen/ wandelen).

Communicatieparagraaf Niet van toepassing. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de burgemeester,

11/09/2024 14:42:09 CEST {{signer1}}

11/09/2024 14:51:41 CEST {{signer2}}

Signed By: j.de.jonge@vijfheerenlanden.nl

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

ID: 531b9c0e-672a-42f2-8081-af776a626491

ID: 531b9c0e-672a-42f2-8081-af776a626491

Auth: Consent

Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

S. (Sjors) Fröhlich