PvA-Dorpsvisie Meerkerk v3_20220511.pdf

PvA Dorpsvisie Meerkerk Betreft:

Plan van aanpak t.b.v. Dorpsvisie voor Meerkerk

Van:

College van burgemeester en wethouders

Voor:

Raad van de gemeente Vijfheerenlanden

Datum/versie:

11 mei 2022 / v3

1.

Projectbeschrijving

1.1 Inleiding Meerkerk is en blijft een dorp in ontwikkeling. Er zijn meerdere ruimtelijke opgaven, ideeën en wensen voor een verscheidenheid aan functies en plekken. In de vergadering van 6 oktober 2021 heeft de raad unaniem een motie aangenomen waarmee het college opgeroepen werd met een gebiedsvisie voor het dorp Meerkerk te komen. Aanleiding voor de motie was de constatering dat bij de keuze voor Leerdam als plek voor de nieuwe huisvesting van de gemeente, het huidige gemeentehuis in Meerkerk in beeld komt als ontwikkellocatie. De raad overwoog daarbij dat het onvoldoende zou zijn als enkel de (on)mogelijkheden van de achterblijflocatie Meerkerk onderzocht zouden worden. Met het opstellen van een gebiedsvisie kan een integrale afweging van alle opgaven en wensen worden gemaakt zodat er een globaal kader ontstaat voor de ruimtelijke ontwikkeling van Meerkerk. Het college heeft die motie van harte omarmd. Een gebiedsvisie voor het dorp, oftewel een dorpsvisie, biedt een fundering voor ruimtelijke initiatieven voor de komende 10-15 jaar. Initiatieven die bij zullen dragen aan de vitaliteit van Meerkerk. Het voorlopige resultaat is nu dat de raad met het voorliggende plan van aanpak nader geïnformeerd wordt over hoe het college tot een dorpsvisie voor Meerkerk wil komen.

1.2

Doelstelling en na te streven effect Een dorpsvisie waarmee invulling wordt gegeven aan de vraag hoe we Meerkerk de komende 10-15 jaar vitaal houden. Samen met van belang zijnde partijen komen tot een integrale afweging van ruimtelijke opgaven en wensen voor Meerkerk. Een breed gedragen dorpsvisie voor Meerkerk en met ‘Meerkerk’. Een visie waarin samenhang en (toetsbare) kaders aangegeven worden voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen en initiatieven, ook als deze nu niet in bestaande bestemmingsplannen passen. Een visie dat zelf geen uitvoeringsplan van afzonderlijke toekomstige ontwikkelingen is maar wel concreet richting geeft aan die ruimtelijke initiatieven. Een dorpsvisie die als basis kan dienen voor uitvoeringsplannen.

1.3

Resultaat

Momenteel wordt den omgevingsvisie voor het hele grondgebied van gemeente Vijfheerenlanden gemaakt. Dit is een strategisch instrument en bevat de visie en het langetermijnbeleid van de gemeente voor de komende 15 jaar, over de maatschappelijke opgaven binnen de fysieke leefomgeving. Het beschrijft de voorgenomen ontwikkelingen, het gebruik en beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied. In de omgevingsvisie komen alle onderwerpen uit de fysieke leefomgeving samen. Het gaat hierbij om de opgaven rond wonen, werken, mobiliteit, groen en landschap en de energietransitie die gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving. Daarbij is het de ambitie om deze opgaven uit te voeren in balans met elkaar en om te komen tot een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving. De dorpsvisie is een specifiek op Meerkerk gerichte verdere uitwerking van de omgevingsvisie waarbij de ambities en de kaders die in de omgevingsvisie zijn beschreven, vertaald en geconcretiseerd worden naar het schaalniveau van het dorp. De

1

dorpsvisie is een plan waarin wordt aangegeven wat voor de komende 10-15 jaar de gewenste ontwikkelingen zijn voor Meerkerk, zowel vanuit de ruimtelijke opgaven als vanuit de gemeenschap. Het gaat inhoudelijk uit van de bestaande situatie en brengt in beeld welke ambities en ontwikkelrichtingen er zijn. En belangrijk, welke ambities en ontwikkelingen aansluiten op de lokale behoefte. Het laat daarmee ook zien in hoeverre toekomstige ontwikkelingen in de ruimtelijke en maatschappelijke opgave van Meerkerk voorzien. Ontwikkelingen die aansluitend, passend en realistisch zijn bij de identiteit van Meerkerk. Het resultaat zal een concretere invulling zijn van de meer globale lijnen die in de omgevingsvisie voor Meerkerk uitgezet zijn. Dat betekent echter niet dat met de visie meteen alles vastgelegd wordt. Waar sommige aspecten redelijk precies vastgelegd kunnen worden, zal het bij anderen toch nog tamelijk abstract en globaal blijven. Dat is inherent aan een visiestuk. De visie wordt opgesteld vanuit het dorpsbelang en in goed overleg met de inwoners, maar ook bekeken vanuit het belang van Vijfheerenlanden als geheel. Het vormt vervolgens het kader voor (ruimtelijke) ontwikkelingen in het dorp. Zowel gemeentelijkeals particuliere initiatieven in Meerkerk worden dan ook getoetst aan de dorpsvisie.

Dat betekent dat in de dorpsvisie uitspraken worden gedaan over plekken, functies, ontwikkelrichtingen en ambities die richtinggevend zullen zijn voor toekomstige plannen voor wonen, werken, mobiliteit en voorzieningen. De dorpsvisie is een onderlegger of startpunt voor toekomstige ontwikkelingen, maar het bevat zelf geen uitvoeringsplannen voor die ontwikkelingen. 1.4

Afbakening (scope)

Directe aanleiding voor dit plan van aanpak om tot een dorpsvisie voor Meerkerk te komen is de ‘Motie gebiedsvisie Meerkerk’. In deze motie zijn door de raad ook enkele aanknopingspunten voor de scope van de visie gegeven. Het gemeentehuis als ontwikkellocatie, wensen op het gebied van woningbouw, zorg voor ouderen, onderwijshuisvesting, dorpshuisfunctie, sportfaciliteiten, bibliotheek en kinderopvang en de al eerder opgehaalde opbrengsten van een in 2020 gehouden visiebijeenkomst. Dit geeft al aan dat een dorpsvisie veelomvattend kan zijn. En dat is goed. Maar het heeft als valkuil een gebrek aan focus en praktische bruikbaarheid. Om de doelstellingen van de dorpsvisie goed in te kunnen vullen, moet het onderzoeksgebied zowel ruimtelijk als qua onderwerpen afgebakend worden. Waar gaat de dorpsvisie wel over, maar ook waarover niet? Hierna wordt een (voorlopige) afbakening voor het onderzoek aangegeven. Dat is gebaseerd op een inschatting van het voor de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling meest relevante gebied, de scope van de motie en de opbrengsten van de visiebijeenkomst van 2020 en de in 2021 onder inwoners gehouden enquête voor de omgevingsvisie. Deze afbakening is leidend maar zeker nog niet in beton gegoten.

Hoewel het vanwege de gebruikte bronnen te verwachten is dat de onderzoeksonderwerpen aansluiten bij de aspecten die de inwoners belangrijk vinden, kan uit inwonersparticipatie blijken dat het noodzakelijk is om hier toch dingen in te veranderen. Het proces zal zo ingericht worden dat daar ruimte voor wordt gegeven. Het gebied De grenzen van het dorp Meerkerk strekken zich uit over een groot gebied. Van het Zouweboezem-gebied in het noorden tot N214 in het zuiden en van de Lange Schenkel in het oosten tot de Kaaiwetering in het westen. Het zwaartepunt van het dorp is een stuk

2

kleiner. De toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen zijn ook vooral te verwachten in, aan en bij dit kerngebied van Meerkerk. De dorpsvisie zal daarom daar dan ook over gaan. Op onderstaande kaart is globaal aangegeven op welk deel van Meerkerk de visie betrekking zal hebben. Dat is min of meer het gebied tussen de rijksweg A27, de provinciale weg/Achterkade en het Merwedekanaal/Oude Zederik. Het gaat om de kern en kernrandzone van Meerkerk waar de ruimtelijke ontwikkelingen om het dorp vitaal te houden het meest te verwachten zijn.

Onderwerpen en richtinggevende kaders Met de dorpsvisie worden de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen voor Meerkerk in beeld gebracht. Het geeft een toekomstperspectief waar (globale) lijnen worden geschetst waarlangs de ontwikkeling van Meerkerk vorm krijgt. Uit de enquête die voor het opstellen van de omgevingsvisie is gehouden en uit de bijdrage van de deelnemers aan een in 2020 gehouden visiebijeenkomst kunnen onderwerpen gedestilleerd worden die in de Meerkerkse samenleving breed als wenselijk

3

gezien worden. Dit zijn daarmee onderwerpen waar in de visie op in wordt gegaan. Deze kunnen in 4 kopjes samengevat worden. Wonen Dit gaat over waar toekomstige woningbouwontwikkelingen gewenst zijn. Maar ook over wat voor soort woningen, voor welke doelgroepen en in wat voor soort wijken. Dus waar, hoe, wie en wat. Werken Waar wordt er straks in Meerkerk gewerkt? Maar ook ‘waar niet’ of ‘waar niet meer’. En welk soort bedrijvigheid vindt waar dan bij voorkeur plaats. Dit hoeft niet alleen over bedrijventerreinen te gaan. Met thuiswerken kan een link met het onderwerp Wonen gelegd worden. En natuurlijk mag niet vergeten worden dat Meerkerk ook veel agrarische bedrijvigheid heeft waaraan, hoewel het voornamelijk plaats vindt buiten het hiervoor aangegeven onderzoeksgebied, wel aandacht gegeven kan worden in de visie. Voorzieningen Meerkerk wordt getypeerd als een ‘voorzieningendorp’, ook voor de omliggende kleine dorpen. ‘Voorzieningen’ is een verzamelbegrip voor allerlei dingen die Meerkerk en haar directe omgeving nodig heeft om leefbaar en vitaal te zijn en die het dorp ook gewoon leuk maken. Hierdoor is het fijn wonen in Meerkerk en omgeving. Bij voorzieningen gaat het bijvoorbeeld om scholen, kinderopvang, sport- en speelfuncties, dorpshuisfuncties, horeca, recreatie, winkels, kerken, gezondheidszorg, natuur. Verkeer & Mobiliteit Ook dit aspect is breed.

Het gaat over lopen, fietsen, gemotoriseerd verkeer en parkeren. Maar ook over openbaar vervoer en ongewenst (sluip)verkeer. Het heeft een relatie met veiligheid (minder ongelukken, veilig op de fiets naar school en werk etc), duurzaamheid (stimuleren gebruik duurzame alternatieven voor de auto) en gezondheid (stimuleren bewegen op de fiets of wandelend). Als na goedkeuring van dit plan van aanpak doorgegaan wordt met de volgende fase in het komen tot een dorpsvisie zal – hopelijk in nauwe samenspraak met inwoners en andere stakeholders – een meer concrete inventarisatie van te behandelen onderwerpen worden gemaakt. Bijzondere aandacht De aanleiding voor dit plan van aanpak is een raadsmotie die is aangenomen bij de bespreking van de locatiekeuze voor het nieuwe huisvesting van de gemeente Vijfheerenlanden. De raad stelt dat het gemeentehuis in Meerkerk nadrukkelijk in beeld komt als ontwikkellocatie. Om deze reden ligt het in de rede dat de toekomstige ontwikkeling van (de locatie van) het gemeentehuis in Meerkerk specifiek aandacht krijgt in de dorpsvisie. Vanuit de investeringsopzet voor de bouw van de nieuwe gemeentehuisvesting is daar, in de vorm van een minimaal beoogde opbrengst, wel ook een financiële taakstelling aan gekoppeld. Daarnaast moet rekening gehouden worden met het huidige en toekomstige tijdelijke gebruik van het gebouw.

Momenteel wonen er Oekraïense vluchtelingen en het pand is ook in beeld voor het huisvesten van een gedeelte van de ambtelijke organisatie tijdens de vernieuwbouw van het kantoor in Leerdam.

4

In de motie wordt ook specifiek benoemd dat er op het terrein van onderwijshuisvesting een onderzoek loopt naar de (on)mogelijkheden voor een nieuwe brede school in Meerkerk. Inmiddels heeft het college besloten daar locatie-onderzoek voor te doen. Het onderwerp ‘nieuwe brede school’ zal dus ook zeker onderdeel van de dorpsvisie moeten zijn. Bestaande natuurlijke en beleidsbeperkingen Bij het zoeken naar de meest wenselijke of geschikte ontwikkelrichtingen is er ook sprake van kaders en beperkingen die een gegeven zijn, vanuit wetgeving of in het landschap. De bodemgesteldheid is bijvoorbeeld niet overal even geschikt. Er zijn natuurbeschermingsgebieden. Of rondom een bedrijf kan nu eenmaal een zonering liggen. Welke plekken zijn het meest geschikt, waar liggen de beste kansen? Ook beleid van hogere overheden kan beperkingen met zich mee brengen. Sommige van die kaders en beperkingen zijn aanpasbaar of oplosbaar, anderen niet of zeer moeilijk. Sowieso is het telkens de vraag of het wel gewenst is om tegen een dergelijke beperking in te gaan. Om een in de dorpsvisie telkens een goede afweging te kunnen maken over de meest wenselijke ontwikkelrichtingen zullen ook dit soort kaders en beperkingen in beeld gebracht worden. In de omgevingsvisie en daarbij behorende stukken is daar al een zeer uitgebreide uitwerking aan gegeven.

Wat niet Afbakening gaat ook over waar de dorpsvisie niet over gaat. Dat voorkomt dat er verwachtingen gaan leven die niet ingevuld worden en voorkomt dat er dingen aan de dorpsvisie opgehangen worden die beter afzonderlijk gedaan kunnen worden. Geen sociaal maatschappelijke vraagstukken De dorpsvisie gaat over toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Oftewel over vraagstukken met ruimtelijk fysieke aspecten. Dat betekent niet dat er geen ruimte is voor sociale thema’s in de dorpsvisie. Sociale thema’s met een direct ruimtelijk aspect zijn veelal ook te koppelen aan een van de vier eerder genoemde onderwerpen. Zo moeten onderwijs en kinderopvang een fysiek gebouw hebben en dat is een voorziening. Met keuzes in de inrichting van een nieuwe wijk of een werklandschap kan ingezet worden op het stimuleren van een gezonde leefstijl en het voorkomen van overlast veroorzaakt door klimaatveranderingen. En bijvoorbeeld huisvesting van vluchtelingen en statushouders past onder Wonen. Deze aspecten van sociale vraagstukken kunnen dus onderdeel zijn van de visie. Maar de dorpsvisie zal niet gaan over sociaal maatschappelijke vraagstukken die geen (directe) ruimtelijk fysieke aspecten hebben, zoals bijvoorbeeld armoedebestrijding of jeugdzorg.

Geen planuitwerking gemeentehuis Aanleiding voor de dorpsvisie is de door de raad aangenomen motie tijdens de raadsbehandeling van de locatiekeuze voor de nieuwe huisvesting. Geconstateerd werd dat het gemeentehuis in Meerkerk hierdoor in beeld komt als ontwikkellocatie waarvoor ook al verschillende wensen geuit zijn. In de dorpsvisie zal daarom ingegaan worden over wat de gewenste toekomstige ontwikkeling voor het gebouw is. Daarbij wordt het gemeentehuis in de visie niet heel anders beschouwd dan andere ontwikkellocaties in Meerkerk. Het is een visie voor het hele dorp, niet een visie voor sec het gemeentehuis. De dorpsvisie zal niet gaan over hoe en wanneer een gewenste ontwikkeling gerealiseerd

5

wordt. Dat zal op een later moment als een op zichzelf staand project opgepakt moeten worden. Geen locatieonderzoek brede school Een brede school voor Meerkerk is een gewenste toekomstige ontwikkeling. Daar moet met een locatieonderzoek een plek voor gevonden worden. De dorpsvisie kan dat niet (volledig) invullen. In een locatieonderzoek worden veel meer te onderzoeken aspecten meegenomen dan in een visie. En de onderwerpen worden ook diepgaander uitgewerkt. De dorpsvisie neemt dus niet de plaats in van het locatieonderzoek. Wel kunnen in de visie alternatieve plekken aangegeven worden die in een locatieonderzoek verder uitgezocht worden. Of in geval het resultaat van een locatieonderzoek al bekend is, kan de voorkeurlocatie in de visie opgenomen worden. Geen (uitputtende) financiële onderbouwing/grondexploitatie ontwikkelwensen De dorpsvisie is niet bedoeld om van de erin opgenomen gewenste ontwikkelrichtingen ook alle financiële consequenties te benoemen. Dat is iets dat aan bod moet komen als ontwikkelplannen concreet worden. Wel kan een indicatieve financiële quick scan van ontwikkelingen gemaakt worden om zo globaal inzicht te krijgen in kosten/opbrengsten consequenties van gemaakte keuzes. Daarmee kan een indicatie van de haalbaarheid van te ontwikkelen locaties en wensen gegeven worden.

1.5 Al bestaande visies en onderzoeken Voor delen van Meerkerk zijn de afgelopen jaren al meer visiedocumenten, onderzoeken en planstudies gemaakt. Ook deze kunnen als input dienen voor de dorpsvisie. Dat kan zijn als enkel inspiratie tot aan kaderstellend of volledig in te passen plan. De volgende stukken zijn bijvoorbeeld beschikbaar: -

Omgevingsvisie gemeente Vijfheerenlanden en plan-OER (2022, concept) Strategische visie Vijfheerenlanden; De juiste balans voor het goede leven (2021) Woonvisie; Samen sterk, met eigenheid en diversiteit (2020) Woonagenda gemeente Vijfheerenlanden Mobiliteitsplan gemeente Vijfheerenlanden (2021) Samenhangend duurzaamheidsbeleid gemeente Vijfheerenlanden (2021) Toekomstvisie Zederikse dorpen 2030 (2015) Strategisch document Meerkerk-Zuid (2009) Opbrengst van de visiebijeenkomst over de toekomst van Meerkerk (29 juni 2020) Visie op hoofdlijnen op het dorpshart van Meerkerk (2018) Kansen in het waterfront van Lexmond, Ameide en Meerkerk (2017) Ontwikkelkader Zonnevelden Zederik (2018) Economische visie Vijfheerenlanden 2022-2026 (2022)

(In de definitie&Voorbereiding-fase (zie 2.1) zal een uitgebreidere inventarisatie gemaakt worden)

Ook zijn er diverse andere kaderstellende stukken die van belang zijn, zoals bijvoorbeeld de Provinciale Omgevingsvisie (POVI), het Integraal Ruimtelijk Perspectief (IRP), het omgevingsplan en divers sectoraal beleid.

6

2. 2.1

Projectaanpak

Algemeen

Om tot de dorpsvisie te komen moeten verschillende stappen doorlopen worden. In onderstaand schema is dat visueel weergegeven. In de volgende paragraaf wordt het verder beschreven.

Initiatief

Definitie & Voorbereiding

Raadsbesluit PvA + krediet

Ontwerp

Raadsbesluit NvU

Participatie

Participatie

Dorps visie

Uitvoering

Collegebesluit integrale afweging

Raadsbesluit dorpsvisie

Participatie

Zoals al gezegd is een doelstelling een dorpsvisie voor Meerkerk en met ‘Meerkerk’. De betrokkenheid van de Meerkerkse samenleving bij de totstandkoming van de visie is daarvoor onontbeerlijk. In paragraaf 2.3 wordt daar verder op ingegaan. 2.2.

Fasering van het project

Het project bestaat uit verschillende fasen. Met het vaststellen van dit plan van aanpak en het besluit voor een uitvoeringskrediet wordt de initiatieffase afgerond. Daarmee wordt het startsein gegeven voor het maken van de dorpsvisie. Dat proces kent verschillende stappen die hierna beschreven worden. Definitiefase & Voorbereiding: Het opstellen van de dorpsvisie doen we niet alleen. Voor het opstellen van de visie wordt gebruik gemaakt van participatie door inwoners, bedrijfsleven en overige (maatschappelijke) organisaties, de expertise van ambtenaren uit diverse disciplines en de ervaring van een extern ruimtelijk adviesbureau. Nadat dit plan van aanpak is vastgesteld wordt een aanbesteding voorbereid waarbij een aantal externe adviesbureaus gevraagd wordt offerte uit te brengen voor het opstellen van de visie en de nadere vormgeving van het proces. Belangrijk in het proces is in ieder geval het betrekken van de inwoners, ondernemers, maatschappelijk middenveld en overige stakeholders bij de totstandkoming van de dorpsvisie. En dat bij voorkeur al bij het vastleggen van de (definitieve) scope en kaders van de visie. Vanuit gemeentelijke opvattingen en kaders zullen bepaalde dingen van belang zijn om in de visie mee te nemen. En in het vorige deel van dit plan van aanpak is al een voorzet gegeven voor de afbakening. Maar het is goed denkbaar dat de inwoners etc.

goede ideeën hebben om deze verder in te vullen en aan te vullen op. In de definitie- en voorbereidingsfase willen we de inwoners, ondernemers en overige belanghebbenden daarom de mogelijkheid bieden om een en ander verder aan te vullen, te 'verscherpen'

7

en/of te prioriteren. Doel is daarmee een volledig inzicht te krijgen in de wensen die we mee willen nemen en bestaande knelpunten die we willen tackelen. Ook draagt het er toe bij dat er ‘medeverantwoordelijkheidsgevoel’ ontstaat wat kan leiden tot meer draagvlak voor de visie. Ook wordt in samenwerking met het adviesbureau beschreven wat de nul-situatie is die voor de dorpsvisie als uitgangspunt wordt genomen, welke externe beperkingen en voorwaarden bepalend zijn en welk vastgesteld (ruimtelijk) beleid mee moet worden genomen. Het resultaat van deze fase is een nota van uitgangspunten waarmee duidelijk is welke ambities, onderwerpen, ontwikkelingskaders etc. de dorpsvisie gaat beschrijven. Dit is ook het managen van de verwachtingen. Deze nota wordt door de raad vastgesteld waarna het vervolgens het strikte kader voor de verdere uitwerking van de dorpsvisie zal zijn. Dit is een sleutelmoment waarop later niet teruggekeerd kan worden zodat tijdens het proces en achteraf geen discussie kan ontstaan over te behandelen onderwerpen in de dorpsvisie. Ontwerpfase Nadat de kaders en uitgangspunten, ambities en onderwerpen voor de dorpsvisie met een nota van uitgangspunten zijn vastgelegd, kan begonnen worden met het ‘ontwerpen’ van de dorpsvisie.

Het is vooral in deze fase dat participatie en inbreng van bewoners, ondernemers, maatschappelijk middenveld en overige stakeholders nadrukkelijk gevraagd en gezocht wordt. Dit is de fase waarin voorkeuren en alternatieven – welke dus bij voorkeur door ‘het dorp’ aangeleverd worden - geïnventariseerd, vergeleken, geanalyseerd, berekend, gewogen en beoordeeld worden. Hoe het proces in deze fase vorm wordt gegeven is mede afhankelijk van de visie van het externe adviesbureau op de vormgeving van het proces, waar het adviesbureau mede op geselecteerd wordt. Na de opdrachtverlening zal het proces leidend naar een dorpsvisie, mede op basis van de voorstellen van het adviesbureau, door de gemeente uitgewerkt worden. Uitvoering Met de uitkomsten uit de ontwerpfase wordt de dorpsvisie voor Meerkerk uitgewerkt. Daarbij zal door het college ongetwijfeld op verschillende onderwerpen en aspecten een integrale afweging moeten worden gemaakt. Het is immers zeer waarschijnlijk dat niet aan alle wensen, ambities, belangen, etc. gehoor kan worden gegeven. De vorm van de dorpsvisie is in principe vrij. Maar logisch lijkt dat het in ieder geval in beeld- en kaartmateriaal en in tekst zal gebeuren. Ook om goed materiaal te hebben om toekomstige initiatieven aan te toetsen. Aanvullend daarop zijn ook andere vormen denkbaar.

Wanneer de ontwerp-dorpsvisie gereed is, wordt die met de inwoners, ondernemers, etc. gedeeld en krijgen zij de mogelijkheid om op het ontwerp te reageren. Deze inspraakmogelijkheid is niet bedoeld om het totstandkomingsproces van de ontwerpdorpsvisie opnieuw te doen. De reacties worden verzameld in een inspraaknota en worden daarin beoordeeld en afgewogen. In voorkomende gevallen kan dat aanleiding geven om de ontwerp-dorpsvisie te verbeteren. Na deze inspraak wordt de dorpsvisie voor vaststelling aan de raad voorgelegd. Direct na de vaststelling treedt de dorpsvisie onherroepelijk in werking. Er is op basis van de wet geen rechtstreeks bezwaar en/of beroep mogelijk.

8

En dan…. Wanneer de dorpsvisie na vaststelling door de raad onherroepelijk is, vormt deze hét visiedocument waar de (ruimtelijke) toekomst en ambities van Meerkerk in zijn verwoord. Het kan daarmee gebruikt worden als een toetsingskader voor initiatieven en een kader stellend basisdocument om te komen tot een programma naar concrete acties en interventies. In die vervolgstappen kan dan ook een planning, prioritering en alternatievenvolgorde (voor het geval een voorkeurslocatie toch niet mogelijk blijkt) aan in de dorpsvisie opgenomen ruimtelijke ontwikkelwensen gegeven worden 2.3

Participatie & stakeholders

De betrokkenheid van de Meerkerkse samenleving bij de totstandkoming van de visie is onontbeerlijk. Bij de totstandkoming van de visie zullen de diverse stakeholders daarom geregeld en op diverse manieren betrokken worden om mee te denken, mee te praten en waar mogelijk mee te kiezen. Stakeholders zullen niet allemaal altijd en even intensief bij alle stappen betrokken worden. Het gaat er om de juiste deelnemers, op het goede moment op de beste manier te betrekken. In de definitie & voorbereidingsfase ligt het meer voor de hand om met een selectere groep te werken om efficiënt stappen te kunnen maken, bijvoorbeeld partijen die een grotere groep vertegenwoordigen zoals Dorpsinitiatief Meerkerk en ondernemersvereniging. Maar tijdens de ontwerpfase willen we juist zo veel mogelijk mensen en partijen de gelegenheid geven om mee te doen. Hoe het participatieproces precies ingericht wordt, welke stappen genomen en methoden gebruikt gaan worden, is mede afhankelijk van de visie en werkwijze die het nog te werven adviesbureau daarover aan ons voor gaat stellen. We willen gebruik maken van de expertise en ervaringen die dergelijke bureaus in dit soort processen hebben en dat koppelen aan ons eigen wijk- en dorpsgericht werken. Daarbij moet duidelijk worden op welke wijze, welke stakeholders, op welk moment, voor welke bijdrage betrokken worden bij de visievorming.

Maar in kader van verwachtingenmanagement is ook van belang aan te geven wat niet in participatie zal gaan, dus wat de grenzen van de participatie zijn. Methoden van participatie zullen divers zijn om een zo breed mogelijke deelname te krijgen. Te denken valt aan: Participatiebijeenkomsten (bijvoorbeeld georganiseerd naar thema) Aanwezigheid op de weekmarkt zodat ‘spontaan’ informatie vergaard kan worden Open stellen van een digitaal portaal Verspreiden reactieformulieren ….. In het proces blijft de raad blijft de uiteindelijke besluitvormingsbevoegdheid behouden. De raad stelt uiteindelijk de dorpsvisie vast en beoordeelt daarbij of eventuele inspraakreacties op de ontwerp-visie leiden tot aanpassing van de dorpsvisie.

9

Aan onder meer de volgende stakeholders wordt op dit moment gedacht (waarbij sprake kan zijn van doublures): Extern Inwoners (van jong tot oud) Ondernemers Sociaal-maatschappelijk organisaties (verenigingen, scholen, etc.) Dorpsinitiatief Meerkerk Ondernemersvereniging Deelnemers visiebijeenkomst juni 2020 Woningbouwcorporatie …… Intern Gemeenteraad College Projectleider omgevingsvisie Projectleider nieuwe huisvesting gemeente …… 2.4

Communicatie

De stakeholders bij de dorpsvisie worden regelmatig en op verschillende manieren geïnformeerd over de totstandkoming van de dorpsvisie. Hoe dat precies zal gaan gebeuren zal nog uitgewerkt worden. Ook hiervoor willen we gebruik maken van ervaringen van het nog te werven adviesbureau. In ieder geval willen we ook qua communicatiemethoden divers en breed zijn. Dat geeft de meeste kans om een zo groot mogelijke groep te bereiken. Daarbij denken we bijvoorbeeld aan: Social media en website Bijeenkomsten Persberichten/publicaties in kranten Raadsinformatiebrieven ….

10

3. 3.1

Projectbeheersing

Organisatie

Voor de gecoördineerde uitvoering van het project om tot een dorpsvisie voor Meerkerk te komen, wordt een integraal projectteam ingesteld. Het projectteam staat onder leiding van de projectleider. De projectleider bepaalt tevens de samenstelling van het projectteam. Deze kan gedurende het planproces van samenstelling veranderen. De projectleider verzorgt de coördinatie van alle interne en externe activiteiten gericht op de totstandkoming van de visie. Voor deelnemers aan het projectteam zal breed geput worden uit de verschillende afdelingen en teams in de organisatie waardoor alle van belang zijnde disciplines gemeente breed vertegenwoordigd kunnen zijn. Daar waar binnen de interne organisatie sprake is van gebrek aan capaciteit en/of expertise zal externe deskundigheid worden ingehuurd. Sowieso wordt een stedenbouwkundig bureau gevraagd om ons te ondersteunen bij het opstellen van de visie. Nanette van Ameijde is ambtelijk opdrachtgever voor dit project. Wethouders Teus Meijdam (Ruimtelijke ontwikkeling) en John van der Velden (dorpswethouder) zijn bestuurlijk opdrachtgever. Stedenbouwkundig bureau Inbreng van adviseurs en marktpartijen wordt onder aansturing van de projectleider tot stand gebracht. Er zal een nauwe samenwerking tussen het projectteam en het stedenbouwkundig bureau gecreëerd te worden.

Bij het selecteren van het bureau zal gezocht worden naar een partij die weet wat belangrijk is in het maken van een goede visie, maar daarin inwoners kunnen meenemen, inspireren en zelf laten nadenken over de 'lange termijn'. Tot de taken van het bureau zal in ieder geval horen: Opstellen en leveren input Nota van Uitgangspunten In overleg met de gemeente de gewenste participatievorm nader uitwerken, voorbereiden en organiseren In overleg met communicatieadviseur van de gemeente de gewenste communicatie-/informatievormen nader uitwerken, voorbereiden en organiseren (bijvoorbeeld nieuwsbrieven, informatiebijeenkomsten, webpagina, social media) Algehele begeleiding van het participatieproces Als voorzitter/woordvoerder fungeren bij de participatiebijeenkomsten Opstellen tussenproducten n.a.v. participatieproces Opstellen (visueel / tekstueel) van de dorpsvisie 3.2

Tijd

Na vaststelling van dit plan van aanpak denken we voor het maken van de dorpsvisie 18 maanden nodig te hebben. Een preciezere planning zal samen met het stedenbouwkundig adviesbureau gemaakt worden. Vooralsnog gaan we uit van de volgende grove planning: Initiatief (= dit Plan van Aanpak)

1e helft 2022

Definitie en voorbereiding

2e helft 2022

Vaststelling Nota van Uitgangspunten

Q1 2023

Ontwerp

1e helft 2023

Uitvoering

Q3 2023

Vaststelling dorpsvisie door raad

Q4 2023

11

3.3

Financiën

De omvang en invulling van het project is nog niet volledig afgebakend waardoor het moeilijk is om een exacte raming van de kosten te geven. De omvang is in grote mate afhankelijk van de Nota van Uitgangspunten (NvU). Hoe meer er meegenomen wordt, hoe omvangrijker (en dus duurder) het vervolgtraject. Daarnaast zijn de totale kosten afhankelijk van de mate van communiceren, participeren en het beoogde proces daartoe. Kortom, de financiële gevolgen van het project zijn afhankelijk van de wens inzake de mate van participatie, communicatie en transparantie en de invulling van de NvU. Ondanks deze onbekenden is er toch behoefte om een kostenindicatie te geven. Op basis van de kostenindicatie wordt de raad voorgesteld een krediet te verstrekken. Hieronder is een inschatting gemaakt van de kosten om tot het beoogde projectresultaat te komen. De bedragen zijn exclusief BTW. Inzet extern stedenbouwkundig adviesbureau

€ 40.000

Inzet overige externe adviseurs

€ 10.000

Inzet ambtelijk apparaat

€ 75.000

Uitvoeringskosten (o.a. zaalhuur, nieuwsbrieven etc.) € 15.000 Onvoorzien (10%)

€ 14.000

Totaal

€ 154.000 (excl btw)

3.4

Risico’s

Bij de uitvoering van het beschreven proces om tot de dorpsvisie te komen kunnen zich verschillende risico’s voor doen, zoals: - Gewijzigd bestuurlijk inzicht kan tot een andere aanpak leiden. Door vooraf de projecten proces aanpak te communiceren willen we dit risico beheersbaar houden. - Indien blijkt dat er tussendoor extra en/of aanvullende opdrachten, haalbaarheidsonderzoeken o.i.d. voor het maken van de dorpsvisie nodig zijn, zal de planning uitlopen. - De kosteninschatting is gemaakt op de huidige kennis van zaken. Er bestaat een mogelijkheid dat zich onverwachte omstandigheden voordoen, waardoor afwijkingen kunnen ontstaan in negatieve- of positieve zin. - Belanghebbenden kunnen onverhoopt geen of onvoldoende interesse hebben om te participeren in de totstandkoming van de dorpsvisie. Door het benaderen van al bekende vertegenwoordigende groepen (zoals Dorpsinitiatief Meerkerk en de ondernemersvereniging) en het voeren van een actieve externe communicatie wordt geprobeerd om zoveel mogelijk belanghebbenden te benaderen. - Belanghebbenden vallen terug op in het verleden gemaakte uitspraken of (verouderde) plannen. Nieuw beleid en nieuwe inzichten leiden tot nieuwe (externe) kaders voor de dorpsvisie waardoor plannen, ideeën of wensen uit het verleden niet altijd meer mogelijk zijn. - Ook voor andere dorpen/wijken worden visies gemaakt.

Men kan de aanpak of het resultaat van een andere visie beter vinden en gaan vergelijken en daardoor teleurgesteld raken in de uitkomsten: waarom kan dit of dat niet ook in Meerkerk? - Kosten voor het inhuren van externe partijen kunnen hoger- of lager uitvallen. Een en ander is afhankelijk van de marktomstandigheden.

12

- Er kan een grotere of kleinere inzet van het ambtelijk apparaat nodig blijken te zijn. Dat leidt dan tot een hoger of lager kostenbeslag. - Het proces om te komen tot een dorpsvisie vraagt een brede en intensieve inzet van het ambtelijk apparaat. Tegelijkertijd kan het ambtelijk apparaat niet onbeperkt belast worden. Ook voor andere steden, dorpen of wijken zijn gebiedsvisies gewenst. Dat kan betekenen dat er prioritering in de verschillende op te stellen dorps- en wijkvisies plaats gaat vinden wat tot gevolg kan hebben dat de dorpsvisie voor Meerkerk pas op een later moment opgepakt kan worden. - Niet alle belanghebbenden kunnen uiteindelijk in hun wensen en belangen worden tegemoet gekomen. Om uiteindelijk tot definitieve besluitvorming omtrent de dorpsvisie te komen, zullen ook impopulaire keuzes moeten worden gemaakt. Dat kan er toe leiden dat belanghebbenden zich alsnog niet gehoord voelen en/of dat visie minder breed gedragen wordt. Het is zaak om die belanghebbenden uit te leggen waarom keuzes gemaakt zijn, welke afwegingen zijn gemaakt. - Vanuit de investeringsopzet voor de nieuwe huisvesting voor de gemeente wordt rekening gehouden met een beoogde opbrengst voor het gemeentehuis in Meerkerk. De daadwerkelijke opbrengst is mede afhankelijk van wat in de dorpsvisie als uitkomst een lagere of zelfs negatieve opbrengst zijn.

13