Opinievoorstel Uitgangspunten raadsmonitor woningbouw Vijfheerenlanden

Opinievoorstel Zaaknummer 1688405

Onderwerp Uitgangspunten college bij Raadsmonitor woningbouw Inleiding In de separate rapportage voortgang woningbouw 2025-I (zie bijlage) wordt inhoudelijk ingegaan op de plancapaciteit en geplande woningbouwprojecten in Vijfheerenlanden voor de komende jaren. De raad heeft deze rapportage geagendeerd voor 14 oktober 2025. In het Kleine Slimme Groepje (KSG) Wonen is een standpunt van het college in deze gevraagd. Op welke doelen stuurt het college en wanneer zijn zij te tevreden over de programmering van de woningbouw? In dit voorstel wordt hier op ingegaan. Voor het woonbeleid van Vijfheerenlanden worden met betrekking tot de woningbouw de volgende uitgangspunten door het college als relevant beschouwd: 1. Werken aan een jaarlijkse oplevering van gemiddeld 400 woningen; 2. Toegroeien naar twee derde betaalbaarheid met daarbinnen tenminste 30% sociale huur; 3. Invulling geven aan de huisvesting van aandachtsgroepen (waaronder ouderen om zo ook doorstroming op gang te brengen); 4. Een zekere spreiding van de jaarlijkse nieuwbouw over de verschillende kernen. Vraag: Hoe kijkt uw raad naar de uitgangspunten van het college?

Ad. 1 Oplevering van gemiddeld 400 woningen per jaar Voor de periode tot en met 2030 koerst de gemeente op de oplevering van gemiddeld 400 woningen per jaar, om daarmee tegemoet te komen aan de lokale en deels ook regionale woningbehoefte aan woningbouw en daarmee ook invulling te geven aan de Woondeal U10 om voor de gehele periode 2022 t/m 2030 totaal 3.809 woningen te realiseren, waarvan nog zo’n 2.200 woningen in de periode 2025 t/m 2030. Met de locaties en plannen die in beeld zijn, moet dit lukken.

Ad. 2 Toegroeien naar twee derde betaalbaarheid met daarbinnen tenminste 30% sociale huur Uit de bouwmonitor- 2025-I blijkt dat we in de nieuwe projecten direct werken aan de opgave om twee derde betaalbare huur- en koopwoningen te realiseren. In 2024 zaten we nog op 39%, maar de plannen voor de komende vier jaar (2025 t/m 2028) laat gemiddeld een percentage van 60% zien. In deze plannen zit ook meer dan 30% sociale huur, waarmee we corporaties goed in positie brengen om huisvesting te realiseren voor een groot aantal aandachtsgroepen.

Hiermee willen we voldoen aan de behoeften van onze inwoners (in de dorps(woon)visies en gebiedsvisies geconstateerd), de Kaders Betaalbare Woningbouw alsook aan de opdracht die vanuit het rijk wordt meegegeven in het kader van de Wet versterking regie Volkshuisvesting en het Nationale Woonakkoord.

Ad. 3 Invulling geven aan de huisvesting van aandachtsgroepen (inclusief jongeren en ouderen) Uit de visie op Wonen, Welzijn en Zorg blijkt dat we als gemeenten extra aandacht moeten hebben voor aandachtsgroepen die, mede gezien de huidige krapte op de woningmarkt, moeilijk aan huisvesting komen. Denk aan uitstroom beschermd wonen, maar ook aan jongeren die nu soms onnodig lang moeten wachten om uit huis te kunnen gaan. Voor ouderen willen we dat er gemiddeld tenminste 25% van de nieuwbouw geschikt is in de vorm van levensloopbestendige woningen, nultredenwoningen en vormen van verzorgd (en geclusterd) wonen. Dit is mede ingegeven door het feit dat de intramurale huisvesting (bijvoorbeeld in de vorm van verpleeghuizen) van ouderen door het rijk is afgeschaald en ouderen langer zelfstandig en zelfredzaam in hun eigen omgeving oud moeten worden. De bouw van voor ouderen geschikte woningen levert doorstroming op, waardoor verschillende huishoudens meer passend kunnen wonen. Met de programmering die voor 2025 t/m 2028 voorhanden is, wordt hier invulling aan gegeven.

Ad. 4 Een zekere spreiding van de jaarlijkse nieuwbouw over de verschillende kernen In de afgelopen jaren lag het accent sterk op woningbouw in de kernen Leerdam (Broekgraaf), Hoef en Haag en deels Vianen (Sluiseiland). Daarmee is onvoldoende recht gedaan aan de woningbehoefte in de verschillende kernen. Met de nieuwe inzet op planlocaties is meer aandacht voor spreiding ingebracht. Om hier locaties voor in beeld te krijgen is per kern een dorps(woon)visie of gebiedsvisie opgesteld. In al deze visies staat woningbouw als belangrijke opgave genoemd. Met de mogelijkheid van de provincie Utrecht kunnen we in het landelijk gebied per kern eenmalig 50 woningen realiseren indien er binnen de kern geen ruimte is. Inmiddels kunnen we constateren dat in vrijwel alle dorpen locaties (binnen de kern of als uitleglocatie) zijn aangewezen (en deels ook in voorbereiding) om ontwikkeld te worden. Het betreft de volgende ontwikkelingen: Projecten per kern in verschillende faseringen: • • • •

• • • • •

Schoonrewoerd: locatie Kerkweg (uitbreiding 50 woningen) Zijderveld: locatie achter Krooshof (uitbreiding 50 woningen) Hei- en Boeicop: locatie Sportvelden (uitbreiding 50 woningen) Everdingen: locatie Graaf Huibertlaan en Het Lijne Pad Hagestein: locatie De Eng (uitbreiding 50 woningen) Kedichem: locatie D (Zwaanseweg) (uitbreiding) Leerbroek: Scheplocatie (inbreiding) Nieuwland: Kort Nyelant (uitbreiding) Lexmond: Killesteijn, Burg. Potstraat en Lexmond-Oost en Lexmond-West

• •

Ameide/Tienhoven: locatie Liessticht (uitbreiding 50 woningen), naast lopende initiatieven (Goudreinet, JW Puttestraat). Hoef en Haag: afronding van totaal zo’n 1.850 woningen.

Daarnaast zijn er in de visies gebieden aangewezen waar op termijn (tot 2040) mogelijke ontwikkeling voorstelbaar is. Initiatiefnemers en/of gemeente Vijfheerenlanden kunnen hier op acteren. In de drie grotere kernen Leerdam, Vianen en Meerkerk lopen grotere ontwikkelingen. Met Broekgraaf Noord in Leerdam (800 woningen), Weide III in Meerkerk (300 woningen) zijn ook de uitbreidingen met grotere capaciteit in beeld. Twee derde van de inwoners (67%) woont in deze drie grootste kernen, en vervolgens ook 18% in de voorzieningenkernen Hoef en Haag, Ameide en Lexmond. Daarmee woont zo’n 15% van onze inwoners in de overige 9 kernen van Vijfheerenlanden. De bedoeling is dat genoemde locaties in deze kleinere kernen in de periode tot en met 2030 ontwikkeld worden. Binnen de programmering van gemiddeld 400 woningen per jaar zou de verdeling over de 3 grootste kernen/3 voorzieningenkernen en overige kleine kernen als koers richting de verhouding 60%/20%/20% moeten groeien.

Conclusie Het college stelt aan de raad voor om de volgende 4 zaken als uitgangspunt te hanteren bij de beoordeling van de bouwprogrammering, zoals verwoord in de raadsmonitor woningbouw. Met daarbij de vraag hoe de raad naar deze uitgangspunten kijkt. 1. Werken aan een jaarlijkse oplevering van gemiddeld 400 woningen; 2. Toegroeien naar twee derde betaalbaarheid met daarbinnen tenminste 30% sociale huur; 3. Invulling geven aan de huisvesting van aandachtsgroepen (waaronder ouderen om zo ook doorstroming op gang te brengen); 4. Een zekere spreiding van de jaarlijkse nieuwbouw over de verschillende kernen.

Vervolg De voorliggende raadsmonitor woningbouw wordt dit jaar voorafgaand aan de begroting worden voorgelegd. In de volgende jaren zal de monitor 1x per jaar, voorafgaand aan de Kadernota inhoudelijk worden besproken. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, ValidSigned door Judith de Jonge {{Signer1}} op 30-09-2025

W.J. (Judith) de Jonge

Bijlage Raadsmonitor woningbouw 2025-I

de burgemeester, ValidSigned door Sjors Fröhlich {{Signer2}} op 30-09-2025

S. (Sjors) Fröhlich