Opinievoorstel Participatiebeleid

Opinievoorstel Zaaknummer: 1070082 Onderwerp Opinievoorstel participatiebeleid. Inleiding In Vijfheerenlanden heeft de gemeente veel aandacht en tijd voor participatie. We hebben daarbij een aantal hulpmiddelen die de samenwerking en participatie met onze inwoners bevorderen. Dat zijn onder andere het programma wijk- en dorpsgericht werken en de participatie- en inspraakverordening. Bij veel beleidstrajecten is participatie onderdeel van de aanpak. Dit is echter geen structureel beleid en de aanpak en inzet van de hulpmiddelen gebeurt niet met een eenduidige aanpak. Met participatiebeleid kunnen we op een transparante manier onze doelen en aanpak sturen en verbeteren. Daarnaast is de invoering van de Omgevingswet een actuele aanleiding om dit participatiebeleid te ontwikkelen. De gemeente wil het goede voorbeeld geven in participatie bij de ontwikkeling van beleid en uitvoering. Met dit participatiebeleid kunnen we de participatie door initiatiefnemers, zoals ontwikkelaars en corporaties, toetsen. We ontwikkelen beleid waarin onze uitgangspunten staan: de visie op participatie, onze manieren bij participatie en de spelregels die daarbij horen.

Daaraan koppelen we een aantal werkwijzers: een werkwijzer Omgevingsparticipatie (voor initiatiefnemers), een werkwijzer Inwonersparticipatie (voor de ambtelijke organisatie) en een werkwijzer Overheidsparticipatie (voor bewonersinitiatieven). De werkwijzers bevatten handvatten om de participatie zo goed mogelijk vorm te geven. Dit opinievoorstel gaat over de uitgangspunten die het beleid gaan vormen en de koppeling met de Lange Termijn Agenda. De uitwerking van de verschillende werkwijzers volgt later. Discussie 1: Ambitie. 1a. Hoe geven we dit participatiebeleid vorm zodat het goed aansluit bij de ambities van uw raad? Wordt het een instrumenteel beleid waarmee aan wettelijke verplichtingen wordt voldaan? Of een beleid dat richting en houvast geeft bij het verkennen van de grens tussen de participatieve en representatieve democratie, samen met onze inwoners? 1b. Wat moet er minimaal in het beleid opgenomen worden om uw ambities waar te kunnen maken?

Fier op Reis stelt: De raad neemt geen besluiten voor de samenleving, maar uit naam van de samenleving. Voor ons allemaal geldt immers dat wij niet alleen

raadslid, maar ook en vooral één van de bijna 59.000 inwoners van onze gemeente Vijfheerenlanden zijn. Met de verkiezingen kregen wij het mandaat van de samenleving om hen te vertegenwoordigen in de gemeenteraad. Daarmee is er sprake van een gezamenlijke reis. Dat vraagt niet alleen om een voortdurende afweging wanneer en hoe we de samenleving betrekken bij de beslissingen die wij moeten nemen, maar ook om een collectieve ambitie deze samenwerking te verbeteren. Dat verkregen mandaat zegt overigens niets over het vertrouwen. Wij zijn ons ervan bewust dat het vertrouwen van de samenleving in de overheid onder druk staat. Dit vertrouwen versterken is een belangrijke ambitie van onze raad. Representatieve democratie en participatieve democratie kunnen tegenstrijdig zijn. En toch bestaan ze naast elkaar, of zelfs met elkaar. Als voorbeeld kunt u het inwonersberaad nemen. Deze methode biedt een verregaande vorm van participatieve democratie, maar gaf ook duidelijke invulling aan uw representatieve rol en aan de ambitie om te werken aan het vertrouwen. Een goede samenwerking met de samenleving, waar duidelijke afspraken en vertrouwen in elkaar de basis vormen, zijn het fundament van de participatieve democratie. U kunt er ook voor kiezen om alleen aan de wettelijke verplichting te voldoen. Een instrumenteel beleid waar de omgevingswet minimaal om vraagt.

En waar we de participatie van de initiatiefnemers aan kunnen toetsen. Dit geeft echter weinig handvatten aan de gemeentelijke organisatie om de samenwerking met de inwoners en ondernemers vorm te geven en te verbeteren. Hoe kunnen we ons participatiebeleid zodanig vormgeven dat het aansluit bij uw ambities? Discussie 2: Uitgangspunten. Onderstaande drie uitgangspunten komen uit het programma wijk- en dorpsgericht werken en willen we ook gebruiken voor het participatiebeleid. Sluiten deze uitgangspunten aan bij uw visie op participatie en zijn er uitgangspunten die u graag toegevoegd ziet?

Identiteit Geen enkele wijk of dorp is hetzelfde en dat waarderen we. Niet de gemeente bepaalt wat goed is voor de samenleving, maar de gemeenschap geeft zelf aan waar behoefte aan is. Onze inwoners weten veel van hun leefomgeving en zijn de gebiedsexperts van onze gemeente. Maatwerk is dus mogelijk. Vertrouwen Een goede relatie tussen gemeente en haar inwoners is gebaseerd op vertrouwen. Wij vertrouwen erop dat onze inwoners en initiatiefnemers goede ideeën hebben voor hun leefomgeving. Andersom mogen inwoners er op vertrouwen dat de gemeente zich inzet voor hun initiatieven. Dit vertrouwen in elkaar groeit doordat beide partijen helder

communiceren, elkaar goed op de hoogte houden en we allemaal een meedenkende houding aannemen. Leren en evalueren In Vijfheerenlanden streven we naar een open en onderzoekende houding en denken we in mogelijkheden. Zo staan we stil bij wat we hebben gedaan om ervan te leren voor de toekomst. Wil je leren, dan moet je daar bewust tijd voor vrij maken. Leren gaat over terugblikken op gelopen participatietrajecten, reflectie op ieders rol, het trainen van persoonlijke vaardigheden en het delen van ervaringen. Een open, onderzoekende houding en denken in mogelijkheden is een essentieel onderdeel van goed (blijven) samenwerken. Discussie 3: De rol van de raad voorafgaand aan een participatietraject. De invloed van de gemeenteraad op het vormgeven van het participatietraject koppelen we aan de Lange Termijn Agenda (LTA). Dat betekent dat als een project een grote maatschappelijke impact heeft en het beschreven staat in de lijst van De Raad aan het Stuur u actief meedenkt en beslist over de participatie. Ben u het daar mee eens?

In de Lange Termijn Agenda (LTA) worden drie niveaus beschreven waaraan toekomstige ontwikkelingen van Vijfheerenlanden gekoppeld zijn: De Raad aan het Stuur, Democratisch Samenspel en De Raad Volgt. Het meegeven van kaders en randvoorwaarden door de gemeenteraad aan een participatietraject koppelen we aan de LTA. Onderbouwd afwijken moet mogelijk blijven, maar grofweg verhouden de vraagstukken zich dan als volgt tot elkaar: Categorie Schaalniveau Belangen Impact LTA

Klein Omwonenden/straat Individueel Beperkt De Raad Volgt

Vaststellen participatie startdocument

Portefeuillehouder/ College

Middel Buurt/wijk Collectief Gemiddeld Democratisch Samenspel College

Groot Dorp/gemeente Maatschappelijk Groot De Raad aan het Stuur Gemeenteraad

De Raad aan het Stuur De raad denkt actief mee over de participatietrajecten die horen bij de beschreven beleidsvelden en ontwikkelingen van de categorie groot. De raad stelt vooraf de randvoorwaarden en de participatieruimte vast die het participatietraject vormgeven. Dit wordt in de commissievergadering behandeld, bijvoorbeeld in een opinievoorstel dat richting geeft aan het beleidstraject. De gemeenteraad stelt daarna het daaruit volgende startdocument participatie (als onderdeel van het projectplan) vast.

Democratisch Samenspel De beleidsvelden en ontwikkelingen die hierin beschreven staan, zijn de onderwerpen die de raad met net iets meer aandacht volgt dan de onderwerpen die beschreven staan in de categorie De Raad Volgt. De portefeuillehouder en adviseurs stellen de randvoorwaarden van de participatie op. Het college stelt het startdocument participatie vast en stuurt deze ter informatie naar de gemeenteraad. De Raad Volgt De beleidsvelden en ontwikkelingen die hierin beschreven staan zijn de onderwerpen die de raad volgt, maar niet actief zelf op de agenda zet. Het college kiest wat zich leent voor participatie. De onderwerpen zijn vaak klein en buurtgericht. Een startdocument is in deze gevallen niet altijd nodig. De op te stellen werkwijzers geven richting of vorm aan de participatie. Dit wordt in de meeste gevallen niet met de raad gedeeld.

Vervolg Naast de gemeenteraad worden er ook inwoners, ondernemers en initiatiefnemers betrokken van wie hun ervaringen en visie op participatie worden verwerkt in het beleid. De uitvoering hiervan vindt plaats in april/mei. De uitkomsten van de gesprekken met de inwoners en ondernemers, het college en raad worden verwerkt in het participatiebeleid. Dit is rond de zomer gereed en komt ter besluitvorming naar de gemeenteraad. Bijlage(n) Participatie- en Inspraak Verordening gemeente Vijfheerenlanden

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, Signed By: j.de.jonge@vijfheerenlanden.nl

19/03/2024 11:06:46 CET {{signer1}}

de burgemeester, Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

19/03/2024 11:28:04 CET {{signer2}}

ID: 7a3044a2-e02c-4ce1-98d4-cbe9202e7a42

ID: 7a3044a2-e02c-4ce1-98d4-cbe9202e7a42

Auth: Consent

Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

S. (Sjors) Fröhlich