Opinievoorstel Duurzame Energie in de landschapsvisie.pdf

Opinievoorstel Zaaknummer: 238178 Onderwerp Duurzame energieopwekking in de landschapsvisie Inleiding In het plan van aanpak voor de Landschapsvisie hebben we afgesproken om te kijken naar de mogelijkheden voor de opwek van duurzame energie in het landelijke gebied. Op het VHL Plein van 18 februari 2021 bent u geïnformeerd over de voor- en nadelen en de mogelijkheden en onmogelijkheden van de verschillende manieren van energieopwekking in het landelijke gebied. Omdat we niet in de toekomst kunnen kijken weten we nu nog niet welke innovaties we kunnen verwachten die beslag gaan leggen op onze ruimte. We beperken de discussie dus tot die dingen die we wel weten; te weten zon en wind. Dat komt ook overeen met de lijn die voor de RES tot 2030 wordt aangehouden. Voor de eerste tranche van de RES (2030) willen we nog 3 windturbines bij bouwen. Hiervoor zijn we locaties aan het onderzoeken. Na 2030 volgen nog twee tranches: 2040 en 2050. Daarnaast werken we ook aan een warmtetransitie. Dit houdt in dat we het gebruik van aardgas, voor verwarming, gaan verleggen naar andere warmtebronnen. In Vijfheerenlanden is de verwachting dat veel daarvan ook uit elektriciteit zal moeten komen. Dat betekent voor de toekomst dat er nog behoorlijk wat extra energie opgewekt zal moeten worden.

Een deel hiervan zal opgewekt kunnen worden in het stedelijke gebied, bijvoorbeeld met zonnepanelen op de daken. Een groot deel zal in het landelijke gebied moeten worden opgewekt. Voor deze discussie gaat het alleen om de opwek in het landelijke gebied. Dit voorstel wordt u nu gedaan om richting te krijgen waar we op gaan inzetten en zodat we gerichter kunnen participeren met onze inwoners. Het doel is in de landschapsvisie kansrijke locaties aan te kunnen wijzen voor energieopwekking, die op draagvlak kunnen rekenen. Discussie Welke optie heeft uw voorkeur? 1. Energieopwekking met (grote) windturbines. 2. Energieopwekking met (grootschalig) zonneweides. 3. Energieopwekking met zonnepanelen op de (agrarische) gebouwen + kleinere windturbines. 4. Een mix van bovengenoemde. Optie 1: (grote) windturbines (3 Mw en meer) Argumenten Windturbines nemen relatief weinig ruimte in en zijn efficiënt. Voor de plaatsing van windturbines zijn wettelijke eisen aan afstanden tot woningen in verband met eventueel geluid. Verder zijn er ook regels voor wat betreft plaatsing in een stiltegebied. Dat mag, mits het geluid niet de normen van een stiltegebied overschrijden. In onze gemeente 1

hebben we veel stiltegebieden. Wanneer we kiezen voor energieopwekking met alleen maar windturbines, zal het nodig zijn om ook in stiltegebieden windturbines te plaatsen. De opbrengst van een windturbine neemt kwadratisch toe met de grootte. Een twee keer zo grote turbine levert vier keer zo veel stroom op. Een cluster windturbines is makkelijker aan te sluiten op het net dan verspreid opgewekte energie, omdat de aansluitkosten makkelijker te betalen zijn uit een grootschalig project. Op dit moment is het sowieso lastig om onze stroomopgave aan te laten sluiten op het net. De komende jaren, tot de volgende RES opgave, zal het nodig zijn dat er nieuwe stations bij komen, waarop aangesloten kan worden. Dit is een grote investering voor Stedin, maar is strikt noodzakelijk. Risico’s Er is maatschappelijk vrij veel weerstand tegen de plaatsing van windturbines. Wanneer ze eenmaal geplaatst en goed ingesteld zijn, blijken er vaak weinig klachten meer tegen te zijn. Over de windturbines bij knooppunt Everdingen bijvoorbeeld zijn in het begin klachten over slagschaduw geweest. Dit is verholpen door de turbines beter in te stellen. Daarna zijn geen klachten meer ontvangen. Een cluster windturbines levert veel energie. Dit moet aangesloten worden op het net. Op dit moment is er in onze omgeving weinig ruimte meer op het net.

De komende jaren moeten er nieuwe mogelijkheden bij komen om aan te sluiten. Optie 2 (grootschalige) zonneweides (>3ha) Argumenten Er lijkt maatschappelijk minder weerstand te zijn tegen zonneweides. Dit kan het draagvlak onder de inwoners voor duurzame energieopwekking vergroten. Ook voor grootschalige zonneweides is het meestal financieel haalbaar om ze aan te sluiten op het net. Evenals bij windenergie geldt nu ook dat het op dit moment sowieso lastig is om aan te sluiten, doordat er te weinig capaciteit is en zal in de (nabije) toekomst uitbreiding van de capaciteit nodig zijn. Wanneer gewerkt wordt met wat uitgestrekter zonneweides zijn er kansen om ook natuur te ontwikkelen tussen de zonnepanelen. Hierbij is dan wel een groter gebied nodig dan wat nodig zou zijn bij een intensief gebruikte zonneweide. Wanneer gronden, door bijvoorbeeld bodemdaling, minder geschikt worden voor landbouw is het een optie om deze in te zetten voor energieopwekking met zonnepanelen. Risico’s De LTO heeft namens haar leden laten weten, dat zij geen voorstander zijn van zonneweides, omdat dit landbouwgrond kost. De LTO-leden samen bezitten een groot areaal van de gronden in onze gemeente. Dat maakt de realisatie op z’n minst moeilijk. Vooral bij de intensief ingerichte zonneweides loopt de kwaliteit van de bodem onder de panelen terug. Te weinig licht en water bereikt de ondergrond.

Dit brengt risico’s voor het ecosysteem met zich mee.

2

Optie 3: Energieopwekking met zonnepanelen op de (agrarische) gebouwen + kleinere windturbines < 25 m hoog Argumenten De LTO heeft een plan aan de portefeuillehouders overhandigd om energie op te wekken met zonnepanelen op de agrarische gebouwen in het landelijke gebied en met kleine windturbines bij de boerenbedrijven. Zij hebben berekend hoeveel energie hiermee opgewekt kan worden. Dit plan heeft draagvlak bij in ieder geval de leden van de LTO. Het is een mooi voorbeeld van zuinig ruimtegebruik om de panelen op de gebouwen te plaatsen, die er toch al staan. De kleine windturbines staan al bij enkele bedrijven in onze gemeente. Ze vallen nauwelijks op en veroorzaken geen overlast. De combinatie energie vanuit zon en wind zorgt voor een vrij gelijkmatige stroomopbrengst, wat gunstig is. Risico’s De aansluiting kan, afhankelijk van vermogen van de installatie en afstand tot een aansluitpunt, kostbaar zijn, waardoor het niet in alle gevallen exploitabel is. Daarnaast vindt de netbeheerder het lastiger om verspreide installaties aan te sluiten. Optie 4 Een mix van grootschalige windenergie, aangevuld met kleinschalige zonneweides Argumenten Bij het gebruik van zonne- en windenergie kom je tot een meer gebalanceerde stroomopwekking. Dag en nacht en bij alle weersomstandigheden wordt energie opgewekt. Hierdoor is een mix van zonne-energie en windenergie ideaal om te gebruiken.

Er komen regelmatig vragen binnen van kernen die zelf energieneutraal willen worden. Deze kernen willen vaak, naast zonnepanelen op hun daken, ook een kleinschalige zonneweide erbij. Het is belangrijk dat inwoners zelf verantwoording willen nemen voor de energieopgave. Hieraan zou dan ook tegemoet gekomen kunnen worden. Risico’s Kleinschalige zonneweides zijn, net als grootschalig zonnepanelen op dak, lastig aan te sluiten. Er wordt dan heel veel gebruik gemaakt van de laagspanningsaansluitingen, terwijl juist de tussen- en hoogspanningsaansluitingen onderbenut zijn. Dat is behoorlijk kostbaar en ook moeilijk inpasbaar. Dit probleem is overigens over de hele breedte aanwezig. Vervolg Met uw keuze gaan we participeren met onze inwoners. De informatie, die we daar ophalen, resulteert in zoekgebieden voor in de landschapsvisie. Hieraan kan getoetst worden bij inkomende initiatieven. We verwachten de landschapsvisie eind van dit jaar aan u voor te leggen voor vaststelling. Gezien de gemiddelde looptijd van een landschapsvisie, van 10 jaar, zullen deze zoekgebieden ingezet worden voor de 2 de tranche van de energietransitie. De wetenschap staat uiteraard niet stil. Er worden steeds meer nieuwe technieken ontwikkeld voor het opwekken van duurzame energie. Opwekking van duurzame energie uit water is op dit moment in een snelle ontwikkeling.

Wanneer hier echt mogelijkheden in komen, zullen we u informeren over de 3

mogelijkheden voor onze gemeente. Op dit moment zijn de mogelijkheden nog niet voldoende bekend om al te verwerken. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl {{Signer1}} 16/02/2021 21:05:26 CET

de burgemeester, Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl {{Signer2}} 16/02/2021 22:15:55 CET

ID: 1a5105cc-1bfc-408a-9679-48734852d4a0 Auth: Consent

ID: 1a5105cc-1bfc-408a-9679-48734852d4a0 Auth: Consent

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

S. (Sjors) Fröhlich

4