Opinievoorstel CDA PvdA CU D66 Global Goals in Vijfheerenlanden

OPINIESTUK: GLOBAL GOALS IN VIJFHEERENLANDEN Inleiding Wat zijn de Global Goals? De Global Goals1 zijn in 2015 door de Verenigde Naties opgesteld als topprioriteiten voor de wereld voor 2030. Waren de Millenniumdoelen nog gericht op de allerarmste landen, de Global Goals spreken iedereen op de hele wereld aan op hun keuzes, van bijvoorbeeld duurzame productie en consumptie, strijden tegen armoede, duurzame energie tot eerlijke arbeid. Waar staan we nu? De gemeente Vijfheerenlanden heeft zich bij de VNG officieel aangemeld als Global Goals Gemeente. De Global Goals zijn in diverse besluiten omarmd door de raad. Wij verwijzen hiervoor naar “Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Vijfheerenlanden houdende regels omtrent samenhangend duurzaamheid” van 29 mei 2021 en de zienswijze van het college bij de concept Strategische Visie van 16 maart 2021 die als onlosmakelijk deel van de visie is aangenomen. In onze gemeente zijn er initiatieven die bijdragen aan het bereiken van de Global Goals zoals de wereldwinkel, kringloopwinkels, kerken en sportclubs die hun gebouwen verduurzamen, etc., etc. In de voormalige gemeente Leerdam heeft de werkgroep Team2015Leerdam in januari 2014 de landelijke Millenniumprijs in de wacht gesleept en de werkgroep heeft er voor gezorgd dat Leerdam het predicaat Fair Trade kreeg. Uit deze beweging is de werkgroep VHL4GlobalGoals ontstaan.

Deze werkgroep leidt nu een slapend bestaan. Vianen is onderdeel van het Cittaslow netwerk. Tegelijkertijd lopen we er tegenaan dat er geen structuur is waarmee initiatieven in Vijfheerenlanden die bijdragen aan dezelfde Global Goals met elkaar verbonden worden. Hierdoor wordt er nog veel langs elkaar heen gewerkt. In de Strategische Visie heeft de raad eerder vastgesteld: Bij alle beslissingen toetst de gemeente of de beslissing een bijdrage levert aan verduurzaming en de realisatie van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen die we als ‘Global Goalsgemeente’ hebben onderschreven. In raadsvoorstellen wordt af en toe wel, maar ook heel vaak niet gerefereerd aan de Global Goals. Met dit initiatief willen we concreet handen en voeten geven aan het zijn van ‘Global Goalsgemeente’. Enerzijds door Global Goals in de organisatie meer leidend te laten zijn, anderzijds door het oprichten van een Platform Global Goals, dat initiatieven in de samenleving kan verbinden. Doel -

Wij willen dat Global Goals steviger worden verankerd in de manier van werken door de gemeente (intern). Wij willen een beweging stimuleren, waarbij bestaande initiatieven worden versterkt door onderling contact en gezamenlijk optrekken. En waarin politieke partijen een actieve rol spelen (extern).

Vragen ter opiniëring: 1. Onderschrijft u dat Vijfheerenlanden een Global Goals gemeente is? 2. Hoe zou u de Global Goals terug willen zien in de raadsvoorstellen? 3. Hoe kijkt u aan tegen het idee om de Global Goals leidend te laten zijn voor alle beleidsdoelen van de gemeente? Hoe prominent zou dit aanwezig moeten zijn? 4. Ziet u de meerwaarde van een platform Global Goals Vijfheerenlanden? Onder welke voorwaarden zou u bereid zijn hier subsidie aan te verlenen? 5. Zou u een actieve rol willen spelen in het platform Global Goals? Op welke wijze wilt u dan betrokken zijn? 1 Zie https://vng.nl/artikelen/de-17-global-goals-0

Achtergrondinformatie Het is zaak om de Global Goals in Vijfheerenlanden een actieve rol te geven in onze besluitvorming maar belangrijker nog in het doen en laten van alle inwoners. Er zijn in Nederland diverse gemeenten die daar al heel veel stappen in hebben gezet. Wij willen graag voor Vijfheerenlanden een model kiezen waarin inwoners, maatschappelijk middenveld, bedrijfsleven, college en wij als raadsleden een actieve rol spelen in het behalen van de doelen. In de gemeente Oss is het platform Global Goals opgericht waarin alle bovengenoemde partijen actief zijn. Zie: https://www.globalgoalsoss.nl/. Naast een zeer integraal programma, creëert het platform ook veel draagvlak bij de inwoners voor de Global Goals. Oss is hiermee in 2018 de Meest Inspirerende Global Goals Gemeente van Nederland geworden. Graag willen ook wij ons laten inspireren door het platform uit Oss en onderzoeken hoe we vervolgens een vorm kunnen vinden voor gemeente Vijfheerenlanden. Intern – de gemeentelijke organisatie Er zijn verschillende manieren om binnen de organisatie met de Global Goals aan de slag te gaan. Global Goals dienen als insteek om te handelen. Global Goals kunnen leidend zijn in het bepalen van beleidsdoelen. De Global Goals helpen om de goede dingen te doen, om keuzes te maken en te onderbouwen. Het is een drijfveer.

Als je vanuit deze doelen denkt, kom je op prioriteiten en nieuwe gedachten. Je kunt zo betekenis geven aan het werk van de overheid. Global Goals geven dus legitimatie aan je beleid. De Global Goals hebben een duidelijke link met duurzaamheid, vertaald in de duurzaamheidslijnen People, Planet en Profit. Terwijl de Planet kant vaak voor zich spreekt, geven de Global Goals meer invulling voor bijvoorbeeld de People kant en dat kan een houvast zijn om duurzaamheid natuurlijker te integreren. Die verbinding kan worden ingezet om intern te inspireren en meer bewustzijn te creëren over duurzaamheid en dus de Global Goals. We willen daarom dat de Global Goals worden ingezet als een discussiestarter, nieuwe inspiratie voor het beleid of juist aanscherping en prioritering. Mogelijke uitwerking • Het huidige beleid van Vijfheerenlanden, de bestuurlijke programma’s toetsen in relatie tot de Global Goals; • Global Goals opnemen in de bestuurlijke programma’s om zo duurzaamheid te concretiseren; • Global Goals gebruiken om duurzaamheidsdoelen te prioriteren wanneer nieuw beleid wordt ontwikkeld.

Bijvoorbeeld door de doelen als uitgangspunt te nemen voor de omgevingsanalyse; • Verkennen mogelijkheden gebruik Governance Monitor duurzame gemeenten; • In speeches verbindt de burgemeester de Global Goals aan de actualiteiten of draagt ze aan om ze mee te nemen; • Wethouders verbinden de Global Goals aan eigen dossiers en halen de doelen aan om te werken aan: ‘van veilig ver weg, naar concreet dichtbij’. Extern – Platform Global Goals Vijfheerenlanden Een op te richten Platform Global Goals Vijfheerenlanden, een vrijwilligersorganisatie (stichting) waarin alle politieke partijen vertegenwoordigd zijn, vervult de bewustwordingsrol voor de inwoners in Vijfheerenlanden. Op die manieren kun je de verbinding zoeken met lokale en regionale maatschappelijke opgaven, die uiteindelijk een bijdrage leveren aan het behalen van de Global Goals. Het platform Global Goals vervult de rol om inwoners van Vijfheerenlanden mee te nemen in de bewustwording en de zichtbaarheid van de Global Goals. Bewustwording is een belangrijke stap in een gedragsverandering, net als gezamenlijke activiteiten en elkaar inspireren. Het Platform levert zo een bijdrage aan een duurzaam en faire wereld. Waarbij zij het belang uitdraagt van de

Global Goals in de breedte en verdieping zoekt door het organiseren van activiteiten gericht op een aantal Global Goals. Samenwerken wordt gemakkelijker als je over de problemen van alle dag heen stapt en de maatschappelijke opgave definieert aan de hand van de Global Goals. De Global Goals leiden ook tot internationale verbinding, een wederzijds begrip om gezamenlijk de maatschappelijke opgaven te definiëren en hier samen aan te werken. Want we moeten het er niet alleen maar over hebben, we moeten het ook gaan doen. Rol van de politiek Wij zien met betrekking tot de Global Goals een grotere en een actievere rol voor de raad. Daarbij zien wij de raadsleden als ambassadeurs. De raadsleden maken gebruik van hun netwerken om acties en initiatieven van de burgers op gang te helpen, zijn vertegenwoordigers van de Global Goals en geven ze meer bekendheid. Een of twee keer per jaar sluiten zij aan bij (inspiratie)sessies van het Platform en blijven op deze manier betrokken bij het Platform. Mogelijke uitwerking • • • •

• •

Global Goals inspiratie lezing o Wat is de link met de drie P’s en de Global Goals? o Hoe kun je de Global Goals inzetten in je (dagelijks?) werk Publiciteit: o Wat doen we al op het gebied van Global Goals? Ambassadeurschap blijven uitdragen: o In speeches en activiteiten linken naar de Global Goals door B&W. Faciliteren van het platform Global Goals Vijfheerenlanden: o Structurele subsidie voor het platform o Jaarlijks event ter promotie en betrekken van inwoners o Sturen op het inzetten op drie Global Goals ter verdieping en het organiseren van activiteiten o Het organiseren van en aansluiten bij verschillende andere evenementen om de verbinding te maken met de Global Goals en andere organisaties, bijvoorbeeld: Vrouwendag, Wereldvoedseldag, Jaarmarkten, Festivals, etc. Verbinding middelbare scholen: bijvoorbeeld profielwerkstuk over Global Goals Uitdagen van bedrijven en ondernemers: Global Goals weergeven als een business model.

Verdere proces Wij willen in januari een initiatiefvoorstel indienen om aan deze doelen invulling te geven. Dat zal een startpunt zijn om als gemeente en samenleving aan de slag te gaan met Global Goals. De beslispunten zullen in lijn zijn met het doel dat wij nastreven. Het precieze voorstel is afhankelijk van deze opiniërende bespreking in de commissie.