Jaarstukken 2024 Gemeente Vijfheerenlanden

•

In 2024 en 2025 wordt het project MDT (Maatschappelijke Diensttijd) Baas gecontinueerd en opgeschaald naar de regio Lekstroom. De leeftijdscategorie van de doelgroep wordt verruimd naar 15 t/m 27 jaar voor de huidige programma's. We verbinden de programma's met ander aanbod. Het project MDT Baas werd ingaande 1 januari 2024 gefinancierd door DUS-I (Dienst Uitvoering Subsidies aan Instellingen) met 25% cofinanciering van de gemeente Vijfheerenlanden. DUS-I is een expertisecentrum op het gebied van subsidies. Zij voeren subsidieregelingen van de ministeries van OCW en VWS uit. Elk traject dat niet wordt afgenomen, moet worden terugbetaald aan het Rijk. Helaas bleek het aantal aanmeldingen bij MDT-BAAS te zijn gedaald. Daardoor liep het te veel uit de pas met de doelen in de verleende subsidie waardoor een oplopend terugbetalingsrisico ontstond. Daarom heeft het college besloten om te stoppen met MDT-BAAS.

•

Vanuit duurzaamheid en gezondheid streven we naar de realisatie van blauwgroene schoolpleinen. In 2024 is er geen blauwgroen schoolplein gerealiseerd. Hiervoor is geen structureel (beleid en) budget beschikbaar. De gemeenteraad kan per project de keuze maken om dit te doen en hiervoor geld vrij te maken zoals in 2025 zal gebeuren bij De Ark.

•

In 2024 wordt verder uitvoering gegeven aan het integrale plan “Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden”. De Aanjager VN Verdrag Handicap is in januari 2024 aangesteld. De focus van de

Jaarstukken 2024

26

Aanjager ligt op bewustwording, kennisvergroting en samenwerking met inwoners met een beperking. In 2024 is er extra aandacht besteed aan toegankelijkheid van bijeenkomsten en evenementen. Dit heeft uiteindelijk ook geresulteerd in een toegankelijke Sinterklaasintocht. Vanaf 2024 wordt bij elk college- en raadsvoorstel de impact op mensen met een beperking meegenomen. Het resultaat van deze toets is dat toegankelijkheid en inclusie van mensen met een beperking op steeds meer beleidsterreinen meegenomen wordt. De uitvoering van de meerjarenagenda verloopt volgens plan. •

Voor 1 januari 2025 is het Beleidsplan Leerplicht 2024-2027 vastgesteld. Het beleidsplan is op 14 mei 2024 vastgesteld door het college en de gemeenteraad is geïnformeerd via een raadsinformatiebrief.

Armoede en schulden

•

In 2024 geven we uitvoering aan het actieplan armoede en schulden (2022-2026). In 2024 hebben wij uitvoering gegeven aan het actieplan armoede en schulden volgens de planning en binnen het begrote budget met de focus op volgende onderwerpen: 1. Menstruatie armoede- toegang tot menstruatiemiddelen: Wij ondersteunen inwoners, die niet voldoende financiële middelen hebben om menstruatieproducten te kopen. In 2024 werd het aantal uitgiftepunten van 7 naar 10 uitgebreid. Om de uitgiftepunten met menstruatiepunten te voorzien werd met het Armoedefonds een dienstverleningsovereenkomst afgesloten. 2. Stress-sensitief werken: Wij hebben in 2024 in samenwerking met Avres een masterclass en een training stress-sensitief werken georganiseerd voor onze netwerkpartners en collega's, die hulp bieden aan kwetsbare inwoners. 3. Stichting Leergeld VHL-pas: In het schooljaar 2023/2024 hebben in totaal 980 kinderen de VHL-pas ontvangen. 774 kinderen hebben gebruik gemaakt van de pas, wat neer komt op een gebruikspercentage van 79%. Dat is een groei van 13% in vergelijking met de vorige editie. 4. Versterking communicatie financieel hulpaanbod: In samenwerking met Avres, Stichting Maatje Vijfheerenlanden en Bindkracht afdeling Geld- en Regelzaken werd in 2024 een filmpje over het hulpaanbod bij geldzaken geproduceerd.

Dit filmpje werd aan alle relevante netwerkpartners ter beschikking gesteld, zodat zij hiervan gebruik kunnen maken.

•

Voor 1 januari 2025 is de aanpak Kinderarmoede vastgesteld door het college. In het vierde kwartaal van 2024 is de aanpak kinderarmoede voor basisschoolkinderen door het college vastgesteld.

•

Wij investeren in betere vroegsignalering van schulden en inzet van energiecoaches voor het ondersteunen van inwoners die met (dreigende) energiearmoede te maken hebben of gaan krijgen. We maken woningen energiezuiniger door (kleine) besparingsmaatregelen. 1.Vroegsignalering: Om bij de vroegsignalering meer aandacht te kunnen besteden aan gezinnen met minderjarige kinderen is een besluit genomen voor een BRP-koppeling bij Avres. De uitvoering moet verder uitgewerkt worden. 2. Aanpak Energiearmoede: In 2024 werd 2 keer een "Witgoed Ruil Subsidie" aangeboden met het doel om de energiekosten op korte termijn te verlagen door een witgoedapparaat met hoog energieverbruik te ruilen met een soortgelijk nieuw, energiezuinig apparaat. Resultaat: 286 huishoudens hebben een nieuw energiezuinig witgoedapparaat ontvangen. Tot op 5 na werden alle witgoedapparaten door lokale leveranciers

Jaarstukken 2024

27

geleverd. 368 huishoudens hebben een adviesgesprek met een energiecoach gehad. In 73 huishoudens werden diverse energiebesparende maatregelen aangebracht. •

Voor 1 januari 2025 is de aansluiting bij de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK), via het NVVK-convenant Lokale Overheid met addendum, vastgesteld. Om de samenwerking tussen de gemeente (als schuldeiser) en Avres, die de minnelijke schuldhulpregeling volgens de afspraken met de NVVK uitvoert, efficiënter vorm te geven werd het NVVK-convenant Lokale Overheid ondertekend.

Wonen en zorg •

In 2024 geven we de ambitie "Een Thuis Voor Iedereen" vorm door woonvormen voor aandachtsgroepen te realiseren. In Hoef en Haag zijn er 49 zorgappartementen voor ouderen gerealiseerd. In het laatste kwartaal van 2024 heeft de gemeenteraad een opiniërende notitie behandeld in de commissie Welzijn, Onderwijs en Sport waarin een aantal dillema's voorgelegd zijn om op te halen waar accenten liggen voor de woonzorgvisie. Het Programma 'Een thuis voor iedereen' vormt de grondlegger voor deze visie en maakt inzichtelijk welke huisvestingsopgave er is voor onder andere inwoners die uitstromen uit (24uurs) instellingen, sociale - en medische urgenten en dak - thuislozen. Maar ook is er aandacht gevraagd voor de groep jongeren, die steeds vaker langer thuis moeten blijven wonen, wat het risico op een toekomstige zorgvraag verhoogd. Ook ouderen maken nadrukkelijk deel uit van deze visie, met specifieke aandacht voor passende woonvormen die inspelen op hun behoefte aan zorg en ondersteuning.

•

Ieder half jaar realiseren we de halfjaarlijkse taakstelling voor de huisvesting van statushouders. In 2024 was de taakstelling voor de huisvesting van vergunninghouders 149 personen. Onze gemeente en woningcorporaties hebben 92 vergunninghouders gehuisvest, waardoor er een achterstand van 57 personen is ontstaan. Ondanks voortdurende inspanningen was de taakstelling moeilijk te behalen door woningtekort, afnemende doorstroom in de sociale huursector en achterstanden bij het IND. Hierdoor is de gemeente door de Provincie Utrecht opgeschaald naar trede 3 op de interventieladder, wat een verbeterplan en bestuurlijk gesprek vereist. Als de taakstelling in 2025 opnieuw niet wordt behaald, kan verdere opschaling op de interventieladder volgen, met als laatste stap indeplaatsstelling door de provincie. Het blijft een grote uitdaging.

•

Wij bieden vluchtelingen met een speciale status (Oekraïners) opvang in de gemeente. Op 1 januari 2024 boden wij opvang aan 144 Oekraïense ontheemden. Door uitbreiding met 7 locaties werden extra opvangplekken gerealiseerd, waardoor op 31 december 2024 178 Oekraïense ontheemden in de gemeentelijke opvang woonden. De nieuwe Tijdelijke Wet opvang Oekraïners, die in 2024 in werking trad, maakt ons college verantwoordelijk voor de opvang en regelt dat Oekraïners met voldoende inkomsten bijdragen aan de nutsvoorzieningen. De eigen bijdrage is € 105 per maand per volwassene, met een maximum van € 210 per gezin. Naast gemeentelijke opvang verbleven er ook Oekraïners in particuliere opvang, maar dit aantal daalde van 57 op 1 januari 2024 naar 27 op 31 december 2024. Vanwege de zorgvraag van sommige Oekraïense ontheemden hebben we in Meerkerk een locatie gehuurd en een vergunningstraject opgestart voor de opvang van maximaal 16 volwassenen met emotionele en psychische uitdagingen. Deze locatie biedt 24/7 zorg en begeleiding, gericht op stabilisatie en herstel, met als doel terugkeer naar reguliere opvang of uitstroom naar reguliere zorg.

Jaarstukken 2024

28

•

We werken verder aan de decentralisatie van beschermd wonen. De doordecentralisatie Beschermd Wonen is meerdere malen uitgesteld. Het is nog niet bekend wanneer deze wel zal plaatsvinden, echter binnen de U16 gaan we door met de regionale samenwerkingen. De regionale aanpak dakloosheid 2023-2030 en uitvoeringsprogramma MOBW 2025-2026 zijn in december 2024 opgeleverd en in februari 2025 vastgesteld. Op lokaal niveau maken we een domein-overstijgend uitvoeringsplan MOBW en aanpak dakloosheid 2025-2028.

•

Uiterlijk 31 december 2027 realiseren we voldoende huisvesting voor sociaal en psychisch kwetsbare inwoners. Gedeeltelijk gebeurt dit lokaal en gedeeltelijk gebeurt dit in overleg en samenwerking met regionale partners. In 2024 lag de focus op realisatie van drie woonvoorzieningen, namelijk een woontrainingshuis voor jongens, een woonvoorziening voor kortdurende opvang en project HuisBaas. Wat betreft het woontrainingshuis hebben we een corporatie bereid gevonden om een woning beschikbaar te stellen. Verder hebben we gewerkt aan overeenkomsten met de corporatie en de betrokken jongerenorganisatie Gro-up. Wat betreft de woonvoorziening voor kortdurende opvang zijn we een ruimtelijk onderzoek gestart voor een locatie die geschikt lijkt. Daarnaast hebben we onderzoek gedaan naar de zorgaspecten van deze woonvoorziening. Wat betreft het project HuisBaas hebben we alternatieve financiering gevonden, zodat het project voortgezet kan worden. Wel leidde dat tot een beperkte herijking van de opzet.

•

Wij bieden asielzoekersopvang in onze gemeente volgend uit de wettelijke verplichting vanuit de Spreidingswet. Op 1 februari 2024 is de Spreidingwet aangenomen, waardoor asielopvang een wettelijke taak voor gemeenten is geworden. Op 1 maart 2024 is een opvanglocatie voor 100 personen in Vianen geopend, ter vervanging van de locatie in Kedichem. Er wordt gezocht naar geschikte locaties voor de resterende 238 plekken, die voor 1 juli 2025 gerealiseerd moeten zijn. De gemeenteraad heeft nieuwe kaders vastgesteld, zoals kleinschalige locaties en besluitvorming door de gemeenteraad zonder breed participatietraject. Ondanks inspanningen in 2024 zijn er nog geen definitieve locaties gevonden binnen deze kaders.

Regionale samenwerking •

Door slim samen te werken en optimaal gebruik te maken van regionale expertise, verdelen we de lasten in zowel ambtelijke capaciteit als in financiële bijdragen. De regionale samenwerking vraagt structurele afstemming en aanvulling op elkaars expertise, waarbij we met elkaar efficiëntie hoog in het vaandel hebben. In 2024 is bij een aanbesteding op 5 gemeenten 1 inkoopadviseur en 1 projectleider nodig in plaats van elke gemeente afzonderlijk.

•

Binnen de Lekstroomregio zetten wij in 2024 de samenwerking voor ‘aangepast sporten’ voort. Samen met de overige gemeenten binnen de Lekstroomregio, besteden wij aandacht aan het vergroten van (de zichtbaarheid van) het aanbod van ‘aangepast sporten’ in onze gemeenten. Dit gebeurt op basis van een jaarlijks wisselend voorzitterschap. In 2024 was de gemeente Houten de trekker van deze samenwerking. Inwoners die binnen onze gemeente op zoek zijn naar passend sportaanbod, worden ondersteund door team Sportservice

•

Voor 1 juli 2024 is de zienswijze begroting 2025 van WerkwIJSS vastgesteld. Op 5 juni 2024 is de zienswijze vastgesteld door de gemeenteraad.

Jaarstukken 2024

29

•

Voor 1 juli 2024 is de zienswijze jaarstukken 2023 en begroting 2025 van Avres vastgesteld. Op 5 juni 2024 is de zienswijze vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 juli 2024 is de zienswijze (ontwerp)begroting 2025 GGD Regio Utrecht (GGDrU) vastgesteld. Op 4 juli 2024 is de zienswijze vastgesteld door de gemeenteraad.

Zicht op kosten •

In 2024 voeren we lokaal de regionale pilot aanpak zorgfraude, inclusief de aanbevelingen van de rekenkamer uit. Naar aanleiding van de eindevaluatie van de aanpak rechtmatigheid Wmo & Jeugdwet (voorheen aanpak zorgfraude) die in augustus 2024 heeft plaatsgevonden, heeft men regionaal ingestemd met een structurele borging van deze aanpak. Het college heeft op 21 januari 2025 dit besluit geaccordeerd.

•

De nieuwe aanbesteding “Regiotaxi Utrecht 2024-2028” vindt bovenregionaal, op provinciaalniveau in de provincie Utrecht, plaats. Het betreft een aanbesteding voor doelgroepenvervoer (Wmo-vervoer, leerlingenvervoer en jeugdzorgvervoer) en aanvullend openbaar vervoer. De aanbesteding is uitgevoerd. Hoewel de ingangsdatum van het contract is uitgesteld zijn we qua kosten binnen de begroting gebleven. Het resultaat is daarmee behaald.

•

Voor 1 september 2024 is het Gemeentewet artikel 213a onderzoek naar effectiviteit investerings- en pilotprojecten in het sociaal domein afgerond. Het onderzoek is afgerond eind 2024. De bestuurlijke reactie is voorbereid in januari 2025. Vaststelling door het college heeft plaatsgevonden op 5 maart 2025, waarna het onderzoeksrapport met de bestuurlijke reactie ter informatie is aangeboden aan de gemeenteraad.

•

Met accountgesprekken en betere samenwerking tussen Sociale Teams en de Regionale Backoffice Lekstroom (RBL) borgen we de sturing op de inzet van zorg en ondersteuning door gecontracteerde partijen. We voeren accountgesprekken met aanbieders en houden hen aan de gemaakte contractafspraken. Er worden accountgesprekken gevoerd met de gecontracteerde partijen. We sturen hierbij op de gemaakte contractafspraken, maar onze sturing blijft beperkt doordat we geen invloed hebben op het totale verwijsgedrag van derden.

•

Door de ingezette lijn van beheersmaatregelen binnen het sociaal domein sturen wij krachtiger op het beheer en de inzet van de beschikbare middelen. We sturen op het beheer en inzet van de middelen, onder andere via het dashboard sociaal domein. Echter, het blijft een uitdaging, omdat we geen invloed hebben op het totale verwijsgedrag van derden.

•

In 2024 gaan we actief aan de slag met de landelijke Hervormingsagenda Jeugd. In 2024 is gestart met de landelijke Hervormingsagenda zoals onder andere het versterken van het Sociaal Team en meer collectieve ondersteuning aan inwoners.

•

Voor 1 januari 2025 is het uurtarief voor voorschoolindicatie (VVE-indicatie) 2025 vastgesteld. Het uurtarief is in 2024 vastgesteld.

Jaarstukken 2024

30

Wat hebben we (nog) niet gedaan? Sociaal domein algemeen •

In 2024 verduurzamen we Kindcentrum Het Kristal in Leerdam en vervangen we onderdelen in en rond het pand. Het verduurzamen van Kindcentrum Het Kristal is niet uitgevoerd omdat het verduurzamen van het pand is opgenomen in de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Op 14 november 2024 is de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed vastgesteld door de gemeenteraad.

•

In de periode van half 2023 tot eind 2025 vergroten we met het project OVambassadeurs de toegankelijkheid van het openbaar vervoer onder ouderen en mensen die sociale en/of mentale drempels ervaren bij het reizen met het openbaar vervoer. In 2024 hebben we met het project OV-ambassadeurs de toegankelijkheid niet vergroot. Dit komt omdat we gestopt zijn met dit project wegens onvoldoende resultaten.

•

Voor 1 februari 2025 zijn de aanpassingen Grote Geusplein in Vianen vastgesteld. De rapportage van het provinciaal fieldlab Uitnodigde Buitenruimte is gereed. Concretisering van het plan dat uit het fieldlab is gekomen naar een haalbaar, gedragen en gefaseerd plan, is nog niet gereed.

Een leven lang ontwikkelen •

In 2024 herijken we de beleidsnota "Naar een goede start voor alle kinderen in de gemeente Vijfheerenlanden". We leggen de prestatieafspraken vast in een – regionaal- kwaliteitskader en we blijven met (externe) partners werken aan meer ouderbetrokkenheid. Het herijken van de beleidsnota "Naar een goede start voor alle kinderen in de gemeente Vijfheerenlanden" is in 2024 niet uitgevoerd omdat dit resultaat meer aandacht vraagt dan op voorhand verwacht. De evaluatie is afgerond. In 2025 zal de beleidsnota herijkt worden.

Wonen en zorg •

In 2024 wordt de Woonzorgvisie aangeboden. Hier wordt ingezet op het realiseren van passende woonvormen voor doelgroepen die zorg en begeleiding nodig hebben. In 2024 is de Woonzorgvisie nog niet aangeboden. Er hebben meerdere stakeholdersbijeenkomsten plaatsgevonden met onder andere woningcorporaties, welzijnsorganisaties en zorgpartijen om gezamenlijk de opgave in beeld te krijgen en na te gaan op welke manier de uitvoering hierin vorm moet krijgen

Regionale samenwerking •

In 2024 moet het nieuwe Taalpact voor de regio AV zijn afgesloten. In 2024 is het nieuwe Taalpact voor de regio AV niet afgesloten. Dit komt omdat we afhankelijk zijn van de regio. De verwachting is dat het nieuwe Taalpact medio 2025 zal worden afgesloten.

Jaarstukken 2024

31

Wat waren de kosten?

PROGRAMMA: C

Werkelijk

Begroting Begroting Werkelijk 2024 2024 (na 2024 (primair) wijziging)

Verschil 2024

2023 Lasten Baten Saldo Toevoeging reserves Onttrekking reserves Totaal reserves Resultaat

89.403 -26.299 63.104

82.592 -16.471 66.121

97.231 -27.507 69.724

98.280 -29.957 68.323

1.049 N 2.450 V 1.401 V

1.053 -612 441

0 -192 -192

5.588 -1.007 4.581

5.391 -695 4.696

197 V 312 N 115 N

63.545

65.929

74.305

73.019

1.286 V

Programma C is het programma waar de budgetten van de taakvelden met betrekking tot onderwijs, participatie en inkomensregelingen, Wmo, jeugdzorg, samenkracht en burgerparticipatie worden verantwoord. Hieronder worden de resultaten per taakveld toegelicht. Taakveld Onderwijs (410 N) Bij onderwijshuisvesting beleid is een nadeel ontstaan. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door extra inhuur voor expertise onderwijshuisvestingsbeleid (L, 222 N) en hogere lasten door schades en vandalisme (L 107 N). Hier tegenover staat een voordeel op de huurlasten (L, 127 V) omdat de extra geraamde huurlasten voor de El Boukhari school en de Kandelaar niet of gedeeltelijk zijn gerealiseerd in 2024. Het voorstel is om 90 van dit bedrag te bestemmen voor 2025 voor huur tijdelijke huisvesting ten behoeve van de Kandelaar te Ameide. Daartegenover is er een nadeel bij bewegingsonderwijs (L, 23 N) doordat er sprake is van een toename van het aantal leerlingen vanuit o.a. Hoef en Haag (meester Vosschool en Avontuur) maar ook in Lexmond, Schoonrewoerd en Leerdam. Bij onderwijshuisvesting beheer is een nadeel ontstaan op de lasten en een voordeel op de baten. Dit wordt grotendeels verklaard door een vrijval van de voorziening brede scholen (B, 431 V) en een dotatie aan de voorziening groot onderhoud vastgoed (L, 431 N) zoals besloten in het raadsbesluit van het beheerplan vastgoed van 14-11-2024.

Bij brede school De Prenter waren extra onderhoudslasten (L, 100 N) door herstel van de wanden en een defect alarm systeem. Dit is in samenwerking met lekstede wonen uitgevoerd die hiervoor een bijdrage heeft verstrekt (B, 25 V). KC Broekgraaf is opgeleverd bij aanvang schooljaar 2024-2025. Er is nog geen rekening gehouden met de exploitatie in de begroting 2024. Er zijn echter al wel lasten en baten verantwoord (L, 20 N) (B, 100 V) zijnde huuropbrengst en bijdrage materiële instandhouding. Als gevolg van hogere onderhoudslasten resteert een nadeel bij de brede school De Brink Hoef en Haag. (L, 35 N). Het nadeel bij leerlingenvervoer wordt veroorzaakt doordat bij de reguliere ritten meer leerlingen gebruik gemaakt hebben van het leerlingenvervoer. De aanvragen zijn variërend, maar met name bij identiteitsgebonden aanvragen is een stijging te zien (L, 384 N). Extra uitgaven voor onderwijsachterstanden Beleid (OAB) (L, 286 N) zijn verrekend met de middelen die afgelopen jaren zijn ontvangen van het rijk (B, 286 V). Deze taak is budgetneutraal. Bij de uitbetaling van de subsidies voor Voorschoolse en Vroegschoolse Educatie (VVE) is sprake van een voordeel omdat de kosten voor de peutermonitor ten laste zijn gebracht van de rijksmiddelen voor OAB

Jaarstukken 2024

32

(Onderwijsachterstandenbeleid) (L, 127 V). Bij overige onderwijszaken is er sprake van minder lasten met betrekking tot het onderwijszorgarrangement (OZA) en op het budget voor het nationale Programma Onderwijs (NPO). Het voordeel op deze NPO-middelen (L, 150 V) zal worden gereserveerd om eventueel terugbetaald te worden aan het rijk (B, 150 N). Daarnaast is het budget voor het preventie- en innovatieprogramma OPGROEIEN niet uitgegeven omdat de meeste zaken onder de middelen van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) konden worden opgevangen. Het NPO programma loopt door in 2025. Het voordeel op Onderwijszorgarrangementen is ontstaan doordat deze alleen worden ingezet voor de kinderen die hiervoor in aanmerking komen en waarvoor helpend. Het aantal kinderen dat tot deze doelgroep behoort fluctueert per schooljaar (L, 87 V). Taakveld Participatie en inkomensregelingen (292 V) Bij kinderopvangtoeslag worden de kosten voor de uitvoering van de Brede Ondersteuning op basis van Artikel 2.21 Wet Hersteloperatie Toeslagen vergoed door het Rijk. De ontvangen vergoedingen via normbedragen worden op deze plaats onder de baten verantwoord. De kosten die hier worden verantwoord betreffen de daadwerkelijk toegekende bedragen aan gedupeerden en de personeels- en organisatiekosten. Het verschil tussen baten en lasten levert hier een positief resultaat op (L 80 N) (B, 290 V).

De overschrijding op de lasten betreft de daadwerkelijk toegekende bedragen aan gedupeerden en de inzet van de kwaliteitsmedewerker. Het voordeel op de baten is uitgegeven aan de personeels- en organisatiekosten, maar deze kosten zijn niet geboekt op dit product. Concreet gaat het om de kosten en uitvoeringswerkzaamheden zoals de juridische medewerkers, ict (formulieren in Gidso), bezwaarcommissie et cetera en organisatiekosten. Het voordeel op dit product valt dus weg tegen deze uitvoerings- en organisatiekosten. Bij de gemeenschappelijke regeling Avres vindt de uitvoering van de BUIG (bijstandsverlening) plaats. De door het Rijk aan de gemeente Vijfheerenlanden beschikbaar gestelde middelen komen dan ook ten goede aan de gemeenschappelijke regeling. De eind 2024 ontvangen extra BUIG-inkomsten van het rijk (B, 693 V) zijn direct aan de gemeenschappelijke regeling ter beschikking gesteld (L, 693 N). Deze veroorzaken dus geen saldo op dit taakveld. Conform het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2023 van Avres is aan Vijfheerenlanden een positief resultaat uitgekeerd van (L, 494 V). Een licht negatieve afrekening van energietoeslag en TOZO (Tijdelijke overbrugging zelfstandige ondernemers) zorgen voor een nadeel van (L, 65 N). Bij de gemeenschappelijke regeling Avres vindt de uitvoering van de begeleide participatie plaats.

De bekostiging hiervan verloopt via het Gemeentefonds. Op programma F is hiervoor een hogere baat gerealiseerd. De Rijksmiddelen zijn doorgestort naar Avres voor de uitvoering van begeleide participatie. Hoewel dit voor de gemeente budgetneutraal verloopt zorgt dit op programma C voor een nadeel (L, 470 N). Het gemeentelijke (lokale) minimabeleid betreft de aanpak van armoede en schulden die we als gemeente uitvoeren, aanvullend op de inspanningen door Avres op minimaregelingen, zoals de uitvoering van het Actieplan Armoede en Schulden. In 2024 is er sprake van een onderbesteding van (L, 295 V). De oorzaak hiervan is dat in de loop van 2024 een doorontwikkeling heeft plaatsgevonden op het Actieplan Armoede en Schulden. Concrete voorbeelden hiervan zijn de aanpak van kinderarmoede, stress-sensitief werken, lagere subsidievaststellingen VHL-pas en Maatje Vijfheerenlanden. De oorzaken hiervan zijn dat stichting Maatje Vijfheerenlanden in hun begroting/subsidieaanvraag 2024 hogere directe kosten had opgenomen dan daadwerkelijk benodigd. Bij de VHL-pas gaat het om een vrijval van tegoeden op de passen die in 2024 niet volledig benut zijn. Hierdoor zijn niet alle kosten het hele jaar gemaakt. Het Rijk heeft de afgelopen jaren middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van energiearmoede.

Deze middelen zijn bedoeld om de kwetsbare inwoners te ondersteunen bij het verlagen van hun energierekening. In 2024 zijn nog niet alle beschikbare

Jaarstukken 2024

33

middelen ingezet (L, 91 V). Daardoor zijn ook de baten achtergebleven (B, 91 N). Wij gaan in 2025 de resterende Rijksmiddelen voor Energiearmoede inzetten. Vijfheerenlanden is penvoerder van de Arbeidsmarktregio Gorinchem. De actieplannen zijn voor een lager bedrag uitgevoerd dan verwacht (L, 451 V). Hier tegenover staan lagere inkomsten (B, 650 N). Het voordeel van de gerealiseerde inkomsten en uitgaven (75 V) is niet van onze gemeente, maar van de Arbeidsmarktregio Gorinchem. Taakveld Wmo (779 V) Er bestaat sinds 2023 een vastgestelde regionale samenwerkingsovereenkomst en uitvoeringsprogramma in het kader van doordecentralisatie Beschermd Wonen. Voor de uitvoering van lokaal maatwerk ontvangt de gemeente middelen ter dekking van de kosten. De lagere lasten (L, 337 V) worden veroorzaakt door lagere lasten van de projectleider, minder maatwerkbegeleiding dan verwacht en door de projecten voor woonvoorzieningen die nog niet afgerond zijn. De hogere bijdragen (B, 69 V) worden veroorzaakt door de IZA-bijdrage over 2024. Via het bestedingsvoorstel wordt voorgesteld om 335 V te storten in de reserve sociaal domein geoormerkt als MOBW. De vraag naar rolstoelen is na de ingezette daling van het voorgaande jaar in 2024 verder gedaald (L, 205 V). Bij vervoer heeft er in 2024 een aanbesteding plaatsgevonden voor leerlingenvervoer, Jeugdhulpvervoer en Wmo collectief vervoer.

Het voordeel ( L, 284 V) bij Wmo collectief vervoer compenseert gedeeltelijk het tekort bij het leerlingenvervoer 384 en jeugdhulpvervoer 120. Bij het onderdeel huishoudelijke ondersteuning zijn de kosten extra hard gestegen door een stijging van het tarief met 5,4% in 2024. Daarnaast is het aantal inwoners met huishoudelijk ondersteuning met 400 gestegen. Dit is meer dan verwacht (L, 215 N). Tot slot is de compensatie voor verstrekte maatwerkvoorzieningen waarbij later blijkt dat een derde verantwoordelijk is voor de kosten hoger uitgevallen (B, 34 V). Taakveld Jeugd (1.120 N) Bij jeugdhulpvervoer heeft er in 2024 een collectieve inkoop plaatsgevonden voor leerlingenvervoer, Wmo collectief vervoer en Jeugdhulpvervoer. Het nadeel bij jeugdhulpvervoer (L, 120 N) en bij leerlingenvervoer 384 wordt gedeeltelijk gecompenseerd door het voordeel 284 bij Wmo collectief vervoer. Daarnaast heeft een afrekening van de Regionale Backoffice over 2023 gezorgd voor een nadeel (L, 104 N) en een verschil tussen T2 en T3 in 2024 (L, 978 N). We zien dat de kosten voor Gezinsvormen harder zijn gestegen dan verwacht en er is meer gebruik gemaakt van ambulante zorg. De inzet voor schoolmaatschappelijk werk is gepland voor de periode 2023 tot en met 2025, de activiteiten worden voornamelijk in 2025 ingezet (L, 90 V).

Daarnaast zijn de lasten voor het transformatiebudget opgroeien verwerkt bij Onderwijs (L, 50 V). De stijgende kosten voor jeugdhulp blijft actueel en is reden tot zorg. Het blijft lastig om zicht en grip te krijgen op alle kosten. Met de versterking van de Sociaal Teams zetten we binnen onze invloedsfeer waar mogelijk in op bijsturing. De Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd concludeert dat de oplossing voor de grote vraag naar jeugdhulp vooral ligt in de systemen buiten de jeugdzorg: in het gezin, op school, en in de samenleving. Jeugdhulp is aanpalend aan de andere levensdomeinen, en niet andersom. Deze omslag in cultuur, structuur en praktijk is een enorme opgave en kost tijd.

Jaarstukken 2024

34

Taakveld Samenkracht en Burgerparticipatie (1.860 V) Dit voordeel is voornamelijk ontstaan bij de onderwerpen Noodopvang Oekraïners, toegekende IZA middelen, lokaal gezondheidsbeleid en door de inwonersinitiatieven. De begroting 2024 is opgesteld op basis van het aantal Oekraïense ontheemden. Het positieve resultaat (L, 823 V) is ontstaan doordat de lasten niet in lijn zijn toegenomen in vergelijking met het aantal ontheemden. Daarnaast zijn er lagere lasten door minder ambtelijke uren, inhuur van personeel, energiekosten en zijn er minder leefgeld uitkeringen verstrekt. Met ingang van 1 juli 2024 betalen Oekraïners met voldoende eigen inkomsten een eigen bijdrage voor de kosten van gas, water en elektra (B, 59 V). De opbrengsten hiervan waren niet begroot. Daarnaast zijn de ontvangen rijksbijdragen hoger uitgevallen (B, 82 V).Met het besluit uit de tweede bestuursrapportage is het voordeel van 1.500 gestort in de reserve. Vanuit het Rijk worden de gemaakte kosten vergoed voor de crisisnoodopvang locaties Kedichem en Vianen. De regeling is budgetneutraal waardoor de gemeente geen kosten draagt. De hogere lasten (L, 960 N) worden gecompenseerd door hogere baten (B, 960 V). De vaststelling van de toegekende middelen 2024 met betrekking tot Integraal Zorgakkoord (IZA) zijn eind 2024 ingediend mede doordat de gemeenten uit het akkoord waren gestapt.

Uiteindelijk werd eind 2024 bekend dat de middelen beschikbaar bleven (B, 230 V). Voor de GALA regeling worden de kosten volledig vergoed vanuit het Rijk. De lagere lasten (L, 151 V) worden gecompenseerd door lagere baten (B. 151 N). Het positieve resultaat (L, 353 V) bij Lokaal gezondheidsbeleid is veroorzaakt doordat de lasten van de GGD gedeeltelijk zijn betaald vanuit het incidentele GALA budget en budget kinderopvang. Door het personeelsverloop hebben we enkele projecten zoals ‘rookvrij opgroeien’ niet kunnen realiseren. Het budget inwonersinitiatieven is structureel hoger dan de kosten, zo ook in 2024 (L, 447 V). Voor de inburgering van de vergunninghouders worden de kosten vanuit het Rijk vergoed middels een specifieke uitkering. De baten zijn lager dan begroot (B, 241 N) vanwege achterblijven op de taakstelling huisvesting vergunninghouders. Bij kinderopvang is een positief resultaat gerealiseerd (B, 64 V) vanwege de huurinkomsten van drie kinderopvanglocaties. Tenslotte is er sprake van kleine verschillen die optellen tot (B, 45 V). Taakveld Reserves (116 N) Het voordeel bij de toevoegingen wordt verklaard door de storting van het voordeel op de begroting van de Arbeidsmarktregio Gorinchem in de bestemmingsreserve Arbeidsmarktregio (L, 196 V).

De lasten voor het woontrainingshuis zijn in 2024 niet voorgekomen, hierdoor heeft ook geen onttrekking plaatsgevonden aan de Algemene reserve. De inzet voor schoolmaatschappelijk werk is gepland voor de periode 2023 tot en met 2025, de activiteiten worden voornamelijk in 2025 ingezet. Hierdoor is de onttrekking niet volledig benut (B, 91 N). Om incidentele tekorten en overschotten binnen het sociaal domein met elkaar te kunnen verrekenen, is de reserve sociaal domein gecreëerd. In verband met de slechts geringe overschrijding van het budget, is ervoor gekozen de begrote onttrekking achterwege te laten (B, 199 N). De gemeenteraad heeft besloten 60 uit de reserve inwonersinitiatieven te bestemmen voor een onderzoek naar de toekomstige inrichting van sociale ontmoetingsplaatsen. Een deel van de kosten zou gemaakt worden in 2023 en een deel in 2024. Op basis van een inschatting is de onttrekking van 60 verdeeld over 2023 en 2024. Omdat in 2024 minder kosten zijn gemaakt dan ingeschat, is er in 2024 minder onttrokken aan de reserve (B, 57 N).Tenslotte zijn bij de jaarrekening 2023 middelen overgeheveld naar 2024 voor zinvolle dagbesteding en meerkosten Oekraïners. Deze middelen zijn in 2024 niet volledig uitgegeven en vallen daarom vrij in het rekeningresultaat (B, 38 N). Daarnaast zijn kapitaallasten begroot bij programma E verwerkt bij programma C (B, 54 V).

Jaarstukken 2024

35

Programma D: Ruimtelijke ontwikkeling Dashboard Bedragen x € 1.000

84 Bestuurlijke resultaten

Lasten

20%

80%

Conform planning, budget en capaciteit

€ 40.000 € 35.000 € 30.000 € 25.000 € 20.000 € 15.000 € 10.000 € 5.000 €0 -€ 5.000 -€ 10.000 -€ 15.000 -€ 20.000 -€ 25.000 -€ 30.000

Te rapporteren afwijkingen

Baten

Reserves

Resultaat

5.106 2.394 -2.655

Begroting 2024 (na wijziging)

-57

Werkelijk

Verschil

Wat wilden we bereiken? Samen bouwen en wonen Wij willen beschikken over een gedragen visie voor al onze kernen en ons landschap. Zo borgen en bevorderen we de kwaliteit en vitaliteit van onze kernen en koesteren we de groene oase die ons landschap is. Bouwen en wonen – 2000 woningen bouwen in deze collegeperiode en het maken van ruimte voor 3000 woningen voor de periode daarna - is één van de leidende opgaven. Dat bouwen doen we duurzaam en met oog voor de grote landschappelijke waarden van Vijfheerenlanden. We willen dit ook betaalbaar doen en willen daarom met ontwikkelaars en bouwers uitvoering geven aan de door de gemeenteraad vastgestelde normen voor het bouwen van betaalbare woningen. Zo vergroten wij de kans voor woningzoekenden om een passende woning te vinden in onze gemeente. Omgevingswet, -visie en -plan Bouwen en wonen krijgt vorm binnen de kaders van de omgevingswet. Wij willen daar in 2024 een succesvolle start mee maken. We onderkennen de uitdagingen die de nieuwe wettelijke kaders en processen met zich meebrengen maar willen ons inzetten om beter aan te sluiten bij de ambities en doelen van onze inwoners en ondernemers. In dit kader positioneren we onze omgevingsvisie als kaderstellend document voor de ontwikkeling en het beheer van de fysieke leefomgeving.

Belangrijke onderwerpen daarbij zijn wonen, gezondheid, werkgelegenheid, mobiliteit, de energietransitie en het behoud en de versterking van het landelijk gebied. Zo willen we de balans vinden in de toedeling van functies aan gebieden en plekken en ook ons beheer verbinden aan onze doelstellingen. We geven onze omgevingsvisie juridische status door het vaststellen van een omgevingsplan. We vatten alle lokale regels voor de fysieke leefomgeving en de regels uit ruim 250 bestemmingsplannen samen in dit plan. We willen een eerste deelgebied in

Jaarstukken 2024

36

2024 vaststellen en de totale verwerking van visie naar plan binnen de gestelde termijn afronden. Een duurzame toekomst Wij willen onze mooie gemeente goed doorgeven aan toekomstige generaties door intensieve inzet voor een leefbare, gezonde en toekomstbestendige omgeving waar nagenoeg alle bouwwerken circulair zijn, energie duurzaam wordt opgewekt en er een gezonde omgeving is die klimaatrobuust en biodivers is. In 2050 willen wij 95% CO2 reductie hebben bereikt ten opzichte van 1990. In 2030 gaan we uit van 55%. Dit kunnen we bereiken door in al ons handelen de CO2-uitstoot te verminderen. Zo gaan we klimaatverandering tegen en streven we ernaar dat iedereen beschikt over voldoende duurzaam opgewekte energie. Deze ambities worden – voor zover nog niet in huidig beleid vormgegeven - nader uitgewerkt passend bij de gemeente Vijfheerenlanden. In 2050 willen wij een gemeente zijn die klimaatrobuust is ingericht en waar de biodiversiteit in een natuurlijke balans is hersteld. Wij staan voor een groene leefomgeving die aantrekkelijk en gezond is. We willen samen met onze inwoners werken aan een leefomgeving waar het fijn is om te verblijven voor mens en dier. In 2050 willen wij volledig circulair zijn. In 2030 streven naar 50% circulair. We staan dan ook voor een gemeente Vijfheerenlanden waar in 2050 geen (rest)afval en verspilling bestaat maar die volledig circulair is.

Als opdrachtgever willen we hierin onze verantwoordelijkheid nemen. We zoeken daarom graag de samenwerking met de samenleving. Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar Wij willen een verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar Vijfheerenlanden, waarbij de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid van bestaande wijken en dorpen, werklandschappen en voorzieningen is gewaarborgd en wordt verbeterd en nieuwe woongebieden, werklandschappen en voorzieningen goed ontsloten worden door openbaar vervoer, (snel)fiets en auto. Ook is er aandacht voor het verbeteren van de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid tussen woongebieden, werkgebieden en voorzieningen onderling en gemeentegrensoverschrijdend. Daarnaast is aandacht voor regionale ontwikkelingen en verduurzaming. Vitale landbouw in een aantrekkelijk buitengebied Een waardevol landschap, gekenmerkt door rust en ruimte. In het buitengebied wordt gewoond, gewerkt en geleefd. Dit betekent dat verschillende functies naast en met elkaar plaatsvinden in het buitengebied. Daarom willen wij samen met alle belanghebbenden werken aan een buitengebied, waarin onder andere de agrariër zijn werk kan doen passend in een vitale landbouwsector, er plek is voor recreatie en voldoende ruimte voor herstel van de natuur en biodiversiteit.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Samen bouwen en wonen •

In 2025 realiseert LekstedeWonen 130 huurappartementen op de locatie Hazelaarplein in Vianen. In 2024 zijn voorbereidende werkzaamheden verricht voor de start bouw van 126 huurappartementen in 2025.

•

Uiterlijk 1 juli 2025 realiseren we flexhuisvesting voor de opvang van extra statushouders. Voor de locatie Monnikendreef verlopen de benodigde voorbereidingen om het plan te realiseren volgens planning. In 2024 is de omgevingsvergunning verleend en zijn

Jaarstukken 2024

37

de voorbereidende werkzaamheden gestart. Tegen deze vergunning is bezwaar en beroep aangetekend. •

In 2024 voeren wij de Uitvoeringsagenda Wonen uit. De Uitvoerings Agenda Wonen heeft de meeste activiteiten volgens planning kunnen uitvoeren (gebieds- en dorpswoonvisies, beleidsopgaven, monitoring, regionale afstemming) en binnen budget. De begrote inkomsten uit SPUK gelden zijn niet gerealiseerd.

•

In 2024 maken wij een nieuwe huisvestingsverordening om gebruik te gaan maken van de mogelijkheden van de voorgestelde wijziging van de Huisvestingswet om huur- en (sociale) koopwoningen toe te wijzen. In het vierde kwartaal van 2024 zijn er meerdere gesprekken gevoerd met de woningcorporaties en heeft er overleg plaatsgevonden met de provincie over de voorgenomen wijzigingen van de 'Huisvestingsverordening Vijfheerenlanden 2023'. Begin september heeft er ook een VHL-plein plaatsgevonden waarin de woningcorporaties hun standpunt afgegeven hebben over de voorgenomen wijzigingen.

•

In 2024 geven we uitvoering aan het vastgesteld woonwagenbeleid. De uitvoering van het in 2023 vastgestelde woonwagenbeleid bestaat uit verschillende onderdelen. Sinds juli is er een centrale wachtlijst waar mensen hun interesse voor een woonwagen of standplaats in Vijfheerenlanden kunnen uiten. Deze lijst wordt gebruikt voor de toewijzing van vrijkomende standplaatsen en voor inzicht in de behoefte aan extra standplaatsen. Hieruit blijkt, net als uit eerder behoefteonderzoek een beperkte uitbreidingsbehoefte van het aantal standplaatsen. Het onderzoek naar locaties voor uitbreiding van het aantal woonwagenstandplaatsen heeft in 2024 nog geen geschikte locatie opgeleverd.

•

In 2024 stellen we de gebiedsvisie Meerkerk vast. De gebiedsvisie Meerkerk is op 25 april 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.

•

In 2024 stellen we de dorpsvisie Hagestein vast. De dorps(woon)visie Hagestein is op 25 juni 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 juli 2024 is het Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) 2024 vastgesteld. Het MPG is op 5 juni 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 juli 2024 is het Multifunctioneel Centrum (MFC) vastgesteld. In juni 2024 heeft de gemeenteraad besloten om het MFC in Hagestein te realiseren in de Boomgaard aan de Vogelenzangseweg en is er een voorbereidingskrediet van € 1.6 miljoen ter beschikking gesteld. We zijn nu bezig met de afronding van het Stedenbouwkundig Programma van Eisen (SPVE) voor het MFC en 6 woningen in de Boomgaard. We verwachten dit in de raadsvergadering van juni 2025 ter besluitvorming aan de gemeenteraad te kunnen voorleggen. Tegelijkertijd zijn we bezig met de uitwerking van het ontwerp voor het MFC.

•

Voor 1 juli 2024 is de verhoging van het fonds Startersleningen bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) vastgesteld. Het door de gemeenteraad op 5 juni 2024 beschikbaar gestelde bedrag van 1 miljoen Euro is gestort in het fonds en daaruit worden startersleningen verstrekt.

Jaarstukken 2024

38

•

Voor 1 oktober 2024 is het voorbereidingskrediet vastgesteld voor een haalbaarheidsonderzoek voor woningbouwontwikkeling in Hagestein op de locatie De Eng. In september is een voorbereidingskrediet door de gemeenteraad beschikbaar gesteld om de haalbaarheidsfase voor de woningbouwontwikkeling op De Eng te starten. Vervolgens heeft een aanbesteding plaatsgevonden voor een stedenbouwkundig bureau. Deze is gestart met het opstellen van een stedenbouwkundig schetsontwerp voor het gehele plangebied. Dat zijn de binnen- en buitenstedelijke percelen. Na vaststelling van het schetsontwerp zullen de buitenstedelijke percelen verder uitgewerkt worden in een stedenbouwkundig plan. De fasering loopt ‘van buiten naar binnen’ omdat woning-bouw pas mogelijk is als de onderwijsvoorzieningen en het dorpshuis verplaatst zijn.

•

Voor 1 januari 2025 is het ambitiedocument woningbouwontwikkeling Eiland 1 in Leerdam vastgesteld. Het ambitiedocument woningbouwontwikkeling Eiland 1 is door het college op 5 november 2024 vastgesteld.

Omgevingswet, -visie en -plan •

Uiterlijk 1 januari 2032 ligt er een gebiedsdekkend omgevingsplan. Tot nu toe loopt het project volgens planning en rapporteren we vanaf nu separaat op de verschillende deelgebieden.

•

In 2024 starten wij het proces op om wederom vijf nieuwe dorpswoonvisies op te stellen. Om in alle dorpen te kunnen voorzien in de sterke behoefte aan uitbreiding van het aantal woningen, is gekozen voor het ontwikkelen van dorpswoonvisies. Hierin is met en voor de dorpen samengewerkt aan het opstellen van de gewenste (woningbouw) ontwikkel richting van ieder dorp. Er zijn eind 2024 al 7 dorps(woon)visies vastgesteld (Hagestein, Lexmond, Everdingen, Schoonrewoerd, Hei- en Boeicop, Nieuwland en Zijderveld). Het raadsvoorstel voor vaststelling dorpswoonvisie Kedichem is gereed. Tevens is een start gemaakt met dorpswoonvisie Ameide/Tienhoven.

•

In 2025 stellen we de gebiedsvisie Leerdam vast. In het vierde kwartaal van 2024 is een start gemaakt met het opstellen van een gebiedsvisie Leerdam.

•

Het uitvoeringsprogramma Omgevingsvisie Vijfheerenlanden wordt in 2024 opgesteld en geïmplementeerd, inclusief wijze van monitoring voortgang en wijze van actualisatie. Het plan van aanpak uitvoering omgevingsvisie is op 17 december 2024 vastgesteld door het college. De gemeenteraad is via een raadsinformatiebrief geïnformeerd.

•

Voor 1 januari 2025 is het voorlopige voorkeursrecht op meerdere percelen nabij de Bazeldijk te Meerkerk vastgesteld. Op 17 december 2024 is het voorlopige voorkeursrecht op meerdere percelen nabij de Bazeldijk te Meerkerk vastgesteld door de gemeenteraad.

•

In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Nieuwland. Op 21 maart 2024 is de dorpswoonvisie voor Nieuwland vastgesteld door de gemeenteraad.

•

In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Lexmond De dorpswoonvisie voor Lexmond is op 21 maart 2024 vastgesteld door de

Jaarstukken 2024

39

gemeenteraad. •

In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Zijderveld. De dorpswoonvisie Zijderveld is op 25 april 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 januari 2025 is de dorpswoonvisie Everdingen vastgesteld. De dorps(woon)visie Everdingen is afgerond en op 7 oktober aan de bewoners van het dorp gepresenteerd. Op 17 december 2024 is de dorps(woon)visie door de gemeenteraad vastgesteld.

•

In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Schoonrewoerd. De dorpswoonvisie voor Schoonrewoerd is op 5 juni 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 augustus 2024 is de verklaring van geen bedenkingen voor bouwplan restaurant nabij Energieweg 116 te Meerkerk vastgesteld. Op 4 juli 2024 is de verklaring van geen bedenkingen vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 oktober is het gewijzigde bestemmingsplan Dorpsstraat 23 te Hagestein conform de nota beantwoording zienswijzen gewijzigd vastgesteld. Op 4 juli 2024 is het gewijzigde bestemmingsplan vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 oktober 2024 is het gewijzigde bestemmingsplan Lekdijk 88 te Hagestein vastgesteld. Op 4 juli 2024 is het gewijzigde bestemmingsplan vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 januari 2025 is het Veegbesluit gewijzigde verordeningen in verband met het Omgevingsplan vastgesteld. Het Veegbesluit is op 17 december 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Publicatie heeft inmiddels plaatsgevonden waardoor de besluiten van de gemeenteraad in werking zijn getreden.

•

Voor 1 oktober 2024 is het bestemmingsplan 'Reparatieplan Broekgraaf, Leerdam' conform de wijzigingsnota gewijzigd vastgesteld door de gemeenteraad. Op 26 september 2024 is het bestemmingsplan conform de wijzigingsnota gewijzigd vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 oktober 2024 is het bestemmingsplan 'Kerkstraat 37 te Kedichem' conform de wijzigingsnota gewijzigd vastgesteld. Op 26 september 2024 is het bestemmingsplan conform de wijzigingsnota gewijzigd vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 januari 2025 is het bestemmingsplan "Overboeicop 44 te Schoonrewoerd" vastgesteld. Op 17 december 2024 is het bestemmingsplan vastgesteld door de gemeenteraad.

Een duurzame toekomst •

Gemeente Vijfheerenlanden is verantwoordelijk voor het voeren van de regie, zodat de omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) tijdig de juiste taken uitvoert. De invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024 heeft ook voor de werkzaamheden van de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) effect gehad. Er loopt een gezamenlijk project ‘Milieu in het omgevingsplan’. De ODRU adviseert in

Jaarstukken 2024

40

dat kader over welke keuzes gemeenten kunnen maken en hoe de verschillende beleidsterreinen in het omgevingsplan opgenomen kunnen worden. Verder is er in 2024 hard gewerkt aan de voorbereiding van de vorming van één omgevingsdienst in de hele provincie Utrecht. De concept gemeenschappelijke regeling is eind 2024 aan de colleges aangeboden voor een standpunt en om deze voor te leggen aan de gemeenteraden. Het is de bedoeling dat de Omgevingsdienst Utrecht (ODU) op 1 januari 2026 van start gaat. In totaal zijn de kosten van de ODRU voor 2024 wat hoger geweest dan begroot. Dit wordt in de financiële paragraaf toegelicht.

•

In 2024 harmoniseren we het beleid volkstuinen. Voor de uitvoering van het project is door de gemeenteraad een budget beschikbaar gesteld van 70.000 euro. Het project is nog niet afgerond; deels veroorzaakt door personele onderbezetting en deels ook door de omvang van de werkzaamheden. Aangezien het project nog niet is afgerond en ook doorloopt in 2025, is een deel van het nog beschikbaar budget ad 45.000 euro in 2025 nodig om de afronding te realiseren. Dit budget moet nog worden overgeheveld zodat het beschikbaar blijft voor de verdere uitvoering van het project.

•

In 2024 wordt verder onderzoek gedaan naar de beste locatie voor de watercompensatie van 0,9 hectare in Ameide. De uitvoering voor het aanbrengen van extra waterberging is afgerond binnen de financiële kaders in 2024.

•

We voeren het vastgestelde groenbeleidsplan uit. In 2024 voerden we het groenbeleidsplan uit.

•

In de eerste helft van 2025 evalueren we samen met Waardlanden de ingevoerde maatregelen uit stap 1 en 2 van de Strategienota 2021 - 2025 en adviseren we hoe om te gaan met diftar. De voorbereidingen voor de evaluatie zijn in volle gang. Op basis van de evaluatie brengt het college in het derde kwartaal een advies uit aan de gemeenteraad over het al dan niet invoeren van een gedifferentieerd afval tarief zoals omschreven in stap 3 van de strategienota.

•

In 2024 actualiseren we het lokaal hitteplan. Het bestaande hitteplan is geactualiseerd en op 4 juni 2024 vastgesteld door het college.

•

Voor 1 januari 2025 wordt het beleid Kleine windmolens vastgesteld. Dit is door een aanpassing van het Beleidskader Energie Transitie [BET] vastgesteld door de gemeenteraad op 14 november 2024.

•

Voor 1 januari 2025 wordt het beleid Zon op de grond vastgesteld. Dit is door een aanpassing van het Beleidskader Energie Transitie [BET] vastgesteld door de gemeenteraad op 14 november 2024.

•

In overleg met de aanwezige kinderboerderijen in onze gemeente, evalueren wij in 2024 de toepasbaarheid van deze nadere regels. In verband met overleggen met de diverse betrokkenen heeft de evaluatie meer tijd gekost dan was voorzien. Deze evaluatie wordt verwerkt in het beleid en het wordt nu in het 3e kwartaal van 2025 aangeboden aan het college en na vaststelling via een raadsinformatiebrief aan de gemeenteraad kenbaar gemaakt.

Jaarstukken 2024

41

•

We richten in 2024 samen met omwonenden van vastgestelde zoekgebieden wind lokale besturen op om de project milieueffectrapportages vorm te geven. Op 12 december 2024 zijn de Lokale Besturen Wind [LBW] opgericht. Hiermee zijn de inwoners in positie gebracht om de opdracht vanuit de gemeenteraad vorm te gaan geven.

•

In 2024 zetten wij ons bij de energietransitie in op een manier die voor inwoners en bedrijven haalbaar en betaalbaar is. Wij hebben ons op diverse terreinen in de diverse overlegstructuren ingezet om de energietransitie vorm te geven in onze gemeente die past bij de inzet van haalbaar en betaalbaar. Bijvoorbeeld door voorlichting via energiecoaches, coachcafé’s, Lokale Aanpak Isolatie [LAI], energiescans voor bedrijven, samenwerking met diverse overheden en door het verwerven van subsidies ten behoeve van inwoners en bedrijven.

•

Voor 1 juli 2024 is de gewijzigde gemeenschappelijke regeling Waardlanden vastgesteld. De aangepaste gemeenschappelijk regeling Waardlanden is goedgekeurd, vastgesteld en gepubliceerd.

•

Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken & begroting gemeenschappelijke regeling Waardlanden vastgesteld. Op 4 juli 2024 heeft de gemeenteraad zijn zienswijze op de jaarstukken 2023 en op de begroting 2025 en de meerjaren begroting 2026 tot en met 2028 gegeven. Op 10 juli 2024 zijn de jaarstukken 2023 vastgesteld door het bestuur van Waardlanden. Op 11 september 2024 is de begroting 2025 en de meerjarenbegroting 2026 tot en met 2028 door het bestuur van Waardlanden vastgesteld.

•

Voor 1 augustus 2024 is de zienswijze op de jaarstukken 2023, begrotingswijziging 2024 en kaderbrief 2025 van Waardlanden vastgesteld. Op 4 juli 2024 is de zienswijze op de jaarstukken 2023, de begrotingswijziging 2024 en de kaderbrief 2025 vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU), Begroting ODRU en Bijgestelde begroting ODRU vastgesteld. Op 5 juni 2024 zijn de stukken van de gemeenschappelijke regeling ODRU vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken & ontwerpbegroting gemeenschappelijke regeling Vuilverwerking Dordrecht en Omstreken (GEVUDO) vastgesteld. De jaarstukken 2023, de begroting 2025 en de meerjarenbegroting 2026 t/m 2028 van gemeenschappelijke regeling GEVUDO zijn vastgesteld in de gemeenteraadsvergadering van 5 juni 2024.

•

Voor 1 oktober 2024 is de gewijzigde gemeenschappelijke regeling GEVUDO vastgesteld. Wijziging van de gemeenschappelijke regeling GEVUDO is in 2024 niet afgerond. De procedure loopt door in 2025. De fase van indienen en behandelen van zienswijzen is doorlopen en een aangepaste wijziging van de gemeenschappelijk regeling ligt bij de deelnemende raden en colleges ter goedkeuring en definitieve vaststelling. De verwachting is dat in het derde kwartaal van 2025 de gewijzigde gemeenschappelijke regeling door het bestuur van GEVUDO is vastgesteld en gepubliceerd.

Jaarstukken 2024

42

•

In 2024 wordt er een bindend advies gegeven inzake de aanvraag omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit voor de realisatie van zonnepanelen boven fruitbomen. Tijdens de raadsvergadering van 4 juli 2024 heeft de gemeenteraad het bindend advies vastgesteld.

Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar •

Op 1 mei 2028 is de ontsluiting van wijk Broekgraaf in Leerdam gereed. Op 30 oktober 2024 heeft ProRail ambtelijk aangegeven te begrijpen dat de resultaten van het grotere onderzoek worden afgewacht om te zien welke maatregelen getroffen gaan worden.

•

Uiterlijk 1 januari 2025 geven we uitvoering aan fase 2-4 van de maatregelen aan de Koningin Emmalaan in Leerdam. De laatste maatregel, aanbrengen belijning, is in 2024 uitgevoerd. Hiermee zijn alle maatregelen uitgevoerd.

•

Wij implementeren in 2025 maatregelen voor de aanpak van sluipverkeer op de routes Lexmond-Meerkerk-Noordeloos en Vianen-Culemborg. Om geleerde lessen mee te kunnen nemen van het eerste traject (Vianen-Lexmond) is de implementatie van de maatregelen voor de aanpak van sluipverkeer op deze routes verschoven naar 2025.

•

In 2024 wordt de HOV-Breda Gorinchem - Utrecht ingediend om gelden te ontvangen vanuit het BO MIRT in het kader van een vervolgonderzoek naar een OV-systeem op de A27. Dit resultaat verloopt volgens planning en binnen het gestelde budget. Vanuit de BO Mirt is in het kader van de HOV BGU geld toegewezen voor het onderzoek naar het realiseren van een P&R terrein nabij OV-hub Vianen Lekbrug. De Raad is hierover middels een RIB geïnformeerd. Het vervolgonderzoek zit momenteel in de opstartfase.

•

We starten op basis van de halte- en omgevingsscan en schouw’23 met de aanpak van onze OV-haltes om de toegankelijkheid te verbeteren. Dit verloopt volgens planning en binnen het gestelde budget.

•

In 2024 wordt de visie op de hubs vastgesteld. De visie op de hubs is tijdens de raadsvergadering van 5 juni 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.

•

In 2024 wordt de visie voor de OV-regiopoort Vianen en de OV-knooppunten Leerdam en Meerkerk vastgesteld. Is onderdeel van de Visie op de Hubs en daarmee ook vastgesteld.

•

In 2024 geven we uitvoering aan het strategisch plan verkeersveiligheid. Dit gaat om regulier werk en dit is uitgevoerd volgens planning en budget.

•

Wij geven uitvoering aan het verkeerscirculatieplan Leerdam en ronden dat in 2024 af. In 2024 heeft het college een verkeersbesluit genomen waarmee de maatregelen voor een autoluwe binnenstad mogelijk zijn gemaakt. Daarnaast zijn er gesprekken gevoerd met de Leerdamse ondernemersvereniging, kerken, de wijkraad Centrum en ondernemers ter voorbereiding op het autoluw maken van de binnenstad. Ook is er een bewonersavond georganiseerd waarin de maatregelen zijn toegelicht en besproken. In 2024 hebben we de Pollers (beweegbare palen) geplaatst, die in maart

Jaarstukken 2024

43

2025 in gebruik worden genomen. Op 31 maart 2025 zijn alle maatregelen uitgevoerd, waardoor de binnenstad daadwerkelijk autoluw is geworden. •

In 2024 voorzien we in extra parkeercapaciteit in Leerdam om de toenemende parkeerbehoefte te kunnen borgen en zodoende ook ruimte te creëren voor het toevoegen van wooneenheden in het centrum. In het najaar van 2024 zijn er 127 extra parkeerplaatsen gecreëerd aan de Stationsweg.

•

Uiterlijk 1 april 2025 volgt er een geactualiseerd verkeersmodel. Verloopt volgens planning en binnen het gestelde budget.

•

Voor 1 oktober 2024 is de nieuwe Wegsleepverordening gemeente Vijfheerenlanden 2024 vastgesteld. De nieuwe Wegsleepverordening gemeente Vijfheerenlanden is op 26 september 2024 vastgesteld door de gemeenteraad en op 3 december 2024 gepubliceerd in het gemeenteblad (Overheid.nl).

•

Voor 1 maart 2024 is het strategisch plan verkeersveiligheid vastgesteld. Het strategisch plan verkeersveiligheid is op 8 februari 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.

•

In 2024 wordt het vastgestelde laadpalenplan geïmplementeerd. In 2024 is het laadpalenplan geïmplementeerd.

Vitale landbouw in een aantrekkelijk buitengebied •

Voor de verbreding en betere benutting van onze kennis leggen we een verbinding met de Fruit Tech Campus in de Betuwe. We onderzoeken hoe we deze verbinding het best kunnen vormgeven. De verbinding met de Fruit Tech Campus in de Betuwe is gelegd. Er is in 2023 een bezoek door het college gebracht aan de Fruit Tech Campus. Ook zijn er daarna meerder ambtelijke overleggen geweest om te onderzoeken in hoeverre we iets voor elkaar kunnen betekenen. Afgesproken is om elkaar te informeren en/of te betrekken waar dit tot meerwaarde leidt.

•

Voor 1 juli 2024 is de Uitvoeringsagenda Landelijk gebied opgesteld. Op 12 maart 2024 is de Uitvoeringsagenda Landelijkgebied A5H 2024-2027 vastgesteld door het college.

•

In 2024 is er een contactfunctionaris voor de agrarische sector aangesteld. Per 1 juni 2024 is de Adviseur landbouw gestart. Deze functie is opgebouwd uit een half fte contactfunctionaris en een half fte beleidsadviseur op het gebied van landbouw.

•

Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken & ontwerpbegroting gemeenschappelijke regeling Alblasserwaard-Vijfheerenlanden vastgesteld. Op 4 juli 2024 zijn de stukken vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Voor 1 januari 2025 is de notitie “Alblasserwaard & Vijfheerenlanden: Doorontwikkeling vanuit de inhoudelijke opgaven” vastgesteld door de gemeenteraad. Op 4 juli 2024 heeft de gemeente raad de notitie “Alblasserwaard & Vijfheerenlanden: Doorontwikkeling vanuit de inhoudelijke opgaven” vastgesteld en daarmee ingestemd met het voorstel om de toekomstige samenwerking in de regio vanuit de opgaven vorm te geven via het Regioplatform AV.

Jaarstukken 2024

44

•

In 2024 gaan we in dialoog met onze inwoners en (agrarische) ondernemers om samen tot toekomstbestendige keuzes te komen. Er zijn diverse bijeenkomsten geweest in verband met de gebiedsagenda Landelijk gebied waarin er met de inwoners, agrariërs en betrokken overheden de dialoog is aangegaan.

Wat hebben we (nog) niet gedaan? Samen bouwen en wonen •

Uiterlijk 31 december 2024 is het onderzoek mogelijkheid Skaeve Huse in de gemeente Vijfheerenlanden afgerond. Het onderzoek naar een geschikte locatie is uitgesteld, omdat een andere noodzakelijke ontwikkeling, die van invloed is op de keuze van de locatie, op dit moment nog onzeker is.

•

Uiterlijk 31 december 2024 is er een verhuismakelaar ingehuurd om gericht in gesprek te gaan met ouderen. De verhuismakelaar is nog niet ingehuurd. Het is gebleken dat in de praktijk deze rol al (gedeeltelijk) wordt ingevuld door de woningcorporaties. Het onderwerp doorstroming (bewustwording) is in 2024 opgepakt voor de huur- en koopsector.

•

In 2024 richten wij een Reserve Fonds Volkshuisvesting en een vereveningsfonds in. In 2024 was het niet mogelijk om een Reserve Fonds Volkshuisvesting en een vereveningsfonds in te richten. Dit kwam doordat prioriteit is gegeven aan de wijzigingen in de huisvestingsverordening.

•

Wij stellen subsidieaanvragen op in het kader van de SPUK gelden ter financiering van de uitvoeringsagenda wonen (SPUK gelden zijn Specifieke uitkeringen gemeenten en provincies om bepaald beleid van de Rijksoverheid uit te voeren). De Uitvoerings Agenda Wonen heeft de meeste activiteiten volgens planning en binnen het budget uitgevoerd (gebieds- en dorpswoonvisies, beleidsopgaven, monitoring, regionale afstemming). De begrote inkomsten uit SPUK gelden zijn niet gerealiseerd.

Omgevingswet, -visie en -plan •

Uiterlijk 1 januari 2025 stellen we de gebiedsvisie Vianen vast. De gebiedsvisie Vianen is (in concept) gereed en is in september 2024 in de commissie ruimte, wonen en duurzaamheid besproken. De besluitvorming over de visie is uitgesteld om ruimte te geven aan de intentieovereenkomst met initiatiefnemer met betrekking tot de Beukenlaan en omgeving.

•

Op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving stellen wij in 2024 een uitvoerings- en handhavingsstrategie vast. Het analyseren van relevante beleidsdocumenten, het meten van de kwaliteit en kwantiteit van processen en medewerkers en het formuleren van SMART beleidsdoelen die voldoen aan de criteria van het Interbestuurlijk Toezicht hebben veel meer tijd gekost dan voorzien. Vaststellen van de uitvoerings- en handhavingsstrategie 2025-2028 door het college is doorgeschoven naar het eerste kwartaal van 2025.

Jaarstukken 2024

45

Een duurzame toekomst •

Het programmaplan duurzaamheid wordt uiterlijk 31 december 2024 opgeleverd. Vanwege de organisatieontwikkeling is de vaststelling van het Programmaplan Duurzaamheid ambtelijk aangehouden. Het wordt nu in het 2e kwartaal 2025 aangeboden aan het college en na vaststelling via een raadsinformatiebrief aan de gemeenteraad kenbaar gemaakt.