Dorpswoonvisie_Ameide-Tienhoven_oogstboek_DT

Dorps(woon)visie Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis DEEL 1: HET OOGSTBOEK

Deel 1: het oogstboek, d.d. 12 mei 2025

2

Het oogstboek is onderdeel van de dorps(woon)visie Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis opgesteld door:

In opdracht van:

Spacevalue B.V. Haagdijk 39 4811 TN Breda info@spacevalue.nl

Gemeente Vijfheerenlanden Voorstraat 30 4132 AS Vianen info@vijfheerenlanden.nl

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1.1 dorps(woon)visie voor Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis 1.2 totstandkoming van de dorps(woon)visie 1.3 deel 1 van de visie: het oogstboek 1.4 leeswijzer

5 5 5 5 5

2. PLANVORMINGSPROCES 2.1 het ontwerpteam 2.2 het dorpsteam 2.3 de klankbordgroep 2.4 interviews 2.5 het proces in drie stappen

7 7 7 7 7 7

3. PARTICIPATIE 3.1 dwars door Ameide & Tienhoven 3.2 het dorpsgesprek 3.3 aanvullend: het ideeën-uur 3.4 resultaten van de participatie 3.5 eigenheid

9 9 12 16 17 20

4. VIJF HOOFDTHEMA’S 4.1 wonen 4.2 mobiliteit 4.3 voorzieningen 4.4 werken 4.5 vrije tijd

25 26 34 36 38 39

3

4

luchtfoto van het gebied, met de grenzen van Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis

1. INLEIDING 1.1 DORPS(WOON)VISIE VOOR AMEIDE, TIENHOVEN AAN DE LEK EN SLUIS Om Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis vitaal te houden en perspectief te bieden voor de toekomst, wil de gemeente Vijfheerenlanden een dorps(woon) visie maken. Het streven is dat de visie breed gedragen wordt en integraal is opgezet. Het dient de ruimtelijke opgaven en wensen die spelen in het gebied te benoemen en kaders en uitgangspunten voor ruimtelijke ontwikkelingen te geven. Hoewel de titel ‘dorps(woon)visie’ dat enigzins doet vermoeden, gaat het daarbij niet alleen over wonen. Maar ook onderwerpen zoals voorzieningen, recreatie en mobiliteit kunnen in de visie aan bod komen. De visie geeft richting aan de mogelijke ontwikkeling van de leefomgeving voor de komende jaren, maar is geen uitvoeringsplan. 1.2 TOTSTANDKOMING VAN DE DORPS(WOON)VISIE Voor de totstandkoming van de visie heeft de gemeente het bureau Spacevalue ingeschakeld. Zij hebben samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de gemeente een planvormingsproces doorlopen, waarin veel aandacht gegeven is aan het goed betrekken van mensen. De dorps(woon)visie is namelijk van, voor en door de inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties van Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis. Op verschillende manieren zijn ideeën, zorgen, wensen en bedenkingen van inwoners opgehaald.

Vervolgens zijn resultaten daarvan samen met de gemeente aan bestaand beleid getoetst en verwerkt tot de dorps(woon)visie.

1.3 DEEL 1 VAN DE VISIE: HET OOGSTBOEK De dorps(woon)visie is opgebouwd uit twee delen: het oogstboek en het visierapport. In voorliggend oogstboek zijn de resultaten van het participatieproces voor de dorps(woon)visie op hoofdlijnen samengevat. Het is gebaseerd op de onderliggende informatie die tijdens het planproces is opgehaald. Deze informatie staat in gespreks- en interviewverslagen, enquêteresultaten en/of ingebrachte stukken die bekend zijn bij de gemeente, maar omwille van de leesbaarheid niet opgenomen zijn in de rapportages. Het oogstboek geeft een inkijk in de achtergronden en afwegingen bij de visie. Het bestaat uit foto’s, grafieken, woordwolken en kaarten, ondersteund door bondige teksten en een aantal kenmerkende uitspraken die als quotes in het rapport opgenomen zijn. 1.4 LEESWIJZER Na een korte inleiding over het waarom en hoe van de visie in hoofdstuk 1, wordt in hoofdstuk 2 het gevolgde proces naar de dorps(woon)visie toegelicht. Hoofdstuk 3 geeft inzicht in de verschillende participatie momenten die hebben plaatsgevonden, zoals ‘Dwars door Ameide & Tienhoven’, de enquete, de dorpsgesprekken en het ideeën-uur. Het sluit af met een beschrijving van de karakteristieke ‘eigenheid’ van het gebied en de mensen. In hoofdstuk 5 wordt nader ingegaan op de vijf hoofdthema’s van de visie, in volgorde van belang: wonen, mobiliteit, voorzieningen, werken en vrije tijd.

5

PROCES FASE 1 VOORBEREIDINGSFASE NOVEMBER EN DECEMBER 2024 KLANKBORDGROEP EN DORPSTEAM

FASE 2 PARTICIPATIEFASE

13 MAART 2025 DORPSGESPREK MFC HET SPANT

16 JANUARI T/M 31 JANUARI 2025 DWARS DOOR AMEIDE EN TIENHOVEN AAN DE LEK

FASE 3 BESLUITVORMINGSFASE

15 MEI 2025 PRESENTATIE CONCEPT DORPS(WOON)VISIE

OOGSTBOEK EN CONCEPT DORPS(WOON)VISIE

het planvormingsproces in drie stappen 6

ZOMER 2025 DEFINITIEVE DORPS(WOON)VISIE RAADSVERGADERING

DEFINITIEVE DORPS(WOON)VISIE

2. PLANVORMINGSPROCES 2.1 HET ONTWERPTEAM Het planvormingsproces van de dorps(woon)visie is georganiseerd door het ontwerpteam van Spacevalue, in nauwe samenwerking met de gemeentelijk projectleider. Voorafgaand aan de diverse participatiemomenten (waarover meer beschreven staat in hoofdstuk 3), zijn er verschillende bijeenkomsten geweest met het dorpsteam en de gemeentelijke klankbordgroep. 2.2 HET DORPSTEAM Het dorpsteam is speciaal voor de visie samengesteld, als (procesmatige) begeleidingsgroep. Het bestaat uit leden van de Lekraad, ondernemersvereniging Actio, Oranjevereniging Beatrix, Stichting Waardeburgh, Zorgcentrum Open Vensters, medezeggenschapsraad De Kandelaar, Voetbalvereniging v.v. Ameide en de wijkambassadeur. Het dorpsteam geeft advies over de aanpak van de participatiemomenten en de aankondigingen daarvan. Daarnaast geven zij feedback over wat zij tijdens het proces terug hebben gehoord van de bewoners. Zij hebben geen beslissende, inhoudelijke rol in de totstandkoming van de dorps(woon)visie. Het dorpsteam heeft aangegeven dat zij ook na vaststelling van de visie graag betrokken blijven bij het vervolg van de visie richting uitvoering. 2.3 DE KLANKBORDGROEP De klankbordgroep bestaat uit beleidsambtenaren van verschillende afdelingen van de gemeente Vijfheerenlanden.

Zij toetsen de ingebrachte input van het dorp aan de verschillende kaders en beleid om tot een haalbare en uitvoerbare dorps(woon)visie te komen.

2.4 INTERVIEWS Tijdens de participatiefase zijn er meer dan 20 verdiepende interviews gehouden, onder meer met vertegenwoordigers van Basisschool De Kandelaar, Buurtvereniging Zouweboezem, woningcorporatie Fien Wonen, plattelandswinkel De Boomgaard, Waardeburgh / Open Vensters, Ameide duurzaam, Buurtvereniging De Kweldijk, de Evangelisatiecommissie, Woonzorg Nederland, volleybalvereniging AVVA, Actio, Jong Termei en diverse particuliere initiatiefnemers. 2.5 HET PROCES IN DRIE STAPPEN In november 2024 is gestart met het opstellen van de visie. In de ‘voorbereidingsfase’ is kennis gemaakt met het dorpsteam en de klankbordgroep, zijn een aantal basiskaarten van het gebied gemaakt. Ook is er een inventarisatie gedaan naar lopende projecten en zijn de resultaten van het participatietraject voor de Omgevingsvisie bestudeerd. In fase 2 (de participatiefase) zijn verschillende bijeenkomsten en informatiemomenten gehouden, zoals ‘Dwars door Ameide & Tienhoven’, de enquete en het dorpsgesprek. Vervolgens is er een concept van de dorps(woon)visie gemaakt, die wordt gepresenteerd op een afsluitende bijeenkomst in Het Spant op 15 mei. In de afsluitende stap 3 (besluitvormingsfase) wordt de concept dorps(woon) visie aangeboden aan de gemeenteraad van Vijfheerenlanden ter vaststelling. 7

DORPS(WOON)VISIE AMEIDE & TIENHOVEN AAN DE LEK

DORPS(WOON)VISIE DORPS(WOON)VISIE AMEIDE &AAN TIENHOVEN AMEIDE & TIENHOVEN DE LEK AAN DE LEK

WAAROM EEN DORPS(WOON)VISIE?

is het van belang om een dorps(woon)visie te maken. Het hoeft daarbij niet alleen over

WAAROM EEN DORPS(WOON)VISIE? Onze reizende rugtas kan bij onderstaande organisaties gevuld worden Om Ameide en Tienhoven vitaal te houden en perspectief te bieden voor de toekomst met papieren enquêtes: is het van belang om een dorps(woon)visie te maken. Het hoeft daarbij niet alleen over

wonen te gaan, er mag zeker breder gekeken worden naar wat er speelt binnen Ameide

wonen te gaan, er mag zeker breder gekeken worden naar wat er speelt binnen Ameide

en Tienhoven aan de Lek. Uiteindelijk zal de dorps(woon)visie de onderlegger zijn voor

en Tienhoven aan de Lek. Uiteindelijk zal de dorps(woon)visie de onderlegger zijn voor

de te behouden waardevolle gebieden en toekomstige ontwikkelingen.

DATUM ontwikkelingen. de te behouden waardevolle gebieden en toekomstige

Om Ameide en Tienhoven vitaal te houden en perspectief te bieden voor de toekomst

DORPS(WOON AMEIDE & TIEN

DIGITAAL INVULLEN?

PLANNING VAN DE REIZENDE RUGTAS

met papieren enquêtes:

PLANNING VAN DE REIZ

ORGANISATIE

donderdagavond 16 januari t/m zondag 26 januari

DATUM

Stichting Waardeburgh, Zorgcentrum Open Vensters

donderdagavond 16 januari t/m zo

Basisschool De Kandelaar

maandag 27 januari t/m vrijda

HOE KOMT DE DORPS(WOON)VISIE TOT STAND?

HOE KOMT DE DORPS(WOON)VISIE TOT maandag 27 STAND? januari t/m vrijdag 31 januari

Samen met jou, voor en door inwoners, ondernemers, verenigingen, stichtingen,

Samen met jou, voor en door inwoners, ondernemers, verenigingen, stichtingen,

(maatschappelijke) organisaties van Ameide en Tienhoven aan de Lek.

(maatschappelijke) organisaties van Ameide en Tienhoven aan de Lek.

Om tot een realistisch en uitvoerbare dorps(woon)visie te komen, zullen er tijdens de

Om tot een realistisch en uitvoerbare dorps(woon)visie te komen, zullen er tijdens de DORPSGESPREK

DORPSGESPREK

totstandkoming van het visiedocument diverse beleidsambtenaren de wensen die je

De resultaten diverse van de gesprekken en enquêtes verwerken totstandkoming van het visiedocument beleidsambtenaren de wensen die jewe tot een boek met

De resultaten van de gesprek

hebt ingebracht toetsen aan de verschillende kaders en of deze haalbaar zijn.

kwaliteiten, kansen kaders en knelpunten vanhaalbaar Ameide zijn. en Tienhoven aan de Lek. Deze informatie hebt ingebracht toetsen aan de verschillende en of deze

kwaliteiten, kansen en knelpu

verwerken wij vervolgens tot een eerste concept visiekaart die we met je willen ENQUÊTE AMEIDE EN TIENHOVEN AAN DE LEK

besprekenAAN tijdens ENQUÊTE AMEIDE EN TIENHOVEN DEhet LEKdorpsgesprek op 13 maart in MFC Het Spant.

Met een enquête willen we meer inzicht krijgen in uw mening over Ameide en Tienhoven

Met een enquête willen we meer inzicht krijgen in uw mening over Ameide en Tienhoven

aan de Lek. Wat zijn de sterke punten van Ameide en Tienhoven aan de Lek? En welke

VERVOLG aan de Lek. Wat zijn de sterke punten van Ameide en Tienhoven aan de Lek? En welke

kansen zijn er voor de toekomst?

kansen zijn er voor de toekomst? 16 JANUARI T/M 31 JANUARI 2025

Vanaf donderdag 16 januari t/m vrijdag 31 januari 2025 kun je de enquête online invullen

Vanaf donderdag 16 januari t/m vrijdag 31 januari 2025 kun je de enquête online invullen

via https://www.vijfheerenlanden.nl/projecten/dorpswoonvisie-ameide-en-tienhoven.

via https://www.vijfheerenlanden.nl/projecten/dorpswoonvisie-ameide-en-tienhoven.

Ook kun je op eigen gelegenheid een papieren enquête invullen en onze reizende rugtas

Ook kun je op eigen gelegenheid een papieren enquête invullen en onze reizende rugtas

stoppen.

stoppen.

https://www.vijfheerenlanden.nl/projecten/dorpswoonvisie-ameide-en-tienhoven

8

Onze reizende rugtas kan bij o

flyer aankondiging ‘Dwars door Ameide & Tienhoven’

DWARS DOOR AMEIDE EN TIENHOVEN

DONDERDAGAVOND 13 MAART 2025 DORPSGESPREK MFC HET SPANT

MEI 2025 PRESENTATIE DEFINITIEVE DORPS(WOON)VISIE AMEIDE EN TIENHOVEN

verwerken wij vervolgens tot

bespreken tijdens het dorpsg

VERVOLG JUNI 2025 DEFINITIEVE DORPS(WOON)VISIE RAADSVERGADERING

https://www.vijfheerenlanden.nl/projecten/dorpswoonvisie-ameide-en-tienhoven https://www.vijfheerenlanden.nl/projecten/dorpswoonvisie-ameide-en-tienhoven

16 JANUARI T/M 31 JANUARI 2025 DWARS DOOR AMEIDE EN TIENHOVEN

DOND 13 M DOR MFC

https://www.vijfheerenla

3. PARTICIPATIE 3.1 DWARS DOOR AMEIDE & TIENHOVEN Geïnspireerd op het televisieprogramma ‘Dwars door de Lage Landen’ heeft het ontwerpteam van Spacevalue op donderdag 16 januari 2025 door Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis gewandeld en gesprekken gevoerd met diverse verenigingen en (maatschappelijke) organisaties. Tijdens ‘Dwars door Ameide & Tienhoven’ is er tijd genomen voor kwalitatieve gesprekken. Met vragen als ‘Wat zien mensen als kwaliteit, verbeterpunt of juist als kans voor de leefomgeving?” “Wat draagt er aan bij, dat mensen niet uit Ameide of Tienhoven willen verhuizen?” En, “Welke voorzieningen zijn belangrijk om over 15 jaar nogsteeds goed te kunnen wonen, werken en leven in het gebied?” ‘Dwars door Ameide & Tienhoven’ was ook het startsein voor betrokkenen om een enquête over de dorps(woon)visie in te vullen. Dat kon digitaal via de gemeentelijke website of bij diverse organisaties als papieren versie. Daarbij konden papieren versies in ‘de reizende rugtas’ worden gestopt, die op verschillende plekken in het dorp te vinden was. De enquête kon worden ingeleverd van donderdag 16 januari t/m vrijdag 31 januari 2025. Volgend op ‘Dwars door Ameide & Tienhoven’ zijn er medio februari nog aanvullende gesprekken gevoerd en interviews gehouden met een aantal verenigingen en (maatschappelijke) organisaties.

9

10

‘Dwars door Ameide & Tienhoven’ met de Lekraad

‘Dwars door Ameide & Tienhoven’ met woningcorporatie Fien Wonen

‘Dwars door Ameide & Tienhoven’ met ondernemersvereniging Actio

Bijeenkomst met het dorpsteam

‘reizende rugtas’ op locatie Stichting Waardeburgh, Zorgcentrum Open Vensters

‘reizende rugtas’ op locatie Het Liesveld

11

3.2 HET DORPSGESPREK Op donderdagavond 13 maart zijn de resultaten van de gesprekken en de enquête gepresenteerd. Naast het delen van de opgehaalde informatie zijn er tijdens het dorpsgesprek een aantal stellingen voorgelegd waar de aanwezige inwoners met een groen, geel of rood velletje papier op konden reageren. Naar aanleiding van de stemresultaten werd een plenair gesprek gevoerd om verschillende afwegingen te bespreken. De resultaten daarvan staan beschreven in paragraaf 3.4 en in hoofdstuk 4.

Uitnodiging

DORPSGESPREK - 13 MAART 2025 Dorps(woon)visie Ameide, Tienhoven aan de Lek & Sluis

Wij nodigen u graag uit voor het dorpsgesprek op donderdagavond 13 maart. Tijdens deze avond presenteren we de resultaten van de eerdere gesprekken en de enquête. We hebben veel reacties gehad op de enquête. Dank voor uw inzet tot nu toe! In het dorpsgesprek gaan we vervolgens met elkaar in gesprek over de toekomst van Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis. Welke dilemma’s zijn er? En hoe gaan we hier samen mee om? Aanmelden voor deze avond is niet nodig. Kijk voor meer informatie op vijfheerenlanden.nl/ameidetienhoven

12

DATUM

13 maart 2025

TIJD

Van 19.30 tot 21.30 uur

LOCATIE

MFC Het Spant, Liesveldweg 67 in Ameide

aankondiging van het dorpsgesprek (poster)

Waarom een dorps(woon)visie? Om Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis vitaal te houden en perspectief te bieden voor de toekomst, is het van belang om een dorps(woon)visie te maken. Het gaat daarbij niet alleen over wonen, ook onderwerpen zoals voorzieningen, recreatie en mobiliteit komen aan bod. De dorps(woon)visie laat de mogelijkheden voor de toekomst zien. Wat moet behouden blijven en wat kan beter? Hoe komt de dorps(woon)visie tot stand? De dorps(woon)visie is van, voor en door de inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties van Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis. U kent uw woonomgeving namelijk het beste. Vervolgens worden de door u ingebrachte ideeën door de gemeente aan bestaand beleid getoetst, zodat de dorps(woon)visie ook haalbaar en uitvoerbaar is.

Waar? Wanneer? Hoe laat?

UITNODIGING DORPSGESPREK - 13 MAART 2025

MFC Het Spant, Liesveldweg 67 in Ameide Donderdag 13 maart 2025 19.15 uur inloop 19.30 uur start presentatie 21.30 uur afronding

Meer informatie? Kijk op vijfheerenlanden.nl/ameidetienhoven.

DORPS(WOON)VISIE AMEIDE, TIENHOVEN AAN DE LEK & SLUIS Wij nodigen u graag uit voor het dorpsgesprek op donderdagavond 13 maart 2025. Tijdens deze avond presenteren we de resultaten van de eerdere gesprekken en de enquête. We hebben veel reacties gehad op de enquête. Dank voor uw inzet tot nu toe! In het dorpsgesprek gaan we vervolgens met elkaar in gesprek over de toekomst van Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis. Welke dilemma’s zijn er? En hoe gaan we hier samen mee om?

aankondiging van het dorpsgesprek (flyer)

Hoe verder? In april halen we aanvullende input op en verwerken we de inbreng in een concept visie. In mei bespreken we de conceptvisie tijdens de tweede dorpsavond (datum hiervoor volgt).

14

sfeerbeelden van het dorpsgesprek

15

3.3 AANVULLEND: HET IDEEËN-UUR Naast ‘Dwars door Ameide & Tienhoven’, de enquête en de diverse interviews en gesprekken gaf het dorpsteam tijdens het planproces aan, dat er nog meer behoefte was om ideeën te delen. Een aantal initiatiefnemers zou graag hun idee voor de toekomst delen en mondeling toelichten aan het ontwerpteam. Samen met het dorpsteam is daarom het ‘ideeën-uur’ in het leven geroepen, waar initiatiefnemers de mogelijkheid kregen hun idee te presenteren. Aan de hand van nevenstaande vragenlijst konden initiatiefnemers zich aanmelden voor een gesprek. Begin april zijn er een aantal mensen langs gekomen om hun ideeën toe te lichten.

16

aankondiging van het ideeën-uur via de website

3.4 RESULTATEN VAN DE PARTICIPATIE Mensen konden de enquête van ‘Dwars door Ameide & Tienhoven’ via een papieren en online vragenlijst invullen. Deelnemen was mogelijk van 16 januari t/m 31 januari 2025 en in totaal hebben 552 mensen vragen beantwoordt over de toekomst van Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis. Op een inwoneraantal van circa 3.500 mensen is dat een relatief goede respons, hoewel er in de respondenten wel een zekere ondervertegenwoordiging was van jongeren tot 25 jaar (zie staafgrafiek op pagina 19). Mede vanwege dit relatief lage deelnamepercentage van jongeren is er in overleg met het dorpsteam besloten extra aandacht te geven aan deze doelgroep, onder meer met een presentatie aan leerlingen van groep 8 van De Kandelaar en De Vlindertuin en een gesprek met een afvaardiging van de Stichting Jong Termei.

in gesprek met leerlingen van groep 8 van De Kandelaar en De Vlindertuin

17

Disclaimer De diagrammen, woordwolken en kaarten die in de komende pagina’s staan afgebeeld zijn mede gebaseerd op de resultaten van de enquête. Deze enquête is bedoeld om een indicatie te krijgen wat belanghebbenden vinden van verschillende onderwerpen. De resultaten hebben mede de basis gevormd voor het dorpsgesprek in maart, maar de enquête is niet gebruikt als een wetenschappelijk onderbouwd onderzoek. Daarnaast zijn de resultaten van de participatie niet alleen gebaseerd op de uitkomsten van de enquête, maar ook op de gesprekken met betrokkenen en ambtenaren van gemeente Vijfheerenlanden.

18

GEGEVENS RESPONDENTEN WAAR WOONT U?

WAT IS UW LEEFTIJD?

HOE IS UW HUISHOUDEN SAMENGESTELD?

19

HOE WAARDEERT U DE SOCIALE SAMENHANG IN HET DORP?

3.5 EIGENHEID De sociale samenhang in het dorp wordt hoog gewaardeerd (zie nevenstaande cirkeldiagram). Dat sluit aan bij de constatering dat Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis wordt gekenmerkt als dorp dat bestaat uit inwoners met een groot (zelf-)organiserend vermogen. Er worden veel evenementen georganiseerd door de talrijke verenigingen die het dorp rijk is, zoals de ‘Termeise Mart’, de feestweek van de Oranjevereniging of de Lichtweek van de kerken. De onderlinge saamhorigheid is groot en inwoners zetten er samen de schouders onder. Inwoners houden van aanpakken en staan voor elkaar klaar. Ook de zelfredzaamheid is groot en veel mensen herkennen zich in ‘goed rentmeesterschap’ van de leefomgeving. Het is deze specifieke eigenheid die Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis onderscheid van andere plekken en maakt dat mensen zich er graag mee identificeren.

20

WAAR BENT U HET MEEST TROTS OP IN AMEIDE, TIENHOVEN AAN DE LEK EN SLUIS?

reacties op de vraag uitgedrukt in een ‘woordwolk’, waarbij de dikst aangezette teksten het meest genoemd zijn (dus in bovenstaande geval: saamhorigheid, dorps- en gemeenschapsgevoel)

WAT IS UW TOP DRIE MET MOOISTE PLEKKEN VAN AMEIDE, TIENHOVEN AAN DE LEK EN SLUIS?

WAT IS UW TOP DRIE MINST GEWAARDEERDE PLEKKEN VAN AMEIDE, TIENHOVEN AAN DE LEK EN SLUIS?

WAT KAN ER BETER IN AMEIDE, TIENHOVEN AAN DE LEK EN SLUIS?

4. VIJF HOOFDTHEMA’S Gebaseerd op de participatie resultaten kan worden geconstateerd dat er vijf hoofdthema’s spelen waar de focus in de dorps(woon)visie op moet liggen. Het gaat om: wonen, mobiliteit, voorzieningen, werken en vrije tijd. Met name de laatste (vrije tijd) is bepaald tijdens het dorpsgesprek, waarin het eerdere voorstel was om het thema ‘recreatie’ te noemen niet breed werd onderschreven. Velen konden zich - ook vanuit de waardering en rijkheid van alle evenementen die er zijn in Ameide - meer vinden in de term ‘vrije tijd’, waarin (de ruimte voor) evenementen ook een belangrijke plek kan houden. Vanaf pagina 26 worden de belangrijkste conclusies per thema uiteengezet.

25

4.1 WONEN Wonen is het meest genoemde thema. Er komt naar voren dat inwoners zich druk maken of de jeugd nog wel kan wonen in Ameide en/of Tienhoven aan de Lek. Nieuwbouwwoningen worden veelal niet voor een startersbudget gebouwd en bestaande woningen worden bezet door mensen die niet in de gelegenheid zijn om door te stromen naar een levensloopbestendige woning of appartement. Het ontbreekt aan passende betaalbare alternatieven. Ameide is in de regio Utrecht een aantrekkelijk en betaalbaar alternatief voor mensen van buiten het dorp, wat als gevolg heeft dat eigen inwoners minder kans hebben op een passende woning. Hetzelfde geldt voor de sociale huurwoningen die betaalbaar zijn voor jongeren. Hier hebben jongeren concurrentie van woningzoekenden met een langere inschrijftijd en woningzoekenden van buiten de gemeente Vijfheerenlanden. De wens van veel inwoners is om eerst woningen aan te bieden aan inwoners van Ameide en Tienhoven aan de Lek, dan aan inwoners van gemeente Vijfheerenlanden en dan pas aan mensen van buiten de gemeente. Daarbij vinden veel inwoners het belangrijk dat nieuwe inwoners van buiten Vijfheerenlanden/Ameide/ Tienhoven aan de Lek integreren in het dorp en meedoen, omdat ze bang zijn dat het ten koste gaat van de gewaardeerde saamhorigheid en cultuur die er is in het dorp.

In de gesprekken wordt vaak de combinatie van wonen met (commerciele) voorzieningen gemaakt. Het idee leeft dat de voorzieningen in Ameide zonder aanwas van nieuwe bewoners niet kunnen blijven bestaan, waardoor de leefbaarheid van het dorp in gevaar komt.

26

Daarnaast merken inwoners dat er soms onrechtmatig gebruik gemaakt wordt van woningen, bijvoorbeeld in strijd met de regels van de woningcorporatie

(‘woonfraude’). Daar mag volgens inwoners meer op gehandhaafd worden. Leegstaande woningen kunnen bijvoorbeeld bewoond worden door jongeren en senioren die graag in Ameide en Tienhoven aan de Lek willen wonen. Er treedt bij deze woningen vaak ook achterstallig onderhoud op, wat negatieve invloed heeft op de kwaliteit van de omgeving. Aandachtspunten voor wonen: • biedt eigen inwoners, kinderen en kleinkinderen een toekomst; • eigen inwoners maken te weinig kans op een woning; • nieuwbouwwoningen worden niet voor een startersbudget gebouwd; • er is afgelopen tijd niet gebouwd naar de kwalitatieve behoefte die er is; • in het bestaande woningaanbod vindt weinig doorstroming plaats omdat het ontbreekt aan passende, betaalbare alternatieven; • als er geen woningen bijkomen komt het voortbestaan van voorzieningen onder druk te staan, waardoor ook de leefbaarheid van het dorp in gevaar komt (zoals is gebeurd in Lexmond); • woningen op volgorde aanbieden (eerst inwoners van Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis, dan inwoners van gemeente Vijheerenlanden en dan pas inwoners van buiten gemeente Vijfheerenlanden); • (eventuele) inbreiding in het dorp altijd in relatie tot groen en mobilteitsdruk in het dorp blijven zien; • zorg dat er meer wordt bijgebouwd; • bij aanbestedingen werken met een kwaliteitsgrens en een puntenstelsel; • er blijkt een relatief grote verhuisbereidheid te zijn,

maar verhuisbewegingen blijven uit; • Fien Wonen heeft een plan voor herstructurering van een deel van haar bezit.

WAT IS UW RELATIE TOT AMEIDE EN TIENHOVEN AAN DE LEK?

WAT IS UW HUIDIGE WOONSITUATIE?

HEEFT U PLANNEN OM TE VERHUIZEN?

WAAROM WILT U VERHUIZEN?

WAT VINDT U BELANGRIJK BIJ EEN WONING?

WAAR WILT U NAAR TOE VERHUIZEN?

WELK TYPE WONING ZOEKT U?

IN WELKE PRIJSCATEGORIEËN ZOEKT U EEN WONING?

VOOR WELKE GROEPEN MOET ER VOLGENS U GEBOUWD WORDEN?

GEREALISEERD EN BEKENDE TOEKOMST

WELKE LOCATIES ZIET U ALS GESCHIKT VOOR NIEUWE WONINGEN?

Tijdens het dorpsgesprek zijn er een aantal stellingen over het thema wonen aan de orde gesteld. Op de stelling: ‘we willen groen in de openbare ruimte behouden, ook als daardoor minder inbreidingsmogelijkheden voor wonen zijn’ antwoorden 66 mensen met groen (eens) en 15 met rood (oneens). In het gesprek wat erop volgde werd door aanwezigen vooral aandacht gevraagd voor voldoende openbaar groen in de dorpskern en voorzichtigheid met het teveel verdichten op locaties in bestaand bebouwd gebied. Bij de stelling: ‘in welke richting lijkt een eenmalige uitbreiding van 50 woningen volgens u het meest logisch?’ ontstond enige verwarring over het bijbehorende kaartje. Daarin stond de omvang van de gebieden namelijk vrij groot afgebeeld, zoals gebaseerd op de mogelijke ontwikkelrichtingen zoals benoemd in de omgevingsvisie. In de peiling op de stelling antwoorden 12 aanwezigen met groen (noordwest) en 34 met rood (zuidwest) en 26 met geel (zuidoost).

32

Wat betreft de mogelijke uitbreidingslocaties voor woningbouw zijn er verschillende argumenten genoemd. Voor een aantal mensen ligt de zuidwestelijke ontwikkelrichting het meest voor de hand. Die richting ligt wel wat verder van de voorzieningen af en heeft als nadeel dat het bedrijvengebied ertussen ligt, maar wellicht kan uitplaatsing van grotere bedrijven naar de rand deze relatie verbeteren. De zuidoostelijke richting wordt door sommige mensen als niet wenselijk gezien in verband met de nabijheid van de Eendenkooi De Zouwe en Natura 2000 gebied. Maar aan de andere kant zijn er ook mensen die het een logische richting vinden als het gaat over de structuur van het dorp en de ligging van voorzieningen zoals

zorgcentrum Open Vensters en het onderwijs. Sommigen beargumenteerden dat de bodemgesteldheid aan de noordwestkant meer geschikt zou zijn voor woningbouw omdat daar zandgrond zit en geen veen. In de verdiepende gesprekken met de zaal werd de moeilijkheid van het onderwerp duidelijk. Er ontstond geen uitgesproken breed gedragen ontwikkelrichting, waarbij overigens wel de behoefte werd uitgesproken om te kiezen. Om een heldere keuze te maken voor een ontwikkelrichting, dus niet ‘overal een beetje’ uitbreiden maar gaan voor één richting. Wat betreft de mogelijke ontwikkellocaties voor woningbouw binnen de kernen kwam de vraag, of alle locaties die nu op de kaart zijn aangeduid een compleet beeld geeft. Of dat er wellicht nog andere plekken aan te geven zijn, waar (her-) ontwikkeling kansrijk zou kunnen zijn? Indien dat het geval zou zijn, werd aangegeven dat het zinvol is om ook voor deze locaties een inschatting op te nemen wat de eventuele woningbouwcapaciteit is ter plaatse. Tijdens het ideeën-uur waren er verschillende deelnemers die (kleinschalige) alternatieve woon-ideeën hadden, soms op of nabij eigen grond zoals een meergeneratiehof, waterwonen en tiny houses.

STELLING IN WELKE RICHTING LIJKT UITBREIDING VOLGENS U HET MEEST LOGISCH?

4.2 MOBILITEIT Naast het thema wonen leeft het thema mobiliteit sterk. Inwoners van Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis zijn veelal afhankelijk van de auto om bij voorzieningen te komen. Daarbij is het gebrek aan openbaar vervoer naar zulke voorzieningen een aandachtspunt. De scholieren die naar het voortgezet onderwijs gaan redden zich welswaar prima met de fiets en/of het voetpontje, hoewel de verkeersveiligheid op de polderwegen een aandachtspunt is. Verder zijn er verschillende recreatieve fiets- en wandelroutes aanwezig. Aandachtspunten voor mobiliteit: • verbetering van de verkeersveiligheid voor fietsers en wandelaars op polderwegen en de Lekdijk; • openbaar vervoer is zeer beperkt beschikbaar; • inwoners maken veel gebruik van de auto; • de aanrijtijd van de ambulance is te lang; • het pontje is een belangrijke langzaamverkeersverbinding; • er is een wens voor een losliggend fiets- en voetpad langs Lekdijk; • als er meer gebouwd wordt en het leerlingenaantal van de basisscholen stijgt zal dat de verkeersonveiligheid in de omgeving van de school laten toenemen. Tijdens het dorpsgesprek bij het thema mobiliteit was er een hartenkreet om niet alleen te focussen op de wegen buiten de kern, maar zeker ook op de verkeersveiligheid binnen de kern. Op korte termijn worden daar al maatregelen voorbereid door de gemeente.

Eveneens werd als kansrijk idee voorgesteld om verkeersstromen van het vrachtverkeer anders in te richten.

34

VAN WELKE VERVOERSMIDDELEN MAAKT U GEMIDDELD IN DE WEEK GEBRUIK?

WAT VRAAGT VERBETERING VOLGENS U?

HOE WAARDEERT U DE BEREIKBAARHEID VAN AMEIDE EN TIENHOVEN AAN DE LEK (BIJV. OPENBAAR VERVOER, WEGEN)?

4.3 VOORZIENINGEN Het voorzieningenniveau in Ameide wordt gewaardeerd door de inwoners. Zij hopen dat de voorzieningen in de toekomst kunnen voortbestaan om het dorp leefbaar te houden. Voor de bewoners van Open Vensters zijn de basisvoorzieningen lopend prima bereikbaar. Voor de regionale voorzieningen zijn er taxi services beschikbaar, hoewel er ook wel gepleit wordt voor betere openbaar vervoersvoorzieningen. Het (zorg-)aanbod is op dit moment passend, maar een verdere vergrijzing kan leiden tot vergroting van de behoefte aan passende vormen van zorg. Als het inwonersaantal groeit zal het impact hebben op de scholen en kinderopvang die op dit moment al kampen met ruimtegebrek zowel het gebouw als de buitenruimte. De uitwisseling met MFC Het Spant voor de sportieve activiteiten werkt goed. Bij thematische lesprogramma’s zoeken de scholen de samenwerking op met de diverse (maatschappelijke) organisaties, verenigingen en ondernemers. De voetbalvereniging heeft gezien een toenemend ledental op korte termijn behoefte aan een extra veld en op langere termijn aan een vernieuwde accommodatie. Indien het aantal woningen gaat toenemen is te verwachten dat ook het aantal (jeugd-)leden verder toeneemt, waarbij de vraag is of dat tot extra ruimtebehoefte leidt op langere termijn.

36

WAAR ONTMOET U ANDERE INWONERS?

WELKE VOORZIENINGEN MISSEN IN AMEIDE EN TIENHOVEN AAN DE LEK?

ZIJN ER GENOEG ONTMOETINGSPLEKKEN IN HET DORP?

4.4 WERKEN Ondernemers vinden het belangrijk dat als er woningen worden gebouwd, er ook bedrijfsruimte (zoals bijvoorbeeld de Tip) wordt gerealiseerd. Het gaat daarbij niet om grote bedrijfshallen maar vooral om bedrijfsruimtes die flexibel in te richten zijn als werkruimte of kantoor. Vooral betaalbaarheid is belangrijk zodat het aantrekkelijk is voor startende ondernemers. In de zomermaanden komen er veel passanten en toeristen naar Ameide, Tienhoven aan de Lek en Sluis, de oversteek met het pontje is een belangrijk onderdeel van het langzaamverkeersnetwerk. Ook de vakantiegangers die verblijven op Camping de Koekoek zijn belangrijk voor de lokale ondernemers. Tijdens het dorpsgesprek is de volgende stelling besproken over het thema werken: Stelling: ‘bedrijven zoals koninklijke Woudenberg vanwege hun omvang verplaatsen naar een passend bedrijventerrein’. Daarop antwoorden 50 mensen met groen (eens) en 7 met rood (oneens). Als argumenten werd het verminderen van het vrachtverkeer door de kern en de vrijgekomen gronden inzetten voor woningbouw genoemd. Tegenargumenten waren dat het ook belangrijk is om bedrijvigheid te behouden in het dorp i.v.m. werkgelegenheid en de leefbaarheid van het dorp. Als optie werd gegeven om de bedrijven te verplaatsen van de kern richting de rand van kern en op die manier een betere verkeersafwikkeling te creëren.

38

Tijdens het ideeën uur is gesproken met de ondernemers over de noodzaak om bedrijvigheid in het dorp te behouden en uit te breiden, met een focus op het creëren van een aantrekkelijk ondernemersklimaat.

Binnen Ameide is behoefte aan een uitbreiding van het bedrijventerrein zowel voor het toekomstperspectief van bestaande bedrijven als betaalbare bedrijfsruimte voor startende/kleinere ondernemers. Bedrijven leveren een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid, onder andere door het creëren van werkgelegenheid en als sponsor van lokale evenementen/sportverenigingen. De huidige bedrijven willen graag in Ameide blijven en pleiten daarbij voor een proactieve en transparante aanpak van de gemeente met goede communicatie. Tot slot wordt er een oproep gedaan om te blijven investeren in de lokale economie, zodat het dorp aantrekkelijk blijft voor zowel bewoners als ondernemers.

4.5 VRIJE TIJD Tijdens het dorpsgesprek is de volgende stelling gesteld over het thema recreatie / vrije tijd: Stelling: ‘recreatieve bestemmingspunten (zoals het stadhuis, de Loswal, het Rijksstoomgemaal in Sluis) toevoegen voor eigen inwoners’. Daarop antwoorden 33 mensen met groen (eens) en 2 met rood (oneens) Verder stimuleren van recreatie is een genuanceerd verhaal, waarbij ook een sterk pleidooi gehouden werd om niet alleen de dingen te doen die kleinschalig zijn. Maar ook om te durven kiezen voor ambitieuzere initiatieven die bijvoorbeeld te combineren zijn met verbeteringen aan de infrastructuur (zoals het voorzien van vrijliggende wandel- en fietspaden en openbaar vervoersvoorzieningen om recreanten te stimuleren om niet met de auto te komen). Vanuit de initiatiefgroep recreatie - cultuur - erfgoed werd een petitie overhandigd over onder meer het activeren van erfgoed t.b.v. recreatie.

Er is ook behoefte aan een evenementenkalender om alle activiteiten die plaatsvinden beter op elkaar af te stemmen. Ook jongeren zijn goed betrokken bij activiteiten en organiseren in principe drie evenementen per jaar die heel goed bezocht worden. Vanuit jongeren zijn er verschillende ideeën voor uitbreiding van voorzieningen in het dorp, zoals winkels en eetgelegenheden. En jongeren geven aan dat er behoefte is aan meer recreatieve voorzieningen, zoals een skatebaan of een multifunctionele sportplek. Een aantal inwoners zien graag meer focus op recreatie, cultuur en erfgoed en bepleiten betere samenwerking met de gemeente om initiatieven te realiseren die de leefomgeving verbeteren en aantrekkelijker maken voor zowel inwoners als bezoekers.

Tijdens het ideeën uur zijn de agendapunten uit de petitie voor recreatie, cultuur en erfgoed besproken. De deelnemers vragen om meer vertrouwen en ondersteuning van de gemeente, zodat zij zelf projecten kunnen opzetten. Er zijn zorgen over de uitvoering van plannen en het gebruik van beschikbare budgetten, waarbij inwoners vaak het gevoel hebben dat hun ideeën niet serieus worden genomen. Er werd een oproep gedaan om samen te werken aan oplossingen en de positieve energie in de gemeenschap te behouden. Het is belangrijk dat iedereen zich gehoord en betrokken voelt bij de plannen voor de toekomst. We moeten mogelijkheden vinden om de gemeenschap te verbeteren, in plaats van vast te blijven zitten in bureaucratische processen.

39

WAT VINDT U OP DIT MOMENT DE BELANGRIJKSTE VOORZIENING(EN) IN AMEIDE EN TIENHOVEN AAN DE LEK?

WAAR RECREËERT U HET LIEFSTE IN/ RONDOM AMEIDE EN TIENHOVEN AAN DE LEK?

DUURZAAMHEID Tijdens het dorpsgesprek is ook de vraag gesteld of ‘duurzaamheid 1 van de 6 hoofdthema’s zou moeten zijn die meegenomen moet worden in de visie’? Daarop antwoorden 67 mensen met groen (eens) en 3 met rood (oneens). Tijdens het gesprek hierover kwam het verzoek om duurzaamheid niet als separaat thema te benoemen, maar onderdeel te maken van een algemene houding die ook met de term eigenheid en rentmeesterschap te duiden is. Los van de thema’s ontstond er tenslotte ook een breed gedragen pleidooi vanuit zelfredzaamheid om meer ruimte te geven aan een andere rolverhouding tussen gemeente en inwoners. Dat zou echt anders moeten in de optiek van velen. In de manier waarop dingen nu uitgevoerd worden herkennen mensen zich niet en het duurt te lang, terwijl er nu grote urgentie wordt gevoeld. Er zou een ander soort rolverhouding tussen de gemeente en haar inwoners nodig zijn.

42