Dorps(woon)visie Leerbroek

GEWORTELD EN VERBONDEN, GEZAMENLIJK VOORUIT DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK 2045 juli 2025

INHOUD

Voorwoord

3

1

INLEIDING

4

2

Leerbroek vroeger en nu Leerbroek vroeger Leerbroek nu DNA kaart

9

10 13 14

3

Opgaven en kansen voor Leerbroek

20

4

Geworteld en verbonden, gezamenlijk vooruit 

30

5

Dorpsagenda Leerbroek: Samen bouwen aan onze toekomst

41

Een dorps(woon)visie als basis voor toekomstige keuzes Een dorps(woon)visie van en voor bewoners Leeswijzer

Wonen Verkeer  Voorzieningen Groen en openbare ruimte  Buitengebied, economie en recreatie

Een passende woning voor iedereen  Veilig, verbonden en ondernemend dorp Groene, duurzame en gezonde openbare ruimte

Bronnen Colofon

2

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

5 7 8

23 24 26 27 28

32 35 38

44 44

RUIMTEVOLK

VOORWOORD

Met trots presenteren wij u de dorps(woon) visie Leerbroek. Deze visie is tot stand gekomen in nauwe samenspraak met de inwoners van Leerbroek. De afgelopen maanden hebben laten zien dat veel mensen de kwaliteiten van Leerbroek waarderen en dit graag in de toekomst versterken. Zo veel mensen, zo veel ideeën en inzichten. Inwoners spraken tijdens dit traject volop over de keuzes voor de toekomst. De visie beschrijft hoe u wilt wonen, werken en leven in Leerbroek. In Leerbroek groeit de behoefte van (lokale) jongeren en senioren aan passende woonvormen. Daarnaast is was er volop aandacht voor de verkeersveiligheid en het groene karakter van het dorp. De uitkomsten van het traject zijn opgetekend in deze visie. Wij danken iedereen die zijn of haar stem heeft laten horen tijdens het proces. Dankzij ieders betrokkenheid is dit een visie van, voor en door het dorp geworden. Namens het gemeentebestuur, Ad Jongenelen Wethouder wonen

3

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

Wethouder Ad Jongenelen tijdens de eerste bewonersavond in april 2025

JULI 2025

RUIMTEVOLK

1

INLEIDING

EEN DORPS(WOON)VISIE ALS BASIS VOOR TOEKOMSTIGE KEUZES Leerbroek is een voormalig lintdorp in het rivierengebied tussen de Linge en de Lek. Het dorp ligt in een oer-Hollands landschap dat wordt gekenmerkt door weidse polders en groene dijken. Met een geschiedenis die teruggaat tot de middeleeuwen, heeft Leerbroek een charmante oude kern met enkele monumentale panden. De ongeveer 1.500 inwoners vormen een hechte gemeenschap en waarderen de rust en het landelijke karakter van hun dorp. Voor de toekomst van Leerbroek liggen er enkele belangrijke uitdagingen. Eén daarvan is de behoefte aan woningen en een veranderende woningvraag. Onder andere jongeren maar ook senioren hebben de wens om in Leerbroek te (blijven) wonen maar kunnen momenteel niet altijd een geschikte woning vinden. De woonopgave kan niet los gezien worden van zorg en welzijn, leefbaarheidsopgaven en de bereikbaarheid van voorzieningen. Om Leerbroek ook in de toekomst aantrekkelijk en leefbaar te houden voor huidige en nieuwe inwoners, is een visie en aanpak opgesteld. Door al deze aspecten in samenhang te bekijken en samen te werken met inwoners zijn stappen gezet om een toekomst te creëren waarin Leerbroek een bloeiende en leefbare gemeenschap blijft.

In deze visie is wonen het vertrekpunt, maar staat integraliteit centraal. Het doel van deze dorps(woon)visie is het bieden van heldere ruimtelijke kwaliteitskaders, waaraan toekomstige initiatieven en ontwikkelingen binnen het dorp getoetst kunnen worden. Daarnaast vormt deze visie een aanzet voor een dorpsagenda, waarmee inwoners van Leerbroek samen met de dorpsraad aan de slag kunnen. Deze dorps(woon)visie is geen alleenstaand document, maar bouwt voort op de vastgestelde Omgevingsvisie, de uitvoeringsnotitie Wonen en de notitie Kaders betaalbare woningbouw.

Figuur 1. Woorden die Leerbroekers veel gebruikten in de enquête om hun dorp te omschrijven

5

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

Figuur 2. Ligging van Leerbroek bekeken vanuit het zuiden

6

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

EEN DORPS(WOON)VISIE VAN EN VOOR BEWONERS

7

Deze dorps(woon)visie is nadrukkelijk een visie van en voor bewoners en is daarom opgesteld in nauwe samenwerking met de inwoners van Leerbroek. Het proces om te komen tot deze dorps(woon)visie kenmerkte zich door actieve participatie van inwoners, die op verschillende momenten en wijzen hun mening, kennis en visie konden inbrengen. Centraal hierin stonden de tweemaal georganiseerde bijeenkomsten van het dorpsteam, waarin de dorpsraad, kerk, ondernemers, school en oranjevereniging vertegenwoordigd waren. Twee breed opgezette dorpsavonden in april en mei, met elk ongeveer 50 aanwezigen, boden een platform voor het schetsen van de toekomst en het presenteren van een conceptversie. Aanvullend is middels een enquête verdere en verdiepende informatie opgehaald; deze werd met groot enthousiasme door 152 Leerbroekers ingevuld. Om ook de jonge generatie een stem te geven, hebben leerlingen van groep 8 van de Eben-Haëzerschool hun ideale dorp voor de toekomst in tekeningen verbeeldt.

Figuur 3. Infographic van de doorlopen processtappen

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

LEESWIJZER Deze dorps(woon)visie voor Leerbroek biedt een integraal beeld van de gewenste toekomst van het dorp. Na een kennismaking met de historie en de huidige situatie van Leerbroek, inclusief de blik van de inwoners in hoofdstuk 2, worden de belangrijkste opgaven en kansen per thema belicht in hoofdstuk 3. Vervolgens schetst hoofdstuk 4 de visie hoe Leerbroek er in 2045 uitziet, met concrete keuzes voor een passende woning voor iedereen, een veilig en ondernemend dorp, en een groene en gezonde openbare ruimte. Het document eindigt met een aanzet voor een dorpsagenda.

Foto’s genomen tijdens de 2 bewonersavonden en de tekensessie met de groep 8 van de Eben-Haëzerschool

8

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

2

LEERBROEK VROEGER EN NU

LEERBROEK VROEGER Leerbroek is een karakteristiek dorp met een rijke geschiedenis. De naam Leerbroek verwijst naar twee landschappelijke eenheden die de ontstaansgeschiedenis van het dorp typeren. Leer- verwijst naar de oude oeverwal van de Leede waarop het dorp gevestigd is en -broek verwijst naar de lage ligging en moerassige ondergrond van de veengrond. Door oxidatie en inklinking van de veengrond werd ongeveer 1000 jaar geleden de oeverwal zichtbaar en stichtte Jan I van Arkel het dorp Leerbroek. Al snel werd de kerk gebouwd die het dorp vandaag de dag nog steeds karakter geeft. Leerbroek heeft in de geschiedenis bij veel verschillende heren, geslachten, gewesten en gemeenten gehoord. Op 1 april 1817 vormde Leerbroek haar eigen gemeente. Tussen 1850 en 1940 werden verschillende dorpswoningen gebouwd langs de Dorpsweg en Kerkstraat waardoor de twee linten van Leerbroek ontstonden. De eerste planmatige uitbreiding van Leerbroek vond plaats in de tweede helft van de 20e eeuw aan de noordwestzijde van de Dorpsweg en ging gepaard met de ruilverkavelingsperiode van 1964 tot 1985. Onderdeel van deze uitbreiding waren een dorpshuis en het Raadhuisplein. Vanaf 1 januari 2019 is Leerbroek onderdeel van de gemeente Vijfheerenlanden en niet langer een Zuid-Hollands dorp, maar onderdeel van de provincie Utrecht.

10

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

Figuur 4. 1815 - bron: topotijdreis

Figuur 5. 1850 - bron: topotijdreis

Figuur 6. 1900 - bron: topotijdreis

Figuur 7. 1950 - bron: topotijdreis

Figuur 8. 1975 - bron: topotijdreis

Figuur 9. 2000 - bron: topotijdreis

RUIMTEVOLK

Dorpsweg Leerbroek vanaf Leerbroekseweg omstreeks 1970 - bron: historie.zederik.nl

11

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

CONCEPT JUNI 2025

RUIMTEVOLK

12

Voormalige lagere school wordt Schep kaas omstreeks 1965 - bron: historie.zederik.nl

Piet de Jong van fruitbedrijf de Jong omstreeks 1950 - bron: historie.zederik.nl

Spetterbad voor de eerste herindeling rond 1985 - bron: historie.zederik.nl

Recht van ter Leede omstreekst 1930 - bron: historie.zederik.nl

Dorpsweg in de jaren ‘60 - bron: historie.zederik.nl

Kerkweg ter hoogte van de voormalige Eben-Haëzerschool, wat later Schepkaas is geworden, omstreeks 1900 - bron: historie.zederik.nl

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

Brand in de nacht van 3 op 4 maart 1935 in de kerk uit 1040 (Leerbroek had een van de oudste kerk van Nederland tot dan toe) - bron: historie.zederik.nl

Beeld vanuit de kerk richting Leerbroekseweg in 1986 met de markt op de voorgrond - bron: historie.zederik.nl

RUIMTEVOLK

LEERBROEK NU Leerbroek kent anno 2024, 1.535 inwoners en 540 huishoudens en ontleent zijn identiteit aan de sterke gemeenschapszin. Het christelijk geloof speelt een belangrijke rol. Het dorpshuis en de kerk zijn letterlijk en figuurlijk middelpunt van het dorp. Het dorpshuis de Schakel en het kerkelijk centrum zijn opgeleverd in 2021 en bieden voldoende ruimte en zijn van alle gemakken voorzien. In 2025 is het nieuwe pand van de Eben-Haëzerschool opgeleverd. Daarmee heeft Leerbroek de voorzieningen die passen bij de maat en schaal van het dorp uitzonderlijk goed op orde. Het Spetterbad is de trots van jonge Leerbroekers, al generaties vermaken kinderen en jeugd zich zomers in het bad dat volledig gerund wordt door vrijwilligers. Daarnaast kunnen inwoners voor sport en recreatie bij de tennisbaan of de sporthal terecht. Ook op het gebied van zorg en welzijn zijn enkele basisvoorzieningen aanwezig in de Hof van Leerbroek.

13

Figuur 10. Inwoners naar leeftijd in Leerbroek in 2024 (samenstelling

Figuur 11. Taartdiagrammen tonen het percentage woningen naar eigendom-, bewoning, type- en bouwperiode in 2024. Met de

demografie) - bron: allecijfers.nl, woonplaats Leerbroek

oplevering van de Slagboom zijn er 31 woningen bij gekomen. - bron: allecijfers.nl o.b.v. cbs 2024, woonplaats Leerbroek

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

DNA KAART

Figuur 12. DNA kaart: een weergave van kenmerkende en waardevolle plekken in het dorp

14

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

De twee historische linten aan de Dorpsweg en Kerkstraat geven het dorp door de traditionele bebouwing karakter. Hieraan draagt ook het grote aantal monumenten dat zich in het dorp bevindt bij. De weidse en groene omgeving van Leerbroek is voor de inwoners van grote waarde. Ondanks de ligging in een dichtbevolkte regio van Nederland zorgt het veenweidelandschap voor openheid, rust en ruimte. Het dorp heeft een fijne afwisseling tussen de weidsheid en de geconcentreerde bebouwing in het lint. Wie zich in het dorp bevindt, zal al snel opmerken hoe de blik naar de omgeving wordt getrokken. In de kern zijn doorzichten aanwezig die een doorkijkje geven naar het achterliggende open landschap. Het groen van de polders, de bloemrijke graslanden, de populierenlaan en de bloeiende boomgaarden maken Leerbroek een fijne plek om te wonen. Daarnaast zorgt de grote variatie aan natuurtypen in de regio voor een hoge recreatieve waarde. In Leerbroek zijn momenteel 583 woningen en 634 adressen. Het overgrote deel van alle woningen, 82 procent, is voor 2000 gebouwd. 72% van de huidige woningen is een koopwoning. De gemiddelde WOZ waarde, in 2024, is €479.986. Vrijstaande woningen komen met 37% het meest voor in Leerbroek. In de afgelopen drie jaar heeft het grootste deel van de verkopen plaatsgevonden in de categorie dure koop. 16% van de gehele woningvoorraad is in bezit van Fien Wonen.

Daarnaast heeft Stichting Habion in 2013 Hof van Leerbroek gerealiseerd met 30 woningen (wonen en zorg).

15

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

Figuur 13. Woningbouw: weergave van randvoorwaarden vanuit gemeentelijk en provinciaal beleid

JULI 2025

RUIMTEVOLK

Zicht op monumentale panden op het Recht van Ter Leede - bron: RUIMTEVOLK

16

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

Leerbroek in de regio Leerbroek bevindt zich tussen de A27 en de plaatsen Meerkerk en Leerdam. Belangrijke verkeersroutes om Leerbroek te bereiken en verlaten zijn de Broekseweg richting Meerkerk en de Oosterwijk/Lingedijk richting Leerdam. Voor regionale en nationale bereikbaarheid is vooral de A27 belangrijk. Met het openbaar vervoer is Leerbroek te bereiken met lijn 903. Dit is een belbus die rijdt van Lexmond naar Leerdam en op aanvraag Leerbroek met Meerkerk en Leerdam verbindt. Vanaf Meerkerk en Leerdam rijden lijnbussen die Leerbroek met de verdere omgeving verbinden. In Leerbroek is een basisschool voor primair onderwijs aanwezig. Voor het voortgezet onderwijs zijn de inwoners voornamelijk aangewezen op de nabijgelegen plaatsen Leerdam en Vianen. De dichtstbijzijnde middelbare school is gevestigd in Leerdam, op een afstand van ongeveer 4 km. Middelbare scholen in Vianen liggen op circa 13 km afstand. Voor de dagelijkse boodschappen richten inwoners van Leerbroek zich voornamelijk op Meerkerk en Leerdam. Meerkerk is de meest nabijgelegen kern waarbij supermarkten en detailhandels gevestigd zijn en ligt op circa 5 tot 10 minuten rijden van Leerbroek. Als alternatief voor een breder winkelaanbod is Leerdam bereikbaar met een gemiddelde reistijd per auto van 10 tot 15 minuten.

17

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

Figuur 14. Leerbroek in de regio

JULI 2025

RUIMTEVOLK

Zicht op de kerk vanaf de Kerkweg bron: RUIMTEVOLK

18

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

CONCEPT JUNI 2025

RUIMTEVOLK

Hof van Leerbroek aan de Kerkweg - bron: RUIMTEVOLK

19

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

3

Opgaven en kansen voor Leerbroek

LEERBROEK DOOR DE OGEN VAN DE INWONERS Er gaat veel goed in Leerbroek, men woont er prettig en het maatschappelijk vastgoed is uitzonderlijk goed op orde. Toch zijn er ook zorgen en opgaven als inwoners naar de toekomst van het dorp kijken. Hieronder volgt een overzicht van de opgaven en kansen, gezien door de ogen van de Leerbroekers, gevolgd door de verschillende kaders en randvoorwaarden vanuit bestaand beleid. Dit is gedaan aan de hand van vijf relevante thema’s: wonen, verkeer, voorzieningen, groen en openbare ruimte, buitengebied, economie en recreatie.

Om te horen welke wensen, ideeën en zorgen er leven in Leerbroek is een (digitale) vragenlijst uitgezet. Deze vragenlijst is via verschillende communicatiemiddelen onder de aandacht gebracht. Zo is een oproep om de vragenlijst in te vullen geplaatst in Het Kontakt, is de vragenlijst verspreid via digitale media van het dorp en doorgestuurd in relevante appgroepen van dorpsgenoten. Ten slotte werd er ook de mogelijkheid geboden om een papieren variant in te vullen in het dorpshuis. Dit hoofdstuk gaat in op Leerbroek door de ogen van de inwoners en hun dromen voor de toekomst. Concrete opgaven en kansen worden besproken in hoofdstuk 4. In totaal vulden 152 inwoners de vragenlijst volledig in. Een brede vertegenwoordiging van alle leeftijdsgroepen vulden de enquête in. Veruit het grootste deel van de mensen die de enquête invulden zijn tussen de 41-50 jaar (28,9%). De leeftijdsgroepen 0-20 en 81+ zijn het minst vertegenwoordigd <5%. Meer dan de helft van de inwoners die de vragenlijst invulden zijn getrouwd/samenwonend met kinderen (54,6%).

0 - 20 jaar

11,2%

21-30 jaar

8,6%

31-40 jaar 41-50 jaar

11,2%

21,1%

51 - 60 jaar 61-70 jaar 71 - 80 jaar 81 jaar en ouder

14,5%

Geen antwoord

28,9%

Figuur 15. Respondenten per leeftijdscategorie

21

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

VISUALISATIE ENQUÊTE MOOIE PLEKKEN

22

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

CONCEPT JUNI 2025

RUIMTEVOLK

WONEN Uit de enquête, de gesprekken met het dorpsteam en de dorpsavonden, blijkt dat er in Leerbroek een grote vraag is naar meer betaalbare woningen, om zo een gezonde mix van generaties in het dorp te behouden. In het contact met de bewoners komt naar voren dat dit, naast mobiliteit, de belangrijkste opgave is in Leerbroek. Binnen deze opgave vinden deelnemers vooral het vergroten van woonaanbod voor starters, het vergroten van woonaanbod voor senioren en mogelijkheden toevoegen voor mantelzorgwoningen in de tuin belangrijk. Een groot deel van de betrokken inwoners geeft aan te willen verhuizen binnen Leerbroek als er binnen 5-10 jaar een passende woning beschikbaar komt. Veranderde samenstelling van het gezin is hiervoor de belangrijkste reden. Voor inwoners van Leerbroek wordt hun ideale woonomgeving gekenmerkt door een tuin of buitenruimte, nabijheid van familie en vrienden, duurzaamheid, een groene omgeving en lokale voorzieningen. Ook tijdens de dorpsavond benoemen Leerbroekers dat ze graag tussen het groen willen wonen en ruimte en een tuin belangrijk vinden. Deelnemers zouden in 2045 daarom ook het liefst in een vrijstaande woning wonen. Tegelijkertijd geeft het grootste deel van de deelnemers aan een woning te zoeken in de prijscategorie middeldure koop tot €450.000,-.

Kaders en randvoorwaarden → De gemeente Vijfheerenlanden streeft ernaar om de woonwensen en woningbehoeften van haar inwoners zoveel mogelijk binnen de gemeentegrenzen te faciliteren1.

→ Nieuwe woningbouw moet landschappelijk ingepast worden, met behoud van doorzichten naar het buitengebied en respect voor de schaal en cultuurhistorie van Leerbroek. Voorkomen van verrommeling van dorpsranden1,2.

→ Als inbreiding niet mogelijk is, worden uitbreidingslocaties gezocht binnen vastgestelde zoekgebieden. De provincie Utrecht staat onder de “kleine kernen regeling” één keer een uitbreiding van 50 woningen buiten de kern toe, mits dit de vitaliteit en leefbaarheid van de kern verbetert en er geen ruimte is voor inbreiding of verdichting. De richtlijn hiervoor is minimaal 50% betaalbare woningen, waarvan minimaal 30% sociale huur3,4.

→ De gemeente onderzoekt mogelijkheden voor transformatie van vrijkomende agrarische gebouwen naar complementaire woningtypen zoals mantelzorgwoningen, knarrenhofjes en tiny houses.

→ Uit het woningbehoefteonderzoek van Stec is een behoefte van 85 nieuwe woningen in Leerbroek geconstateerd. Aangezien er al 31 woningen op de Slagboom locatie zijn gerealiseerd, blijft er een vraag over van 54 nieuwe woningen voor de toekomst, gericht op starters-, senioren- en gezinswoningen2,3. Figuur 16. Bestaande kaart met zoeklocaties woningbouw - bron: Omgevingsvisie Vijfheerenlanden

23

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

VERKEER Wat betreft verkeer en mobiliteit vinden de bewoners van Leerbroek vooral de verkeersveiligheid belangrijk. Van alle opgave zien veel inwoners dit als de belangrijkste opgave. Zorgen over de verkeersveiligheid zijn vooral gericht op de Kerkweg, Dorpsweg, Recht van Ter Leede en Leerbroekseweg. Men ervaart problemen met de verkeerssnelheid van gemotoriseerde voertuigen en een onveilig gevoel tijdens deelname aan het verkeer door smalle wegprofielen, onoverzichtelijke kruispunten, landbouwvoertuigen, vrachtverkeer en verslechterde wegcondities. Met name op het Recht van Ter Leede kunnen grote voertuigen elkaar niet passeren door het smalle wegprofiel. In de toekomst zien bewoners graag verkeersremmende maatregelen in de dorpskern zoals drempels om de veiligheid van voetgangers en fietsers te vergroten. Langs de weilanden en in de directe omgeving van de dorpskern willen inwoners in de toekomst graag extra (vrijliggende) wandel- en fietspaden. Daarnaast zien inwoners ook kansen voor het optimaliseren van parkeergelegenheid en het verbeteren van de OV-voorzieningen en alternatieve vervoersmogelijkheden.

24

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

Kaders en randvoorwaarden → De Kerkweg wordt binnen de bebouwde kom heringericht naar een 30 km/u zone volgens de normen van Duurzaam Veilig van het CROW. De herinrichting wordt gekoppeld aan noodzakelijk onderhoud en vernieuwing van ondergrondse infrastructuur door de netbeheerder. → Uit cijfers van de gemeente blijkt dat de Leerbroekseweg tussen Korte Schenkel en Kaatsbaan het drukst bereden stukje weg van Leerbroek is. Hier passeren gemiddeld 2147 voertuigen per dag. Op de Kerkweg, Korte Schenkel en het westelijke deel van de Leerbroekseweg zijn dit respectievelijk gemiddeld 1125, 1818 en 1666 voertuigen per dag. Op alle wegen ligt het percentage zwaar verkeer tussen de 2,4 - 3,8 procent. Op de Kerkweg wordt, met gemiddeld 53 km/h, het hardst gereden. 15% van de weggebruikers rijdt zelfs harder dan 66 km/h.

JULI 2025

→ Het plaatsen van drempels of plateaus is in veel gevallen niet mogelijk. Deze zorgen voor trillingen en mogelijk voor schade aan de omliggende (historische) bebouwing die vaak niet onderheid is. → De gemeente werkt aan een fietsplan om fietsverbindingen binnen de gemeente Vijfheerenlanden verder te verbeteren. → Wegen in het buitengebied worden beheerd door het waterschap. Voor aanpassingen moet samenwerking gezocht worden met het waterschap.

RUIMTEVOLK

Toelichting inrichting Duurzaam Veilig Duurzaam Veilig is een manier van denken over en ontwerpen van wegen en kruispunten. Het doel van deze manier van inrichten is om ongelukken te voorkomen en zo nodig schade te beperken. De menselijke maat staat centraal en het verkeerssysteem moet zo ingericht zijn dat het rekening houdt met menselijk gedrag. Voor een 30 km/h weg met kruising betekent dit een inrichting die de lage snelheid logisch maakt en afdwingt. Verder wordt de veiligheid van kwetsbare weggebruikers gemaximaliseerd. Om dit te realiseren worden vijf kernprincipes gebruikt: 1. Functionaliteit: de weg moet eruit zien zoals hij bedoeld is 2. Homogeniteit: zorgen voor gelijke snelheid, massa en richting 3. Herkenbaarheid en voorspelbaarheid: de weg moet zo zijn ingericht dat iedereen gelijk snapt wat de bedoeling is 4. Vergevingsgezindheid: De weg moet zo zijn ingericht dat een kleine fout geen grote gevolgen heeft 5. Statusonderkenning: weggebruikers moeten hun eigen vaardigheden en verkeerssituatie correct kunnen inschatten9.

Landbouwverkeer op de Kerkweg - bron: RUIMTEVOLK

25

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

VOORZIENINGEN Het voorzieningenniveau in Leerbroek is, gezien het inwoneraantal van circa 1.500, opvallend goed op peil. De Eben-Haëzerschool, de Hersteld Hervormde Kerk en dorpshuis De Schakel zijn volgens de inwoners belangrijke ontmoetingsplekken binnen het dorp. Deze plekken dragen volgens hen bij aan en bestaan door de sterke gemeenschapszin binnen het dorp. Toch hebben inwoners ook enkele wensen op het gebied van voorzieningen. Uit de enquête, de gesprekken met het dorpsteam en de dorpsavonden, blijkt dat inwoners vooral kansen zien in het verbeteren van het activiteitenaanbod van jongeren. Daarnaast ziet een grote groep ook kansen in het creëren van meer ontmoetingsplekken voor alle leeftijden, om de sociale binding en betrokkenheid in het dorp nog beter te behouden en versterken. Het bestaande dorpshuis is onvoldoende toegankelijk voor verschillende doelgroepen vanwege de commerciële insteek. Ook is er de wens om het aanbod van zorgvoorzieningen in Leerbroek te vergroten. In de toelichtingen kwam vooral de behoefte aan aanvullende voorzieningen naar voren zoals een supermarkt, kringloopwinkel, inloopwinkel, betere weekmarkt en aanvullende winkels. Voor deze voorzieningen zijn inwoners nu genoodzaakt om uit te wijken naar nabijgelegen plaatsen zoals Meerkerk, Leerdam en Vianen. Kaders en randvoorwaarden

26

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

→ Een supermarkt is gezien de kleine schaal van Leerbroek commercieel niet haalbaar. Wel kan gedacht worden aan een winkel gerund door vrijwilligers zoals in Schoonrewoerd9. → De gemeente ontwikkelt momenteel nieuw beleid voor de verschillende dorpshuizen in de gemeente.

Weekmarkt op het dorpsplein - bron: RUIMTEVOLK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

GROEN EN OPENBARE RUIMTE Tijdens de gesprekken met het dorpsteam, de dorpsavonden en uit de resultaten van de enquête zijn ook wensen naar voren gekomen op het gebied van openbare ruimte. De inrichting van de openbare ruimte laat op enkele plekken te wensen over. Met name het onderhoud en daarmee de toegankelijkheid voor mensen met een rollator, rolstoel of kinderwagen moet beter. De aanleg van wandelroutes en ommetjes wordt als de belangrijkste kans gezien. Inwoners zouden graag meer wandelroutes van verschillende lengtes in en rondom Leerbroek willen. Ook rust- en zitplekken, zoals bankjes, zijn gewenst in de toekomstige openbare ruimte van Leerbroek. Daarnaast is de speelplaats aan de Raadhuisstraat vernieuwd in het voorjaar van 2025. Dit was in de enquête een van de punten die werd aangedragen als verbeterpunt. Samen met de nieuwe speelvoorzieningen bij de nieuwe locatie van de Eben Haëzer school voorziet dat in voldoende speelgelegenheid voor kinderen tussen de 4 en 12 jaar. Het trapveldje bij het Spetterbad dient beter te worden onderhouden, door vele oneffenheden is spelen/voetballen hierop niet goed mogelijk. In de toelichting pleiten inwoners daarnaast voor meer vergroening in de kern van het dorp. Denk hierbij aan extra bomen, beplanting en pluktuinen.

Het kerkelijk centrum ‘De Samenkomst’ met op de achtergrond de Schakel - bron: RUIMTEVOLK

27

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

BUITENGEBIED, ECONOMIE EN RECREATIE Het ondernemerschap van generatie op generatie past bij het dorp en dat willen inwoners naar de toekomst toe ook koesteren. Toch brengt het ook uitdagingen met zich mee, met name op het gebied van verkeer. In gesprekken met inwoners wordt benoemd dat het buitengebied sterk gewaardeerd wordt vanwege het landelijke agrarische karakter, de rust, ruimte en recreatieve mogelijkheden in het veenweidelandschap. De natuurlijke en groene omgeving wordt vaak genoemd als onderdeel van de ideale woonomgeving. Er is een duidelijke wens om dit landschap te behouden en te versterken, onder andere door het vergroten van de biodiversiteit, het aanleggen van wandelpaden en ruimte bieden voor recreatieve voorzieningen. Volgens de deelnemers spelen het behoud van het buitengebied en het versterken van de natuurwaarden een belangrijke rol in de economische toekomst van Leerbroek.

Kaders en randvoorwaarden → Behoud van openheid en karakteristieke structuren van een lintdorp als Leerbroek en het buitengebied zijn randvoorwaardelijk in gemeentelijk beleid. → De gemeente ondersteunt de verschuiving naar bredere economische activiteiten in het buitengebied, zoals nevenactiviteiten op boerderijen, stimulering van korte ketens, kleinschalige recreatie en lokale initiatieven. → De gemeente richt zich op het bevorderen van biodiversiteit en een beter waterbeheer om bodemdaling tegen te gaan. → Er is potentieel voor groene verbindingen en kleinschalige recreatie die de leefbaarheid en identiteit versterken, altijd met respect voor de openheid en het silhouet van het lintdorp. → Digitale bereikbaarheid is cruciaal voor de bedrijvigheid. Netbeheerders werken hieraan, onder andere bij de Kerkweg1,2,6. Doorkijkje naar het landschap - bron: RUIMTEVOLK

28

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

VISUALISATIE ENQUÊTE MINDER MOOIE PLEKKEN

29

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

CONCEPT JUNI 2025

RUIMTEVOLK

4

Geworteld en verbonden, gezamenlijk vooruit Visie Leerbroek 2045

Om ervoor te zorgen dat Leerbroek ook in de toekomst een leefbaar, mooi en goed onderhouden dorp blijft, is samen met de bewoners de dorps(woon)visie opgesteld. Deze visie wordt in dit hoofdstuk beschreven. De visie voor de toekomst van het dorp volgt drie pijlers: Als het aan bewoners ligt worden de drie pijlers uitgewerkt in een aantal concrete keuzes. Daar waar wordt gesproken over ‘we’ worden de bewoners en ondernemers in het dorp bedoeld.

Pijler 1: Woningen voor iedereen

Pijler 2: Veilig en ondernemend dorp

Pijler 3: Groene en gezonde openbare ruimte

Figuur 17. Visiebeeld Leerbroek in 2045

31

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

EEN PASSENDE WONING VOOR IEDEREEN TOEKOMSTBEELD

In 2045 wonen Leerbroekers nog altijd prettig in een weidse, groene en rustige omgeving, ondanks de nieuwe woningen die zijn bijgebouwd. Het dorpse karakter en de sociale cohesie zijn nog steeds even sterk als dat het in 2025 was. In de afgelopen 20 jaar zijn circa 50 woningen gerealiseerd voor starters, gezinnen en senioren. Het verrichten van mantelzorg is makkelijker doordat het mogelijk is om mantelzorgwoningen op het erf te plaatsen.

Om tot deze toekomst te komen zijn de volgende keuzes gemaakt: Kansen voor inbreiding en transformatie aan de Kerkweg 11 en Leerbroekseweg 7 Om het karakter van het dorp te behouden kiezen we voor het versneld ontwikkelen van de Kerkweg 11 (voormalige locatie van Schepkaas) en de Leerbroekseweg 7 (voormalig schoolgebouw). Bij inbreiding in het dorp wordt voornamelijk ingezet op woningen die geschikt zijn voor starters, kleine huishoudens en ouderen. Dit biedt mogelijkheden voor deze groep om op een centrale plek woonruimte te vinden met dorpse voorzieningen om de hoek. Elk van de woningbouwlocaties kent eigen invulling en accenten:

32

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

1. Kerkweg 11: toevoegen van kwalitatieve woningen bij voorkeur voor senioren en starters. Herontwikkeling van de Kerkweg 11 biedt mogelijkheden om ook in de Hoogstraat meer kwaliteit toe te voegen. 2. Leerbroekseweg 7: ontwikkelen van een aantrekkelijke woonbuurt voor gezinnen en starters. Hierbij kan gedacht worden aan betaalbare woningen. Op deze locatie zijn groen, sport en bewegen belangrijke pijlers. De woningen die worden gerealiseerd hebben een landschappelijk en groen aanzien. Verder is er voldoende doorzicht naar het weidse veenweidelandschap om bewoners zich zo betrokken te laten voelen met het landschap. Groei van Leerbroek faciliteren in de dorpsrand Naast de binnendorpelijke locaties clusteren we nieuwe woningen zoveel mogelijk in en rondom de dorpsrand. Een compacte ontwikkeling van het dorp zorgt er namelijk voor dat het landelijke en weidse karakter rondom Leerbroek behouden kan worden. Aan de dorpsrand vindt een ontwikkeling plaats van maximaal 50 woningen. Een mix van grondgebonden typologieën voor starters, gezinnen en senioren maakt het voor iedereen mogelijk om in Leerbroek te blijven wonen. Naast goedkopere (koop)woningen voor starters is dit ook de plek waar grondgebonden typologieën

JULI 2025

in het duurdere segment kunnen landen, hierbij valt ook te denken aan zelfbouwkavels. Bij alle nieuwe ontwikkelingen is aandacht voor passende infrastructuur en logische en goede routes naar het hart van het dorp en lokale voorzieningen zoals de Schakel, de Kerk en de Eben-Haëzerschool. Nieuwe woningen passen bij de schaal, uitstraling en het karakter van Leerbroek. Het is ook van belang dat woningen gefaseerd worden toegevoegd. Zo behouden en versterken zij de dorpse kenmerken en benadrukken zij de zichtlijnen naar het buitengebied. Voor groei van Leerbroek buiten de dorpsrand zijn drie mogelijke locaties: 1. Ten zuidoosten van de Kerkweg. Het doortrekken van De Slagboom maakt deze locatie als een logische volgende stap. Echter wordt deze ontwikkeling nu beperkt doordat dit gebied door de provincie Utrecht is bestempeld als stiltegebied 2. Ten noordwesten van de Kerkweg. Op deze locatie vindt een nieuwbouwontwikkeling aansluiting bij de Hof van Leerbroek. Bij een eventuele ontwikkeling moet rekening gehouden worden met de spuitzone van de omliggende agrarische bedrijvigheid.

RUIMTEVOLK

3. Ten zuiden van de Kaatsbaan. Het dorp uitbreiden naar de zuidzijde biedt mogelijkheden om het verkeer af te wikkelen naar de Nieuwe Geer en Korte Schenkel, hierdoor zal het verkeer de drukte op de historische linten maar minimaal doen toenemen. Prettig ouder worden in Leerbroek Leerbroekers willen graag zelfstandig oud worden in het dorp waar zij door de jaren heen zo gehecht aan zijn geraakt. We kiezen daarom ook voor het toevoegen van woningen die aansluiten bij de behoefte van ouderen om dit mogelijk te maken. Senioren geven de voorkeur aan grondgebonden concepten met een (kleine) tuin. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het toevoegen van een Knarrenhof, een plek waar ouderen gezamenlijk kunnen wonen. Hierdoor kunnen inwoners van Leerbroek zelf op hun oude dag (zelfstandig) genieten van de groene, rustige en ruime omgeving. Ook het toevoegen van levensloopbestendige woningen draagt bij aan een passende woning voor elke generatie. Daarnaast brengen we hiermee doorstroming op gang. Een potentiële locatie voor het toevoegen van seniorenwoningen is rondom het Hof van Leerbroek.

33

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

Woningbouw draagt bij aan ruimtelijke kwaliteit We kiezen voor het behoud van het karakter van het dorp, ook - of misschien wel juist - bij nieuwbouwontwikkelingen. Het dorpse karakter, de doorzichten, de landelijkheid en het groen zijn belangrijke kenmerken. Nieuwbouw sluit aan op de kenmerken van de historische bebouwing. Hierbij wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met specifieke hoogtes van de gebouwen, de manier waarop de bebouwing is gegroepeerd (de korrelgrootte), en de kenmerkende vormen van de daken. Mogelijk is het interressant om een kwaliteitsgids dorpsbouwen op te stellen. Ruimte voor woning- en kavelsplitsing aan de randen van het dorp en langs de linten De mogelijkheid wordt onderzocht om boerderijen, of percelen op te splitsen in meerdere woningen. De dorpsrand van Leerbroek is geschikt voor deze transformaties. Combinaties met andere woonvormen zoals mantelzorgwoningen in de tuin of knarrenhofjes leveren interessante en karaktervolle woonvormen op. De aantallen zullen gering zijn en de maat en schaal passend bij het landelijke karakter zodat de openheid van het landschap en zichtlijnen behouden blijven.

JULI 2025

RUIMTEVOLK

Figuur 18. Visiekaart een passende woning voor iedereen

34

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

VEILIG, VERBONDEN EN ONDERNEMEND DORP TOEKOMSTBEELD

In 2045 zijn de veiligheid, verbondenheid en het ondernemerschap in Leerbroek nog verder vergroot. Alle bewoners, ook de kleinsten en ouderen, kunnen zich veilig binnen en buiten de dorpsgrenzen verplaatsen. Bij nieuwe ontwikkelingen is rekening gehouden met de verbindingen van en naar deze plekken. Zowel per auto, fiets of met de voet. Wegen zijn gemoderniseerd en er is aandacht voor een vlak en veilig wegdek met duidelijk aangegeven oversteekplaatsen.

Om tot deze toekomst te komen zijn de volgende keuzes gemaakt: Een veilige verkeerssituatie op en rond de dorpslinten Verkeersveiligheid is een van de belangrijkste speerpunten richting een prettige en leefbare toekomst. Verkeersveiligheid kent verschillende aspecten: het aantal verkeersbewegingen, de snelheid, de mate van menging van verschillende modaliteiten en de inrichting van de straten. Ondanks de beperkte ruimte op en rondom de dorpslinten (Kerkweg, Leerbroekseweg, Recht van Ter Leede, Dorpsweg), verkennen we de mogelijkheid om de snelheid van gemotoriseerd verkeer op doeltreffende wijze te verminderen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan passeerhavens of een nieuwe weginrichting. Om goed zicht te

35

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

krijgen op het aantal verkeersbewegingen in de kern van Leerbroek én doeltreffende maatregelen te kunnen nemen is het goed om eens uit te zoomen en de verkeersbewegingen in de wijde omtrek te analyseren. Waar komt het verkeer vandaan? Zijn er andere routes mogelijk? Wat is het aandeel van sluipverkeer door de kern? Op basis van onderzoek kan verder gekeken worden naar doeltreffende maatregelen. Daar waar de inrichting van de straten nog niet voldoet aan de landelijke normen, zetten we in op herinrichting met aandacht voor een vlak en veilig wegdek met duidelijk aangegeven oversteekplekken. Waar mogelijk wordt herinrichting gekoppeld aan rioleringswerkzaamheden zoals het geval is bij herinrichting van de Kerkweg. Overzichtelijkere kruisingen Leerbroekseweg en Kerkweg en Kerkweg en Hoogeind dragen bij aan een veiligere verkeerssituatie. Een mogelijke aanvullende oplossing zouden spiegels kunnen zijn. Bij nieuwbouwontwikkelingen worden de effecten op de verkeerssituatie binnen Leerbroek altijd integraal meegenomen. Inwoners suggereren om, bij een eventuele uitbreiding aan de noordzijde van het dorp, het verkeer om te leiden via het Lint om het kruispunt Kerkweg - Recht van Ter Leede te ontzien.

JULI 2025

Leerbroek is in beweging. Medio 2025 zal de Kerkweg heringericht worden, dit zal zorgen voor een betere en overzichtelijke verkeerssituatie. Daarnaast zijn de nieuwe woningen op de Slagboomlocatie recentelijk opgeleverd en zal het nieuwe schoolgebouw aan Het Lint in september 2025 in gebruik genomen worden. Dit alles heeft invloed op de verkeerssituatie. Daarom kiezen we ervoor om de verkeerssituatie in de kern de komende jaren blijvend te monitoren. Veilige en waar mogelijk gescheiden fietspaden Naar school of naar familie in een dorp verderop: Leerbroekers fietsen graag. In de toekomst is fietsen - zowel functioneel als recreatief - nog aantrekkelijker door uitstekende fietsverbindingen binnen het dorp en richting de kernen rondom Leerbroek. Een herinrichting van de Zijkade maakt dat inwoners graag de fiets pakken tussen Middelkoop en Hei- en Boeicop. Om de veiligheid voor schoolgaande kinderen te vergroten onderzoeken we de mogelijkheid om de interactie tussen fietsers en zwaar autoverkeer waar mogelijk te beperken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het inzetten van venstertijden of het omleiden via een alternatieve route. Een nieuw vrijliggend fietspad tussen Leerbroek en Nieuwland maakt deze kernen nog beter verbonden.

RUIMTEVOLK

Voldoende parkeerplekken en ruimte voor deelmobiliteit De auto is en blijft een belangrijk vervoermiddel voor inwoners van Leerbroek en omgeving. Bij nieuwbouwontwikkelingen worden daarom voldoende parkeerplekken toegevoegd. Het is belangrijk dat het parkeerverbod op het dorpsplein gehandhaafd wordt. Verder wordt in het toekomstige Leerbroek de mogelijkheid van deelmobiliteit meegenomen in de planontwikkeling van nieuwbouw. Betere OV-voorzieningen en alternatieve vervoersmogelijkheden Leerbroek heeft een OV voorziening in de vorm van een belbus. Om Leerbroek in de toekomst nog beter bereikbaar te maken met het openbaar vervoer zetten we in op een vaste buslijn bij een nieuwe concessieverlening. De ideale bushalte ligt in de buurt van de kerk en het dorpscentrum, zodat iedereen gemakkelijk kan op- en overstappen op veilige alternatieve vervoerswijzen. In de toekomst zijn verbeterde OV-verbindingen, gedeelde mobiliteitsoplossingen (zoals OV-fietsen) en extra voorzieningen voor elektrische voertuigen cruciaal voor een duurzaam en veilig mobiliteitsbeleid.

Een breed palet aan activiteiten en voorzieningen in Dorpshuis De Schakel dragen bij aan de leefbaarheid en verbondenheid. We koesteren deze plek van ontmoeting voor alle leeftijden. Naar de toekomst toe willen we de Schakel beter benutten en een breder gebruik stimuleren. Bijvoorbeeld door een permanente biljart, pool- en/of dartplek en aanvullende activiteiten met name voor senioren. Ook koesteren we de laagdrempelige zorgpunten nabij Hof van Leerbroek. Wenselijke aanvullende voorzieningen zijn een pakketpunt nabij de Schakel en een AED in Middelkoop Blijvend voldoende ruimte voor ondernemerschap Ondernemerschap zit Leerbroekers in het bloed. Ook naar de toekomst toe willen we dit blijvend stimuleren. Dit doen we door bij nieuwbouwontwikkelingen te peilen wat de behoefte is aan samenwerkplekken en werkruimte aan huis en deze mee te nemen. Daarnaast onderzoeken we de behoefte aan werkplaatsen, garageboxen of loodsen.

Publieke voorzieningen versterken leefbaarheid

36

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

Figuur 19. Visiekaart veilig en ondernemend dorp

37

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

GROENE, DUURZAME EN GEZONDE OPENBARE RUIMTE TOEKOMSTBEELD

In 2045 wordt Leerbroek door de inwoners nog altijd geprezen om haar fijne en groene woonomgeving midden in het weidse veenweidelandschap. Rust, ruimte en openheid zijn kernwoorden die nog altijd van toepassing zijn. Het dorp kent nog altijd een fijne afwisseling tussen de weidsheid en de geconcentreerde bebouwing in het lint. De openbare, groene ruimte in de bebouwde kom is biodiverser en groener dan ooit. Naast de inwoners hebben flora en fauna het hier ook goed.

Om tot deze toekomst te komen zijn de volgende keuzes gemaakt: Struinroutes en wandelpaden rondom Leerbroek Het verbeteren en aanleggen van voetpaden en struinroutes maakt dat inwoners in de toekomst gemakkelijk een rondje kunnen wandelen door en rondom het dorp. We onderzoeken de mogelijkheid om een klompenpad aan te leggen aan de noordzijde van de kern met een uitzichtpunt en enkele bankjes waar men van het landschap, de rust en de ruimte kan genieten. De nieuwe route is

38

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

voor inwoners een stimulans om meer te bewegen, wat bijdraagt aan een gezonde toekomst.

om een groene speelplek, pluktuin of voedselbos toe te voegen rondom het Hof van Leerbroek.

Een groen, biodivers en klimaatadaptief straatbeeld Met een veranderend klimaat is het van belang om Leerbroek ook in de toekomst aantrekkelijk te houden. We creëren klimaatadaptieve straten door de openbare ruimte groen en biodivers in te richten. Denk hierbij aan extra bomen, beplanting en biodiverse bermen passend bij het karakter van Leerbroek. Deze toevoeging kan een cruciale rol spelen in de verkoeling en waterberging. Waterbeheer speelt een sleutelrol, gezien de veenbodem en het risico op bodemdaling. Maatregelen gericht op het vasthouden van water en het verbeteren van de waterkwaliteit zijn daarom essentieel

Toegankelijke openbare ruimte voor senioren Met de wens om in de toekomst meer seniorenwoningen in Leerbroek te realiseren, moet de openbare ruimte ook voor iedereen goed toegankelijk zijn. De herinrichting van enkele voetpaden - bijvoorbeeld langs het Recht van Ter Leede - en het toevoegen van rust- en zitplekken is daarbij cruciaal. We hebben voldoende aandacht voor goed onderhouden en schone stoepen om deze op die manier toegankelijk te maken en te houden voor rolstoel, rollator en kinderwagens.

Aantrekkelijke speelplekken voor alle leeftijden Een gezonde generatie, daar gaan we voor. Daarom zetten we maximaal in op speelmogelijkheden voor alle leeftijden. Met de komst van het nieuwe schoolplein, behoud en verbetering van het trapveldje en de voetbalkooi en de herinrichting van de speeltuin aan de Raadhuisstraat lijkt het aanbod voldoende toekomstbestendig te zijn. Dit willen we naar de toekomst toe koesteren. Bij eventuele nieuwbouw aan de noordzijde van het dorp ligt er een wens

JULI 2025

Open, groen en biodivers buitengebied Leerbroek heeft de kans om zowel in als buiten de dorpskern mooier, opener en groener te worden. Het karakteristieke lintdorp biedt potentie voor het versterken van het typische coulisselandschap, gekenmerkt door de openheid en de herkenbare structuur van sloten, weilanden en de lintbebouwing zelf. Om dit typische landschap te behouden en verder te ontwikkelen ligt er de kans om de biodiversiteit te versterken. Dit kan worden gedaan door onder andere in te zetten op natuurontwikkeling in de kernrandzone door o.a. het toevoegen van bloemrijke bermen en slootranden.

RUIMTEVOLK

Figuur 20. Visiekaart groene en gezonde openbare ruimte

39

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

Figuur 21. Visiekaart Leerbroek in 2045

40

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

5

Dorpsagenda Leerbroek: Samen bouwen aan onze toekomst

Deze dorps(woon)visie geeft een totaalbeeld van de gewenste toekomstige ontwikkelingen van Leerbroek, zoals inwoners deze voor zich zien. Het is een visie voor de lange termijn en een uitnodiging om samen te investeren in de kwaliteit en toekomst van het dorp. Maar niet alles kan tegelijk. In de gesprekken met inwoners zijn een aantal punten naar voren gekomen die zij belangrijker vinden dan andere. Deze prioritering kan als eerste basis dienen voor het gesprek over de uitvoering van de visie.

placeholder beeld/ beelden

Kerkweg vanaf de Dorpsweg en Recht van Ter Leede - Bron: RUIMTEVOLK

42

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

Lange termijn versus quick wins Deze dorpsagenda omvat zowel ambitieuze langetermijnacties als directe ‘quick wins’. Grote projecten, zoals de verbetering van de verkeersveiligheid op de dorpslinten of de realisatie van nieuwe woningen, hebben meer tijd en voorbereiding nodig. Tegelijkertijd zorgen snelle resultaten, zoals het plaatsen van grotere spiegels op kruispunten of het egaliseren van het voetbalveldje, voor direct zichtbare vooruitgang en vergroten ze het draagvlak. Door deze tweeledige aanpak bouwen we gestaag en effectief aan de gewenste toekomst van Leerbroek. De tabel hiernaast geeft inzicht in concrete acties die op de korte, middellange en langetermijn uitgevoerd moeten en kunnen worden. Daarnaast geeft de tabel inzicht in waar de prioriteit ligt en wie actiehouder ofwel coördinator is voor de desbetreffende actie. Rollen en samenwerking De gemeente Vijfheerenlanden, de dorpsraad Leerbroek, maatschappelijke partners en ontwikkelende partijen werken vanuit hun eigen en gezamenlijke doelen aan een leefbaar, toekomstbestendig en mooi Leerbroek. Deze dorpsagenda vormt de leidraad voor de komende jaren. We nodigen u uit om met ons mee te denken en te werken aan de verdere invulling van deze ambities. Wat is de volgende stap die we samen kunnen zetten?

Plaatsen van een AED in Middelkoop.

TERMIJN

PRIORITEIT ACTIEHOUDER/ COÖRDINATOR

Quick win!

Midden

Dorpsraad samen met inwoners

Grotere spiegels op de kruising van de Leerbroekseweg en

Midden (na

Kerkweg meenemen in herinrichting Kerkweg.

evaluatie

Midden

Gemeente Vijfheerenlanden

herinrichting Kerkweg) Frequent en actief informatie delen over woningbouw met

Kort

Hoog

inwoners van Leerbroek. Opstellen kwaliteitsgids dorps/Leerbroeks bouwen.

Gemeente Vijheerenlanden

Kort

Midden

Inwoners samen met gemeente Vijfheerenlanden

Onderzoek verkeersbewegingen Leerbroek en omgeving.

Kort

Hoog

Gemeente Vijfheerenlanden

Evalueren en herzien verkeersremmende maatregelen Recht van

Kort

Hoog

Ter Leede.

Gemeente Vijfheerenlanden

Bewoners helpen bij meldingen over losliggende stoeptegels.

Kort

Hoog

Dorpsraad

Egaliseren van het voetbalveldje naast het Spetterbad.

Kort

Hoog

Gemeente

Een loket voor ouderen om eenzaamheid te voorkomen.

Kort

Midden

Versnelde ontwikkeling woningbouw Kerkweg 11 &

Kort

Hoog

Vijfheerenlanden Dorpsraad samen met inwoners Leerbroekseweg 7. Monitoren nieuwe verkeerssituatie rondom Kerkweg en Recht van

vijfheerenlanden Midden

Hoog

Ter Leede. Hondenuitlaatplekken toevoegen.

Gemeente Gemeente Vijfheerenlanden

Midden

Midden

Gemeente vijfheerenlanden samen met inwoners

Onderzoeken mogelijkheden woningen toevoegen in de

Middellang/lang

Hoog

dorpsrand. Energie, buurtbatterij samen opzetten.

Gemeente Vijfheerenlanden

Lang

Midden

Inwoners samen met dorpsraad

Figuur 22. Overzicht van concrete acties met uitvoeringstermijn, actiehouders en prioriteit. Korte termijn: <5 jaar, middellange termijn: 5-10 jaar, lange termijn: 10 jaar

43

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK

BRONNEN

COLOFON

Vijfheerenlanden/BügelHajema. 2024. Omgevingsvisie Vijfheerenlanden

Dit document is opgesteld door RUIMTEVOLK en is het

1

resultaat van een samenwerkingsproces met de gemeente Vijfheerenlanden. Het copyright van de beelden, kaarten en foto’s

Vijfheerenlanden/Kuipercompagnons. 2021. Landschapsvisie 2

berust bij RUIMTEVOLK tenzij anders aangegeven. Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt in enige vorm zonder voorafgaande schriftelijke toestemming

3

Vijfheerenlanden/stecgroep. 2020. Woonvisie

van RUIMTEVOLK noch mag het zonder dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is

Provincie Utrecht, Omgevingsverordening provincie Utrecht, 2024 4

vervaardigd, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Hoewel aan de inhoud en samenstelling van dit rapport de grootst mogelijke zorg is besteed, is het mogelijk dat informatie

RAAP. 2022. Cultuurhistorische waardenkaart van de gemeente Vijfheerenlanden 5

onjuist of onvolledig is. RUIMTEVOLK aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor de volledigheid en juistheid van de gegeven informatie.

Provincie Utrecht/OKRA Landschapsarchitecten. 2011. Kwaliteitsgids Utrechtse landschappen, gebiedskatern Groene Hart

Versie: augustus 2025

Dtnp, Advies omvang supermarkt Alverna, 2022

Project

Dorps(woon)visie Leerbroek

Opdrachtgever

Gemeente Vijfheerenlanden

Datum

juli 2025

Projectcode

5.25.103

6

8

9

44

Kennisbank Crow, DuurzaamVeilig, 2013

DORPS(WOON)VISIE LEERBROEK

JULI 2025

RUIMTEVOLK