Bijlage Beleidsplan parkeren 2026

We blijven de ontwikkelingen volgen en zetten de nieuwe middelen in als deze voor de parkeerreguleringsgebieden in Vijfheerenlanden iets toevoegen (verbeteren kostenefficiëntie of verhogen pakkans).

Beleidsplan Parkeren

23

5.9 Monitoring Om de effectiviteit van het parkeerbeleid te waarborgen en tijdig te kunnen inspelen op veranderende omstandigheden, wordt de parkeerdruk in de gemeente periodiek gemonitord. Deze monitoring in de vorm van een parkeerdrukmeting willen we om de twee jaar uitvoeren. Daarnaast kunnen specifieke ontwikkelingen aanleiding geven tot het tussentijds uitvoeren van parkeerdrukmetingen, bijvoorbeeld bij herinrichtingsprojecten, gebiedsontwikkelingen of naar aanleiding van klachten van bewoners. Deze monitoring is gebaseerd op kwantitatieve tellingen. Naast parkeerdrukmeting houden we klachten en meldingen van bewoners bij. Dit helpt ons om goed zicht te houden op de parkeerbehoeften in afzonderlijke kernen en wijken. De meldingen kunnen aanleiding zijn voor nader parkeeronderzoek.

Beleidsplan Parkeren

24

6

Overige parkeermaatregelen

Naast de kern- en gebiedsgerichte parkeerregulering zijn er aanvullende parkeermaatregelen. In dit hoofdstuk gaan we in op een aantal specifieke vraagstukken, zoals het al dan niet instellen van een parkeer- of mobiliteitsfonds, de inrichting van laadplekken voor elektrische voertuigen en de herijking van de in 2022 vastgestelde nota parkeernormen. Ook wordt ingegaan op de rol van deelmobiliteit, het al dan niet invoeren van normen voor fietsparkeren, en de aanpak rondom gehandicaptenparkeerplaatsen en vrachtwagen parkeren.

6.1 Parkeernormen voor nieuw- en verbouwplannen Samen met dit beleidsplan parkeren, is de nota parkeernormen geactualiseerd. Deze nota parkeernormen geeft duiding aan auto- en fietsparkeren bij bouwontwikkelingen. Daarbij worden zowel de daadwerkelijke parkeernormen als de manier waarop deze normen toegepast moeten worden toegelicht. De huidige nota parkeernormen is in 2022 vastgesteld en was gebaseerd op inmiddels verouderde CROW-kencijfers uit publicatie 381 (2018). Om beter aan te sluiten bij de huidige kijk op mobiliteit en onze ambities uit onze omgevingsvisie en mobiliteitsvisie, is de huidige nota parkeernormen toe aan actualisatie. In de geactualiseerde nota parkeernormen baseren we ons op de meest recente CROWkentallen uit 2024, die rekening houden met de nieuwe kijk op mobiliteit. In de nota parkeernormen staan de parkeernormen vermeld die de basis vormen voor de berekening van de parkeereis van een bouwontwikkeling (het bouwen, vernieuwen, veranderen of vergroten van een gebouw of gebiedsontwikkeling). De parkeereis betreft het uiteindelijke aantal te realiseren of beschikbaar te stellen parkeerplaatsen om te voldoen aan de (toekomstige) parkeervraag betreffende de bouwontwikkeling. Ook wordt in een stappenplan aangeduid hoe met de berekende parkeereis omgegaan moet worden.

Als vertrekpunt hanteren wij de systematiek en bandbreedte van parkeerkengetallen uit de meest actuele CROW-richtlijnen. Maar we bepalen zelf de parkeernormen die passend zijn voor onze lokale situatie. Ook maken we maatwerk mogelijk en houden we rekening met differentiatie op basis van gebiedskenmerken binnen onze gemeente. Iedere 4 jaar, of eerder bij geconstateerde omissies, zullen de parkeernormen weer tegen het licht gehouden moeten worden en mogelijk aangescherpt worden.

6.2 Parkeerfonds of mobiliteitsfonds De afgelopen jaren is gebleken dat het bij diverse bouwplannen niet mogelijk of financieel haalbaar is om als onderdeel van de ruimtelijke ontwikkeling of functiewijziging op eigen terrein te voorzien in parkeerruimte conform de gemeentelijke parkeereis uit de nota parkeernormen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen, veelal in de historische binnenstad van Vianen en Leerdam, is de ruimte beperkt om de extra parkeerplaatsen te realiseren. Ook biedt de bestaande openbare parkeerruimte binnen acceptabele loopafstanden geen restruimte. Ondergronds of inpandig parkeren maakt de ontwikkeling dermate duur dat de ontwikkeling niet haalbaar blijkt. Wanneer niet aan de parkeereis wordt voldaan, betekent dit concreet dat een (gewenste) ruimtelijke ontwikkeling niet mogelijk is. Een parkeerfonds of mobiliteitsfonds kan dan (in theorie) uitkomst bieden. De gemeente Vijfheerenlanden werkt hier niet mee. Een parkeerfonds of mobiliteitsfonds biedt ontwikkelaars de mogelijk om onder bepaalde omstandigheden ontheffing te krijgen van (een deel van) de parkeereis, onder de voorwaarde dat de ontwikkelaar een bijdrage stort in het gemeentelijke parkeerfonds of mobiliteitsfonds. De middelen in dit fonds worden vervolgens door de gemeente gebruikt voor de aanleg van parkeerplaatsen (in het geval

Beleidsplan Parkeren

25

van een parkeerfonds) of andere mobiliteits- of inframaatregelen (in het geval van een mobiliteitsfonds). Wanneer een ontwikkelaar de parkeereis heeft afgekocht, neemt de gemeente dus de verplichting van de parkeereis over. Uit jurisprudentie blijkt dat aan parkeerfondsen hardnekkige problemen kleven: • De realisatie van de parkeereis binnen de vooraf afgesproken termijn en de vooraf bepaalde (loop)afstand van de ontwikkeling blijkt in praktijk niet haalbaar, waardoor de gemeente niet kan voldoen aan de verplichting. Dit kan er toe leiden dat de ontwikkelaar de afkoopsom terug eist. De parkeeropgave blijft dan onopgelost en/of de gemeente moet de parkeeropgave zelf bekostigen. Uit jurisprudentie blijkt dat deze situatie zich regelmatig voordoet. • De vastgestelde (en al dan niet gedifferentieerde) afkoopsommen per parkeerplaats blijken in praktijk vaak onvoldoende kostendekkend om de parkeereis over te nemen. Afhankelijk van de locatie kan de afkoopsom een onderschatting of een overschatting zijn. Dit heeft het risico op ongelijkheid; • Een parkeerfonds is tijdrovend en vergt veel (boekhoudkundige) administratie voor de gemeentelijke organisatie. Voorgaande problemen maken dat ervaringen met parkeerfondsen (en dit geldt naar verwachting ook voor mobiliteitsfondsen) overwegend negatief zijn.

Vooral de moeilijkheid van het realiseren van nieuwe parkeerplaatsen binnen de een acceptabele termijn en binnen de vastgestelde (loop)afstand blijkt in praktijk lastig. Wegens de complexiteit van het beheer, de juridische- en organisatorische uitdagingen, en de financiële risico’s ziet de gemeente af van een parkeerfonds of mobiliteitsfonds. Alternatief: anterieure overeenkomst Het is wel mogelijk om in een anterieure overeenkomst tussen de gemeente en de initiatiefnemers van de ontwikkeling afspraken omtrent de parkeereis vast te leggen. Hierbij kan compensatie worden overeengekomen om via een anterieure overeenkomst afspraken te maken over het hanteren van een lagere parkeernorm binnen de bandbreedte van de CROW-normen. De mogelijkheden tot (afwijkende) afspraken over de parkeereis dienen in een vroeg stadium al vastgelegd te worden in een intentieovereenkomst of nota van uitgangspunten. In onze nota parkeernormen gaan we verder in op deze mogelijkheid met een anterieure overeenkomst.

6.3 Aantrekkelijke en goed vindbare parkeerterreinen aan randen Om de centra van onze grotere kernen bereikbaar en gastvrij te houden voor bezoekers die met de auto komen, willen we aantrekkelijke en goed vindbare parkeerterreinen aan de randen van de centra aanbieden. Deze parkeerterreinen vormen vaak het eerste contactmoment van bezoekers met de kern en dragen daarmee bij aan een positieve bezoekerservaring. In Vianen en Leerdam zijn al grote parkeervoorzieningen aan de randen. Maar ook voor andere kernen met een voorzieningenniveau (zoals Meerkerk, Ameide, Hoef en Haag en Lexmond) willen we hierop inzetten als de parkeersituatie daar aanleiding toe geeft. Vindbare parkeervoorzieningen en duidelijke looproutes Om de vindbaarheid van parkeervoorzieningen te verbeteren, worden de parkeerterreinen voorzien van duidelijke en uniforme bewegwijzering vanaf de hoofdwegen. Daarnaast worden logische en veilige looproutes aangelegd die bezoekers op een prettige manier naar het centrum leiden. Langparkeerders worden zoveel mogelijk verwezen naar de langparkeerterreinen aan de randen van het centrum en kortparkeerders naar de schil van

Beleidsplan Parkeren

26

het centrum. Bij vindbare parkeervoorzieningen en duidelijke looproutes besteden we aandacht aan: • Bewegwijzering voor de automobilist naar de parkeervoorziening • Duidelijke looproutes met bewegwijzering voor voetgangers naar het centrum • Informatieborden met plattegronden Uitbreiding en aantrekkelijk maken van alternatieve parkeervoorzieningen We blijven actief onderzoeken of bestaande parkeerterreinen aan de randen van de centra kunnen worden uitgebreid. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de capaciteit, maar ook naar de aantrekkelijkheid en veiligheid van deze locaties. Een prettige en veilige parkeerervaring draagt namelijk bij aan een positieve beleving van het centrumbezoek. Bij het aantrekkelijk houden van parkeerterreinen aan de randen van het centrum, hebben we aandacht voor: • Aantrekkelijke en goed onderhouden parkeerplaatsen • Een (sociaal) veilige inrichting met verlichting en camerabewaking • Ruimte voor fietsstallingen en deelmobiliteit (zoals deelauto’s of -fietsen) • Mogelijkheden voor elektrisch laden Door deze aanpak blijven onze centra bereikbaar en aantrekkelijk voor bezoekers, terwijl tegelijkertijd wordt ingezet op leefbaarheid, duurzaamheid en efficiënt ruimtegebruik.

6.3.1

Leerdam

Om het centrum van Leerdam aantrekkelijk en goed bereikbaar te houden voor bezoekers die met de auto komen, bieden we parkeerruimte aan de rand van de binnenstad aan. De (lang) parkerende bezoekers van de binnenstad verwijzen we naar langparkeerterreinen waar het 24/7 gratis parkeren is en zonder tijdslimiet. Dit zijn: • Het Parkeerterrein bij de Glazen Toren (is Toeristisch Overstappunt) • P&R Leerdam (bij station Leerdam) • Het parkeerterrein Voorwaartsveld (bij de Tiendweg) Potentiële locaties voor nieuwe parkeervoorzieningen aan de rand We blijven actief onderzoeken of bestaande parkeerterreinen die op acceptabele loopafstand (maximaal 600 meter) van de binnenstad liggen uitgebreid kunnen worden, en of er locaties zijn waar nieuwe parkeerplaatsen gerealiseerd kunnen worden. Daarmee kunnen we de afname van de parkeercapaciteit in de binnenstad deels opvangen voor langparkerende bezoekers. Hiervoor zien we twee potentiële locaties: 1. Uitbreiding van het parkeerterrein bij de Glazen Toren. Deze ligt op relatief korte loopafstand van de binnenstad, maar de potentie wordt op dit moment onvoldoende benut. Een aantrekkelijk ingerichte looproute tussen de Glasblazerij en het Glasmuseum biedt zicht op zowel de haven als de Linge. Het kan worden ontwikkeld in samenhang met een goed ontsloten, ruime bezoekersparkeerplaats (langer verblijf) bij het Glasmuseum. 2.

Een nieuwe parkeervoorziening bij het Voorwaartsveld. Deze ligt ook op korte loopafstand van de binnenstad. Een gebouwde parkeervoorziening (zoals een parkeergarage) kan tot de opties behoren, als onderdeel van een herontwikkeling van dit gebied. Daarvoor is een haalbaarheidsonderzoek nodig. Parkeerverwijssysteem en looproutes Een parkeerverwijssysteem draagt bij aan het verminderen van zoekverkeer en het verbeteren van de doorstroming. Looproutes naar het centrum dienen logisch, duidelijk en veilig te zijn, zodat bezoekers eenvoudig en prettig hun weg naar het centrum kunnen vinden. Voor Leerdam hebben we dit systeem in 2025 al geïmplementeerd.

Beleidsplan Parkeren

27

6.3.2

Vianen

Om het centrum van Vianen aantrekkelijk en goed bereikbaar te houden voor bezoekers die met de auto komen, bieden we zonder tijdsbeperking gratis parkeervoorzieningen aan, aan de randen van het centrum. Dit zijn: • P1 Kanaalweg (een gedeelte is ingericht als blauwe zone) • P2 Sluiseiland (een gedeelte is ingericht als blauwe zone) • P3 Zomerdijk • P-terrein aan de Lijnbaan en Aime Bonnastraat Voor deze parkeerterreinen streven we een gastvrije inrichting na. Dat wil zeggen: veilig, aantrekkelijk, goed bereikbaar en voorzien van een duidelijke en kwaliteitsvolle loopverbinding naar de binnenstad. Vooral bij P3 zijn nog verbeteringen aangaande veiligheid en aantrekkelijkheid. Potentiële locaties voor nieuwe parkeervoorzieningen aan de rand We blijven actief onderzoeken of bestaande parkeerterreinen aan de randen van de centra kunnen worden uitgebreid. We kijken naar de mogelijkheid voor een nieuwe parkeervoorziening aan de Lijnbaan, waarbij een gebouwde parkeervoorziening (zoals een parkeergarage) tot de opties behoort. Dit kan mogelijk worden gerealiseerd als koppelkans in combinatie met de ontwikkeling of transformatie naar woningen. Voor gebouwde parkeervoorzieningen is het van belang dat er een haalbaarheidsonderzoek wordt uitgevoerd.

Parkeerverwijssysteem en looproutes In de centra van Vianen gaan we een parkeerverwijssysteem implementeren dat bezoekers snel naar beschikbare parkeerterreinen leidt. Met bebording verwijzen we bezoekers via geschikte wegen naar de eerder genoemde langparkeerlocaties. Parkeerterrein P3 in Vianen Bij het parkeerterrein P3 zijn zorgen geuit over de ervaren onveiligheid (zoals inbraken) en de ondermaatse kwaliteit van het terrein. Op basis van deze signalen uit de ambtelijke consultatie en participatie achten wij een kwaliteitsimpuls en verbetering van de veiligheid van het terrein noodzakelijk. Daarbij wordt gekeken naar een betere aankleding van het terrein en het installeren van een permanente camera om de (sociale) veiligheid te vergroten.

6.4 Parkeren voor deelmobiliteit Bij nieuwe woningbouwontwikkelingen of transformaties naar woningen vormt parkeren vaak een uitdaging, met name in de kernen Leerdam en Vianen. Deelmobiliteit kan hierin een rol spelen. Het aanbieden van deelmobiliteit kan ook het autobezit en het -gebruik verminderen en een lagere parkeervraag. Op dit momenteel zijn er deelauto’s in Ameide, Everdingen en Vianen, elk met gereserveerde parkeerplaatsen. Voor Hoef en Haag zijn deelauto’s gepland. Daarnaast komen er deelfietsen in Vianen, Hoef & Haag en Hagestein.

Beleidsplan Parkeren

28

Figuur 6.1 Deelauto in Ameide

Hoe stimuleren we deelmobiliteit? We zijn voorstander van deelmobiliteit en streven naar minimaal één elektrische deelauto per kern. Professionele autodeel-organisaties kunnen daartoe bij de gemeente een standplaats aanvragen, bij voorkeur in combinatie met een oplaadpunt. Daarnaast willen we ook particulier autodelen faciliteren. Bewoners vanuit de kernen die gezamenlijk een auto delen, kunnen hiervoor een ontheffing aanvragen. Voor deze gedeelde auto’s worden gereserveerde parkeerplaatsen ingericht. Ook willen we het gebruik van elektrische deelfietsen (niet te verwarren met de OV-fiets) verder uitbreiden binnen de gemeente. Hiervoor reserveren we eveneens ruimte in de openbare ruimte. Deelvervoer wordt op strategische locaties in onze gemeente gezet. In de nota parkeernormen wordt specifiek ingegaan op de rol van deelmobiliteit bij nieuwe ontwikkelingen en woningentransformaties.

6.5 Parkeerplaatsen voor elektrisch laden In onze omgevingsvisie hebben we doelen gesteld voor verduurzaming en bijdrage aan energietransitie. Dat geldt ook voor mobiliteit. Met de sterke opkomst van elektrische auto’s neemt de vraag naar laadinfrastructuur toe. Binnen het project MRA-Elektrisch werken we samen met overheden in Flevoland, Noord-Holland en Utrecht om elektrisch vervoer te stimuleren en zo een netwerk van publieke oplaadpunten te realiseren dat in balans is met de potentiële gebruikers. Het uitgangspunt is dat de gemeente Vijfheerenlanden de ontwikkeling van laadinfrastructuur in de openbare ruimte wil faciliteren en initiatieven vanuit de markt voor snelladen wil ondersteunen. In de beleidsregel ‘oplaadinfrastructuur elektrische voertuigen’ is verder uitwerking gegeven aan het beleid rondom laadinfrastructuur. Deze beleidsregel is alleen van toepassing op publieke oplaadpalen en andere oplaadinfrastructuur in de openbare ruimte op of aan de openbare weg, waaronder ook openbare P&R-terreinen.

Het doel van de beleidsregel is om: • Particulieren, bedrijven, netwerkbeheerders en aanbieders van oplaadinfrastructuur duidelijkheid te geven over de criteria en voorwaarden waaronder de gemeente medewerking verleent aan het plaatsen van oplaadinfrastructuur in de openbare ruimte en het aanwijzen van parkeerplaatsen voor het opladen van elektrische voertuigen; • Particulieren, bedrijven, netwerkbeheerders en aanbieders van oplaadinfrastructuur te informeren over de te volgen procedure. Hier hoort ook een behoeftebepaling bij, waaruit duidelijk blijkt dat potentiële gebruikers zelf geen beschikking hebben of kunnen hebben over een eigen parkeergelegenheid bij de woning of het bedrijf; • Aanvragen voor het plaatsen van oplaadinfrastructuur en het aanwijzen van parkeerplaatsen voor het opladen van elektrische voertuigen op eenzelfde en gelijkwaardige manier te kunnen beoordelen en af te handelen.

6.6 Parkeren voor mensen met een beperking Om ervoor te zorgen dat mensen met een beperking kunnen deelnemen aan maatschappelijke activiteiten, is het belangrijk dat er voldoende

Beleidsplan Parkeren

29

gehandicaptenparkeerplaatsen zijn bij belangrijke voorzieningen. Voor deze doelgroep is het ook belangrijk dat ze gemakkelijk dichtbij kunnen parkeren. Bij (buurt) winkelcentra, openbare voorzieningen zoals sportvoorzieningen en bij gezondheidsinstellingen houden we rekening met parkeerplaatsen voor mindervaliden. Het Platform Gehandicaptenbeleid Vijfheerenlanden en de ASD (Adviesraad Sociaal Domein) spelen een belangrijke rol in onze gemeente bij het bevorderen van toegankelijkheid en inclusie binnen de gemeente, waarbij parkeren ook een rol speelt. Voor gehandicaptenparkeerplaatsen hanteren we dezelfde parkeerregulering als voor de overige parkeerplaatsen. In de nota parkeernormen wordt ingegaan op het aantal te realiseren gehandicaptenplaatsen en voorwaarden aangaande loopafstanden.

6.7 Parkeren van grote voertuigen Het parkeren van grote voertuigen, zoals bedrijfsbussen, vrachtwagens, campers en aanhangwagens, kan leiden tot overlast voor bewoners, verkeersonveilige situaties en een vermindering van de leefbaarheid in woonwijken. Specifieke parkeerlocaties voor grote voertuigen Om parkeeroverlast van grote voertuigen in de openbare ruimte te voorkomen zijn regels opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), tegenwoordig opgenomen in het lokale omgevingsplan. Hierin staat dat het verboden is om een voertuig dat, met inbegrip van de lading, langer is dan 6 meter of hoger dan 2,4 meter te parkeren, behalve op door het college aangewezen locaties. Op dit moment zijn nog geen locaties aangewezen. Hiervoor stellen we een aanwijzingsbesluit op met parkeerlocaties voor grote voertuigen. In overleg met belanghebbenden worden bestaande locaties aangewezen waar grote voertuigen kunnen parkeren, buiten woonwijken en centra. Het zal per locatie echter maar een paar parkeerplaatsen betreffen. Vrachtauto parkeren Bedrijven op bedrijventerreinen dienen te voorzien in de eigen parkeerbehoefte van (grote) voertuigen. Dit geldt ook voor uitbreidingen van bedrijventerreinen.

Handhaving op parkeerverbod grote voertuigen en foutparkeren De gemeente zet in op gerichte handhaving om overlast door foutparkeren en het parkeren van grote voertuigen in woonwijken en bedrijventerreinen te voorkomen, met prioriteit voor locaties waar structurele overlast wordt ervaren.

6.8 Laden en lossen in winkelgebieden Winkels zijn afhankelijk van bevoorrading door vrachtvervoerders. Dit kunnen bestelbusjes zijn, of grotere vrachtauto’s. Bevoorrading gebeurt voornamelijk overdag. Grotere winkels zoals supermarkten hebben specifieke laad- en loszones in of bij de winkel. Voor bestaande winkels die zelf geen laad- en losfaciliteiten hebben, faciliteren we het laden en lossen door enkele parkeerplaatsen in te richten als laad- & losplaats. Deze zijn dan voorzien van een tijdsvenster. Hiermee blijven winkels bereikbaar voor leveranciers, en komt ’s avonds extra parkeercapaciteit vrij voor bewoners. Daarnaast bestaat er de mogelijkheid om, binnen venstertijden, te laden en lossen in een autovrij voetgangersgebied. Bezorgdiensten Bezorgdiensten leveren pakketten en boodschappen en andere goederen aan huis voor inwoners, een trend die steeds meer toeneemt. Bezorgwagens bevoorraden vaak overdag en voor korte duur. Ze willen dicht bij hun klant parkeren en hebben behoefte aan veilige en toegankelijke parkeerplekken, vooral als ze vaak zware of waardevolle ladingen vervoeren. Bezorgwagens passen vaak niet in reguliere parkeerplekken, waardoor ze soms

Beleidsplan Parkeren

30

midden op straat parkeren, wat voor overlast kan zorgen. Om deze overlast te beperken, zetten we in op kluizen aan de rand van de (binnenstad) of bij winkelcentra.

Beleidsplan Parkeren

31

6.9 Park & Ride, hubs en Toeristische Overstappunten Bij het verbeteren van de parkeervoorzieningen voor verschillende modaliteiten in gemeente Vijfheerenlanden wordt aandacht besteed aan Park & Ride (P&R) locaties en hubs, waar reizigers hun voertuigen kunnen parkeren en overstappen op het openbaar vervoer of andere vormen van vervoer. In samenspraak met OV-bedrijven willen we er naar toe dat bij P&R Station Leerdam in de toekomst alleen gratis geparkeerd kan worden met een trein (of bus-)kaartje. Daarnaast heeft de gemeente Vijfheerenlanden verschillende Toeristische Overstappunten (TOP's), waarbij parkeerplaatsen voor verschillende modaliteiten belangrijk zijn. Hierbij zijn de veerpontjes, bijvoorbeeld die tussen Vianen en Nieuwegein, ook belangrijk.

6.10

Handhaving op foutparkeren

In al onze kernen wordt wel eens parkeeroverlast ervaren door fout geparkeerde voertuigen. Dit tast de leefbaarheid in onze woonwijken aan. Het foutparkeren kan ook leiden tot onveilige situaties vanwege beperkte doorgang voor hulpdiensten. Dergelijke vormen van parkeeroverlast willen we voorkomen door middel van handhaving. Het is belangrijk om de handhaving zo efficiënt mogelijk te organiseren vanwege de beperkte capaciteit. Periodiek, bijvoorbeeld elk kwartaal, stellen we prioriteiten voor de parkeerhandhaving vast. Dit doen we op basis van informatie van de politie, handhavers van 'Toezicht en Veiligheid', brandweer, buurtpreventieteams, gehandicaptenplatform en gemeentelijke medewerkers. Mogelijke thema's zijn: • Parkeerchaos in de schoolomgeving. • Toegankelijkheid hulpdiensten. • ‘Misbruik’ van gehandicaptenparkeerplaatsen. • Verkeersonveilige situaties. • Blokkeren van uitritten. • Parkeren van grote voertuigen (vrachtwagen en busjes). • Blokkeren van de doorgang op het trottoir. • Parkeren op fietspaden, fietsstroken en trottoirs.

6.11

Duurzame inrichting van parkeerplaatsen

Parkeervoorzieningen nemen veel ruimte in en beïnvloeden de leefomgeving. Met onze parkeervoorzieningen willen we dan ook rekening houden met een toekomstbestendige en leefbare openbare ruimte. De parkeerplaatsen die in de openbare ruimte worden aangelegd of heringericht moeten voldoen aan eisen die passen bij gemeentelijke ambities op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie en waterhuishouding. Duurzame en klimaatneutrale parkeerplaatsen Bij de aanleg of herinrichting van parkeerplaatsen willen we zoveel mogelijk inzetten op duurzame materialen en klimaatadaptieve oplossingen. Denk daarbij aan waterdoorlatende verharding. Er zijn inmiddels veel oplossingen beschikbaar die variëren in eigenschappen, effectiviteit en prijs. Groene parkeerplaatsen zorgen ervoor dat de hittestress vermindert, de waterinfiltratie verbetert en de leefomgeving vergroent. Dit zorgt ervoor dat parkeerplaatsen niet alleen functioneel zijn, maar ook bijdragen aan een beter leefklimaat. Bij de inrichting en keuze voor materialen zullen we ook rekening moeten houden met de doelgroep die daar parkeert. Sommige waterdoorlatende verhardingen zijn niet handig bij gehandicaptenparkeerplaatsen (rolstoelwielen, of stok/kruk blijven hierin vastzitten).

Beleidsplan Parkeren

32

Figuur 6.2 Waterdoorlatende parkeerplaatsen

Figuur 6.3 Parkeerterrein met zonnepanelen

Figuur 6.4 Parkeerautomaat met zonnepanelen

Een manier om parkeerplaatsen duurzamer te maken is bijvoorbeeld het plaatsen van zonnepanelen boven parkeerplekken. Overkappingen met zonnepanelen wekken hernieuwbare energie op en bieden tegelijkertijd schaduw voor voertuigen. Dit draagt bij aan het klimaatneutraal maken van parkeervoorzieningen en maakt dubbelgebruik van de ruimte mogelijk. Dergelijke toepassingen worden in Nederland steeds vaker gerealiseerd. Een andere mogelijkheid om parkeren duurzamer te maken is een keuze voor parkeerautomaten met geïntegreerde zonnepanelen. Dit is een duurzame oplossing voor de stroomvoorziening. Dubbelgebruik van parkeervoorzieningen Een efficiënt gebruik van de beschikbare ruimte kan worden gerealiseerd door parkeerplaatsen multifunctioneel in te zetten. Zo kunnen parkeerterreinen ook ingezet worden als evenemententerrein of marktlocatie. Dit dubbele gebruik zorgt voor een optimale benutting van de ruimte en draagt bij aan een levendige openbare ruimte. Bij het gebruik van parkeerterreinen als evenemententerrein dient er wel rekening mee gehouden te worden dat dit tijdelijk leidt tot minder parkeerplaatsen, terwijl de parkeervraag juist tijdelijk hoger is door evenementbezoekers. Dit vraagt mogelijk om meer inzet op alternatieve vervoerswijzen zoals lopen, fietsen en openbaar vervoer.

In een evenementen vergunning dient per evenement beoordeeld te worden of dit noodzakelijk is en op welke wijze dit gedurende de duur van het evenement geregeld is.

Beleidsplan Parkeren

33

7

Van beleid naar uitwerking

In deze stap wordt het uitvoeringsprogramma voor parkeren beschreven. Daarbij wordt aangegeven welke budgetten benodigd zijn voor de voorgestelde maatregelen.

7.1 Uitvoeringsprogramma Maatregel Maatregel 1

Maatregel 2 Maatregel 3 Maatregel 4

Maatregel 5

Maatregel 6

Maatregel 7 Maatregel 8

Omschrijving Voor het centrum van Vianen en Leerdam onderzoeken we de mogelijkheden voor één of meerdere gebouwde parkeervoorzieningen en de financiële haalbaarheid daarvan. Dit doen we als onderdeel van een grootschalige gebiedsontwikkeling Aanschaf van een digitaal systeem voor het bijhouden en handhaven van parkeervergunningen en -ontheffingen. Het tweejaarlijks monitoren van de parkeerdruk in alle kernen van Vijfheerenlanden. We gaan samen met inwoners van Varsseveld onderzoeken welke vorm van parkeerregulering het beste past in deze buurt om de parkeerdruk te verminderen en komen terug voor uitvoeringsbudget. Parkeerregulering Leerdam optimaliseren. Daarbij zoeken we naar mogelijkheden om: - Vergunninghouders te laten parkeren op betaald parkeerplaatsen (invoering van fiscaal parkeren) - Het vergunningsbeleid op te knippen in deelgebieden (zeker relevant bij invoering parkeerregulering Varsseveld). Voorstaande kan leiden tot herstructureren betaalautomaten en bebording. Parkeerregulering Vianen optimaliseren. Dit betekent dat we willen onderzoeken welke vorm van parkeerregulering het beste past bij de ambities uit de omgevingsvisie en dit beleidsplan parkeren. Pakketkluizen aan de rand van de (binnenstad) of bij winkelcentra mogelijk maken. Onderzoek complete herindeling parkeerterrein Stationsweg in Leerdam. Dit doen we in afstemming met OVbedrijven.

Beleidsplan Parkeren

Uitvoering 2026-2027

Kostenindicatie

2026-2027

15.000 eenmalig, betaald uit eigen middelen 25.000 om het jaar

Start per 2027 2026

50.000 eenmalig, betaald uit eigen middelen

2027 2028

100.000 eenmalig

2027-2028

40.000 eenmalig

2026-2028 2026-2027

20.000 eenmalig, betaald uit eigen middelen

34

8

Referentielijst

Aanwijzingsbesluit Parkeerbelastingen (2021) APV gemeente Vijfheerenlanden (2025) Beleidsregel gehandicaptenparkeerplaats op kenteken gemeente Vijfheerenlanden (2021) Beleidsregel oplaadinfrastructuur elektrische voertuigen (2021) Binnenstadsvisie Leerdam. (2022). www.bro.nl Dorpwoonvisies Everdingen (2025), Hagestein (2023), Hei- en Boeicop (2023), Lexmond (2024), Nieuwland (2024), Schoonrewoerd (2024), Zijderveld (2024) Mobiliteitsplan Vijfheerenlanden. (2020). Mobiliteitsvisie Vijfheerenlanden 2020-2040. (2020). Parkeerdrukonderzoek gemeente Vijfheerenlanden (2022) Nota Parkeernormen VHL. (2022). april. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR667932/1#regeling-sluiting Omgevingsvisie vijfheerenlanden. (2024). Openbare oplaadpaal voor elektrisch voertuig. (z.d.). https://www.vijfheerenlanden.nl/openbare-oplaadpaal-voor-elektrisch-voertuig Parkeerontheffing centrum Vianen. (z.d.). https://www.vijfheerenlanden.nl/parkeerontheffing-centrum-vianen Parkeervergunning centrum Leerdam. (z.d.). https://www.vijfheerenlanden.nl/parkeervergunning-centrum-leerdam Parkeren. (z.d.). =. https://www.vijfheerenlanden.nl/parkeren Rapportage parkeeronderzoek (2022) VCP Leerdam. (2023).

Beleidsplan Parkeren

35

Bijlagen Bijlage 1 - Parkeerdruk in Vianen en Leerdam

Parkeeronderzoek dinsdag/donderdagnacht in Vianen 2022 (Mobycon, 2022)

Parkeeronderzoek dinsdag/donderdagnacht in Leerdam 2022 (Mobycon, 2022)

Beleidsplan Parkeren

36

Parkeerdruk centrum Vianen en Leerdam zaterdag 2022 (Mobycon, 2022)

Bijlage 2 - Participatieverantwoording Participatie speelt een belangrijke rol in de totstandkoming van het nieuwe parkeerbeleidsplan. Het zijn uiteindelijk de inwoners, ondernemers en andere stakeholders in Vijfheerenlanden die hier dagelijks mee te maken hebben. Onderstaande tabel toont het gehanteerde participatieschema. Moment

Datum

Presentatie VHL-plein participatie

18 januari 2024

Opiniërend stuk in Cie. Ruimte Wonen en Duurzaamheid Raadsinformatiebrief

15 oktober 2024

1e Ambtelijke werksessie uit aanpalende beleidsdomeinen Wijkprikker en online enquête (bewoners)

12 maart 2025

Inloopmiddag Parkeren (bewoners en belanghebbenden) Stakeholderbijeenkomst

Woensdag 12 maart: Vianen Donderdag 13 maart: Leerdam Dinsdag 18 maart: Ameide Dinsdag 18 maart: Meerkerk 27 maart 2025

VHL-plein

3 april 2025

2e Ambtelijke werksessie uit aanpalende beleidsdomeinen

4 Juni 2025

14 februari 2025

5 maart t/m 28 maart 2025

Uitgevoerde participatie-agenda voor het beleidsplan parkeren

Bestuurlijke en ambtelijke betrokkenheid Raad In februari 2025 heeft de Raad een raadsinformatiebrief ontvangen betreffende het Beleidsplan Parkeren. Op 3 april 2025 is de Raad geïnformeerd over het proces en de resultaten uit het participatieproces. Ambtelijke werksessie Op 12 maart 2025 vond de eerste ambtelijke werksessie plaats. Hier waren circa 20 ambtenaren aanwezig vanuit verschillende beleidsdisciplines. Tijdens deze sessie zijn de deelnemers meegenomen in het proces, waarbij zij hun belangen, aandachtspunten en knelpunten konden aangeven.

Gehanteerde vormen van participatie Fysieke inloopmomenten Voor degenen die de voorkeur geven aan persoonlijk contact, zijn inloopmiddagen georganiseerd in Vianen, Leerdam, Ameide en Meerkerk. Tijdens deze momenten konden deelnemers op informele wijze hun ideeën en uitdagingen met betrekking tot parkeren

Beleidsplan Parkeren

37

uiten. In totaal hebben 32 personen gebruik gemaakt van deze fysieke inloopmomenten. Ter plaatse was het ook mogelijk om de wijkprikker en de online vragenlijst in te vullen. Extern stakeholdersoverleg Op 27 maart 2025 vond het stakeholdersoverleg beleidsplan parkeren plaats. Het doel was om input vanuit de belangen van de professionele stakeholders voor het beleidsplan parkeren op te halen. Tijdens deze bijeenkomst zijn de zes aanwezigen geïnformeerd over het proces om tot een nieuw parkeerbeleid te komen en welke onderwerpen in het parkeerbeleid aan bod zouden komen. Daarnaast is besproken welke aandachtspunten vanuit hun belang naar voren kwamen en welke oplossingen daarvoor mogelijk waren. Online vragenlijst Bewoners konden online een vragenlijst invullen, uitgevoerd met Analyzer, een tool van de gemeente. Hierbij zijn 589 reacties verzameld, waarvan 76,6% volledig was ingevuld. Deze vragenlijst is tegelijkertijd met de Wijkprikker ingezet. De meeste reacties kwamen uit Leerdam, Vianen en Meerkerk. De enquête is ingezet om een beeld te krijgen van hoe bewoners de huidige parkeersituatie ervaren en welke behoeften zij hebben. Wijkprikker Bewoners konden online via de Wijkprikker met een prik op de kaart een parkeer gerelateerde opmerking plaatsen. Zo konden zij bijvoorbeeld aangeven waar ze een kans of een knelpunt zagen.

Zo kon iedereen vanuit huis zijn of haar inbreng leveren. De Wijkprikker is gelanceerd op 5 maart 2025 en sindsdien op verschillende momenten via digitale -en gedrukte media gecommuniceerd. Deelnemers hadden tot 28 maart 2025 de tijd om te reageren. De Wijkprikker heeft rond de 200 reacties opgeleverd. In Leerdam, Vianen en Meerkerk zijn de meeste reacties opgehaald.

Beleidsplan Parkeren

38

Resultaten wijkprikker, enquête en inloopmiddagen De verschillende vormen van participatie hebben goed inzicht gegeven in wat er speelt onder inwoners en ondernemers in Vijfheerenlanden: • De reacties op de wijkprikker en de vragenlijst wijzen op verschillende lokale knelpunten en verschillende belangen. • De parkeerdruk wordt het meest ervaren in het centrum van Leerdam, met veel reacties over Varsseveld en Leerdam-oost, evenals in het centrum van Vianen en Meerkerk. Tijdens de inloopdagen en in de reacties uit de Wijkprikker is er begrip voor de noodzaak van parkeerregulering in het centrum van Leerdam en Vianen. • Een veel gehoorde zorg is de transformatie van winkelfuncties naar woningfuncties, wat invloed heeft op de parkeersituatie. Dit speelt vooral in Leerdam, Vianen en Meerkerk. Bij nieuwe (woning) projecten of de transformatie van winkels naar woningen worden zorgen geuit over te weinig ruimte voor parkeerplaatsen in Leerdam. • Bewoners ervaren overlast door het parkeren van grote voertuigen zoals bussen en vrachtwagens binnen de kernen, met de meeste klachten afkomstig uit Vianen, Leerdam, Meerkerk en Ameide. • Enkele reacties over te weinig oplaadpunten voor elektrische voertuigen, maar ook klachten over bijvoorbeeld te lang laden, uit Vianen, Leerdam en Nieuwland. Ook klachten over juist te veel oplaadpunten.

Beleidsplan Parkeren

39

•

• • • • • • •

Gebrek aan fietsstallingsmogelijkheden wordt in een aantal reacties genoemd, vooral in Ameide, Leerdam, Lexmond, Schoonrewoerd en Vianen. Verder is er een wens voor fietsroutes door het centrum van Leerdam, met (bewaakte) fietsstallingen aan de randen. Enkele reacties over een tekort aan mindervalideparkeerplaatsen, met name in Vianen en Leerbroek. Zorgen over gevaarlijke parkeersituaties, vooral in smalle straten en nabij kruispunten. De verkeersonveilige situatie op de Ringdijk/Zomerdijk in Vianen wordt vaak genoemd. In Meerkerk wordt meerdere keren voorgesteld om van het Raadhuisplein een blauwe zone te maken vanwege een te hoge parkeerdruk. Onvoldoende handhaving van parkeerregels (o.a. foutparkeerders). Tekort aan mindervalideparkeerplaatsen, met name in Vianen en Leerbroek. Balans tussen prettig wonen, groen en dichtbij huis parkeren is belangrijk. Op de bedrijventerreinen, waaronder Nieuw Schaik, wordt langdurig parkeren van vrachtwagens als een probleem gezien.

Bovenstaande geeft een samenvatting weer van de aanzienlijke hoeveelheid reacties, voornamelijk gebaseerd op lokale knelpunten vanuit de wijkprikker en de enquête. De anonieme individuele reacties zijn terug te vinden in het rapport ‘participatieverantwoording’ (Antea Group, 1 mei 2025).

Resultaten stakeholderbijeenkomst • • • • • • •

Hoge parkeerdruk in Leerdam. Hierbij is de balans tussen prettig wonen, centrum en dichtbij huis parkeren belangrijk. Op de bedrijventerreinen, met name Nieuw Schaik, wordt langdurig parkeren van vrachtwagens als een probleem gezien. Hoge parkeerdruk rond winkelcentrum Meerkerk wordt ervaren, waarbij een blauwe zone als oplossing wordt voorgesteld. Aandacht voor handhaving. Aandacht voor doelgroepbenadering (bewoners, kortparkeerders, dagjesmensen). Wens: flitsparkeren in Leerdam mogelijk maken, voor korte winkelbezoekjes. Wens: fietsroutes door centrum Leerdam met fietsenstallingen aan de randen.

Resultaten eerste ambtelijke werksessie (12 maart 2025) •

• • • • • •

Een belangrijk thema is de transformatie van winkelfuncties naar woningfuncties, wat invloed heeft op de parkeersituatie. Dit speelt vooral in Leerdam, Vianen en Meerkerk. Bij nieuwe (woning) projecten of de transformatie van winkels naar woningen worden zorgen geuit over te weinig ruimte voor parkeerplaatsen in Leerdam. Parkeerdruk wordt het meest ervaren in Leerdam en Vianen. Alternatieve parkeerlocaties tijdens evenementen. Meer aandacht voor andere vervoersmiddelen dan de auto. Ook aandacht voor kleinere kernen. Vindbaarheid van parkeerlocaties. Wens voor duidelijk parkeerbeleid (ook om goed te kunnen handhaven).

Resultaten tweede ambtelijke werksessie (4 juni 2025) •

•

Het parkeerfonds of mobiliteitsfonds komt niet terug in de presentatie over maatregelen. Antea geeft aan, dat dit abusievelijk niet in de presentatie staat, maar dat dit zeker wel een plek krijgt de beleidsnota parkeren. Fietsenstallingen worden als waardevolle maatregel gezien en stimuleren het fietsgebruik verder. Ook voor evenementen zijn fietsenstallingen nodig. De voorkeur is dat de fietsenstallingen bewaakt en dicht bij het centrum zijn.

Beleidsplan Parkeren

40

• • •

•

•

• • •

Het is positief dat er stappen worden gezet richting meer uniformiteit in de parkeerregulering. Bij transformatie naar woningen kan ook worden gekeken naar de restcapaciteit van bestaande parkeervoorzieningen, zoals parkeergarage Kristallijn. De dijken worden door fietsers als onveilig ervaren. Het zijn smalle wegen die gedeeld worden door meerdere vervoerstypen. Parkeren langs de Lekdijk (Ameide) en Lingedijk (Leerdam) wordt ook als zorgpunt genoemd. Zoeken naar koppelkansen bij grote ontwikkelingen om extra parkeerruimte te creëren. De gemeente wil ontwikkelaars stimuleren om in grotere gebieden te bouwen. Gebouwde parkeervoorzieningen zijn kostbaar voor de gemeente; daarom is een haalbaarheidsonderzoek noodzakelijk. Benoem mogelijke ontwikkellocaties, deze zijn: o Bij de Lijnbaan (Vianen) o Bij Voorwaartsveld (Leerdam) Heb aandacht voor doelgroep benadering in het Beleidsplan Parkeren. Korte bezoeken (circa 1 à 2 uur uur) willen we mogelijk houden parkeerreguleringsgebieden, terwijl lang parkeren meer aan de randen wordt geconcentreerd. In Leerdam-Oost en Varsseveld is de parkeerdruk hoog. Hier is parkeerregulering nodig. Laden en lossen ten behoeve van winkelbevoorrading ontbreekt. Houd bij de gewenste uitbreiding van parkeerplaatsen rekening met de beperkingen vanwege uitstoot van stikstof (dit speelde in Leerdam bij uitbreiding parkeerterrein bij het station).

Beleidsplan Parkeren

41