CConstaterende datVijfheerenlanden
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 9 Archeologisch onderzoek

Raadsvergadering Vijfheerenlanden 24 september 2026, gemeente VijfheerenlandenBij agendapunt: Bindend advies Aanvraag Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit bedrijfsgebouw Stuartweg 1c te Vianen20.166 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

RAAP-RAPPORT 8557 Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheerenlanden Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronder zoek) Colofon Titel: Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfhee renlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventarisere nd veldonderzoek (verkennend booronderzoek). Versie: 16-06-2026 Auteur: drs. J.H.F. Leuvering en T. Jaafar; MSc Projectcode: VIWB Bestandsnaam: RAAPrap_8557_VIWB_20260616 Autorisatie: Drs. R.W. de Groot ISSN: 0925 -6229 RAAP Leeuwenveldseweg 5b 1382 LV Weesp Postbus 5069 1380 GB Weesp Telefoon: 0294- 491 500 E-mail: raap@raap.nl Website: raap.nl © RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., 2026 RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V. aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het gebruik van de resulta ten van dit onderzoek of de toepassing van de adviezen. Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [3] Samenvatt ing Tekst samenvatting. Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek).

RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [4] Inhoud Samenvatting ................................................................................................................................... 3 Inhoud ............................................................................................................................................. 4 1 Inleiding ........................................................................................................................................ 5 1.1 Kader .................................................................................................................................................. 5 1.2 Administratieve gegevens ..................................................................................................................... 7 1.3 Doel- en vraagstelling .......................................................................................................................... 7 2 Bureauonderzoek .......................................................................................................................... 9 2.1 Methode ..............................................................................................................................................

9 2.2 Aardkundige situatie ............................................................................................................................ 9 2.3 Archeologische gegevens ................................................................................................................... 13 2.4 Historische situatie ............................................................................................................................ 16 2.5 Huidige situatie .................................................................................................................................. 19 2.6 Toekomstige situatie .......................................................................................................................... 19 2.7 Gespecificeerde archeologische verwachting ...................................................................................... 20 3 Veldonderzoek ............................................................................................................................ 23 3.1 Methode ............................................................................................................................................ 23 3.2 Resultaten .........................................................................................................................................

23 3.3 Archeologische relevantie .................................................................................................................. 26 4 Conclusies en advies ................................................................................................................... 29 4.1 Conclusie .......................................................................................................................................... 29 4.2 Advies ............................................................................................................................................... 29 4.3 Tot slot .............................................................................................................................................. 30 Literatuur ....................................................................................................................................... 33 Overzicht van figuren, tabellen en bijlagen ....................................................................................... 34 Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [5] 1 Inleiding 1.1 Kader Aanleiding In opdracht van Dekker Hout B.V.

heeft RAAP in mei 2026 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend vel donderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Stuartweg 3 te Viane n in de gemeente Vijfheerenlanden (figuur 1 ). Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. Juridisch en beleidskader Het uitgangspunt voor dit onderzoek wordt gevormd d oor het wettelijk en beleidsmatig kader voor de ruimtelijke ordening en monumentenzorg. De gemeente is de bevoegde overheid die een besluit zal nemen over hoe om te gaan met de eventueel aanwezig e archeologische waarden. Op de archeologische beleidskaart van de gemeente V ijfheerenlanden ligt het plangebied in categorie Waarde-archeologie 4a . Het beleid voor deze categorie schrijft voor dat er bij bodemingrepen groter dan 250 m2 en dieper dan 30 cm - mv een archeologisch onderzoek dient te worden uitgev oerd. Deze voorschriften zijn verankerd in het bestemmingsplan Paraplubestemmingsplan Archeologi e Vijfheerenlanden, dat tijdelijk deel uitmaakt van h et Omgevingsplan gemeente Vijfheerenlanden. D e omvang van de bodemingrepen bedraagt 3 ha en de diepte van de ingrepen bedraagt maximaal 2,5 m –mv (ter plaatse van een viertal liftputten wordt gegr aven tot circa 4 m -mv). De ingrepen zijn daarmee groter dan de vrijstellingsgrens.

Een archeologisch e onderbouwing met betrekking tot de eventuele aanwezigheid van archeologische waarden is daarom v erplicht conform het vigerend beleid. Kwaliteitsborging De werkzaamheden zijn uitgevoerd onder certificaat BRL SIKB 4000, conform artikel 5.4 van de Erfgoedwet. Het onderzoek is uitgevoerd volgens de normen van de archeologische beroepsgroep. De Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA, vigere nde versie), beheerd door de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB; sikb.nl), is door de minister aangewezen als norm . Voorafgaand aan het onderzoek is een Plan van Aanpa k (PvA) opgesteld en ter informatie aan de bevoegde overheid voorgelegd. Dit PvA is goedgek eurd (op 27-5-2026 ). Dit PvA diende als uitgangspunt voor het onderzoek. Het onderzoek is b ovendien uitgevoerd conform de geldende richtlijnen van de bevoegde overheid. RAAP is gecertificeerd voor de protocollen 4001 Pro gramma van Eisen , 4 002 Bureauonderzoek, 4003 Inventariserend veldonderzoek (landbodems), onderde len proefsleuven en overig, alsmede 4004 Opgraven (landbodems). Zie bijlage 1 voor de dateringen van de in dit rapp ort genoemde archeologische perioden. Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek).

RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [6] Figuur 1 . Ligging van het plangebied (rood). Inzet: ligging i n Nederland (ster).

Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheerenlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek). 1.2 Administratieve gegevens Type onderzoek | Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) Opdrachtgever | Dekker Hout B.V. Bevoegde overheid | Gemeente Vijfheerenlanden Plaats | Vianen Gemeente | Vijfheerenlanden Provincie | Utrecht Centrumcoördinaten (X/Y) | 135496/444384 Toponiem | Stuartweg Kadastrale gegevens | VAN00 B 5423, 5471, 5655, 5656 Oppervlakte plangebied | 3,2 hectare Afbakening onderzoeksgebied | Tijdens onderhavig onderzoek is het plangebied inclusief een zone van 300 m rondom het plangebied onderzocht. Onderzoeksperiode | Mei en juni 2026 Uitvoerder | RAAP West Projectleider | J.H.F. Leuvering Projectmedewerkers | F. Vink, MSc; T. Jaafar, MSc RAAP-projectcode | VIWB Archis-onderzoeksmeldingsnummer | 5984113001 Beheer en plaats documentatie | RAAP regio West te Leiden en op termijn het provinciaal depot, Archis en e-depot. Tabel 1. Administratieve gegevens. 1.3 Doel- en vraagstelling Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwach- ting aan de hand van verzamelde informatie over bekende en verwachte archeologische resten.

Het inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) heeft tot doel de archeologische verwachting voor het gebied te toetsen door de geo(morfo)logische en/of bodemkundige opbouw en eventuele bodemver - storingen in kaart te brengen. Deze onderzoeksfasen zijn onderdeel van het traject van archeologisch vooronderzoek dat als einddoel heeft de archeologische waarde van het terrein, dan wel de archeo- logische vindplaats vast te stellen. Hiertoe is een aantal onderzoeksvragen geformuleerd: • | Hoe ziet de geo(morfo)logische en/of bodemkundige opbouw van het plangebied eruit? • | Welke gegevens met betrekking tot archeologische complexen in en rond het plangebied zijn reeds bekend? • | Wat was het historisch landgebruik van het plangebied en wat is het landgebruik nu en wat is de invloed daarvan op de (verwachte) archeologie en (bodem)gaafheid? RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 | [7] Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek).

RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [8] • Wat is de gespecificeerde verwachting ten aanzien van nog onbekende archeologische waarden in het gebied? En wat zijn hiervan de prosp ectiekenmerken? • Komt de geo(morfo)logische en/of bodemkundige opbo uw in het plangebied overeen met hetgeen op basis van het bureauonderzoek verwacht w erd? • Dient op basis van de resultaten van het veldonder zoek de gespecificeerde archeologische verwachting te worden bijgesteld? • Waar en op welke diepte bevinden zich de archeolog isch interessante lagen? • Is de bodemopbouw in het plangebied zodanig (intac t) dat archeologisch vervolgonderzoek zinvol is? • Zijn er aanwijzingen voor (grotere) archeologische nederzettingen? Algemeen • Wat is de invloed van de toekomstige inrichting op eventuele archeologische resten? • Op welke wijze kan bij de planvorming met archeolo gische resten worden omgegaan? • Met de inzet van welke zoekmethoden kunnen de verw achte archeologische resten systema- tisch opgespoord worden (zoeksleuven, booronderzoek , veldkartering, geofysisch etc.)? Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek).

RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [9] 2 Bureauonderzoek 2.1 Methode Het bureauonderzoek dient ervoor om – op basis van verschillende bronnen – inzicht te krijgen in de genese van het landschap, de bodemopbouw en de spor en die het menselijk gebruik in de loop van de tijd heeft achtergelaten. Met behulp van deze gegev ens wordt een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Naast de conform de KNA verplichte bronnen is door de gebiedsexperts van RAAP een beredeneerde keuze gemaakt uit betrouwbare bronnen die voor de a rcheologische verwachting relevante informatie bevatten (zie bijlage 2 voor de motivering). Daarvoor is gebruik gemaakt v an de landelijk en voor RAAP digitaal beschikbare archieven. Voor de beschrijvin g van de historische situatie is gebruik gemaakt va n hiervoor relevante informatiedragers. Voor de actue le metadata van de verzamelde gegevens (gemeente, plaats, e tc.) wordt verwezen naar het van toepassing zijnde da ta-archief. 2.2 Aardkundige situatie Het pleistocene landschap Het oudste landschap dat in feite nog ‘intact’ in d e bodem voor kan komen is het pleistocene rivierenlandschap. Sedimenten van de Rijn, afgezet in het Midden Weichselien, zijn op een diepte van circa 4 m tot 8 m -NAP als vlechtende riviervlakte terug te vinden en vormen onderdeel van het zogenaamde Laagterras.

Vlechtende rivieren worden g ekenmerkt door brede, ondiepe riviersystemen met meerdere actieve geulen. Opvallend hierbij is d e afwezigheid van differentiatie in afzettingen: ee n vlechtend systeem kent geen oeverwallen en komgebie den. Een tweede vlechtend rivierterras, het zogenaamde Terras X, is ingesneden in het Laagterra s. Uit deze deels droogliggende rivierbeddingen zijn rivierduinen verstoven die gefundeerd zijn op het Laagterras. Een aantal rivierduinen is in de omgeving in de (ondiepe) ondergrond aanwezig. Het d ichtstbijzijnde rivierduin is op basis van paleogeografische reconstructies c irca 2 km ten zuiden van plangebied gelegen (Vos & De Vries, 2013). Rivierduinafzettingen behoren tot de Formati e van Boxtel, Laagpakket van Delwijnen (Berendsen, 2004; Berendsen & Stouthamer, 2001). Het holocene rivierenlandschap Vanaf het begin van het Holoceen steeg het grondwat er onder invloed van de stijgende zeespiegel. Hierdoor vond op grote schaal veenvorming plaats. H et pleistocene landschap is hierbij volledig bedekt geraakt met een laag veen (Formatie van Nieuwkoop, Basisveen Laagpakket). De rivieren die actief zijn in het Holoceen betreff en zogenaamde meanderende rivieren. Meanderende rivieren kenmerken zich door relatief brede stroomg ordels die zijn ontstaan als gevolg van het stroomafwaarts verplaatsen van de meanderbochten.

D oor dit proces vindt binnen de meandergordel continu erosie en sedimentatie plaats. Daarnaast on tstaat, als gevolg van selectie van materiaal tijde ns de sedimentatie, een differentiatie in afzettingen. Op basis van genese en lithologie kan onderscheid worden gemaakt in drie type afzettingen: stroomgord el-, crevasse- en komafzettingen. Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [10] Een stroomgordel is lithogenetisch verder onderverd eeld in beddingafzettingen, (rest)-geulafzettingen en oeverwalafzettingen. Binnen een beddinggordel zi jn doorgaans verschillende kronkelwaar d- en restgeulen aanwezig. Oeverwallen ontstaan aan weers zijden van de meandergordel als gevolg van laterale selectie naar korrelgrootte. Hierbij bezin kt het zwaardere sediment, zavel en zand, het dicht st bij de geul; klei komt tot bezinking in het komgebi ed. In periode van verminderde of afwezige rivieractiviteit kan in het komgebied naast kleiafz etting ook veengroei plaatsvinden. Bij het doorbreken of overstromen van een oeverwal bij hoog water kunnen erosiegeulen ontstaan, zogenaamde crevassegeulen. In en langs deze geulen vindt sedimentatie van zand en klei plaats.

Crevasseafzettingen zijn echter veel minder dik dan stroomgordelafzettingen. Bij langdurige stroming kan een crevasse zich ontwikkelen tot een nieuwe ri vier. In dat geval is sprake van een stroomgordelverlegging, ook wel avulsie genoemd. De ontwikkeling van de komgebieden is sterk bepaald door de fluviatiele activiteit (of afwezigheid ervan). Vanwege het relatief laag energetische kara kter bestaat de opbouw van de kommen uit een afwisseling van klei- en veenlagen. Het is tevens g oed denkbaar dat in het komgebied smalle geultjes aanwezig waren die zorgden voor de ontwatering van het veen. Dergelijke ontwateringsgeulen hebben doorgaans een kleiige vulling en geen oeverwallen. Het ontbreken van zand en zavel is te verklaren door het feit dat het water vanuit de komgebieden m et lage stroomsnelheid naar de rivieren heeft gestroomd. Vermoedelijk komen er in het komgebied crevassegeul en voor die als gevolg van natuurlijke oeverwaldoorbraken zijn ontstaan. Deze doorbraken z ijn hoog energetisch en zetten zand en klei af. De geulen zijn direct aan de stroomgordels te vinden e n lopen het komgebied in. Vanwege het lokale karakter zijn de geulen moeilijk in kaart te brenge n en is het daarom niet uitgesloten dat in het komgebied nog onbekende geulen aanwezig zijn (Beren dsen & Stouthamer, 2001; Berendsen, 2004).

Uit de inventarisatie van de holocene riviersysteme n blijkt dat de in de omgeving van Vianen elf verschillende stroomgordels aanwezig zijn, die onde r te verdelen zijn in vier systemen: het Benschop- , Graaf-, Linschoten- en Krimpensysteem. Gezien deze hoeveelheid is de landschappelijke genese complex te noemen en kan gesproken worden van een ‘ stroomgordelknooppunt’. In de beginperiode van het Holoceen zal de fluviati ele invloed beperkt zijn gebleven tot periodieke overstromingen of eventueel enkele smalle afwaterin gsgeulen. De eerste fluviatiele sedimentatie die bekend is, heeft plaatsgevonden toen de Benschop st roomgordel in de omgeving actief werd (7600 - 5350 14C BP). Deze afzettingen behoren tot de Formati e van Echteld en kunnen, zoals vermeld, op basis van genese verder worden onderverdeeld. De Ko rtenhoeven, Middelkoop en Tienhoven stroomgordels waren vrijwel tegelijk actief met de Benschop stroomgordel en vormden samen een riviersysteem, het Benschop riviersysteem. De Auten a is de jongste stroomgordel van het Benschopsysteem in de omgeving en volgde grotendeel s de oude loop van de Tienhoven stroomgordel. In het plangebied was dit echter niet het geval, wa ardoor vermoedelijk geen stroomgordelafzettingen van de Autena aanwezig zijn.

In het westelijke deel van het plangebied kunnen wel afzettingen van de Tienhoven stroomgordel aanwezig zijn, maar de top h iervan is vermoedelijk geërodeerd door de jongere Vuylkop stroomgordel (figuur 2 ). Het Graafsysteem, bestaande uit de Vuylkop, Zijderv eld, Lopik en Schoonrewoerd stroomgordels, volgde het Benschop systeem op. De meandergordels v an dit systeem worden gekenmerkt door een Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [11] wat smallere en fijnere structuur. Dit had waarschi jnlijk te maken met het feit dat de hoofdafvoer van de Rijn door het Utrechtsysteem liep (Berendsen en Sto uthamer, 2001). De Hagestein en Lek stroomgordels, respectievelijk behorend bij het Linschoten- en Krimpensysteem, zijn de twee meest recente stroomgordels, die in de omgeving aanwezig zijn. De Hagestein stroomgordel ontstond in de ijzertijd en verlandde uiteindelijk in de vroege middeleeuwen; de Lek is ontstaan in de Romeinse tijd en heeft na afdamming en bedijking in de middeleeuwen haar natuurlijke karakter verloren. Figuur 2. Het plangebied op de stroomgordelkaart va n Cohen e.a. 2012. In het plangebied zijn afzettingen van de Vuylkop s troomgordel in de ondergrond te verwachten ( figuur 2).

Deze stroomgordel was actief in de periode 5350 -3795 BP, vroeg-laat neolithicum). Op deze

Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [12] stroomgordel zijn archeologische resten uit de ijze rtijd, Romeinse tijd en middeleeuwen aangetroffen. Op grotere afstand liggen de Lek en de Hagestein st roomgordels. Deze stroomgordels hebben naar verwachting een dek van komklei over de afzettingen van de Vuylkop stroomgordel afgezet. Geologische situatie (TNO, 2021) Oostelijke helft: Fijnkorrelige komafzettingen en i ngeschakeld veen Westelijke helft: Komafzettingen en ingeschakeld ve en op stroomgordelafzettingen Geomorfologische situatie (BRO) Rivierkom- en oeverwalachtige vlakte Ouderdom geomorfologische structuur Holoceen Bodemkundige situatie (BRO) Niet gekarteerd vanwege de ligging in bebouwd gebie d. Vermoedelijk is het terrein enigszins opgehoogd Verwachte diepteligging van archeologisch relevante lagen Vanaf het maaiveld, of onder een recent ophoogpakke t Tabel 2 . O verzicht van geologische, geomorfologische en bodem kundige kenmerken van het plangebied en de directe omgeving. Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek).

RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [13] 2.3 Archeologische gegevens Gemeentelijk archeologiebeleid Paraplubestemmingsplan Archeologie Vijfheerenlanden Dubbelbestemming ‘waarde -archeologie 4a’ In de toelichting is opgenomen dat bij ingrepen groter dan 250 m 2 en dieper dan 30 cm -mv een archeologisch onderzoek dient te worden uitgevoerd. Gemeentelijke archeologische beleidskaart Waarde-archeologie 4a: bij ingrepen groter dan 250 m 2 en dieper dan 30 cm -mv dient een archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd. Tabel 3 . O verzicht van het geldende archeologiebeleid en acht erliggende verwachtingskaart. Figuur 3. Het plangebied op de archeologische belei dskaart van de gemeente Vijfheerenlanden.

Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [14] Bekende archeologische gegevens Binnen een straal van 300 m rondom het plangebied z ijn geen archeologische monumenten aangegeven op de Archeologische Monumentenkaart (AMK). Binnen dezelfde straal staan in Archis twee vondstlocaties geregistreerd. Onder zaakidentificatienummer 5437866100 wordt meld ing gemaakt van de vondst van een reeks karrensporen in oeverafzettingen tijdens een archeo logische begeleiding aan de Ingenieur D.S. Tuijnmanweg door Transect in 2023. Omdat er geen vo ndsten zijn gedaan in de karrensporen, kunnen de sporen niet nauwkeurig worden gedateerd op basis van vondstmateriaal. Wel zijn er een aantal historische kaarten bekend die kunnen helpen met he t dateren van de karrensporen. De karrensporen liggen op 1,0 à 1,7 m NAP zijn namelijk noordwest-z uidoost georiënteerd en lopen daarmee in dezelfde richting als de historische weg De Lange Dreef (De Hoop & van Cruchten, 2023). Onder zaakidentificatienummer 5725959100 wordt meld ing gemaakt van de vondst van vier sporen, zijnde greppels. De sporen zijn aangetroffen tijden s een door Transect uitgevoerd proefsleuvenonderzoek aan de Ingenieur D.S. Tuijnma nweg.

De greppels dateren uit de nieuwe tijd, hoogstwaarschijnlijk binnen de dateringsspanne van de 17e tot en met de 20e eeuw. Er zijn 138 vondsten gedaan. Deze zijn hoofdzakelijk afkomstig uit bodemlagen. Alle vondsten dateren uit de nieuwe tijd, met een specifiekere dateringsspanne v an de 17e tot en met de 19e eeuw. Het betreft voornamelijk aardewerk en keramisch bouwmateriaal. De middelhoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit de ijzertijd en de Romeinse en de hoge verwachting op he t aantreffen van archeologische resten uit de middeleeuwen en ni euwe tijd is met dit onderzoek niet bevestigd. In plaats daarvan zijn sporen van landbewerking en ter reinrichting uit de late nieuwe tijd gevonden. In h et plangebied zijn kom - en oeverafzettingen aangetroffen. Laatstgenoemde behoren tot de Vuylkop stroomgordel. De top van de oeverafzettingen ligt h ier op 0,8 à 1,3 m NAP. In een deel van het plangebied is enkel de top van de oeverafzettingen aangetroffen door moderne verstoringen of ophogingszand (van der Linde & Rap, 2025). Eerder in de omgeving uitgevoerd veldonderzoek volg ens Archis Naast de hierboven beschreven archeologische begele iding en proefsleuvenonderzoek is er binnen een straal van 300 m rondom het plangebied een viertal booronderzoeken uitgevoerd.

Direct ten westen van het plangebied, aan de overzi jde van de Stuartweg ten zuiden van de Haven is in 2025 door Transect een booronderzoek uitgevoerd. Er is nog geen rapport beschikbaar, maar in de eerste bevindingen staat dat in het zuidoosten van het plangebied komafzettingen zijn aangetroffen, afgewisseld met crevasse-/oeverafzettingen. De afze ttingen zijn vanuit meerdere stroomruggen gevormd, in het bijzonder de Vuylkop en de Hagenste in stroomruggen. Deze fasering blijkt uit de aanwezigheid van twee laklagen/vegetatieniveaus in het gebied. De laklagen/vegetatieniveaus vertegenwoordigen in principe oude maaiveldniveaus, respectievelijk gevormd in het neolithicum en de ijzertijd/Romeinse tijd. In de top van de crevasse/oe verafzettingen is een vegetatieniveau gevormd. De niveaus bevinden zich op 50-125 cm -mv (1,4-0,8 m N AP) en een niveau op 150-260 cm -mv (-0,9 tot 0,5 m NAP). In principe zijn de niveaus bewoonbaar, maar uit de karterende boringen zijn in het plangebied geen archeologische indicatoren gevonden, die wijzen op de aanwezigheid van een Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [15] archeologische vindplaats.

Daarom is de archeologis che verwachting van het plangebied naar laag bij te stellen. Onder zaakidentificatienummer 2423417100 wordt meld ing gemaakt van een booronderzoek door RAAP in 2014. Op basis van het booronderzoek blijkt het oeverpakket te zijn afgetopt en deels te z ijn vergraven tijdens de aanleg van het industrieterrei n, waardoor een lage archeologische verwachting voor de periode vanaf de ijzertijd is gedefinieerd. Vanaf 1,5 m -mv/0,5 m +NAP zijn wel intacte oeverafzettingen aanwezig, die tijdens dit onderzoe k waarschijnlijk aan de Autena stroomgordel zijn toegeschreven. Op basis van de diepteligging en een vergelijking met bovenstaande resultaten zouden dit echter wel degelijk afzettingen van de Vuylkop kunnen betreffen (Kroes & Van Eijk, 2014). Onder zaakidentificatienummer 5333975100 wordt meld ing gemaakt van een verkennend booronderzoek door ADC Archeoprojecten in 2023 . Uit het booronderzoek blijkt dat in de diepere ondergrond bedding- en geulafzettingen van de Vuylk opse stroomgordel aanwezig zijn. Hierboven bevinden zich oeverafzettingen. In een aantal borin gen in het met name het noorden en midden van de Herenbuurt en het oosten van de Vogelbuurt vertonen delen van de oeverafzettingen aanwijzingen voor rijping in de vorm van ontkalkte trajecten, een mat ig stevige consistentie en de aanwezigheid van vegetatiehorizonten.

De oeverafzettingen worden in de meeste boringen afgedekt door komafzettingen. In enkele boringen ontbreken de oever- en komafzett ingen en zijn direct onder een omgewerkt en/of opgebracht pakket ge ul- of beddingafzettingen aanwezig. De ontkalkte oeve rafzettingen en met name de vegetatiehorizonten vormen een potentieel archeo logisch niveau waar resten uit het neolithicum tot en met de (vroege) middeleeuwen aanwezig kunnen zij n. Dit niveau is vanaf 100 cm -mv (1,02 m + NAP) aanwezig. Een archeologische laag is niet aang etroffen. Ondanks het niet aantreffen van een archeologische laag in de boringen kan de aanwezigh eid van een vindplaats niet worden uitgesloten. Het kan gaan om een kleine vindplaats die niet met het gehanteerde boorgrid kan worden opgespoord of een vindplaats zonder een archeologische laag me t enkel grondsporen. In het resterend deel werd de archeologische verwachting worden bijgesteld naa r laag (Hanemaaijer,2023). Onder zaakidentificatienummer 5077301100 wordt meld ing gemaakt van een verkennend booronderzoek door Transect in 2021. Dit is het voo ronderzoek waarop de archeologische begeleiding en het proefsleuvenonderzoek aan de Ingenieur D.S. Tuijnmannweg (Rendering e.a., 2021). Bekende archeologische gegevens uit andere bronnen Op de Indicatieve Kaart Militair Erfgoed staan binn en het plangebied geen bijzonderheden vermeld.

Ook op de Canadian Overprint staat binnen het plang ebied niets aangegeven. Het plangebied was wel deel van de Oude Hollandse Waterlinie die in 1672 -1673 is geïnundeerd. Er worden binnen het plangebied echter geen fysieke re sten van deze linie verwacht. Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [16] Figuur 4 . Overzichtskaart archeologische gegevens uit de dire cte omgeving van het plangebied. 2.4 Historische situatie Op basis van historische kaarten kan inzicht worden verkregen in het historisch gebruik van een gebied van na de late middeleeuwen tot begin 20e eeuw. Daa rnaast kan het informatie leveren over eventuele bodemverstoringen die in het verleden hebben plaats gevonden. Het plangebied is gelegen buiten de historische kern van Vianen. Dit blijkt onder meer op basis van Jacob van Deventers kaart uit circa 1550. De plangebieden liggen in onbebouwd, agrarisc h gebied. Naast de vestingstad, is de Hagenweg op deze kaart te herkennen. Deze weg betreft van oo rsprong de achterkade van de strokenverkaveling vanuit de Lek, die vanaf circa 1000 na Chr. is onts taan (Blijdenstijn, 2015 ). De kaart van de Vijfheerenlanden uit 1741 verschaft meer informatie over de omgeving (figuur 5) .

Langs de Hagenweg zijn bomen ingetekend en ten noor den hiervan lag een wetering. Het plangebied is

Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [17] gelegen in een gebied dat is aangeduid als ’t Hooge Land, hetgeen vermoedelijk illustreert dat het plangebied hoger lag dan zones in de omgeving, waarschijnlijk door de aanwezigheid van verschillende verlande stroomruggen. Het eerste kadastrale minuutplan uit de periode 181 1-1832 verschaft verdere detailinformatie. Het plangebied was gelegen op percelen, die op dat moment in gebruik waren als weiland, terwijl de oostelijke percelen gebruik werden als boomgaard. D e boomgaarden bleven op deze percelen tot na 1876. Ook op de latere topografische kaart en is in de directe omgeving van de plangebieden geen bebouwing ingetekend. Dit veranderd vanaf de ontwik keling van het plangebied in de jaren 80. In en rondom het plangebied ontstaat een industrieterrein met vanaf 1981 bebouwing in het plangebied. De bebouwing breidt zich naar het oosten toe uit omstr eeks 1998. Vanaf 2021 is alle bebouwing binnen het plangebied afgebroken (figuur 6). Figuur 5. Het plangebied op de Nieuwe kaart van de Vyf Heeren Landen gelegen tussen den Dief en Zouwen Dyk uit 1741.

Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [18] Figuur 6. Overzicht van historische kaarten met lin ksboven de gedigitaliseerde kadastrale minuutplan v an 1811- 1832, de overige kaarten zijn historische topografi sche kaarten ( Topotijdreis , z.d.; Utrecht | HisGIS , z.d.).

Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [19] 2.5 Huidige situatie Het plangebied bevindt zich in een industrietrein in het oosten van Vianen. Aan d e westkant wordt het plangebied geflankeerd door de Stuartweg, en aan de oostkant door de Witboom. Het plangebied omvat de percelen 5423, 5471, 5655 en 5656 van sect ie B (figuur 7 ). Het gehele plangebied is omheind. Aan de westkant zijn 3 poorten in het hekw erk. Aan de noordkant is ook een poort in het hekwerk aanwezig. Het plangebied zelf bestaat uit e en braakliggend stuk land. Het is een relatief vlak stuk land waarbij het maaiveld op circa 1,7 à 2 ,1 m NAP ligt. 1 Figuur 7. Plangebied op een actuele luchtfoto met p erceelvlakken en perceelnummers.. 2.6 Toekomstige situatie De opdrachtgever is voornemens het plangebied in zi jn geheel te ontwikkelen. Een industrieel pand zal het grootste oppervlakte beslaan. Perceel 5471 (zie figuur 7) zal met name bestaan uit een rangeerterrein voor vrachtwagens. Hier zal de bodem tot 100 cm -mv verstoord worden. Het oostelijke gedeelte van het gebouw zal een fundering krijgen d ie ook reikt tot 100 cm -mv. De westkant van de toekomstige bebouwing zal dieper reiken, en krijgt een kelder die reikt tot 250 cm -mv.

Ten slotte zul len er 3 liftputten worden geplaatst. Deze zijn zeer ge ring in omvang maar zullen wel een ontgravingsdiepte hebben van 420 cm -mv. Een overzi cht van de voorgenomen ontgravingsdieptes is te vinden in figuur 8. Hierop is de ontgravingsdiepte weergegeven ten opzichte van een bouwpeil (p). Dit peil staat op het moment van het schrijven van dit rapport nog niet vast, maar de opdrachtgever gaf aan dat er vooralsnog wordt uitgegaan van een bouwp eil op 2,0 m NAP. 1 Maaiveldhoogte plangebied gebaseerd op de met GPS gemeten maaiveldhoogtes ter plaatse van de boringen .

Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [20] Figuur 8. Overzicht afgravingsdieptes (uitgaande va n een bouwpeil op 2,0 m NAP). 2.7 Gespecificeerde archeologische verwachting Op basis van de tijdens het bureauonderzoek verzame lde gegevens is een gespecificeerde archeo- logische verwachting opgesteld. Deze geeft inzicht in de aard en de ouderdom (inclusief o mvang en uiterlijke kenmerken), (diepte)ligging, en gaafheid van eventueel aanwezige archeologische resten. Aard en ouderdom Het verspreidingspatroon van archeologische vindpla atsen is voor een groot deel gerelateerd aan de fysieke eisen die de mens stelde aan de leef- en wo onomgeving. Het meest markant zijn de verschillen tussen jager-verzamelaars enerzijds en landbouwers anderzijds.

Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [21] Jager-verzamelaars In de steentijd (paleolithicum t/m neolithicum) lee fden de mens en voornamelijk van de jacht, visvangst en het verzamelen van eetbare planten en vruchten. Deze zogenaamde jager-verzamelaars trokken door het landschap en verbleven alleen tijdelijk op een plek. Uit een ruimtelijke analyse blijkt dat h un kampementen in vrijwel alle gevallen waren gesituee rd op de overgang van nat naar droog. Nabij dergelijke gradiëntzones waren namelijk de meeste v oedselbronnen voorhanden en was (drink)water bereikbaar. In het plangebieden komen vermoedelijk geen gradiën tsituaties in het pleistocene landschap voor: het dichtstbijzijnde rivierduin ligt circa 2 km ten zui den van het plangebied. Er is dus weinig bekend ove r het pleistocene landschap in het plangebied. De ver wachting voor resten uit het laat- paleolithicum is daarmee ook onbekend. Het westelijke deel van het p langebied ligt op de stroomgordelkaart ter hoogte van de Tienhoven stroomgordel, die vanaf het laat mesolithicum circa 1000 jaar actief was. Volgens de inventarisatie va n Cohen e.a. (2012) zijn op deze stroomgordel weinig archeologische vindplaatsen aangetroffen.

In het geval van intacte oeverafzettingen van de Tienhoven stroomgordel, zouden wel bewoningssporen aanwezig kunnen zijn, terwijl in voormalige geulen sporen van water-gerelateerde archeologie kunnen worden aangetroffen ( zoals kano’s, resten van jacht/visserij en bijvoorb eeld (rituele) deposities). Vermoedelijk zullen afzettingen van deze stroomgord el echter deels zijn geërodeerd, door latere activiteit van de Vuylkop stroomgordel in het vroeg -laat neolithicum. Bij eerdere onderzoeken in Viane n is echter wel degelijk een intacte top van de Tienh oven stroomgordel aangetroffen. Daarom wordt de archeologische verwachting voor de Tienhoven stroom gordel op middelhoog gesteld. Het oostelijke deel van het plangebied ligt naast de Tienhoven str oomgordel. Daarom wordt aan dit deel van het plangebied een lage verwachting toegekend voor de periode mesolithicum tot en met het neolithicum. Landbouwers Met de introductie van de landbouw (vanaf het neoli thicum) werd de mate waarin gronden geschikt waren om te beakkeren een steeds belangrijker facto r in de locatiekeuze van de mens en. De eerste akkergronden werden aangelegd op de van nature vruc htbaarste gronden. Bovendien moesten de gronden goed ontwaterd zijn. In het neolithicum was de Vuylkop stroomgordel naar verwachting in het hele plangebied actief.

Naast bewoningssporen uit deze periode, kunnen ook jonger e archeologische grondsporen en resten op deze stroomgordel aanwezig zijn, aangezien elders bijvoo rbeeld ook vindplaatsen uit de ijzertijd en Romeinse tijd op de Vuylkop stroomgordel zijn aange troffen. In het geval dat in het plangebied oeverwallen met een goeddeels intact bodemprofiel a anwezig zijn, bestaat een hoge archeologische verwachting voor de aanwezigheid van bewoningsspore n uit de periode neolithicum-vroege middeleeuwen. Mogelijk kunnen op de oeverwallen bew oningsniveaus uit meerdere fasen voorkomen, op basis van het aantreffen van meerdere vegetatieh orizonten in oeverafzettingen in de omgeving. Op basis van in de omgeving uitgevoerd onderzoek worde n afzettingen van de Vuylkop waarschijnlijk afgedekt door een jongere laag veen en/of komklei, die vermoedelijk door de Lek of Hagestein stroomgordel is afgezet. Voor deze afdekkende lagen , die op enige afstand van actieve rivieren z ijn gevormd, bestaat een lage archeologische verwachtin g. Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek).

RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [22] Op basis van de afstand tussen het plangebied en be kende bewoningskernen, ontginningslinten en de ligging buiten de historische kern van Vianen, bestaat voor het plangebied een lage archeologische verwachting voor de late middeleeuwen. Op basis van het geraadpleegde kaartmateriaal bestaat eveneens een lage verwachting voor de nieuwe tijd, inclusief voor sporen van conflictarcheologie uit deze periode. De plangebieden waren in de nieuwe ti jd (en mogelijk eerder) voor een lange periode in agrarisch gebruik, waardoor een enkele decimeters d ikke bouwvoor in de (oorspronkelijke) top van het bodemprofiel zal zijn gevormd. Mogelijk zijn in de plangebieden ook vergravingen in de vorm van gedempte sloten aanwezig, alsmede recentere bodemve rstoringen. (Diepte)ligging Naar verwachting liggen de afzettingen van de Tienh oven stroomgordel op 3,5 à 4,0 m -mv. Naar verwachting zullen oeverafzettingen van de Vuylkop ter hoogte van het plangebied hoogstens op 1,2 m +NAP aanwezig zijn (circa 80 cm -mv en dieper), op basis van de verwachte aanwezigheid van een afdekkende laag komklei en een oude bouwvoor uit de periode late middeleeuwen- jaren ’70 van de vorige eeuw. Fysieke kwaliteit De fysieke kwaliteit van de Tienhoven stroomgordel is onbekend.

Aan de ene kant kunnen de afzettingen van deze stroomgordel zijn afgedekt doo r veen en/of afzettingen van de Vuylkop stroomgordel, maar ze kunnen ook juist zijn geërode erd door de Vuylkop stroomgordel. De fysieke kwaliteit van het niveau met archeologis che potentie (de top van de oeverafzettingen van de Vuylkop stroomgordel) is onbekend. Enerzijds is er naar verwachting sprake van een pakket afdekkende komklei en een ophoogpakket, anderzijds zijn er een aantal gedempte sloten aanwezig en in het verleden heeft er een gebouw binnen het plan gebied gestaan, dat voor de nodige verstoring van de ondergrond heeft gezorgd. De diepte van deze ver storingen is echter niet exact bekend. Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [23] 3 Veldonderzoek 3.1 Methode Het inventariserend veldonderzoek (IVO) bestond uit een verkennend booronderzoek. De gevolgde onderzoeksmethode voor het veldwerk is bepaald op b asis van het door de bevoegde overheid goedgekeurde PvA (Vink, 2026). Het veldonderzoek is uitgevoerd op 28- 05-2026 In het plangebied zijn 15 boringen verricht in een grid van 40 bij 50 m in 4 oostelijke richting georiënteerde raaien (figuur 9).

Ten behoeve van de optimale spreiding versprongen de boorpunten ten opzichte van de volgende raai 50 m van elkaar, waardoor een systeem van gelijkbenig e driehoeken ontstond. Er is geboord tot maximaal 500 cm -mv met een Edelmanboor (7 cm) en een gutsboor (3 c m). De boringen zijn tijdens het veldwerk lithologisch con form NEN 5104 (Nederlands Normalisatie-instituut, 1989) digitaal beschreven in het boorbeschrijvingss ysteem van RAAP (Deborah3: zie bijlage 8 ) en met behulp van een RTK-GPS ingemeten. Van alle boringen is de hoogte bepaald met behulp van een RTK- GPS. Hoewel het onderzoek een verkennend onderzoek betre ft, is het opgeboorde materiaal in het veld door middel van verbrokkeling en versnijding gecontrolee rd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren (zoals houtskool, vuursteen, aardewerk, metaal, bot, verbrande leem en fosfaatvlekken). 3.2 Resultaten 3.2.1 Veldwaarnemingen Het plangebied was toegankelijk vanaf noordwestelij ke zijde, waar het hek openstond. In deze hoek van het veld waren metalen platen neergelegd zodat vrachtwagens op dit gedeelte van het terrein konden parkeren. Het veldwerk is uitgevoerd op een zonnige dag. Geen van de boringen zijn gestuit. 3.2.2 Geologie en bodem Het plangebied ligt op een stroomgordelknooppunt, w at heeft geleid tot een complexe ondergrond.

Globaal zijn de volgende pakketten onderscheiden: e en opgebracht pakket, gevolgd door een verstoord pakket (oude bouwvoor); daarna komafzettingen; verv olgens oeverafzettingen met meerdere vegetatiehorizonten; en ten slotte geul-, bedding- of komafzettingen. Hieronder worden de pakketten afzonderlijk beschreven. Van de 4 raaien zijn geïnt erpreteerde boorprofiel en gemaakt, de profielen zijn te zien in bijlages 4, 5 , 6 en 7. Opgebracht pakket / verstoord pakket In het hele plangebied is een zwak siltig, matig fijn tot matig grof zand aangetroffen aan het maaiveld. Dit pakket zand bevatte in enkele boringen grind, i jzer en/of kleibrokken. Het pakket was op plekken relatief dun, met een dikte van minimaal 15 cm (bor ing 14). De maximale dikte van het pakket betrof 80 cm (boring 9). Hiermee reikt dit pakket maximaal to t 80 cm - mv (0,96 m NAP). Het grovere zand en Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [24] gemengde uiterlijk geeft een indicatie dat dit pakk et zand niet natuurlijk is afgezet. Het pakket is daarom geïnterpreteerd als een opgebracht pakket.

In de meeste boringen (1 , 2, 3, 5 t/m 8, 10 en 11) wordt het opgebrachte pakke t abrupt gevolgd door sterk siltige tot sterk zandige klei met een wissel ende humeusiteit. In een aantal boringen (boring 3 5 en 8 ) is roodbakkend puin aangetroffen. Het pakket is aan getroffen vanaf 20 cm-mv (1, 64 m NAP) en reikte tot maximaal 100 cm mv (0, 72 m NAP). Het pakket was minimaal 20 cm, en maximaal 50 cm dik. Gezien de wisselende aard van dit pakket, en zijn l igging direct onder het opgebrachte pakket, is het geïnterpreteerd als een oude bouwvoor. Het valt met name op dat een verstoord pakket in he t noorden van het plangebied (boring 13, 14 en 15) en in boring 4 dieper reikt dan de bouwvoor in de o verige gedeeltes van het plangebied. In deze boringen komt vanaf 15 cm -mv (1 ,49 m NAP) een sterk siltig tot zwak zandig klei voor m et rood bakkend puin. Deze laag liep door tot maximaal 130 cm -mv (0,51 m NAP). De oude bouw voor is hier niet meer aanwezig. Komafzettingen van de L ek-/Hagestein-stroomgordels Onder de bouwvoor ligt in het zuiden en het zuidoosten (boring 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 11, 12, 13) abrupt een matig tot sterk siltig klei. De klei is matig t ot zeer stevig en kalkloos. In een gedeelte van het pakket zaten weinig tot veel ijzervlekken. De klei was relatief schoon en homogeen wat in contra st staat met het bovenliggende pakket.

Het pakket is aangetroffen vanaf 30 cm -mv (1,45 m NAP) en loopt lokaal door tot 180 cm -mv (- 0,1 m NAP). De dikte van het pakket varieert tussen d e 25 en 115 cm. Dit pakket klei is geïnterpreteerd als komklei afge zet door de Hagestein stroomgordel en de Lek. Oeverafzettingen van de Vuylkop-stroomgordel (en mogelijk Tienhoven str oomgordel) In het pakket oeverafzettingen komen 4 verschillend e laklagen/vegetatiehorizonten voor. Deze laklagen duiden op 4 fases in het sedimentatieproces. Hieron der worden de fases apart beschreven. Fase 1 Vanaf 60 cm -mv (1,24 m NAP) komt in boring 2, 3, 5 en 6 een sterk/uiterst siltig ofwel zwak zandig kl ei voor. Het pakket ligt op zijn hoogst in boring 3 en boring 5, respectievelijk 75 en 60 cm -mv (1,19 en 1,24 m NAP). In boring 2 en 15 ligt dit pakket pas vanaf 110 en 130 cm -mv (0,78 en 0,69 m NAP). Dat het pakket in boring 15 dieper aanwezig is komt waarschijn lijk door het bovenliggende verstoringspakket. In boring 3 en 5 komt in de top van het pakket een laklaag voor. De laklaag is zwak humeus, stevig en donker grijs/donker bruingrijs, v an kleur. De basis van dit pakket ligt op circa 145 tot 173 cm -mv (0,34 tot 0,21 m NAP). Fase 2 Tussen de 120 en 140 cm -mv (0,48 en 0,68 m NAP) ga at het hierboven genoemde pakket relatief geleidelijk over in een zwak tot matig zandige klei.

In de top is dit pakke t in boring 1, 2, 3, 6, 7 en 8 zwak humeus en donker grijs van kleur. De klei is m atig stevig tot stevig. En hij is kalkloos, met uitzondering van boring 8 en 10. De basis van dit p akket ligt tussen de 155 en 235 cm -mv (0,21 en - 0,45 m NAP). Fase 3 Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [25] In boring 2, 3, 4, 6, 8, 11 en 12 gaat het bovenlig gende pakket overwegend abrupt over in een sterk to t uiterst siltig kalkloze klei. Deze klei is matig st evig en zwak tot matig humeus. Deze laklaag is aangetroffen vanaf 180 cm -mv (-0,08 m NAP) en loop t door tot maximaal 265 cm -mv (-0,57 m NAP). Hij is tussen de 10 en 40 cm dik. Naar onderen toe gaa t h ij over in een zwak tot sterk zandige klei die niet humeus is. In boring 6, 7 en 8 gaat het oeverp akket naar beneden geleidelijk over in geulafzettingen. Deze overgang vindt plaats op circ a 260 cm -mv (circa -0,55 m NAP). Fase 4 Deze laklaag is alléén waargenomen in boring 2. De laag is abrupt aangetroffen op 322 cm -mv en loopt door tot 335 cm -mv (-1,14 tot -1,27 m NAP). Het is uiterst siltig, matig humeus, kalkloos, en matig slap. De laag heeft een dikte van 13 cm en ga at geleidelijk over naar de onderliggende geulafzettingen.

De afzettingen zijn geïnterpreteerd als een oeverpa kket behorende tot de Formatie van Echteld. In het oeverpakket komen meerdere fases voor die gemarkeer d worden door een humeuze, kalkloze, top. Deze top is een laklaag/vegetatiehorizont. De lakla gen zullen gevormd zijn tijdens periodes van relatieve droogte, waardoor vegetatie kon ontstaan, en de bodem ontkalkt is. De fases 1, 2 en 3 zullen afkomstig zijn van de Vuylkop-stroomgordel. Gezien de diepte en context waarin fase 4 zich bevindt van het bodemprofiel, zou het afkomstig kunnen zijn van de Tienhoven-stroomgordel. Geulafzettingen In het pakket oeverafzettingen komt in boringen 3 e n 4 tussen de laklagen van fase 2 en fase 3 (175 en 250 cm -mv; 0,23 en -0,56 m NAP) een pakket sterk s iltig tot matig zandig klei, of een matig siltig za nd voor. Het pakket is kalkrijk. In boring 3 bevat het matig stevige klei veel zandlagen van wisselende diktes. Dit pakket bestaat uit crevasse geulafzetti ngen in de Formatie van Echteld, afkomstig uit de Vuylkop-stroomgordel, en zullen in dezelfde periode als de oeverafzettingen van fase 2 afgezet zijn. D e geul gaat abrupt over naar de laklaag van fase 3. H ierbij heeft gezien de geobserveerd overgang beperkt erosie plaatsgevonden van de onderliggende laklaag.

Onder de oeverafzettingen van fase 3 (vanaf 130 cm -mv, 0,51 m NAP) komen in boringen 1, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 14 en 15 geleidelijk een zwak tot matig zandig klei, of een zwak tot uiterst siltig zand v oor. In het pakket komen lagen zand of klei voor van wis selende diktes, en is overwegend kalkrijk. Het pakket is aangetroffen vanaf 130 cm -mv (0,51 m NAP ). De afzettingen liggen in het zuidwesten van het plangebied (boring 1), en komt richting het noo rden in meer boringen voor . Het pakket is het dikst aan de westkant van het plangebied (meer dan 1 mete r dik, boring 8, 9 en 10), en loopt richting het oosten/zuidoosten uit het boorprofiel. Het pakket e indigt op zijn diepst op 400 cm-mv, waar de boringe n zijn geëindigd. Deze afzettingen zijn geïnterpreteerd als kronkelwaardg eulafzettingen uit de Formatie van Echteld, behorende tot de Vuylkop-stroomgordel. De interpretatie als kronkelwaardgeulafzettingen komt door zijn mogelijke ligging in de binnenbocht van de stroomgordel, die richting de bedding (zie hieronder) in dikte toenemen. Onder de laklaag van fase 4, in boring 2, komt vana f 335 cm -mv (-0.42 m NAP) een matig zandig klei voor. De klei bevat veel zandlagen van wisselende d iktes en een veenbrok. Verder is deze laag kalkrijk . Ook dit pakket is geïnterpreteerd als geulafzetting en.

De ligging van deze laag onder de laklaag van fase 4, en zijn relatieve geïsoleerde locatie in he t boorprofiel, doet vermoeden dat dit mogelijke geulafzettingen zijn afkomstig van de Tienhoven-str oomgordel. Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [26] Beddingafzettingen In boring 1, 13, 14 en 15 komt een zwak tot matig s iltig zand voor, die matig fijn/grof is. Dit grover e zand is aangetroffen vanaf 200 cm -mv (-0,21 m NAP) . Het zand is kalkrijk en bevat en kleine tot matige hoeveelheid grind. Met de guts liep het zand uit de boor. Mogelijk dat onder de geulafzettingen in boring 8 daarom ook deze afzettingen voorkomen, maar dat die niet zijn geregistreerd omdat het uit de guts liep. Het zand is geïnterpreteerd als beddi ngzand. Dit zijn beddingafzettingen uit de Formatie van Echteld, afkomstig uit de Vuylkop-stroomgordel. De afzettingen komen voor in het noorden en zuidoosten. Dit kan mogelijk duiden opdat de stroom gordel aan deze flanken aanwezig was, en om het plangebied heen meanderde. Met in de binnenbocht de hierboven genoemde kronkelwaardgeulafzettingen.

Eventuele te verwachte n intacte oeverafzettingen behorende tot de Tienhoven-stroomgordel zullen daar waar de beddinga fzettingen voorkomen afkomstig uit de Vuylkop- stroomgordel, reeds geërodeerd zijn. Onderliggende veen en komafzettingen Richting het zuidoosten en oosten van het plangebie d (boring 3, 4, 5, 6 en 12) komt onder de oeverafzettingen een sterk siltig klei voor met hum euze lagen. De klei is stevig tot matig slap, bevat plantenresten en is kalkloos. De afzettingen kunnen aangetroffen worden vanaf 165 cm -mv (0,19 m NAP) in boring 5, maar komt in de overige boringen voor vanaf circa 235 cm -mv (-0,38 m NAP). Het klei wordt lokaal afgewisseld door veenlagen (borin g 3 en 4). De kleiafzettingen zijn geïnterpreteerd als komafzettingen behorende tot de Formatie van Echtel d, en het veen behorende tot de formatie van Nieuwkoop. Samen vormen het veen en het komklei het komgebied, waarin tijdens periodes van weinig sedimentatie veen vormde. Daar waar de oeverafzettingen op een gelijke hoogte liggen als de komafzettingen (zoals boring 6 naar 7, en boring 2 naar 3) kan worden gesproken van een l aterale overgang van oevers naar komgebied. Dit wordt verder onderbouwd door de aanwezigheid va n een veenlaag op een soortgelijke hoogte als de laklaag.

Ook is dit zichtbaar in de overgang van de laklaag in oeverafzettingen van fase 2 in borin g 6, naar een humeuze kleilaag in komafzettingen in b oring 5. Tijdens fase 3 en 4 lag het zuidoosten van het plangebied respectievelijk in het komgebied van de Tienhoven- en Vuylkop-stroomgordel. Vanaf fase 2 is te onderkennen dat alleen boring 5 mogeli jk nog in het komgebied ligt. 3.2.3 Archeologische indicatoren Tijdens het veldonderzoek zijn in boring 4 tussen d e 40 en 110 cm -mv (1,58 en 0,88 m NAP) archeologische indicatoren aangetroffen. Het betreft 3 stukken gebakken klei en steenkool. Gezi en de aanwezigheid in een verstoord pakket, en de aanwezi gheid van steenkool, is het ge deselecteerd. In de overige boringen zijn geen archeologische indicator en aangetroffen. Let wel, het onderzoek betrof een verkennend booronderzoek en had ook niet tot doel a rcheologische vindplaatsen op te sporen, aangezien de boordichtheid en boordiameter hiertoe ontoereikend waren. 3.3 Archeologische relevantie Het plangebied heeft waarschijnlijk aan een binnenbocht van de Vuylkop -stroomgordel gelegen. In de hierbij afgezette oeverafzettingen zijn 3 vegetatie horizonten onderkend. De vegetatiehorizonten markeren verschillende fases waarin bodemvorming pl aats heeft gevonden in de, ten opzichte van het Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden.

Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [27] omliggende landschap, hoger en droger gelegen oever s. Deze laklagen zijn daarom archeologisch interessant (figuur 9). De hoogst liggende oeverafzettingen met laklaag zij n aangetroffen in boring 3 en 5 tussen de 60 en 85 cm -mv (1,19 en 1,04 m NAP). Binnen deze laag kunnen a rcheologische resten aangetroffen worden vanaf de vroege bronstijd. De laklaag van fase 2 is aangetroffen in boring 1, 2, 3, 6, 7 en 8 tussen de 120 en 140 cm -mv (0,21 e n 0,03 m NAP). Binnen deze laag kunnen archeologische resten verwacht worden vanaf het midden tot laat neolithicum. De laklaag van fase 3 is aangetroffen in boring 2, 3, 4, 6, 8, 11 en 12 tussen de 180 en 20 5 cm -mv (- 0,56 en -0,66 m NAP). Binnen deze laag kunnen arche ologische resten worden verwacht van het midden en laat neolithicum. Ten slotte is er nog een laklaag die mogelijk behoo rt tot de Tienhoven stroomgordel. Deze laklaag is i n boring 2 aangetroffen op 322 cm -mv (-1,14 m NAP). In deze laklaag zouden mogelijk nog archeologische resten aangetroffen kunnen worden va n het vroeg tot laat neolithicum. Deze laklaag heeft echter een matig slappe consistentie, wat er op wijst dat de afzettingen niet goed gerijpt zijn.

Dit betekent dat het vermoedelijk een weinig aantrekkel ijke locatie voor bewoning was. Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [28] Figuur 9. Resultaten verkennend booronderzoek. De v erschillende aanwezige laklagen zijn aangegeven met in de legenda de bijbehorende dieptes.

Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [29] 4 Conclusies en advies 4.1 Conclusie Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwi jzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan: Het plangebied heeft waarschijnlijk in de Vuylkop-s troomgordel gelegen. In de hierbij afgezette oeverafzettingen zijn 3 vegetatiehorizonten on derscheiden. De vegetatiehorizonten markeren verschillende fases waarin bodemvorming plaats heef t gevonden in de, ten opzichte van het omliggende landschap, hoger en droger gelegen oever s. Deze laklagen zijn daarom archeologisch interessant. De hoogst liggende oeverafzettingen met laklaag zij n aangetroffen in boring 3 en 5 tussen de 60 en 85 cm -mv (1,19 en 1,04 m NAP). Binnen deze laag kunnen a rcheologische resten aangetroffen worden vanaf de vroege bronstijd tot en met de vroege midd eleeuwen. De laklaag wordt bedreigd door alle geplande bodemingrepen. De laklaag van fase 2 is aangetroffen in boring 1, 2, 3, 6, 7 en 8 tussen de 120 en 140 cm -mv (0,21 e n 0,03 m NAP). Binnen deze laag kunnen archeologische resten verwacht worden vanaf het laat tot midden neolithicum.

Deze laklaag wordt bedreigd door de bodemingrepen die reiken tot -0,8 m NAP , die in het westen van het plangebied gaan plaatsvin den. De laklaag van fase 3 is aangetroffen boring 2, 3, 4, 6, 8, 11 en 12 tussen de 180 en 205 cm -mv (-0,5 6 en -0,66 m NAP). Binnen deze laag kunnen archeologisch e resten worden verwacht van het laat en midden neolithicum. Ook deze laklaag wordt bedreigd door bodemingrepen die reiken tot - 0,8 m NAP. Ten slotte is er nog een laklaag die mogelijk behoo rt tot de Tienhoven stroomgordel. Deze laklaag is aangetroffen op 322 cm -mv (-1,14 m NAP). In deze l aklaag zouden mogelijk nog archeologische resten aangetroffen kunnen worden van het vroeg tot laat n eolithicum. Deze laklaag heeft echter een matig slappe consistentie, wat er op wijst dat de afzetti ngen niet goed gerijpt zijn. Dit betekent dat het vermoedelijk een weinig aantrekkelijke locatie voor bewoning was. De archeologische verwachting hiervoor kan daarom naar laag worden bijgesteld. In de boringen die ter plaatse van de voormalige be bouwing zijn geplaatst (boring 1 en 5 t/m 8) zijn geen diepe verstoringen van de bodem waargenomen. B lijkbaar was er onder deze bebouwing geen kelder of kruipruimte aanwezig.

4.2 Advies Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het onderzoeksgebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorg enomen bodemingrepen (figuur 10 en 11) . Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door in de omgeving van boring 3 en 5 niet diep er dan 1,5 meter NAP te verstoren. In de overige gedeeltes met een hoge archeologische verwachting geldt dat niet dieper ve rstoord mag worden dan 0,5 m NAP (figuur 10). Deze dieptes zijn vastgesteld aan de hand van he t hoogste voorkomen van de laklaag inclusief een buffer van 30 c m. Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [30] Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbe volen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de A rcheologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. Om de gespecificeerde verwachting te toetsen wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een karterende fase van een inventariserend veldonderzo ek. Gezien de prospectiekenmerken en landschappelijke complexiteit is een onderzoek met behulp van proefsleuven de geëigende methode voor vervolgonderzoek (zie ook https://pom.cultureelerfgoed.nl ).

In het overige deel van het plangebied wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepe n geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. Indien b ij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffe n, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Mi nister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS). 4.3 Tot slot Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Vijfheerenlanden , deze al dan niet over te nemen in de vorm van een ( selectie)besluit. Plangebied Stuartweg 3 te Vianen, gemeente Vijfheer enlanden. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (v erkennend booronderzoek). RAAP-rapport 8557 / versie 16-06-2026 [31] Figuur 10. Het plangebied met de hoge archeologische verwach ting ingetekend op basis van de aanwezige vegetatiehorizonten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://vijfheerenlanden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/3d3cf9aa-3d62-4899-9d3e-818f91350bc2?agendaItemId=966cff89-5a39-40a9-a2ec-0ff438909ead