Bijlage 4. Visienotitie nav richting na opinierende commissie RVE 05-07-21 v2.3.docx

Aan: Gemeente Vijfheerenlanden T.a.v. de leden van de Gemeenteraad Postbus 11 4140 AA Leerdam Ons kenmerk

: 301214

Onderwerp

: visienotitie

Datum

: 27 juli 2021

Geachte leden van de raad, Op 5 juli 2021 is een opiniërende commissievergadering geweest over de 3 zoekgebieden van het RES bod 1.0 U16. We hebben hiervan het onderstaande verslag gemaakt. Uit deze vergadering hebben wij een richting opgetekend. Dit hebben wij bestempeld als Visienotitie. Visienotitie n.a.v. commissievergadering omtrent opinievoorstel over de benutting van de 3 zoekgebieden binnen het RES bod 1.0 U16 Zwarte tekst is 1e termijn. Blauwe tekst is 2e termijn/verdiepingsvragen. Groene tekst is reactie college/visie. Wij menen de navolgende richting te hebben mogen optekenen uit de opiniërende bespreking in de commissievergadering van 5 juli 2021. We hebben getracht een zo goed mogelijke transcriptie hiervan weer te geven door de vergadering terug te luisteren, echter is het is niet mogelijk geweest daar een letterlijke transcriptie van te maken. Wij gaan er echter van uit dat voldoende onder woorden is gebracht hoe e.e.a. verlopen is. Mochten er zaken die wij anders geïnterpreteerd hebben dan u heeft bedoeld, dan ontvangen wij graag uw reactie. Op de meest relevante verdiepingen hebben wij een antwoord gegeven om zaken in het juiste perspectief te plaatsen.

Tevens hebben wij aan het eind een conclusie getrokken waarvan wij denken dat die recht doet aan de richting die door u gegeven is in combinatie met de reeds gedane vaststellingen van de startnotitie en het conceptbod 1.0 en de gemaakte afspraken binnen de U16. Deze conclusie vermelden wij t.b.v. overzicht alvast nu. Daarbij hebben wij geconcludeerd dat er voor het zoekgebied Lexmond op dit moment geen draagvlak lijkt te zijn om dit nader te onderzoeken. Dat betekent dat er automatisch gekeken dient te worden naar de zoekgebieden Autena en Zijderveld, verwoord in optie 2 van het opinievoorstel. Ondanks dat ook diverse zorgen zijn geuit

voor deze zoekgebieden, zijn er diverse voorstanders voor deze optie. Het college voelt zich gebonden aan de eerder gemaakte afspraken voor haar bijdrage aan de RES, zowel met de regio (en met het Rijk) als met de raad. Dit is waarom we voorstellen om te besluiten om zowel Autena als Zijderveld te onderzoeken. Wij hebben goed geluisterd naar de zorgen en opmerkingen die wij hoorden in de gesprekken, politieke behandeling en van de insprekers. In reactie daarop zijn de randvoorwaarden voor het vervolgproces aangegeven. Dit is in de conclusie opgenomen. Wij verwachten dat wij daarmee voldoende tegemoet zijn gekomen aan de reacties om voldoende steun te krijgen voor nader onderzoek van Autena en Zijderveld. Conclusie: 1. 2. 3. 4.

Autena en Zijderveld nader onderzoeken voor windenergie met daarbij zonnepanelen. Onderzoeken via een plan m.e.r. en participatie. Na de onderzoeken: deze ter instemming aan raad voorleggen met de optie om verdere voorwaarden te stellen en de mogelijkheid om het bod aan te passen in de RES 2.0. Mogelijkheden voor een proeftuin t.b.v. innovatie opstarten in samenspraak met gemeenteraad.

Insprekers: 2. Jan-Reint Vink [Tegenwind Zijderveld] a. VHL plein 24 juni: geen windturbines dichterbij woningen dan 10x de ashoogte/masthoogte, zoals alle deskundigen adviseren. Alle deskundigen wordt verduidelijkt met honderden artsen op verzoek van commissie RVE. i. Het betreft een artsencollectief van enkele artsen dat door ruim 100 artsen wordt ondersteund; zij hebben de site Wind Wiki opgezet. Vooral op basis van laagfrequent geluid zien zij risico’s wat betreft mogelijke slaapstoornis. Hier moet onderzoek naar verricht worden en daarom adviseren zij vooruitlopend op onderzoek om 10x de ashoogte/masthoogte als afstandscriteria te hanteren. Hun doel is geld ophalen om verder onderzoek te doen. b. Wel windturbines op zee mogelijk met veel meer capaciteit, dus geen wind op land. i. Betoogd is in het VHL plein van 24 juni dat het te gemakkelijk is om te zeggen: zet de windturbines maar op zee. Immers daar kijkt men ook – gelet op de groeiende vraag naar elektriciteit van voornamelijk de industrie – naar de langere termijn en dat in combinatie met alle andere functies die op zee nodig zijn. Daarnaast is het aan de gemeente om de heldere opdracht voor energie op land, zo goed mogelijk uit te voeren. Het besluit waar binnen de afweging is gemaakt welk deel op zee en op land duurzaam opgewekt dient te worden heeft in 2019 al plaatsgevonden op rijksniveau. c.

Gemeente De Ronde Venen: binnen RES windturbines op zee. Verzoek net als De Ronde Venen: windturbines op zee binnen de RES. i. Bekend was al dat de gemeenteraad van De Ronde Venen heeft laten onderzoeken of er niet kan worden deelgenomen aan de windturbines op zee. Binnen de U16 heeft De Ronde Venen aangegeven dat financieel participeren tot de mogelijkheden

2

behoort, maar dat het juridisch niet binnen de RES mee kan tellen. Dus zou het slechts extra zijn. De Ronde Venen heeft hier verder van af gezien. d. Wel 2 gebieden met 10x de ashoogte, dus als dan, toch die 2 gebieden. i. De ruimtelijke analyse is ter verduidelijking op schrift gezet en is als document aan de stukken toegevoegd. e. Onjuiste informatie over geen overlast van windpark Autena. i. Niet is gezegd dat er geen overlast was door windpark Autena, maar dat die informatie niet bij de gemeente bekend was. Daarom is er recent contact geweest over de klacht met betrekking tot slagschaduw. Deze is kortgesloten met Eneco en vervolgens zijn de instellingen van de windturbine aangepast. Om een goed beeld te krijgen van de schaduwklachten en om deze op te lossen, is een overleg met betrokkenen, Eneco en de gemeente ingepland. f. Rekenfout opwekking grootschalig op dak? i. Het klopt dat hier een rekenfout is gemaakt. Dit is binnen de U16 inmiddels geconstateerd en is een toelichting hierop gegeven. Immers, de tabel uit het onderzoek heeft betrekking op het aantal zonnepanelen in plaats van de directe kWh, waar van uit was gegaan. Dit heeft een correctie tot gevolg van een verdrievoudiging (van de vermeende 586.000 kWh naar 1.670.000 kWh). Echter ook na deze correctie blijkt dat de bedrage van zonnepanelen weliswaar zeer welkom is, maar geen evident verschil gaat maken.

Daarvoor zijn echt zonnevelden nodig. g. 2 dB verschil tussen 47 en 45 is bijna een verdubbeling van geluid. i. Zeker is niet betoogd dat 2 dB verschil niets betekent. Sterker nog: in de presentatie is het onder geluidsspecialisten gehanteerde begrip dat een verdubbeling van het geluid van 3 dB ook opgenomen! Actueel in verband met een ander onderwerp, maar wellicht verhelderend voor dit onderwerp, van geluidsoverlast van motoren op dijkwegen binnen Vijfheerenlanden, kan gesteld worden dat 2 motoren die ieder 91 dB produceren, gezamenlijk dan een bronbelasting vormen van 94 dB. En 4 motoren die ieder 91 dB produceren dan gezamenlijk 97 dB als bronbelasting produceren, etc. Dus wellicht kan het een optie zijn in de maatwerkvoorschriften van de vergunning om de geluidsbelasting zo gering mogelijk te laten zijn. 3. Maarten Breedveld [Stichting het Zuid Hollands Landschap] a. Trotse bezitter van Zouweboezem met een van de grootste purperreiger kolonie in Europa. Uit diverse natuuronderzoeken komt het zoekgebied van Lexmond naar voren als vliegroute, etc. Daar een windturbinepark zou grote slachtoffers eisen onder de purperreigers. De externe werking vanuit natuurwetgeving zou waarschijnlijk niet dit zoekgebied succesvol maken en is dus ongelukkig. Maakt zich zorgen ook namens vogelwacht Vijfheerenlanden.

Ook zoekgebied Lexmond is belangrijk voor weidevogels, daar kan het wel, maar wel aandacht voor de weidevogels en compensatie. Wil graag alle documentatie delen met de gemeente. i. Uiteraard is het van groot belang om onderzoek te doen of de aanwezigheid van de purperreiger in de buurt van het zoekgebied Lexmond de haalbaarheid van het zoekgebied beïnvloedt. Uit de richting die is gegeven vanuit de commissie wordt aan dit zoekgebied momenteel geen groot draagvlak toegedicht. Dit betekent dat het als reservelocatie aangehouden kan worden. Er is inmiddels contact gezocht met het Zuid Hollands Landschap en er is uitwisseling van gegevens gevraagd. Wellicht dat in een ander

3

tijdvak (bijvoorbeeld voor 2040 of 2050 dit wel weer actueel kan worden), of als blijkt dat Autena en/of Zijderveld toch niet geschikt blijken te zijn. 4. Rob van der Wal [Lexmonds Dorpsinitiatief] a. Van harte eens met de energietransitie, maar verwijst naar de brief van 18 juni 2021 waarin de zorgen worden uiteengezet. Werkwijze van gemeente is niet goed en zeker het zoekgebied van Lexmond is onbegrijpelijk. Op vragen van inwoners komen nietszeggende antwoorden als: daar komen we nog op terug in een volgende fase. Het is niet mogelijk om een voorstelling te maken van kolossen als de huidige windturbines. De gemeente heeft nog geen visualisatie gemaakt. De huidige geluidsnormen zijn niet goed. Net zoals de geluidsnormen van de herrie van een discotheek, die mag je ook niet over de hele week uitsmeren, wat bij windturbines wel mag. Ook gezondheidsklachten van 8 windturbines zijn niet in beeld en zeker niet gecommuniceerd door de gemeente. De participatie is dan ook niet juist verlopen. De gemeente hoort aan te tonen als dat passend zou zijn en dat is niet gebeurd. Verzoek de gemeente inhoudelijk te reageren op de 12 argumenten om de geluidsnormen aan te passen. Verwezen wordt naar Urgenda om niet in de natuur windturbines neer te zetten.

De parel moet behouden blijven! Verzoek dus eerst alle onderzoeken in beeld te brengen deze te bespreken met de inwoners en dan verwachten wij dat er geen draagvlak is, maar dat ook uit de onderzoeken blijkt dat windturbines niet mogelijk zijn en er dan ook van af te zien. i. De ‘nietszeggende antwoorden’ zijn er niet, maar de vragen zijn beantwoord met ‘dat komt in een volgende fase aan de orde’. Er is ook geen verslag opgemaakt van de gesprekken. ii. Alle vragen die zijn gesteld zijn vervat in een vraag en antwoord stuk [Q&A] en staan vanaf het begin op de site natuurlijkvijfheerenlanden.nl. Dit is eveneens in de gesprekken aangegeven en dit stuk wordt steeds bijgewerkt, dus actueel gehouden met nieuwe vragen, etc. Er is ook bewust aangegeven geen verslag te maken om de dialoog tot stand te brengen zonder dat inwoners worden beïnvloed om ergens voor of op tegen te zijn. Dit is dan ook voorafgaand aan elke bijeenkomst gecommuniceerd en alle gespreksdeelnemers zijn hier mee akkoord gegaan. 5. Annelies van Egmond [Stichting Groene Hart] a. Is voor een integrale aanpak voor aangrenzende gemeenten. Waarom is er geen afwegingskader met uitgangspunten gemaakt. Waarom is er geen gebruik gemaakt van de kwaliteitskaarten van het Groene Hart? Waarom is er geen samenhang gezocht bij de andere taken zoals het tegengaan van bodemdaling.

Waarom is er geen deskundige inbreng van de provinciale landschapsarchitecten ingeschakeld? Waarom alleen de infrastructuur en waarom de natuur niet nu al meegewogen? Waarom verschillende afstanden gehanteerd. Waarom niet bij geluidsoverlast integraal met wegen, etc. gecombineerd weergegeven? Nu al bijna geen ruimte en hoe moet dat dan na 2030? i. Juist in het belang van de inwoners is gekozen om niet vooraf met een kader te werken vastgesteld door de gemeenteraad. Het college is voorstander van onderling oplossingen zoeken zonder kaders te stellen in het voorstadium. We willen dus juist de vrijheid in de discussies mogelijk maken. De kwaliteitskaarten van het Groene Hart worden bij een volgende fase betrokken, net zoals samenhang met andere taken zoals het tegengaan van bodemdaling, verdere landschappelijke specialismes en natuur in onderzoeken en

4

geluidsonderzoeken. Het klopt dat er ‘weinig’ ruimte is in Nederland en meer specifiek in Vijfheerenlanden voor alle functies die ruimte vragen. Daarom is het belangrijk om nu nader onderzoek te gaan doen naar 1 of meerdere zoekgebieden, maar de overige zoekgebieden niet af te schrijven. 6. Caroline Planken [belanghebbende windpark Autena] a. Zijn al veel belast met huidige windturbines, wegen, zendmast, etc. Wij willen geen windturbines meer. Er zijn nu al ernstige gezondheidsklachten bij omwonenden. 4 omwonenden hebben in de afgelopen jaren dat de huidige windturbines er staan hartklachten gekregen. De raad wordt onjuist voorgelicht. Er hoeven geen windturbines meer bij te komen op land. De enquête was alleen door te komen als je een locatie aanwees een andere optie was er niet. Ook omliggende gemeente wijzen windturbines af. i. Geen windturbines meer op land nodig komt voort uit het standpunt van de Nederlandse vereniging omwonenden windturbines [NLVOW]. Wordt aan de griffie gestuurd. ii. Het klopt dat nu op basis van de ingediende RESsen er voldoende opwekking mogelijk is van de opgedragen 35 TWh. Echter hierbij zijn 2 kanttekeningen te maken. Allereerst is gevraagd om overcapaciteit te stimuleren omdat uit nadere onderzoeken kan blijken dat er diverse zaken worden vertraagd of afvallen.

Ten tweede ligt er na 2030 nog een opdracht die zo mogelijk groter is, dus dit is al de weg van de minste weerstand. Verder wordt ook verwezen naar de reactie van de Nederlandse Windenergie Associatie [NWEA]. iii. Voor zover bekend, is er geen oorzakelijk verband tussen de hartklachten van omwonenden en de windturbines. iv. Binnen de enquête was het wel mogelijk om alternatieven aan te geven. 7. Bettie Baars [omwonende windpark Autena] a. Opsomming van een paar jaar na windturbines. Kippen hebben heel veel last van de slagschaduw en omdat er geen woning nabij de kippenschuur staat, worden de kippen niet tegen de slagschaduw beschermd. Kippen schrikken van de slagschaduw en dan vinden we dode kippen. Elk jaar moeten we Eneco bellen om de slagschaduwstand ingeregeld worden. Maar dit moet niet ten koste gaan van onze gezondheid en leefomgeving. i. Klopt het dat u beiden op een afstand van 300-400 m afstand woont van deze windturbines. Dit wordt bevestigd. ii. Elk jaar mag er geen slagschaduw zijn en dan bellen we weer, dus dat moet weer opnieuw ingeregeld worden. iii. Is het grootste bezwaar de inregeling van de slagschaduw van de dieren? Ja, maar ook voor henzelf. Het irriteert dat het niet zelf vanuit Eneco geregeld wordt. De kippenstal heeft onbeperkt last van slagschaduw en bij Eneco is geen ingang. Daarom is contact gezocht met de gemeente. iv. Kippen c.q.

bedrijven worden inderdaad niet beschermd binnen de huidige standaardnormeringen tegen slagschaduw. Overigens is vanuit geen enkel onderzoek of op basis van een deskundige gebleken dat kippen kunnen overlijden als gevolg van slagschaduw.

Commissieleden:

5

1. Ridvan Elmaci [CDA] a. CDA kan zich niet vinden in de 4 opties. b. Alternatief: alleen Autena onderzoeken met zonnevelden erbij. c. Graag ook onderzoek naar de niet kansrijke zoekgebieden omdat daar wellicht wel draagvlak is te vinden. Na verduidelijking betreft het de 2 niet kansrijke zoekgebieden die in de presentatie zijn aangegeven met de gele cirkels, maar ook andere minder kansrijke zoekgebieden die wel voldoen aan de eisen. d. Pas op de plaats gelet op de weerstand van inwoners en de uitspraak van de Raad van State. e. Participatie is niet volledig genoeg. f. Reactie op PvdA: wij willen wel wat doen, maar willen ook gehoor geven aan de zorgen van de inwoners en overige zoekgebieden onderzoeken. g. Extra onderzoeken kosten meer tijd en geld zegt de wethouder, dus hebben wij wel alles goed onderzocht dan? h. Waarom wordt de businesscase genoemd als deze niet gedaan is? i. Pas op de plaats betekent niet dat we niets doen, maar eerst goed gaan onderzoeken en dan pas een keuze maken. j. In reactie op CU: wij zijn ook van afspraak is afspraak, maar wat vindt de CU van inwoners en hoe het proces is gelopen. k. In reactie op allen: wij hebben het probleem dat wij menen dat er maar half onderzoek is gedaan. Dat de raad ook nog kaders wil stellen, kan dan niet meer omdat we andere kaders geven waardoor we wellicht geen windturbines kunnen.

Maar ook de signalen van inwoners meenemen. Dus we gooien tijd weg als we nu gaan onderzoeken en het straks op grond van de kaders die de raad stelt sowieso niet kan? l. Zoals uitgelegd heeft de uitspraak van de Raad van State geen invloed op de huidige fase voor de gemeente Vijfheerenlanden. Verwezen wordt naar de brief van het college van 5 juli 2021 [zaaknummer: 309677]. De weerstand van inwoners tegen uitbreiding van Autena en Zijderveld wordt erkend. Echter elk project met ruimtebeslag kent voor- en tegenstanders. In dergelijke processen laten voorstanders zich gewoonlijk niet horen. Bovendien is het aan de gemeente om keuzes te maken in het algemeen belang. Dat laat onverlet dat de belangen van individuen zeker de volle aandacht verdienen. Dat is ook de reden dat er een afspraak is gemaakt met Eneco, omwonenden en de gemeente om de vermeende overlast te bespreken. Nadrukkelijk wordt erop gewezen dat in de volgende fase van onderzoeken voor de zoekgebieden van bijvoorbeeld Autena en Zijderveld er samen wordt vastgesteld hoe de verdere inrichting van het participatieproces vormgegeven wordt. Daartoe wordt een eerste richting gegeven in het bijgaande document “21-07-16 Participatiestrategie vervolgproces zoeklocaties”.

Daarbij wordt tevens aangegeven dat we in die fase ook ondersteuning inhuren van specialisten van Twijnstra & Gudde op het gebied van participatie (deze advieskosten worden via vouchers betaald door de provincie Utrecht). De keuze is nu slechts om nader onderzoek te gaan doen naar de zoeklocaties Autena en Zijderveld. De RES is geen document met een juridische status, dus er wordt slechts vastgesteld door de raad dat Autena en Zijderveld aanvullend onderzocht worden. 2. Kees Vermaat [SGP] a. Amendement: onze kaders en belangen leidend en bod naar beneden bijstellen. b. Niet door de raad is vastgesteld 0.072 TWh. c. SGP kan zich niet vinden in de 4 opties.

6

d. Zorgen om slagschaduw, geluid, natuur etc. en de uitspraak van de Raad van State en wordt dan niet het draagvlak ondermijnd? e. RES 1.0 moet ook met kleinere windturbines kunnen. f. 5e optie als alleen Autena kan, maar gelet op laatste insprekers toch wat terughoudend. g. Kunnen wij ons aandeel in de RES 1.0 verlagen? Dan werken aan draagvlak en werken aan de kaders. h. Toch een mogelijkheid meenemen om het bod naar beneden bij te stellen omdat ‘we’ bijna al 35 TWh op land hebben bereikt. Op termijn met nieuwe mogelijkheden een inhaalslag doen. i. Draagvlak van inwoners moet meegewogen worden. j. In reactie op CU van afspraak is afspraak: je mag een concept toch in een later stadium wijzigen? Culemborg heeft dat bijvoorbeeld wel gedaan. k. In reactie op PvdA: wij stellen niet afstellen, maar van bijstellen. Bovendien wat als we straks zeggen er is te weinig draagvlak omdat dat uit onderzoek naar voren komt, denkt u dan dat we het bod dan naar beneden bij mogen stellen? l. In reactie op Groen Links: ja wij willen echt wel wat doen, maar zijn bang net als de VVD dat we in een trechter terechtkomen en er dan niet meer uit kunnen. m. Zie het hiervoor aangehaalde. Democratisch is het conceptbod tot stand gekomen en daarop terugkomen is niet zoals een goede overheid zich behoort te gedragen.

Nu (veel) minder doen en later een inhaalslag is de strategie die sinds de jaren ’70 is gehanteerd en heeft geleid tot de huidige situatie. Dat neemt niet weg dat het bod geen ‘keurslijf’ is en onderbouwde aanpassingen van het bod (in positieve of negatieve zin) altijd mogelijk zijn. De optie om meer met kleinere windturbines het bod in te vullen is nu al mogelijk. Vanuit ruimtelijk perspectief is dit geregeld in de bestemmingsplannen. Bij agrariërs t.b.v. de eigen bedrijfsvoering mag een windturbine tot 20m ashoogte (ca. 27m tiphoogte ca. 3m hoger dan de watertoren in Vianen) worden toegepast. Echter om aan hetzelfde opgewekte vermogen te komen als 3 winturbines van 5,6 MW, dienen er ca. 2300 kleine windturbines geplaatst te worden (met elk hun vergunningsprocedure en hogere kostprijs per kWh (€0,25 t.o.v. €0,09)). De zorgen van inwoners zijn uiteraard belangrijk zoals hiervoor aangehaald en vormen in de volgende fase een belangrijk kader. 3. Ellie Meijdam [VHL lokaal] a. Kleine windturbines bij bedrijven en boeren en zon op dak. b. Horizonvervuiling door de grote hoogte. c. Zon op dak bij particulieren: geen antwoord? d. Wel onze verantwoordelijkheid nemen, maar niet ten kostte van inwoners en natuur. e. Geen van de 4 opties, maar wellicht wel Autena. f. Kunnen zich in hetgeen het CDA heeft verwoord goed vinden, maar wel met betere participatie. g.

Zie het hiervoor aangehaalde. Zon op dak bij particulieren is wel inzichtelijk, maar mag niet meetellen voor de RES. Evenwel is de bijdrage daarvan van groot belang in kwalitatieve zin, maar beperkt in kwantitatieve/cijfermatige zin. 4. André Boer [CU] a. Tegenstrijdige belangen die samenkomen en schuren met voor- en tegenstanders. b. Aspecten als gezondheid, impact op leefomgeving, natuur en alle aspecten zijn uiteraard belangrijk en dienen in de onderzoeken eerst helder te worden.

7

c. d. e. f. g.

Streven om binnen 1 generatie van fossiele brandstof af te zijn. Volle inzet van zon op dak en 3 windturbines. Burgers moeten mee kunnen doen in de participatie in financiële zin. Optie 2: Autena en Zijderveld. Overige zoekgebieden reserve houden en ook minder kansrijke gebieden in het oog houden. h. Verplichte MER gelet op uitspraak Raad van State. i. Participatie betekent dat opbrengsten vooral richting inwoners dienen te gaan en niet naar de grote energiemaatschappijen. j. Sluit zich aan dat we echt iets moeten doen aan het klimaat! k. Willen ook niet terugkomen op het eerdere conceptbod. l. In reactie op CDA: toelichting op hoe de zoekgebieden tot stand zijn gekomen is voldoende. m. Ook na 2030, dus ook daarna grootschalige opwek zal nodig zijn. n. De participatie mag zorgvuldiger. o. In reactie op SGP over wijzigen conceptbod: wij doen gestand wat we eerder hebben afgesproken. p. Zie het hiervoor aangehaalde. 5. André van der Lees [VVD] a. Optie ontbreekt voor geen mega windturbines. b. Zon op dak ≥ 15 kWp anders telt het niet mee. c. Kosten energierekening stijgen met minimaal €45,00. d. Twijfels over haalbaar en betaalbaar, maar zijn wel voor de energietransitie. e. Participatie mag het proces tot nu toe niet genoemd worden. f. Echte participatie moet dan echt in de volgende fase en nog beter een referendum. g. Geen van de opties kan op steun van de VVD rekenen. h.

Grootschalige opwekking op land moet terug naar de tekentafel. i. Wat wel: 3 stappen: i. Energievraag besparen c.q. voorkomen [isoleren, zuiniger apparatuur, etc.]. ii. Kleinschalige opwek op lokaal niveau: zon op dak, waterstofpanelen op dak, gezamenlijke activiteiten en innovaties zoals basaltaccu’s, etc. iii. Grootschalige opwek is een bovenregionaal probleem en dient bovenregionaal opgepakt te worden, door wind op zee, kernenergie, verstandige biomassa en bestaande netwerken te gebruiken. j. Urgentie is inderdaad erg hoog, maar geen “feel good” discussie voeren. Dus wat kun je wel/niet doen. Dus proeftuinen met innovaties en we worden de ‘eendenkooi’ ingeleid. Stel dat we alle kleinschalige zonnepanelen mee mogen nemen, dan komen we wellicht veel hoger uit dan de 23%. k. In reactie op Groen Links: ja is op de hoogte van e.e.a. Dus de vraag blijft staan wat als je alle zonnepanelen meetelt. l. De proeftuinen zouden we ook kunnen exploiteren. Hoe kunnen we dat alsnog doen? m. De huidige grootschalige opwekking is niet geschikt voor het huidige netwerk. Is de wethouder dan ook bereid om de opwekking bovenregionaal dit op een andere wijze vorm te geven? n. In reactie op Groen Links: mooie analogie, maar stel de zandzakken te vervangen door een damwand die overal toegepast kan worden? o. Zie het hiervoor aangehaalde.

Op energie besparen wordt intensief ingezet, onder meer via het Regionaal Energieloket. Kleinschalige duurzame opwek wordt gestimuleerd. Zonnepanelen van particulieren zijn

8

inzichtelijk, en hebben een kwalitatieve belangrijke bijdrage, maar slechts een beperkte kwantitatieve bijdrage. Innovatie via proeftuinen is zeker interessant en we willen daarover graag van gedachten wisselen om hierop in te zetten om kennis en denkkracht te benutten! Dit alles naast datgene wat we op korte termijn moeten doen, namelijk het grootschalig opwekken van duurzame energie. 6. Jaap Breur [D66] a. Samenvatting van de insprekers: ieder kiest voor een andere zoeklocatie. b. Klimaatcrisis is groter dan coronacrisis. c. Bij een crisis zijn de maatregelen nooit voor iedereen prettig, maar noodzakelijk voor alle inwoners/wereld. d. Impact van o.a. de luchtvervuiling door onze huidige manier van energieopwekking veel meer schade toebrengt aan de gezondheid dan de vermeende gezondheidsschade van windturbines. e. Slechts 2 mogelijkheden: zon en wind. In VHL alleen wind en zon op dak. f. Blij met de uitspraak van de Raad van State. Er moet goed onderzoek gaan doen, er komt dus sneller meer duidelijkheid over eventuele gezondheidsaspecten. g. Optie 2 heeft de voorkeur. h. Extra opwek van energie door middel van zonnepanelen bij windturbines zoals het CDA voorstelde heeft de steun van D66. i.

Wat vindt de SGP van het niet meer dan 1,5 m laten stijgen van de zeespiegel? Is de SGP het ermee eens om de aarde door te geven aan onze volgende generatie, zoals wij deze hebben mogen gebruiken. j. In reactie op VVD: inwoners ga nu zelf wat doen, dus eigen verantwoordelijkheid nemen wordt van harte ondersteund, zoals ook al eerder aangegeven. k. Ook voor nieuwe technologie ondersteuning, maar wel nu wat doen. l. In reactie op het CDA: zeer spijtig: eerst akkoord met 3 windturbines en nu met wat tegengeluid, meteen minder, minder, minder propageert. Als met 1 windturbine verder gegaan zou moeten worden, dan betekent dat minimaal 20 ha zonnepanelen. m. In reactie op SGP, VHL lokaal, VVD en CDA: jammer dat zij niet akkoord willen gaan met de grootschalige opwek. We weten dat we dit probleem al 53 jaar kennen. De 23% die we met de 3 extra windturbines opwekken, van hetgeen we momenteel zelf verbruiken aan elektrische energie zal evenwel minder worden als we ook meer gaan verbruiken. n. Zie het hiervoor aangehaalde. 7. Herman Bouwmeester [PvdA] a. Belang van natuur is van groot belang, dus dat heeft al consequenties van 1 zoekgebied, te weten Lexmond. b. Voorstander van het reeds gedane bod, tenzij dit uit nader onderzoek naar voren komt. c. Optie 2 heeft de voorkeur. d. In reactie op VVD: hopen dat de innovaties in 2030 mogelijkheden bieden voor alternatieven. e.

Uitstel betekent tijdnood. Als het niet kan na onderzoek, dan moeten we ons bod zo nodig naar beneden bijstellen. f. In reactie op Groen Links: zelf ook zonnepanelen gedaan. g. In reactie op SGP: als dat uit onderzoek blijkt, dan kunnen we dat onderbouwen dat we het bod naar benden bij moeten stellen. h. Zie het hiervoor aangehaalde. 8. Erik van Doorn [Groen Links] a. Er zijn in principe altijd ‘verliezers’ in dit dossier.

9

b. Moeite met de participatie, eigenlijk is het slechts een enquête. Hoe is dit gebruikt in de afweging? Hoe is de kwalitatieve toelichting gebruikt? De volgende keer beter doen om een goede analyse te kunnen maken. c. We hebben al te lang gedraald om wat te doen en nu moeten we echt iets doen. d. Lexmond als zoekgebied is onbestaanbaar. e. Optie 2 heeft de voorkeur, maar ook andere gebieden in het oog houden. Wel positief over zon bij de windturbines. f. Kanttekening: 1 grote windturbine van 5,6 MW staat gelijk aan ca. 10 ha zonnepanelen. En 1 grote windturbine van 5,6 MW staat gelijk aan ca. 320 ‘kleine’ windturbines van 12 meter ashoogte die je bij een boer zouden kunnen zetten. g. Draagvlak voor maatregelen is ook belangrijk om mee te wegen, in reactie op SGP. h. In reactie op VVD over het meenemen van kleinschalige opbrengsten van zonnepanelen van particulieren: weet de VVD dat de vraag naar de toekomst toe zal verdubbelen of verdrievoudigen? i. Poneert de volgende stelling aan de hand van de analogie van de dijkdoorbraak en zandzakken: nee je wil niet een pas op de plaats maken! j. Waardering voor de CU waar die het ziet zitten. k. Procesvragen blijven er nog wel: graag nog meer informatie en vragen aan de betrokken ambtenaren. Laten we nog een ochtend inplannen, maar wel nu een duidelijke richting geven. l.

In reactie op het CDA: een retorische vraag: gooien we niet tijd weg als we weer niks doen en uitstellen? Maar laten we de wens uitspreken om nog met de betrokken ambtenaren eens gaan zitten zodat die ons nog een keer meenemen in het proces. m. Eens met het betoog van D66, dat de VVD goede punten aanhaalt. n. Draagvlak voor windturbines neemt af en dat signaal is belangrijk, echter zolang er geen alternatieven zijn voor de windturbines willen we die mogelijkheid toch onderzoeken in lijn met optie 2, dus Autena en Zijderveld. o. Gelooft de SGP in de invloed van de mens op het klimaatprobleem en dat we dus wat moeten doen? p. Zie het hiervoor aangehaalde. Antwoorden wethouder Christa Hendriksen: -

-

10

CDA geeft 3 nieuwe opties: o Alleen Autena met zonnepanelen: prima, maar dat is niet genoeg, dan hebben we heel veel nodig! o Niet kansrijke gebieden onderzoeken: kost veel tijd en we komen dan meer knelpunten tegen. o Pas op de plaats: dat gaat niet, we moeten immers voor 1 oktober 2021 de RES 1.0 aanleveren. Juist ook de uitspraak van de Raad van State betekent een MER en die ondersteun ik. o Participatie is echt niet alleen maar zenden en niet pas recent. We zijn er al in 2019 mee begonnen. Nu was vooral het doel om zorgen, wensen, etc. op te halen c.q. te luisteren. o Businesscase? Die is er nog niet, maar in zijn algemeenheid zijn er grote lijnen bekend. SGP: o Nooit ingestemd met 0,072 TWh: klopt wellicht, maar wel heeft de raad ingestemd met 3 windturbines van 5,6 MW. En het totaal van dit bod is pas ca. 23% van wat wij zelf gebruiken. Dus wij liggen nog best ver achter op de doelstelling voor 2030!

Kunnen wij het bod verlagen: theoretisch kan dat, maar dan kan er op termijn wellicht een aanwijzing komen, dus praktisch is het antwoord nee, dat kan niet meer. VHL lokaal: o Zon op dak bij particulieren: pas bij 15 kWp telt het mee voor de RES en dat zijn ca. 50 zonnepanelen en dat hebben de meeste particulieren niet. VVD: o Referendum voor alternatieven: die vrijheid is er niet en ligt meer bij het Rijk. Toegevoegde waarde van een referendum is er niet omdat wij intensief met de inwoners gaan participeren in de volgende fase. Groen Links: o Hoe is de participatie gebruikt: geen waarde gegeven, maar vooral opgehaald en ook gebruikt voor de landschapsvisie. o Nog een opheldering voor de 8 windturbines bij Lexmond. Voor 2030 zijn 3 dan geldend en de resterende voor 2040. o

-

-

Conclusie: 1. Autena en Zijderveld nader onderzoeken voor windenergie met daarbij zonnepanelen. 2. Onderzoeken via een plan m.e.r. en participatie. 3. Na de onderzoeken: ter instemming aan raad voorleggen met de optie om verdere voorwaarden te stellen en de mogelijkheid om het bod aan te passen in de RES 2.0. 4. Mogelijkheden voor een proeftuin t.b.v. innovatie opstarten in samenspraak met gemeenteraad.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de loco burgemeester,

{{signer1}}

{{signer2}}

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

M. (Maks) van Middelkoop

11