Bijlage 3 Startdocument Landbouwvisie Vijfheerenlanden definitief.pdf

STARTDOCUMENT LANDBOUWVISIE VIJFHEERENLANDEN 2040 Datum: 28-12-2022 Opdrachtgever: Govert-Jan Versluis, gemeente Vijfheerenlanden Opsteller: Roelof Westerhof Status: Definitief

Inhoud 1.

2.

Een visie op de ontwikkeling van de landbouw ........................................................................................................ 2 1.1.

Over dit startdocument .......................................................................................................................................... 2

1.2.

Voedsel produceren en het landschap verzorgen ......................................................................................... 2

1.3.

Nieuwe opgaven zoeken een plek in het landschap ..................................................................................... 2

1.4.

Toekomstperspectief ............................................................................................................................................... 2

1.5.

Behoefte aan een gedeelde visie richting 2040 .............................................................................................. 3

Beleidsinhoudelijke vertrekpunten ................................................................................................................................ 4 2.1.

Nationaal programma landelijk gebied (NPLG) .............................................................................................. 4

2.2.

Visie Landbouw Utrecht 2018 .............................................................................................................................. 4

2.3.

U10 Integraal Ruimtelijk Perspectief ................................................................................................................... 4

2.4.

Omgevingsvisie Vijfheerenlanden ....................................................................................................................... 4

2.5.

Landschapsvisie VHL 2040 .................................................................................................................................... 4

3.

Proces van opstellen en vaststellen van de Landbouwvisie .................................................................................. 5

4.

Participatie en communicatie ......................................................................................................................................... 6

5.

Stappenplan en tussenproducten ................................................................................................................................. 8

6.

Budget ................................................................................................................................................................................... 9

7.

Projectorganisatie en benodigde capaciteit ............................................................................................................ 10

1

1.

EEN VISIE OP DE ONTWIKKELING VAN DE LANDBOUW

1.1.

Over dit startdocument

Dit startdocument beschrijft beleidsinhoudelijke, procesmatige en organisatorische vertrekpunten voor het opstellen en vaststellen van een Landbouwvisie van de gemeente Vijfheerenlanden. We beschrijven ook de samenhang met het opstellen van het Gebiedsplan dat onderdeel van de invulling van de provincie Utrecht voor het Nationaal Programma Landelijk Gebied wordt. Daarbij komt ook de beoogde inrichting van het participatieproces aan bod. Onze definitie van landbouw is breed en omvat onder andere akkerbouw, veeteelt, tuinbouw en fruitteelt.

1.2.

Voedsel produceren en het landschap verzorgen

De regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden kent een uniek landschap dat door de eeuwen heen door natuur en mens is gevormd. Vele generaties hebben hun sporen in het landschap achtergelaten om hun leven en toekomst vorm te geven. Daarbij maakten ze gebruik van de nalatenschap van hun voorouders en dachten ze na over het landschap dat ze wilden doorgeven aan hun opvolgers. Het landschap in de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden is voor een groot deel vormgegeven door de manier waarop we voedsel produceren. De ontginning van het veen tussen 1000 en 1300 en de ruilverkaveling van 1955-1987 zijn daarvan een goede voorbeelden. Vanaf 1850 zag de Rijksoverheid het landschap vooral als een ‘voedselfabriek’ (Lees bijvoorbeeld Het Landschap, De mensen van Auke van der Woud) en werd voedselproductie leidend voor de inrichting daarvan.

1.3.

Nieuwe opgaven zoeken een plek in het landschap

Geleidelijk veranderde dit denkbeeld. Natuur en landschap werden een thema op zichzelf en nieuwe opgaven zoals waterkwaliteit, stikstof, bodemdaling, energietransitie, klimaatadaptatie en klimaatmitigatie zoeken een plek in het landschap. En ondertussen groeit de bevolking en stijgt de behoefte aan primaire levensbehoeften zoals voedsel en water en moeten we ook blijven werken aan ‘traditionele’ opgaven zoals wonen, bereikbaarheid, vrijetijdseconomie en arbeidsmarkt. Ruimte is schaars. Er zijn geen ‘woeste gronden’ meer want alle grond heeft al een functie en een eigenaar. Er zitten grenzen aan de maakbaarheid van ons landschap en niet alles kan overal. Nieuwe functies vragen vaak om aanpassing van bestaande vormen van landgebruik; ook als inpassen goed mogelijk is. Agrarische ondernemers vragen aan de overheid om samen te bespreken wat wél kan.

1.4.

Toekomstperspectief

Agrariërs in de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden produceren kwalitatief hoogwaardig, betaalbaar en eerlijk voedsel, terwijl ze ook zorgen voor het behoud en verbeteren van de schoonheid van het landschap en de planten en dieren (bodemleven, vogels, e.d.) die daarin leven. De sector koestert de diversiteit van ondernemers en bedrijven want die zorgt voor een levendig en adaptief gebied. De landbouw heeft te maken met een aantal uitdagingen. Hieronder volgt een korte samenvatting die agrariërs tijdens het opstellen van de visie kunnen aanvullen. Landbouwgrond wordt steeds duurder waardoor het steeds moeilijker wordt om bedrijven over te nemen en (jonge) agrariërs toekomstperspectief te geven. Dure grond en de onzekere beloning voor beheerpakketten maken het steeds moelijker om ruimte vrij te maken voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer op boerenbedrijven. Investeren in niet-productieve maatregelen die bijdragen aan natuur, water en klimaat is moeilijk, omdat hiervoor geen financiering bij banken te krijgen is en er te weinig eigen vermogen aanwezig is. Tegelijkertijd formuleert de overheid grote opgaven op het gebied van natuur, water en klimaat waaraan de landbouw moet bijdragen. De stappen die de landbouw sinds de jaren ’90 heeft gezet om te werken 2

aan natuur, landschap en water worden niet altijd gezien. De huidige situatie is het resultaat van tientallen jaren sturing door beleid, marktpartijen, voorlichting en financiering. Overheden, ketenpartijen, toeleveranciers, afnemers en ondernemers zijn daarom ook samen verantwoordelijk voor de nieuwe uitdagingen. Hieraan werken kost tijd, geld, menskracht, visie en vastberadenheid van alle betrokkenen

1.5.

Behoefte aan een gedeelde visie richting 2040

Op dit moment zitten we in een fase waarin een gemeenschappelijk visie op de landbouw ontbreekt. Een deel van de omgeving van de landbouw stuurt nog op hoge productie tegen lage kosten en een ander deel stuurt op meer aandacht voor natuur-, landschaps- en waterbeheer en beperken van emissies uit de bedrijfsvoering. De overheid beoogt met een Nationaal Programma Landelijk Gebied een gemeenschappelijke invulling te geven aan voedselproductie en doelen voor natuur, water en klimaat. De gemeente Vijfheerenlanden wil dit voor haar grondgebied verder invullen met eigen beleid, bijvoorbeeld op het gebied van landschapsontwikkeling, recreatie, energie, klimaatadaptatie, vrijkomende agrarische bebouwing en sociaaleconomische ontwikkeling. De landbouwvisie moet antwoord geven op de vraag: 1) Op welke manier kan een sociaal-economisch duurzame landbouw1 in de Vijfheerenlanden een optimale balans vinden tussen: a. Voedsel produceren. b. Andere en soms nieuwe functies in het landelijk gebied. c. Bijdragen aan beheer en beleven van natuur, water en landschap. d. Beperken van emissies uit de bedrijfsvoering en landgebruik. 2) Welke ontwikkelingen moeten we op welke plekken koesteren, stimuleren of ombuigen? 3) Welke rol de gemeente Vijfheerenlanden daarbij wil én kan spelen.

Volgens gegevens die het Kadaster heeft verzameld zijn er 221 landbouwbedrijven in de Vijfheerenlanden en die benutten en beheren samen 9355 ha landbouwgrond. Daarvan is 67% in eigendom en de rest is vooral pacht. 60% van de ondernemers is jonger dan 50 of heeft een opvolger. Voor 40% van de bedrijven is dat nog niet zeker.

1

Denk aan welvaart en welzijn: gezondheid, veiligheid, identiteit, arbeid en vrije tijd van mensen en de leefbaarheid van het platteland in het algemeen 3

2.

BELEIDSINHOUDELIJKE VERTREKPUNTEN

2.1.

Nationaal programma landelijk gebied (NPLG)

Het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) valt onder de Nationale Omgevingsvisie en is een beleidsprogramma van: • Het ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). • Het ministerie van Infrastructuur en Water (IenW). • Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK).

2.2.

Visie Landbouw Utrecht 2018

De provincie streeft naar een maatschappelijk gewaardeerde én vitale en duurzame landbouw. Een landbouw die circulair, natuurinclusief en klimaatneutraal is en zeker ook economisch rendabel: landbouw met perspectief dus. De provincie Utrecht wil dat de landbouw in 2025 voedsel produceert, het landschap open en groen houdt, bijdraagt aan milieudoelen en inspeelt op de vraag naar rust, ruimte en beleving. Belangrijke uitgangspunten zijn de nadruk op eigen verantwoordelijkheid en ruimte voor ondernemerschap. De provincie geeft de boer ruimte om eigen keuzes te maken. Ze beïnvloedt deze als dat nodig is voor bijvoorbeeld landschap, natuur of dierenwelzijn. De provincie gaat nieuwe visie opstellen die beter aansluit bij de opgaven van het NPLG.

2.3.

U10 Integraal Ruimtelijk Perspectief

In 2021 hebben de Utrechtse gemeenten vanuit U10 het Integraal Ruimtelijk Perspectief 2021-2040 vastgesteld. De ondertitel ‘gezond leven in een stedelijke regio voor iedereen’ roept de vraag op: welke plek en rol is er voor de landbouw in een stedelijke regio? De transitie naar circulaire, biodiverse en economisch rendabele landbouw maakt daar onderdeel van uit. Evenals voldoende ruimte voor water en een nieuwe balans tussen natuur en recreatie.

2.4.

Omgevingsvisie Vijfheerenlanden

Op dit moment werkt de gemeente Vijfheerenlanden aan een omgevingsvisie. Deze omgevingsvisie neemt het Integraal Ruimtelijk Perspectief van de U10 als uitgangspunt en vult deze verder in.

2.5.

Landschapsvisie VHL 2040

De landschapsvisie is de eerste stap in het komen tot een beleid gericht op een goede balans tussen landbouw, natuur, waterbeheer, bodemdaling, recreatie, het opwekken van duurzame energie en alle andere belangen die spelen in het landelijk gebied. De landschapsvisie is ervoor bedoeld om al deze ontwikkelingen op elkaar af te stemmen en ervoor te zorgen dat de kwaliteiten van het landschap daarbij behouden of versterkt worden. De landschapsvisie is door het College van B&W vastgesteld en nog niet door de Gemeenteraad. De landschapsvisie is eerder in de bestuurlijke route gebracht. Op basis van het coalitieakkoord is ervoor gekozen de landschapsvisie gecombineerd met het startdocument voor de op te stellen landbouwvisie aan de raad voor te leggen. Inmiddels zijn we als gemeente in gesprek met agrariërs in onze gemeente over transitie naar verduurzaming van de landbouw en over de totstandkoming van de landbouwvisie voor ons gebied.

4

3.

PROCES VAN OPSTELLEN EN VASTSTELLEN VAN DE LANDBOUWVISIE

De landbouwvisie wordt vastgesteld door de Gemeenteraad van de gemeente Vijfheerenlanden. Parallel aan dit traject werkt de provincie de gebiedsgerichte aanpak voor het NPLG uit. Deze trajecten worden zoveel als mogelijk op elkaar afgestemd. Gemeente Molenlanden en Vijfheerenlanden streven naar een gezamenlijk, zoveel mogelijk afgestemd Uitvoeringsprogramma Landelijk Gebied voor de AlblasserwaardVijfheerenlanden. Waarbij ook afstemming plaatsvindt met de uitvoering van maatregelen door provincie Utrecht en Zuid-Holland voor de opgaven van het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Het opstellen van de landbouwvisie bestaat uit de volgende stappen: • Huidige situatie in beeld brengen: veel informatie over de bestaande situatie op het gebied van natuur, stikstof, water en klimaat komt beschikbaar in het NPLG traject van provincie en Het Rijk. Vanuit de gemeente wordt daaraan informatie aan toegevoegd vanuit de beleidstrajecten in Hoofdstuk 3. In het participatietraject vullen stakeholders deze informatie aan en kunnen ze om aanvullende informatie vragen. • De gewenste situatie in beeld brengen: veel informatie over de gewenste situatie en de opgaven komen vanuit het NPLG traject van provincie en Het Rijk. Vanuit de gemeente wordt daaraan informatie aan toegevoegd vanuit de beleidstrajecten in Hoofdstuk 3.

In het participatietraject vullen stakeholders deze informatie aan en kunnen ze om aanvullende informatie vragen. • Opties en argumenten voor en tegen opties (maatregelen, maatregelpakketten) in beeld: in het participatietraject verzamelen we alle relevante opties en argumenten en beschrijven die in samenhangende informatiebladen. • Keuzes maken: wegen van argumenten voor en tegen opties. Het College komt met een voorstel voor een of meerdere voorkeursopties voor maatregelen en legt dit ter besluitvorming voor aan de Gemeenteraad.

5

4.

PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE

Participatie is gericht op het meedenken van de stakeholders bij het opstellen van de Landbouwvisie gemeenten Vijfheerenlanden en om af te stemmen en op te trekken met de provincie Utrecht die in dezelfde periode werkt aan het Gebiedsplan voor het Utrechtse Uitvoeringsprogramma Landelijk Gebied. Om stakeholders in staat te stellen om mee te denken moeten we ze goed informeren en de tijd geven om zich inhoudelijk te verdiepen en waar nodig zelf advies van onafhankelijke experts in te winnen. Voorafgaand aan het opstellen van dit startdocument is samen met de afdeling communicatie een stakeholderanalyse uitgevoerd om de belanghebbenden die invloed kunnen hebben of invloed kunnen ondervinden van de visie in beeld te brengen (zie bijlage). Bij de ambtelijke begeleidingsgroep zal een medewerker communicatie aansluiten en deze zal een communicatieplan opstellen. Hieronder doen we een voorstel voor de manier waarop we deze stakeholders willen betrekken, waarbij we deelnemers vooral vragen om mee te denken. Hoofdboodschap participatie Help mee om een goede Landbouwvisie te maken door jouw kennis, manier van kijken, vragen en ervaring in te brengen. De besluitvorming over de Landbouwvisie ligt bij de gemeente. Het staat alle stakeholders vrij om via de gangbare besluitvorming hun belang in te brengen; naast hun betrokkenheid in het participatietraject.

Meedenken betekent dus niet persé instemmen met de Landbouwvisie. We stellen de Landbouwvisie op in een participatietraject met de volgende stakeholders: • Werkgroep Landbouw: bestaat uit Agrariërs die zich hiervoor opgeven bij landbouw@vijfheerenlanden.nl en deze groep bestaat uit melkveehouders, fruittelers en andere agrarische ondernemers. . We overleggen nog met ketenpartijen zoals toeleveranciers en afnemers over hun betrokkenheid. De werkgroep Landbouw adviseert provincie en gemeente gevraagd en ongevraagd over stukken die in het kader van de gemeentelijke landbouwvisie en provinciale programma Landelijk Gebied worden opgesteld en adviseert ook over waar plannen van gemeente en provincie elkaar versterken en waar op boerenerf tegenstellingen ontstaan. Dit betekent dat de werkgroep uitgenodigd en in staat gesteld wordt en: o Op onderdelen zelf aan de slag gaat, gefaciliteerd door gemeente en provincie. o Kennis en kunde inbrengt, knelpunten benoemt, oplossingsrichtingen of ervaringen uit pilots inbrengt. o De verbinding verzorgt met de achterban. Men zit er op persoonlijke titel in, geen formeel mandaat. Maar zij helpen gemeente en provincie met de communicatie / gesprek met de agrariërs in het gebied. o Positief kritisch naar het geheel kijkt.

Samen werken aan een oplossing, waarbij echt wel de verschillende kanten van het spectrum worden belicht maar wel gericht wordt op samen een oplossing vinden. o Afstemt met en ketenpartijen de gelegenheid geeft advies te geven. Met ketenpartijen bedoelen we bijvoorbeeld loonwerkers, mechanisatiebedrijven, toeleveranciers van mest, voer en gewasbeschermingsmiddelen, veeartsen, banken en afnemers van landbouwproducten. • Gebiedsplatform Alblasserwaard-Vijfheerenlanden: het Gebiedsplatform vertegenwoordigt 22 maatschappelijke organisaties in de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. Dit zijn LTO Noord afd. Alblasserwaard Vijfheerenlanden, Het Zuid-Hollands Landschap, Den Hâneker, Historisch Overleg Alblasserwaard-Vijfheerenlanden, Archeologische Werkgemeenschap Nederland afdeling Lek- en 6

•

•

Merwestreek, Natuur- en Vogelwacht “De Alblasserwaard”, Natuur- en Vogelwacht “De Vijfheerenlanden”, Boerderij&Erf, Stichting Knotgroep Giessen en Lek, Vereniging Hoogstamfruit Groene Hart, Stichting tot Instandhouding van Molens in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden, drinkwaterbedrijf Oasen, Stichting Streekcentrum ‘Het Liesvelt’, Stichting Vrije Recreatie, Vrouwen van Nu, Regionale gemalenstichting, Agrarisch Jongeren Kontakt, VVV Zuid-Holland Zuid, Historische Vereniging ‘Het Land van Brederode”, Overlegorgaan Watersportvereniging Alblasserwaard. Via dit netwerk kunnen we dus betrokkenen met een breed spectrum aan belangen en invalshoeken laten meedenken bij het opstellen van de Landbouwvisie en het Gebiedsplan. Ambtelijke begeleidingsgroep: bestaat uit de gemeente Vijfheerenlanden, provincie Utrecht, waterschap Rivierenlanden, Staatsbosbeheer, LTO-Noord, Agrarisch Collectief AlblasserwaardVijfheerenlanden. Via deze ambtelijke begeleidingsgroep wordt tevens de gemeentelijke inbreng voor het op te stellen provinciaal gebiedsprogramma ambtelijk ingebracht. Regiegroep NPLG Alblasserwaard-Vijfheerenlanden: de regiegroep NPLG AlblasserwaardVijfheerenlanden heeft als doel binnen het gebied af te stemmen tussen provincies, gemeenten en maatschappelijke organisaties.

De regiegroep richt zich op het landelijk gebied in het algemeen en opstellen Gebiedsplan Alblasserwaard voor de provincie Zuid-Holland en Gebiedsplan Vijfheerenlanden voor de provincie Utrecht. De regiegroep heeft de rol van meedenken en bestaat uit ambtelijke en bestuurlijke vertegenwoordigers van provincies Utrecht en Zuid-Holland, gemeenten Molenlanden en Vijfheerenlanden, Den Hâneker, Agrarisch Collectief, BlauwZaam, Gebiedsplatform, OASEN, waterschap Rivierenland, Agrarisch Jongeren Kontakt, LTO-Noord, Rabobank, Groene Cirkels Kaas en Bodemdaling.

7

5.

STAPPENPLAN EN TUSSENPRODUCTEN

Onderstaande tabel beschrijft het participatie en het bestuurlijke traject. De voortgang van het maken van de Landbouwvisie hangt samen met landelijke en provinciale ontwikkelingen (Landbouwakkoord, voortgang NPLG en Utrechtse invullingen in Provinciaal Programma Landelijk Gebied) en zal in de loop van de tijd concreter kunnen worden ingevuld. Planning

Stap en product

Loopt al vanuit NPLG

Stap 1 Huidige situatie in beeld Stap 2 Gewenste situatie in beeld Product: Concept Informatiebladen bestaande en gewenste situatie in beeld

e

1 kwartaal 2023

Informatiemarkt bestaande en gewenste situatie Tussenproduct: aangescherpte informatiebladen en een lijst van onderwerpen waar bestuurlijke keuzes voor nodig zijn. IJkmoment: UPLG / Gebiedsplan en Landbouwvisie Product: Informatiebladen Bestaande en gewenste situatie gereed voor behandeling in de werkgroep landbouw Informeren en beeldvorming College Product: Informatiebladen bestaande en gewenste situatie in beeld

e

2 kwartaal

Stap 3 Opties (bijvoorbeeld maatregelen) Stap 4 Argumenten Product: Concept Informatiebladen Opties en argumenten Informatiemarkt: opties en argumenten Product: Informatiebladen Opties en argumenten gereed voor behandeling in de werkgroep IJkmoment: UPLG / Gebiedsplan en Landbouwvisie Stap 5 Keuzes maken (Informeren en beeldvorming College) Product: Keuze voorkeursopties en argumenten waarom deze wenselijk zijn Schrijven visie

Juli 2023 en verder

Product: Concept Landbouwvisie Concept Landbouwvisie naar college B&W Concept Landbouwvisie naar gemeenteraad

December 2023

Opleveren concept uitvoeringsprogramma

8

6.

BUDGET

Voor het maken van de Landbouwvisie en het bijbehorende uitvoeringsplan is EUR 50.000,- gereserveerd. Vanuit dit budget wordt het participatietraject betaald en worden experts ingehuurd om inhoudelijk en met teksten bij te dragen aan de Informatiebladen en tijdens Informatiesessies antwoord op vragen te geven. De provincie Utrecht draagt vanuit de opgave voor het NPLG bij aan het opstellen van de Informatiebladen en informatiebijeenkomsten.

9

7.

PROJECTORGANISATIE EN BENODIGDE CAPACITEIT

De inzet van ambtelijke capaciteit vanuit Team Ruimtelijke Ontwikkeling en een communicatieadviseur voor begeleiding en ondersteuning opstellen Landbouwvisie. Deze inzet valt binnen de reguliere uren. Vanuit de RMA wordt het schrijven van de Landbouwvisie en afstemmen met de Alblasserwaard / provincie Zuid-Holland getrokken door de Regisseur Landschap en wordt vanuit de RMA gedekt.

Ambtelijk opdrachtgever

Bestuurlijk opdrachtgever

Ambtelijk opdrachtnemer & Ambtelijke werkgroep

Rol

Wie

Functie

Bestuurlijke opdrachtgever

Ton van Maanen

Wethouder Landbouw

Ambtelijke opdrachtgever

Stefan Vreeburg

Directeur

Ambtelijke opdrachtnemer

Govert-Jan Versluis

Strategisch adviseur landelijk gebied

10

BIJLAGE: STAKEHOLDERS EN DE MANIER WAAROP ZE KUNNEN MEEDOEN Stakeholders en actoren (organisaties en personen)

Hoe

Gemeente Vijfheerenlanden

Meedenken, meewerken en meebeslissen (via ambtelijke begeleidingsgroep) en besluitvormig College B&W en de Gemeenteraad over vaststellen Landbouwvisie

Provincie Utrecht

Meedenken, meewerken en via ambtelijke begeleidingsgroep afstemmen Landbouwvisie en UPLG en afstemmen besluitvormig over UPLG door GS en PS. Faciliteren (zoals ontwikkelen van instrumentarium)

Waterschap Rivierenland

Meedenken, meewerken en meebeslissen waar het om water gaat in ambtelijke begeleidingsgroep en via besluitvorming Dagelijks en Algemeen Bestuur

Provincie Zuid-Holland

Meedenken tijdens bijeenkomsten Regiegroep

Gemeente Molenlanden

Meedenken tijdens bijeenkomsten Regiegroep

Staatsbosbeheer

Meedenken

OASEN Drinkwaterbedrijf

Meedenken via Gebiedsplatform en Regiegroep

NAJK

Meedenken via werkgroep landbouw, informatiebijeenkomsten, Gebiedsplatform en Regiegroep

LTO-Noord

Meedenken via werkgroep landbouw, informatiebijeenkomsten, Gebiedsplatform en Regiegroep

Nederlandse Fruittelers Organisatie

Meedenken via werkgroep landbouw en informatiebijeenkomsten, verder via LTO-Noord

Agrarisch Collectief Alblasserwaard-Vijfheerenlanden

Meedenken via werkgroep landbouw, informatiebijeenkomsten, Gebiedsplatform en Regiegroep

Den Hâneker

Meedenken via werkgroep landbouw, informatiebijeenkomsten, Gebiedsplatform en Regiegroep

Stichting BlauwZaam

Meedenken via werkgroep landbouw informatiebijeenkomsten, Gebiedsplatform en Regiegroep

Gebiedsplatform Alblasserwaard-Vijfheerenlanden

Meedenken via informatiebijeenkomsten, Gebiedsplatform en Regiegroep

Staatsbosbeheer

Meedenken via informatiebijeenkomsten en enkele gesprekken

Zuid-Hollands Landschap

Meedenken via informatiebijeenkomsten en enkele gesprekken

Natuur- en Vogelwacht Vijfheerenlanden

Meedenken via informatiebijeenkomsten en enkele gesprekken

Banken (vooral Rabobank)

Meedenken tijdens enkele individuele gesprekken

Regiegroep NPLG Alblasserwaard-Vijfheerenlanden

Meedenken via bijeenkomsten Regiegroep

Yuverta Onderwijs (o.a. in Ottoland)

Meedenken tijdens enkele individuele gesprekken

De Zuivelketen

Meedenken tijdens enkele individuele gesprekken

Agrarische ondernemers

Meedenken via werkgroep landbouw en informatiebijeenkomsten

Ketenpartijen Landbouw: zoals toeleveranciers, adviseurs,

Meedenken via informatiebijeenkomsten en enkele gesprekken

banken, afnemers

11