Bijlage 3 - Participatieverslag, gebiedsvisie Leerdam en omgeving

Gebiedsvisie Leerdam en omgeving

Tussentijds participatieverslag Mei 2025

Inhoud Dit verslag beschrijft de participatieactiviteiten die georganiseerd zijn om input op te halen voor de Nota van Uitgangspunten voor Leerdam en omgeving. Dat zijn de volgende activiteiten:

1. Klankbordgroep Sessie 1 (10 april 2025) 2. In gesprek met ouders bij de zwemles (6 mei 2025)

3. Les met jongeren op Het Heerenlanden (9 mei 2025)

4. Ondernemersbijeenkomst (14 mei 2025)

5. Digitale enquête (14 april t/m 11 mei 2025)

Participatieplan – Gebiedsvisie Leerdam

2

Participatieactiviteiten

1. Klankbordgroep Sessie 1 Datum: donderdag 10 april 2025 van 19:00 – 21:30 uur Locatie: Stichting Noorderberg, Leerdam Gesproken met: 9 vertegenwoordigers van Leerdam (in totaal zijn er 13 klankbordgroepleden, waarvan 9 konden bij Sessie 1) Doel: kennismaken, informeren over het proces van de gebiedsvisie, en kansen en uitdagingen voor de toekomst van

Leerdam ophalen Vorm: presentatie over de kansen en uitdagingen voor de toekomst van Leerdam en het doel van de klankbordgroep. Reageren op een kaart van Leerdam en in gesprek gaan over kansen en uitdagingen aan de hand van de thema’s: wonen, werken, ontmoeten, bewegen, ontspannen en groen.

‘Angst voor alleen maar meer, het moet ook anders!’ Participatieplan – Gebiedsvisie Leerdam

4

1. Klankbordgroep Sessie 1 Wonen

▪

Veel groen in Leerdam Oost

Bewegen

▪

Doorstroming woningmarkt stimuleren

▪

Veel sport mogelijkheden

▪

Meer woonvormen toevoegen

▪

Geen sport/bewegingsmogelijkheden voor ouderen

▪

Een betere mix van verschillende culturele achtergronden in

▪

Veilige route naar tennis

de wijken

▪

Verdere vergroening aan de randen

▪

Behoefte aan woningen voor alleenstaande starters

▪

Betere verbindingen voor wandelaars

▪

Behoefte aan coöperatief wonen (voor ouderen)

▪

Ontmoetingsplek voor ouderen is nodig

▪

Behoefte aan bouwen voor ouderen met ontmoetingsplek in appartementengebouw

Werken

Ontspannen ▪

Restaurants fijne plek om mensen te ontmoeten

▪

Groen, rust en ruimte

Glasfabriek is van oudsher een grote werkgever voor Leerdam

▪

Glaspark voor iedereen

en omgeving

▪

Aantrekkelijker maken van de kademuur bij De Houtloods

▪

Starterswoningen bouwen in Nieuw Schaik

▪

Feel Fit is verouderd

▪

Warmte van de glasfabriek gebruiken voor zwembad Feel Fit

▪

Winkels en horeca zijn niet aantrekkelijk

▪

Veel leegstand op industrieterrein Nieuw Schaik

▪

Meer mixen van soorten

▪

voorzieningen centrum Bereikbaarheid ▪

Glasfabriek: goed bereikbaar via de weg voor vrachtwagens en via de Linge met de boot

▪

Groen fietspad aanleggen (voorbeeld: Zaltbommel)

▪

Te smalle fietspaden

▪

Oversteekpunt Lingebrug voor fietsers

▪

Veel shoarmatenten

▪

Glasmuseum is niet in de buurt van Glasblazerij en De Houtloods

‘Lokale ondernemers in de buurt zijn prettig en ook nog tegen een eerlijke prijs’

5

2. In gesprek met ouders bij de zwemles Datum: dinsdag 6 mei 2025 van 15:30 – 18:00 uur Locatie: Feel Fit zwembad, Leerdam Gesproken met: ouders van (jonge) kinderen die voorbij kwamen uit de zwemles Doel: ophalen kansen en uitdagingen voor de toekomst van Leerdam bij ouders Vorm: reageren op de kaart door te vragen naar fijne plekken, minder fijne plekken en missende plekken in Leerdam. De fysieke kaart als gespreksopener en een kleurplaat voor kinderen.

‘We komen van buiten Leerdam naar het centrum voor de voorzieningen’ 6

2. In gesprek met ouders bij de zwemles Fijne plekken

▪ Eigen huis, tuin en straat werden benoemd als fijne plekken om met familie en vrienden af te spreken.

▪ Natuurtuin Varsseveld en kinderboerderij Hestia’s Hof zijn fijne

▪ ▪ ▪

plekken om met kinderen naartoe te gaan. Het centrum wordt vaak aangegeven als fijne, gezellige plek waar inwoners naartoe gaan om boodschappen te doen voor de winkels. Het zwembad wordt veel gebruikt en heeft een regiofunctie. Leerdam heeft verschillende rustige en groene plekken voor ontspanning

▪ De Linge is een fijne zwemplek voor gezinnen en jongeren. ▪ Het groene en open landschap om Leerdam heen met fiets - en

Missende plekken

▪ Een koffietentje bij de kinderboerderij of speeltuinen ▪ Gezellige terrassen en restaurants in het centrum, hiervoor gaan ▪

inwoners vaak naar buiten Leerdam. Vaker wordt benoemd dat een schoenenwinkel voor kinderen mist

▪ Meer calisthenics plekken(sporttoestellen in de openbare ruimte) ▪ Een basketbalveld mét basketbalnet ▪ Een pannaveldje ▪ Een jongerencentrum of gamehal waar jongeren elkaar binnen kunnen ontmoeten

▪ Een buitenzwembad ▪ Kleinschalige bedrijfsruimte

wandelpaden wordt gewaardeerd. Minder fijne plekken ▪ Ouders noemden vaak dat de speeltuinen in Leerdam verouderd en te klein zijn, dat geldt ook voor de kinderboerderij. Speeltuinen in andere dorpen in de omgeving worden als fijner ervaren.

▪ Ouders zien op verschillende plekken in Leerdam uitdagingen op ▪

het gebied van verkeer. De doorstroming is slecht en er zijn onveilige verkeerssituaties. Het winkelaanbod in het centrum is niet (meer) aantrekkelijk en kent te weinig variatie.

▪ Het zwembad is verouderd en nodig toe aan vernieuwing en uitbreiding.

‘Er is geen grote speeltuin en kinderboerderij, dat is erg jammer’ Participatieverslag – Gebiedsvisie Leerdam

7

3. Les met jongeren op Het Heerenlanden Datum: vrijdag 9 mei 2025 van 8:30 – 10:00 uur Locatie: Het Heerenlanden College Gesproken met: 18 jongeren van 13 en 14 jaar Doel: ophalen hoe jongeren denken over de toekomst van Leerdam Vorm: presentatie over: wat doet een stedenbouwkundige? en reageren op de kaart van Leerdam. De jongeren hebben hun dagelijkse routes getekend en we hebben gesproken over veel gebruikte, missende plekken en hoe jongeren van A naar B komen in Leerdam.

’Het is vaak saai. We willen meer dingen om te doen’ 8

3. Les met jongeren op Het Heerenlanden Veel gebruikte plekken

▪ In het centrum voor een ijsje ▪ Rondom het centrum rondje lopen ▪ In West naar speeltuintjes, om buiten te zijn ▪ De Natuurtuin Varsseveld in het weekend ▪ In Oost schaatsen in de winter ▪ Varen met een rubberboot bij Wilna ▪ Richting Nieuwe Vliet voor hardlopen ▪ De Wiel of de Linge om te zwemmen ▪ Sporten en zwemmen bij Feel Fit ▪ Naar de voetbalclubs (bijvoorbeeld Leerdam Sport) om te ▪ ▪

voetballen of iets te drinken In het centrum Café M’n moeder om iets te drinken op het terras Afhaalrestaurants en supermarkt in het centrum of bij het Europaplein om iets te eten te halen en elkaar te ontmoeten

▪ Pannakooi in Leerdam Noord ▪ Monkey Town als bijbaantje en om te ontmoeten ▪ Omliggende dorpen om voetbalclubs, McDonalds en bij vrienden thuis af te spreken

▪ Zondag naar de Pauluskerk ▪ Anadolu moskee op vrijdag

Missende plekken

▪ Meer en grotere winkels (sieraden en kleding) en/of beter winkelcentrum

▪ Een bioscoop ▪ Een buiten zwembad ▪ Beter basketbalveld (met net) ▪ Picknicktafels om af te spreken met vrienden ▪ Een park ▪ Een kermis (was er vroeger wel) of attractiepark ▪ McDonalds ▪ Terras waar je kunt zitten zonder te betalen ▪ Buurtcentrum met PlayStation, poolen en darten ▪ Pannaveldje Van A naar B ▪ Met de (elektrische) fiets of auto naar school

▪ Met de (elektrische) fiets of auto naar sporten ▪ Ov wordt weinig gebruikt want is te duur ▪ Binnen Leerdam veel lopend ▪ Met de bus naar Utrecht om te winkelen (als het mag van ouders)

▪ Jongeren worden veel met de auto gebracht

‘Kunnen er meer bijbaantjes?’ Participatieverslag – Gebiedsvisie Leerdam

9

4. Ondernemersbijeenkomst Datum en tijd: donderdag 14 mei 2025 van 10:00 – 12:00 uur Locatie: Van der Wal Interieur, op bedrijventerrein Nieuw Schaik Gesproken met: 20 ondernemers uit Leerdam Doel: ophalen hoe ondernemers denken over de toekomst van het bedrijventerrein Nieuw Schaik, het Europaplein en Leerdam Vorm: Een presentatie over de verschillende thema’s die terug komen in de Nota van Uitgangspunten. Reageren op de kaart en in gesprek gaan over bedrijventerrein Nieuw Schaik en het Europaplein.

‘Bedrijventerrein Nieuw Schaik zit op slot’

10

4. Ondernemersbijeenkomst Prettig ondernemen in Nieuw Schaik

Het Europaplein

▪ Verkeersproblematiek: veiligheid, parkeerplekken, en

▪ ▪ ▪

▪ Op het Europaplein is een goede mix aan winkels en

doorstroom. Dit heeft invloed op de bedrijven. Maatwerk parkeernorm voor mogelijk uitbreidingen Knelpunt: lokale vs. regionale bedrijven Leerdammers Elke vierkante meter wordt gebruikt. Slim kijken hoe de

▪ ▪

verschillende (openbare) ruimte behoefte allemaal voorzien kunnen worden. Waterinfiltratie lastig door veenbodem (bodemdaling) Meer ruimte optimaal benutten (groene randen) Ruimtegebrek en parkeerprobleem

▪ ▪ ▪ ▪ Ondernemers zien kansen voor andere toevoer energie ▪

maar dit is niet mogelijk Ondernemers willen creatief denken maar lopen tegen praktische zaken gemeente aan Zorg voor mogelijkheid groei

boodschappen te doen niet om te winkelen

▪ Toevoegen van een verblijfsplek aan het plein of in de plint ▪

(zoals een eetcafé of terras) zou fijn zijn, maar kan niet omdat het Europaplein niet mag uitbreiden Bij de bouw van Broekgraaf is goed nagedacht over hoe het voorzieningenniveau op het Europaplein kon meegroeien

▪ Met het stoppen van de subsidie van de gemeente kwam

▪ ▪ Investeren in herontwikkeling maar verschillende eigenaren maakt het lastig

voorzieningen Er komen veel mensen van buiten Leerdam naar het Europaplein Het Europaplein is een plek waar mensen komen om

een einde aan het evenement ‘Eetse’ waar allerlei bewoners van Leerdam West samen avondeten op het Europaplein. Het is jammer dat dat er niet meer is, want dat was een verbindende activiteit voor bewoners met verschillende culturele achtergronden.

‘Op het Europaplein zorgen we voor een goede mix aan winkels en voorzieningen’

Participatieverslag – Gebiedsvisie Leerdam

11

4. Ondernemersbijeenkomst Werken in de buurt

▪ Parkeren geen eis als bedrijf dat gedraaid wordt naar woning ▪ Groei inwoners betekent groei arbeidsplaatsen ▪ Sluiten bedrijfsverzamelgebouwen aan bij wat er nodig is? ▪ Geen ruimte beschikbaar voor nieuwe bedrijven ▪ Positief verrast door ICT aanbod in Leerdam ▪ Bocht op de Zeiving kan vrachtwagen niet maken ▪ Nieuw Schaik: Selectief op type bedrijf ▪ Leerdammers zorgen voor elkaar, lokale werkplekken Veilig van A naar B

▪ Werken binnen de stad zorgt voor druk op de wegen ▪ Problemen bij de N484 door verkeersdrukte ▪ Het verkeer belemmert de bereikbaarheid voor recreatie en sport van buiten Leerdam

▪ Treinstation is een pluspunt want werknemers kunnen Leerdam ▪

gemakkelijk bereiken Fietsen en lopen heel gevaarlijk bij de Glasfabriek

Voorzieningen voor iedereen ▪ Het Europaplein is een ontmoetingsplek voor de buurt

▪ Catering eten/drinken makkelijk halen in de binnenstad ▪ Het gemak van online bestellen leidt tot veel verkeersbewegingen Frietkraam op vrijdag in Nieuw Schaik wordt veel gebruikt Flexplekken

▪ ▪ ▪ Goede samenwerking met ROC Nieuwegein en MBO

Robuuste leefomgeving

▪ Nieuw Schaik: wat kunnen we samen? Laden van auto? Geen ruimte voor gezamenlijk parkeren

▪ Het Europaplein: wateroverlast ▪ Restwarmte van de glasfabriek combineren met zwembad ▪ Binnenstad stankoverlast door riolering (hoogteverschil) ▪ Voordelen van eigen energie opwekken niet rond te krijgen Recreëren in eigen stad ▪ Aan de Linge leuk om te recreëren, rondje te lopen ▪ Wandelen langs de Linge kan beter

▪ Potentie voor recreatie is er maar de bereikbaarheid en aantrekkelijkheid is niet voldoende

▪ Kijk ook naar het onderzoek van Tussen Lek en Linge over recreëren in Leerdam

▪ Bij het Galgenwiel (bij Asperen) prachtig fietsstukje aangelegd ▪ Galgenwiel fantastisch gebied met kinderen ▪ Het Galgenwiel meer benutten voor zwemmen, beter ▪

ontwikkelen, extra horeca of haven? De kinderboerderij zit op een weggestopte plek

Mozaïek van wonen ▪ Het Eiland en winkelcentrum Noord sluiten goed op elkaar aan ▪ Kleurrijk wonen kijkt goed waar renovatie nodig is ▪ Upgrade van Leerdam West met bouw Broekgraaf

Culemborg voor stageplekken

▪ Presentatie ruimtes met catering ▪ Recreëren in eigen stad 12

5. Digitale enquête Data: maandag 14 april t/m zondag 11 mei 2025 Locatie: via de projectpagina (https://www.vijfheerenlanden.nl/projecten/gebiedsvisieleerdam-en-omgeving)

Promotie: met flyers en posters op veelbezochte plekken in Leerdam (zie afbeelding), een oproep in Het Kontakt, via de social media kanalen van de gemeente en via de Whatsapp- en Facebookgroepen van de leden van de klankbordgroep en de wijkambassadeur

Ingevuld door: ± 210 bewoners, ondernemers en andere betrokkenen in Leerdam en omgeving: ▪ Ongeveer de helft man, de helft vrouw ▪ Verschillende leeftijden (19-29 jaar: 11%, 30-49 jaar: 36%, 50-69 jaar: 37%, 70-89 jaar: 12%) ▪ Uit verschillende wijken van Leerdam en deels uit

Oosterwijk Doel: kwaliteiten en opgaven in Leerdam ophalen bij Leerdammers Vorm: met meerkeuze en open vragen werd bevraagd wat Leerdammers wat fijne en minder fijne plekken vinden in Leerdam. En wat zij vinden dat er goed gaat en wat er verbeterd kan worden met betrekking tot de verschillende thema’s uit de gebiedsvisie (wonen, werken, ontmoeten, sport en recreatie, en groen).

Participatieverslag – Gebiedsvisie Leerdam

5. Digitale enquête Hieronder een samenvatting van de resultaten van de digitale enquête. In de bijlage is een overzicht van alle resultaten te vinden. Favoriete plekken

▪ Thuis (rust, gezelligheid, comfort) ▪ De binnenstad, Zuidwal en het Hofje van Aerden ▪

▪

(boodschappen, winkelen, ontmoeting) Natuur (rondom huis, langs de Linge, Recht van ter Leede, Diefdijk, natuurgebieden) (wandelen, fietsen, uitzicht, rust) Sportclubs en -locaties (Glaspark, tennis-, voetbal-, hockeyclub)

▪ ▪

(sporten, ontmoeten, kijken naar je kinderen terwijl ze sporten) Stadspodium GO (cultuur, evenementen en ontmoeting) Natuurtuin Varsseveld (plek voor gezinnen)

Ontmoeten en activiteiten ▪ Respondenten ontmoeten vrienden, familie en nieuwe mensen en doen leuke dingen: vooral thuis, of bij cafés, restaurants, winkels, sportvereniging, kerk/moskee/synagoge, op straat of in

▪

▪ Meer plekken waar je (ook ‘s avonds) iets leuks kan doen, drinken of vrienden ontmoeten (zonder lid te hoeven zijn)

▪ Aanbieden (creatieve) cursussen voor volwassenen ▪ Organiseren sociaal-maatschappelijke activiteiten ▪ Bioscoop en/of theater toevoegen

(cultuurhistorische waarden, gezelligheid, ontmoeting) Horeca en terrassen, Glasblazerij en De Houtloods (eten, drinken, gezelligheid)

▪ Winkels in het centrum, op het Europaplein, en de markt ▪

Ontmoeten en activiteiten (vervolg)

de natuur buiten de stad Daarvoor blijven zij vaak in de buurt of gaan ze naar de binnenstad. Of ze gaan naar Utrecht of Gorinchem. In Leerdam zouden zij graag meer ontmoeting willen door: ▪ Meer plekken en activiteiten voor jongeren

▪ Meer buurthuizen met activiteiten voor jong en oud ▪ Meer hoogwaardige horeca en terrassen (voor leeftijd 25 ▪

– 45 jaar, maar ook voor ouderen) Meer koffietentjes (ook bij speeltuinen of met speelhoek)

Wonen ▪ Respondenten vinden wonen in hun buurt fijn vanwege goed

▪

contact met hun buren, omdat ze makkelijk overal komen vanuit huis en een veilig gevoel. Ook veel groen, voorzieningen dichtbij en rust en stilte in de buurt worden gewaardeerd. Er is grote vraag naar betaalbare woningen (ook voor jongeren, ouderen of waar verschillende leeftijden samen wonen

Verbeteringen werken ▪ Meer ruimte voor (ambacht en maak)bedrijven ▪ Meer banen

▪ Lokaal werken stimuleren ▪ Banen in zorgverlening stimuleren (inspelen op vergrijzing) ▪ Verbeteren staat bedrijventerrein en binnenstad, geluid/stank industrie verminderen Bedrijventerrein verder laten groeien (het is vol)

▪ ▪ Meer maatschappelijke bedrijvigheid ▪ Leer-/werkplekken zichtbaarder maken ▪ Rustige werk-/studieplekken en inspirerende co-working spaces ▪

voor ZZP’ers toevoegen Kleinere ondernemers en samenwerking stimuleren 14

5. Digitale enquête Hieronder een samenvatting van de resultaten van de digitale enquête. In de bijlage is een overzicht van alle resultaten te vinden. Verbeteringen sport en recreatie

▪ Meer speeltuinen, en opknappen verouderde speeltuinen, meer speeltoestellen en zitgelegenheid toevoegen

▪ Meer plek voor recreatie langs de Linge (bijv: ligstrandje) ▪ Meer veilige zwemplekken buiten en/of buitenzwembad terug ▪ Meer plekken om te wandelen en plekken om uit te rusten tijdens het wandelen Meer plekken om te ontspannen in het groen Veiligere fietsroutes naar de sport Meer aanbod en meer betaalbare sport Opknappen sporthal en zwembad (Feel Fit)

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ Tennis- en padelvereniging uitbreiden ▪ Glaspark uitbreiden met hockeyveld, groter clubhuis, meer parkeren

▪ Voetbalveldjes met kunstgras en/of betere afwatering ▪ Klimhal toevoegen ▪ Korfbal toevoegen Verbeteringen groen ▪ Meer groen en water in de buurten ▪ Meer vrolijk/kleurrijke bloemen en planten

▪ Meer bomen ▪ (Groot) park toevoegen om te wandelen ▪ Toevoegen pluktuin, moestuin, buurttuin ▪ Beter onderhoud ▪ Behoud cultuurhistorisch landschap

Verbeteringen verkeer en veiligheid

▪ Meer veilige fiets- en wandelpaden ▪ Verminderen hard rijdende auto’s ▪ Verbeteren verlichting langs fiets- en wandelpaden ▪ Betere doorstroom van verkeer ▪ Verbeteren drukte en geluid bij rotondes ▪ Betere trein-/busverbinding voor mensen die in Leerdam werken ▪ Infrastructuur en ontsluiting goed regelen bij bouwen woningen ▪ Meer ontsluitingswegen Broekgraaf ▪ Betere toegankelijkheid binnenstad voor mensen met beperking ▪ Tegengaan fietsen en parkeren fiets op de stoep ▪ Meer handhaving/politie Verbeteringen bestaande plekken ▪ Centrum: meer horeca en terrassen op de pleinen en bij de Zuidwal, en meer variatie in het winkelaanbod

▪ Plek bij het Dak, Feel Fit en Berenschot: een plek voor sport, ▪

cultuur en sociaal-maatschappelijke activiteiten maken Natuurtuin Varsseveld: beter onderhoud, meer speeltoestellen, koffietent toevoegen en toezicht na zonsondergang Kinderboerderij Hestia’s Hof: uitbreiden en koffietent toevoegen

▪ ▪ Bibliotheek: uitnodigender maken en speelplek toevoegen ▪ Parking Glasfabriek: opknappen door weghalen vrachtwagens, stoep doortrekken, horeca toevoegen en beschilderen fabriekswanden

15

Bijlage: Resultaten digitale enquête Op de volgende bladzijdes volgt een overzicht van alle resultaten van de digitale enquête. Waaraan meer dan 210 bewoners, ondernemers en andere betrokkenen in Leerdam en omgeving meededen.

17

Digitale enquête: Respondenten Ongeveer de helft man, de helft vrouw:

Verschillende leeftijdscategorieën, met name 30-49 jaar (36%) en 50-69 jaar (37% )

18

Digitale enquête: Respondenten Uit verschillende wijken in Leerdam, door een fout in de enquête viel Broekgraaf onder Leerdam West Een aantal respondenten woont in Oosterwijk (1,4% van de respondenten)

Verreweg de meeste respondenten wonen langer dan 20 jaar in Leerdam of Oosterwijk (59%)

19

Digitale enquête: Respondenten Verschillende soorten huishoudens, met name respondenten uit een- of twee-ouder gezinnen met kinderen (47%), stellen zonder kinderen (19%) en stellen waarvan de kinderen uit huis zijn (15%)

Verreweg de meeste respondenten zijn al langer dan drie jaar aan het werk (62%), en een deel is met pensioen (20%)

20

Digitale enquête: Fijne plekken Favoriete plekken ▪

Thuis wordt het meest genoemd als favoriete plek vanwege de rust en/of gezelligheid, en het comfort en gemak in eigen huis (en tuin).

▪

De Zuidwal, de binnenstad en het Hofje van Aerden worden vaak genoemd als favoriete plekken vanwege hun

▪

De natuur rondom huis, langs de Linge, bij Recht van ter Leede, de Diefdijk en in andere natuurgebieden worden gewaardeerd als plekken om te wandelen, fietsen, in het groen te zijn, naar het uitzicht te kijken en tot rust te komen.

▪

Sportclubs en -locaties (Glaspark, en de tennis-, voetbal-,

cultuurhistorische waarden, de gezelligheid en mogelijkheid om een praatje te maken. ▪

▪

De binnenstad, cafés, restaurants en terrassen, bij de Glasblazerij en De Houtloods worden genoemd als favoriete en gezellige plekken om iets te eten of te drinken.

De winkels in het centrum en bij het Europaplein en de markt worden genoemd als fijne plekken (dichtbij huis) om boodschappen te doen en/of te winkelen en anderen te ontmoeten.

hockeyclub) worden genoemd als favoriete plekken om te sporten, andere te ontmoeten en te kijken naar de kinderen terwijl zij sporten. ▪

Stadspodium GO wordt genoemd als een favoriete plek voor cultuur, evenementen en het ontmoeten van mensen.

▪

Verder worden als favoriete plekken genoemd: ▪ Jachthaven De Oude Horn ▪ Natuurtuin Varsseveld ▪ ‘t Wieltje van Collee ▪ De sportschool

Geen favoriete plek Ook gaven er Leerdammers aan dat ze geen favoriete plek hebben of dat hun vroegere favoriete plek vergane glorie is. Zij uiten hun teleurstelling over het gebrek aan voorzieningen en uitnodigende plekken met name voor gezinnen met jonge kinderen, en de slechte toegankelijkheid van de stad voor mensen met een beperking.

Participatieplan – Gebiedsvisie Leerdam

21

Digitale enquête: Fijne plekken Plekken om anderen te ontmoeten Thuis wordt verreweg het meest genoemd als plek om wekelijks familie, vrienden of nieuwe mensen te ontmoeten (bijna 70% geeft dit aan) (zie figuur p. 22). Daarnaast wordt bij cafés, restaurants of winkels, bij de sportvereniging, bij de kerk, moskee of synagoge, op straat of in de natuur buiten de stad ook vaak genoemd (25% – 35% van de respondenten). Plekken om iets leuks te doen Thuis en in de natuur buiten de stad worden het meest genoemd als plekken om iets leuks te doen, zoals sporten, ontspannen, recreëren of spelen (allebei worden door meer dan 50% van de respondenten aangegeven) (zie figuur p. 23). Daarnaast wordt bij de cafés, restaurants of winkels (40,7%) en bij de sportvereniging (36,5%) veel genoemd. In Leerdam en daarbuiten De plekken die wekelijks bezocht worden om anderen te ontmoeten en/of iets leuks te doen zijn voornamelijk bij de respondente n in de buurt (62%), of in het centrum van Leerdam (44%) (zie figuur p. 24). Ook Gorinchem en Utrecht worden veel genoemd (beiden meer dan 20%). Sommige Leerdammers gaven hierbij aan dat ze graag leuke dingen in Leerdam willen doen, zoals naar het theater of de bioscoop, maar dat dat soort plekken er niet zijn in de stad.

22

Digitale enquête: Fijne plekken Welke plekken gaat u elke week naartoe om mensen te ontmoeten? Bijvoorbeeld vrienden, familie of nieuwe mensen?

Anders, namelijk: werk, kinderboerderij Hestia’s Hof, volkstuin, moestuin, Stadspodium GO, muziekvereniging, kookclub, bij vrienden of familie thuis 23

Digitale enquête: Fijne plekken Welke plekken gaat u naartoe om iets leuks te doen? Bijvoorbeeld om te sporten, ontspannen, recreëren of spelen?

Anders, namelijk: volkstuin, moestuin, Het Dak, muziekvereniging, visvereniging, atletiekbaan in Gorinchem 24

Digitale enquête: Fijne plekken Waar zijn de plekken waar u elke week naartoe gaat om mensen te ontmoeten of iets leuks te doen?

Anders, namelijk: Den Bosch, Schoonrewoerd, Hei en Boeicop, Asperen, Heukelum, Almkerk, Nieuwegein, Nieuwland, Bodegraven, Amsterdam, Rotterdam. Apeldoorn of door heel het land

25

Digitale enquête: Van A naar B Welke vervoersmiddelen gebruikt u elke week? Bijvoorbeeld om naar werk, school of studie te gaan, boodschappen te doen of om de kinderen op te halen?

Respondenten noemden de auto het meest als vervoersmiddel dat zij wekelijks gebruiken (86%). Daarnaast worden de fiets (65%) en lopend (47%) veel genoemd.

26

Digitale enquête: Plekken die missen Plekken die missen

▪

Betere restaurants, gezellige eetcafés en koffietentjes (met speelhoek) en minder fastfoodketens

Meer, betere en grotere (natuur)speeltuinen met meer zitgelegenheid en voor jongere en oudere kinderen

▪

Meer terrassen en/of horecaplein

▪

Activiteiten voor kinderen (ook onder de 7 jaar)

▪

▪

Meer groen en (grotere) parken in de stad (met goed hondenlosloopgebied)

Cafés die langer open zijn en met een ander publiek dan het huidige

▪

Diverser winkelaanbod, een gezellige winkelstraat of groot

▪

▪

Vrolijke planten en bloemen, een pluktuin en/of plantsoen

▪

Meer plekken voor recreatie aan de Linge, zoals (zand)strandjes en (openbaar toegankelijke) haventjes

▪

Strandje aan de Linge en buitenzwembad

▪

Meer/andere sportvoorzieningen, zoals voetbalveldjes met kunstgras, een korfbalvereniging, een pool café, sportscholen, een grotere tennis- en padelvereniging en indoor tennis

▪

Meer uitgaansgelegenheden of plekken voor spontane activiteiten 's avonds zonder lid te hoeven zijn (live muziek/vermaak, poolen, jeu de boulen, klimmen, film kijken, bordspelletjes), ook voor ouderen

▪

Meer ontmoetingsplekken specifiek voor jongeren (veilige ruimte, mede gerund door jongeren) en ouderen (laagdrempelig voor koffie/praatje, maar ook uitdagend),

winkelcentrum ▪

Betere wandel- en fietspaden: ▪ Meer wandelpaden in natuurgebieden ▪ Breder wandelpad op de Lichte Kade ▪ Betere fietspaden tussen Broekgraaf en de Achterdijk ▪ ▪

▪

Beter en veiliger fietsen Tiendweg (auto’s rijden hard) Rollatorvriendelijke wandelwegen

Overig: ▪ Een combinatie van bibliotheek, horeca, informatiepunt ▪ Schilderingen of graffiti op kale muren ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Plek om te picknicken Fontein Plek om van het boerenleven te genieten Manege Kaasmuseum

▪

Tiny House gemeenschap

zoals buurtcentra, dorpshuis ▪

Meer cultuur, zoals theater of bioscoop, waar film, optredens en/of lezingen zijn en muziekverenigingen kunnen repeteren

Participatieplan – Gebiedsvisie Leerdam

27

Digitale enquête: Verbeteringen bestaande plekken Verbeteringen In het centrum ▪

Gezelliger en bruisender maken met activiteiten voor verschillende doelgroepen en meer groen

Verbeteringen voor gezinnen ▪

Zitgelegenheid bij speeltuinen toevoegen

▪

Meer activiteiten organiseren voor kinderen (bijvoorbeeld bij speeltuinen en buurthuizen)

▪

Variatie in winkels en horeca (hippere/moderne plekken)

▪

Actief leegstandsbeleid

▪

Kinderboerderij uitbreiden met horeca en dagbesteding

▪

Geen omvorming van winkels naar woningen toestaan

▪

Natuurtuin Varsseveld verbeteren met een koffietent, meer

▪

Meer terrassen en horeca (zoals op Dokter Reilinghplein, Fonteinstraat, plein bij de kerk, bij de Zuidwal of park naast de Houtloods)

speeltoestellen, beter onderhoud (brandnetels weghalen), het strandje uitbreiden en toezicht na zonsondergang

▪

Meer te doen voor jongeren

▪

Betere toegankelijkheid voor mensen met een beperking

▪

Meer parkeerplaatsen of een parkeerterrein toevoegen

Verbeteringen cultuur en sport

▪

Dokter Reilinghplein groener en levendiger maken met horeca en terrassen, meer ruimte voor de fiets en weghalen kubussen

▪

Bibliotheek uitnodigender maken en speelplek toevoegen

▪

Plein bij de kerk plek voor horeca, en activiteiten maken en terugplaatsen bomen

Bij Het Dak, Feel Fit en Berenschot de plek voor sport, cultuur, sociaal en maatschappelijke activiteiten maken en opknappen

▪

Tennis- en padelvereniging uitbreiden

▪

Noorderberg aanpassen tot fijne plek in het centrum

▪

Betere afwatering voetbalveld Koningin Emmalaan

▪

Rondom de haven en langs de Zuidwal opknappen en uitnodigender maken en horeca toevoegen

▪

Participatieplan – Gebiedsvisie Leerdam

28

Digitale enquête: Verbeteringen bestaande plekken Verbeteringen groen en natuur

Verbeteringen verkeer en veiligheid (vervolg)

▪

Meer (goed onderhouden en vrolijk) groen en water in de woonwijken/buurten

▪

Rondweg rondom Leerdam aanleggen om verkeersdrukte te verminderen

▪

Betere paden, bruggetjes en groter wandelgebied in Recht van ter Leede maken.

▪

Betere ontsluitingswegen Broekgraaf

▪

Beter openbaar vervoer en aanleg fietstunnel in Broekgraaf

Het gebied richting Oosterwijk en Galgenwaard, en de wiel,

▪

Loosdorp alleen voor bestemmingsverkeer maken

▪

Meer handhaving / politie

▪

mooier maken en horeca toevoegen Verbeteringen verkeer en veiligheid ▪

Veiliger maken van straten door hard rijden tegen te gaan en beter te verlichten (bijvoorbeeld bij de Koenderseweg,

Overige verbeteringen ▪

Keramieklaan Recht van ter Leede, de Bruininxdeelsekade ▪

Dijkjes (met name Horndijk) veiliger voor wandelaars maken met bijvoorbeeld stoepen

▪

Meer fietsenrekken en aangepaste stoepen om de stad toegankelijker te maken

▪

Betere doorstroom / het verminderen van files in en rondom het centrum

▪

Rotondes aanpakken vanwege drukte en geluid

▪

Bereikbaarheid met de auto verbeteren (met name vanaf de A15 en A2)

Participatieplan – Gebiedsvisie Leerdam

Parking van de Glasfabriek opknappen met weghalen vrachtwagens, stoep doortrekken, horeca toevoegen, fabriekswanden beschilderen.

▪

Het terrein waar de school 'Wilgenhoek' stond is een mogelijke locatie voor woningen voor ouderen.

Geen verbeteringen ▪

Sommige Leerdammers gaven aan dat zij grote verandering of uitgaven aan het verbeteren van plekken niet nodig vinden.

29

Digitale enquête: Wonen Wat vindt u fijn aan wonen in uw buurt?

Leerdammers noemden het meeste dat zij het fijn vinden dat zij goed contact met de buren hebben (67% van de respondenten). Daarnaast werden dat ik vanuit mijn huis of buurt makkelijk overal kan komen (59%) en een veilig gevoel (52%) het meest genoemd. Ook veel groen, alles wat ik nodig heb is in de buurt, en rust en stilte (42% - 45%) worden genoemd als fijne aspecten aan het wonen in de buurt. Daarbij beschreven Leerdammers dat zij fijn vinden aan hun buurt: ▪

Het uitzicht op groen en water / dichtbij het buitengebied / bos

▪

Goed openbaar vervoer naar omliggende plaatsen of steden

▪

Veel groen in de buurt

▪

De gemeenschap en dat mensen naar elkaar omkijken

▪

Dat de wijk ruim opgezet en mooi aangelegd is

▪

Dichtbij vrienden en familie wonen

▪

De speelmogelijkheden voor kinderen

▪

Dat zij hier actief in verenigingen kunnen zijn

▪

Voldoende parkeergelegenheid voor visite

▪

Op de begane grond wonen en daardoor aanspraak hebben

▪

Nabij sportgelegenheden

▪

Vervelend gedrag op straat samen aangesproken wordt / er

▪

Nabij het Europaplein

een buurtwacht is. 30

Digitale enquête: Wonen Wat wilt u verbeteren aan wonen in uw buurt?

Leerdammers noemden het meeste dat zij veiliger willen lopen of fietsen op straat (32%) en dat ze willen dat hun straat er netter uitziet (27%). Maar er gaven ook veel respondenten aan dat ze hun buurt zo goed vinden (28%). Daarbij wordt aangegeven dat er iets gedaan moet worden aan: ▪

De slechte doorstroom / moeite om Leerdam in en uit te komen

▪

Straatvuil en zwerfafval (prullenbakken vaker legen)

▪

Drukte in het verkeer (met name op rotondes)

▪

Gemis aan sociale activiteiten en aansluiting in de buurt

▪

Hard rijden en onveilige verkeerssituaties in de wijken

▪

Te weinig winkels in de buurt, met name in Noord

▪

Te weinig veilige paden voor fietsers en voetgangers

▪

Gebrek aan hoogwaardige horeca en dingen om te doen in

(bijvoorbeeld bij De Meent en Tiendweg)

het centrum

▪

Op de stoep fietsen

▪

Overlast van jongeren

▪

De parkeerdruk

▪

Achteruitgaan van de sfeer in de wijk

▪

Parkeren waar het niet mag

▪

De verouderde speeltoestellen

▪

Onderhoud van het groen

▪

Drugsgebruik in speeltuinen 31

Digitale enquête: Wonen Wat voor woningen vindt u dat we moeten bouwen? Het meest werd genoemd dat we betaalbare woningen moeten bouwen (64%). Daarnaast werden woningen voor jongeren (53%) en voor ouderen (36%), en woningen waar verschillende leeftijden bij elkaar wonen (31%) genoemd. Ook schreven Leerdammers dat ze graag willen dat de infrastructuur en ontsluiting goed geregeld wordt bij het bijbouwen van woningen.

Anders namelijk: Sociale huurwoningen, koopwoningen, levensloopbestendige woningen, woningen voor grote gezinnen, woningen met grotere tuinen, flats, tiny houses 32

Digitale enquête: Werken Wat wilt u verbeteren aan werken in Leerdam?

Leerdammers noemden het meeste dat ze meer ambacht en maakbedrijven (25%), meer banen (22%) en meer ruimte voor bedrijven

(21%) willen zien. Daarbij gaven zij aan dat zij belangrijk vinden: ▪

Kleinere ondernemers en samenwerking stimuleren

▪

Banen in de zorgverlening stimuleren voor de vergrijzing

▪

Inspirerende co-working spaces voor ZZP’ers

▪

Meer bedrijven waar hoogopgeleiden kunnen werken

▪

Rustige studie-/werkplekken (de bibliotheek is vaak niet stil

▪

Leer- en werkplekken zichtbaar maken in de stedelijke

genoeg door activiteiten)

▪

Toevoegen winkels die workshops aanbieden

▪

Minder regels voor bedrijven over bijvoorbeeld openingstijden op zondag

omgeving (bijvoorbeeld met door scholen gerunde winkels)

▪

Leer-/stage-/werkplekken voor mensen met een christelijke of reformatorische achtergrond

▪

Verbeteren van de staat van het bedrijventerrein en de

▪

Lokaal werken stimuleren

▪

Betere trein en busverbinding voor mensen van buiten Leerdam

▪

Geluid en stank van de industrie verminderen

▪

Meer maatschappelijke bedrijvigheid

▪

Het industrieterrein verder laten groeien, het is vol

binnenstad

33

Digitale enquête: Ontmoeten Wat voor plekken om andere mensen te ontmoeten mist u in Leerdam?

Plekken voor jongeren worden het meest genoemd als missende ontmoetingsplekken in Leerdam (33% van de respondenten). En ook plekken met feesten en evenementen en plekken met activiteiten om nieuwe mensen te ontmoeten worden vaak genoemd (allebei 29%). 32% van de respondenten mist geen ontmoetingsplekken in Leerdam. Bij deze vraag werden specifiek genoemd: ▪

▪ ▪ ▪

Plekken, activiteiten, uitgaansgelegenheid en entertainment

▪

Plek waar ouderen koffie kunnen drinken

voor jongeren (12 tot 18 jaar) leuke dingen met elkaar kunnen

▪

Plekken om iets leuks te doen met vrienden

doen, dat is er nu niet en dat veroorzaakt overlast.

▪

Plek voor kleinschalige evenementen (zoals

Een door jongeren ingerichte soos of een jongerencentrum

theater/bibliotheek), voor grote evenementen of festivals is

(met bijvoorbeeld een gameruimte)

Leerdam te klein en die zorgen voor geluidsoverlast

Ontmoetingscentra/buurthuizen (in iedere wijk) met leuke

▪

Een braderie of markt

activiteiten voor jong en oud

▪

Trainingen of een Open Universiteit

Horeca en terrassen (gericht op doelgroep 25-45 jaar) waar je

▪

Creatieve cursussen voor volwassenen (tekenen, schilderen,

ook op een doordeweekse avond een drankje kan doen. ▪

Horeca waar kinderen kunnen spelen en ouders koffie drinken

beeldhouwen, boetseren) ▪

Sociaal-maatschappelijke activiteiten 34

Digitale enquête: Zorg Wat vindt u van de plekken waar u zorg ontvangt in Leerdam?

Niet van toepassing voor mij (4,8%)

Slecht (1,2%)

Neutraal (29,7%)

Goed (64,2%)

Het overgrote deel van de respondenten vinden de zorg die zij ontvangen goed (64%). Een ander groot deel is neutraal van mening over de zorg die zij ontvangen (30%).

35

Digitale enquête: Sport en Recreatie Welke plekken voor sport en recreatie in Leerdam wilt u verbeteren?

Veilige zwemplekken buiten (30%) en plekken om te wandelen (26%) en om te ontspannen (23%) worden veel genoemd als plekken voor sport en recreatie die de respondenten willen verbeteren. Daarnaast geven veel respondenten aan dat ze de sport en recreatie in Lee rdam goed vinden (29%). Bij deze vraag werd specifiek genoemd:

▪

Zwemwater met ligweide langs de Linge

▪

Natuurzwembad zoals in Heukelum en Asperen

▪

Buitenzwembad weer terug

▪

Meer sportcentra in verschillende wijken, van goede kwaliteit

▪

Opknappen zwembad en sporthal van Feel Fit

▪

Een groot voetbalveld dat na de regen geen moeras is

weilanden en meer plekken om uit te rusten tijdens het

▪

Meer ruimte voor de tennis- en padelclub

wandelen

▪

Korfbal plek

▪

Een groot mooi park waar je rustig doorheen kunt wandelen

▪

Klimhal

▪

Plek waar honden los kunnen lopen en spelen

▪

Betaalbaardere en meer opties

▪

Een nieuwe sportcomplex, extra hockeyveld, meer parkeergelegenheid en groter clubhuis bij het Glaspark

▪

Veilige fietsroutes naar de sport (zoals naar Glaspark en tennis) maken

▪

Meer veilige wandelpaden langs de wegen en door de

36

Digitale enquête: Groen Wat wilt u verbeteren aan het groen in Leerdam? Meer groen op straat (36% van de respondenten) en meer bomen (34%) werden het meest genoemd als verbeteringen voor het groen in Leerdam (zie figuur op p. 38). Daarnaast werden meer parkjes (31%), meer verbinding met de Linge (30%) en beter onderhoud (29%) veel genoemd. Een groot deel gaf ook aan het groen in Leerdam goed te vinden (32%). Bij deze vraag werd specifiek genoemd: ▪ ▪

Leerdam is te grijs. Er moeten meer kleurige bloemen, planten

▪

Toevoegen moestuin, buurttuin, pluktuin en/of een voedselbos

en bomen komen.

▪

Behoud het cultuurhistorisch landschap

Het groen in de openbare ruimte moet beter onderhouden

▪

Behoud Natuurtuin Varsseveld

worden door onkruid weg te halen en bomen en struiken te

▪

Meer biodiversiteit door inheemse beplanting en trappetjes voor amfibieën in straatputten

snoeien (zoals bij het Glaspark en het Wieltje van Collee) ▪

Betere toegankelijkheid van de Linge creëren, door er langs te

▪

Vergroenen van parkeerplaatsen

kunnen wandelen of er te kunnen zitten

37

Digitale enquête: Groen Wat wilt u verbeteren aan het groen in Leerdam?

38