Bijlage 3. Participatiestrategie vervolgproces zoeklocaties 21-07-16 v1.2.docx

Communicatie en participatie aanpak Fase 2 – Inzoomen op zoeklocaties windturbines

1.1 Vorige fase Het participatietraject tot nu toe (1e fase) stond in het teken van informeren, ophalen en luisteren. In een webinar legden we geïnteresseerden uit hoe de zoeklocaties tot stand kwamen. Ook hielden we een enquête over de zoeklocaties voor wind (voor de RES (2030)) en voor zon (voor de Landschapsvisie Vijfheerenlanden (2040)). De vragen, opmerkingen en zorgen verwerkten we in een vraag-antwoordlijst (Q en A) op natuurlijkvijfheerenlanden.nl. De resultaten uit de enquête waren heel divers; er is geen duidelijke rode draad uit te destilleren. We maakten daarom woordwolken van de reacties: diverse thema’s, positief en negatief. We nodigden inwoners uit om met ons in gesprek te gaan. Tijdens deze serie gesprekken hielden we een presentatie zodat alle aanwezigen dezelfde basisinformatie hadden. De woordwolken vormden een gespreksaanleiding. Vervolgens werden vragen gesteld en beantwoord. Deze vragen werden verwerkt in de Q en A op de website onder het kopje: “Vragen uit de gespreksrondes”.

1.2 Besluit zoeklocaties voor vervolg Het is aan de gemeenteraad om op 30 september een besluit te nemen over de zoeklocaties, passend in de RES 1.0, uitgaande van het eerdere conceptbod. De drie zoeklocaties zijn in het VHLplein van 24 juni toegelicht en in de commissie Ruimte, Verkeer en Economie op 5 juli opiniërend besproken. Een kort verslag hiervan staat op de website. Op 20 juli volgt nog een verdiepende sessie op verzoek van de commissie RVE. Onderstaande participatieaanpak kan daarin worden besproken. In het opinievoorstel staan 4 opties:

   

Optie 1: Autena 1 extra windturbine en Lexmond 6 of 8 windturbines Optie 2: Autena 1 extra windturbine en Zijderveld 2 windturbines Optie 3: Lexmond 6 windturbines en Zijderveld 2 windturbines Optie 4: Lexmond 6 of 8 windturbines

Het is belangrijk te beseffen dat een zoeklocatie die afvalt voor het RES-bod tot 2030, zeer waarschijnlijk nog steeds nodig zal zijn voor 2040 en 2050. De zoeklocatie die nu niet gekozen wordt, komt op de reservelijst. Mocht uit vervolgonderzoek blijken dat één of meer van de nu gekozen zoeklocaties niet uitvoerbaar of niet wenselijk is, dan wordt de reservelocatie er weer bij gepakt. Ook voor de volgende stap(pen) in de RES blijven alle zoeklocaties in beeld om nader onderzocht te worden. De inschatting vanuit de commissie is dat de gemeenteraad een voorkeur heeft voor optie 2. Dit betekent dat nader onderzoek nodig is of en hoe in de zoeklocaties van Autena en Zijderveld totaal 3 windturbines geplaatst kunnen worden (1 extra bij Autena en 2 bij Zijderveld) zo mogelijk in combinatie met zonnepanelen eronder. Uiteraard in nauwe samenspraak met directe omwonenden binnen een straal welke nader bepaalt wordt na analyse van belanghebbenden. Parallel aan de zoeklocaties voor wind wordt de landschapsvisie opgesteld. Zaken als ruimtelijke inpassing, eventuele zonnevelden (mocht de raad (in een later stadium) hiertoe besluiten) en andere landschappelijke bepalingen komen hierin terug. De communicatie van beide trajecten stemmen we op elkaar af, zodat de samenhang helder is. Uiteraard vindt communicatie naar alle inwoners plaats na een besluit van de raad.

1

Communicatiestrategie voor fase 2

1.3

Bij start van fase 2 is duidelijk welke zoeklocatie(s) de raad de komende tijd verder onderzocht wil hebben. Ook wordt duidelijk wie graag mee wil denken en/of –praten. Een duidelijk proces met heldere communicatie is hierbij zeer wenselijk. Dit proces is hieronder uitgewerkt in een stappenplan. Stap 1: Opstellen van een Startnotitie participatie Met daarin o.a. opgenomen: project, onderwerp van participatie, fases en participatieniveau, deelnemers en methode, rolverdeling, kosten, evaluatie. (vaststelling door gemeenteraad) -

-

Participatieniveau = meedoen (in afgelopen participatietraject was het meer meeweten en meedenken. Nu wordt het concreter, voorstel is daarom in te zetten op meedoen, ook met oog op lokaal eigendom) Onderzoek naar belanghebbenden om te bepalen wie op welk moment en op welke manier betrokken wordt. Onderdelen daarvan zijn: o Welke organisaties, instellingen en ondernemers moeten worden betrokken? Bijvoorbeeld bewoners in een straal van x kilometer van een zoeklocatie. En van deze partijen identificeren wat hun rol, belang, invloed en behoefte is. o Analyseren van de grondeigenaren o Andere inwoners van de gemeente die bijvoorbeeld financieel willen participeren worden niet direct betrokken, maar kunnen zich wel aanmelden om deze financiële kans te benutten. o Algemene informatie voor een breed publiek verloopt via de reguliere kanalen van de gemeente (gemeentepagina, website, social media). Voor iedereen moet het proces op afstand goed te volgen zijn.

Benodigde communicatiemiddelen -

Visualisaties van de door de raad aangewezen zoeklocaties. Kaartmateriaal met meer detail en een heldere afbakening van de zoeklocaties en contouren voor belanghebbenden. Locatiebezoek: mogelijkheden onderzoeken. Adressenbestand voor mailing. Uitnodigingsbrief. Ondersteunende communicatie: gemeentepagina, website, social media. Woordvoeringslijn en kernboodschap.

Stap 2: Gespreksfase: Omgevingsparticipatie om procesafspraken te maken We nodigen n.a.v. het onderzoek naar belanghebbenden inwoners en belanghebbenden (exclusief ontwikkelaar) uit om met ons te praten over hun rol en behoefte in het vervolgproces. Pas als dat helder is sluit de ontwikkelaar in de volgende stap aan bij het gesprek. Dit doen we om inwoners meer de ruimte te geven om hun ideeën, wensen en zorgen te delen. Hierin pakken we onze regierol als gemeente en treden daarbij onafhankelijk en faciliterend op. -

Vooraf duidelijke proceskaders: wat is de invloedssfeer en weging van de participatie? Hierbij waken we dat er teveel sturende inhoudelijke voorwaarden worden bedacht, want 2

-

-

-

-

-

-

-

dit gesprek volgt in een latere fase samen met de ontwikkelaar en kunnen op voorhand alle mogelijkheden uitsluiten. Het gaat vooral over procesvoorwaarden. Initiatieven worden nog niet in behandeling genomen, maar die zijn er wel: wie zijn deze initiatiefnemers? hoe gaan we met hen verder? Voorafgaand aan deze stap nemen we contact met hen op. In gesprek over o.a.: o Wat het voor mensen acceptabel maakt. o Welke aandachtspunten willen inwoners meegeven? o De thema’s die inwoners in de afweging belangrijk vinden. o De zorgen die zij hebben en welke tegemoetkomingen daarbij kunnen passen o Hoe inwoners betrokken willen worden door een potentiële ontwikkelaar? o Welke vormen van financiële participatie hebben de voorkeur? Dit levert waardevolle informatie op voor de ontwikkelaar. Dit gesprek ondersteunen we met duidelijke 3D visualisaties en kaartmateriaal. Met behulp van 3D visualisaties kan een betrouwbaar beeld geschetst worden van hoe windturbines er binnen het zoekgebied uit kunnen zien en wat de ruimtelijke impact ervan is. Met deze visualisatie willen we als gemeente het proces faciliteren. Tijdens deze stap geeft het een grof gevoel en is het niet bedoeld voor details. In de volgende stappen gebruiken we het om het gesprek een ruimtelijke vertaling te geven voor wederzijds inzicht.

Optioneel kunnen interactief kaartmateriaal en 3D visualisaties ook online via een website gedeeld worden waarop mensen ook digitaal kunnen reageren. Het gesprek van deze stap kan in de vorm van meerdere interactieve bijeenkomsten, waarbij er voldoende ruimte is voor inwoners/omwonenden om input te geven. Dit gesprek kan zowel fysiek als digitaal plaatsvinden, de voorkeur heeft fysiek. De frequentie en het aantal bijeenkomsten bepalen we samen met de inwoners. We vragen de groep in welke mate anonimiteit gewenst is. We stellen een onafhankelijke partij aan voor de begeleiding van dit proces, in nauwe samenwerking met de gemeente. Dit om de onafhankelijkheid van de gemeente te onderstrepen. Er kan een adviesgroep gestart worden, die meekijkt op het proces en hierover adviseert. Hierbij zou een deskundige van de NMU, een inwoner van elke zoeklocatie, een raadslid, een deskundig ambtenaar (landschap?) in plaats kunnen hebben. Of een adviesgroep wenselijk is en in welke vorm, wordt nader uitgewerkt. Niet alles dat door bewoners of belanghebbenden wordt ingebracht wordt automatisch opgenomen in de plannen. Wel is er alle ruimte om elk argument of opmerking in te brengen.

Resultaat: Verkenning van de zorgen, aandachtspunten en wensen, die samengevat worden in een memo. Hierbij is helder onderscheid nodig tussen inhoudelijke voorlopige voorwaarden en procesvoorwaarden. Voor de inhoudelijke voorwaarden is het nadrukkelijk de bedoeling om deze in een latere stap samen met de ontwikkelaar verder te onderzoeken. Procesvoorwaarden spreken we hard met elkaar aan de voorkant af. Na afloop van dit proces zal deze set voorwaarden voor het proces door het college en gemeenteraad worden vastgesteld. Benodigde communicatiemiddelen -

Fysieke bijeenkomsten op een locatie nabij het zoekgebied. Voor elke zoeklocatie eigen bijeenkomsten. Onafhankelijke gespreksleiding. 3

-

Live gemaakte afspraken in beeld brengen (op beamer of flipover). Beeldmateriaal (kaarten, visualisaties, geprinte kaarten waar je op kunt schrijven) Optioneel digitale interactieve kaarten en visualisaties. Interactieve middelen voor werksessies bv flip-over, stickers, post-its etc. Gespreksverslag. Locatiebezoek. Ondersteunende communicatie (gemeentepagina, website, social media). Mogelijkheden natuurlijkvijfheerenlanden.nl. Woordvoeringslijn en kernboodschap.

Stap 3: Onderzoeksfase met en door de initiatiefnemer (initiatiefnemersparticipatie) In deze stap gaat de ontwikkelaar aan de slag met het uitwerken van het initiatief en start daarbij de procesparticipatie (verder) op. De gemeente geeft hiervoor de voorlopige inhoudelijke randvoorwaarden mee die in de eerdere stap zijn besproken. De vastgestelde procesafspraken zijn vastgesteld door college en gemeenteraad en leidend. Inwoners kunnen constructief met de ontwikkelaar in gesprek over de zorgen en benodigde onderzoeken en de vorm. Het wordt nu een stuk concreter en gaat over de daadwerkelijke inpassing en voorwaarden, ook over wat haalbaar is en wat niet en mogelijk afvalt. De ontwikkelaar krijgt letterlijk een gezicht en wordt een gesprekspartner. -

-

Tijdens deze fase gaat de ontwikkelaar ook in gesprek over de mogelijkheden voor financiële participatie. Ontwikkelaar voert onderzoeken uit voor de haalbaarheid van het initiatief, zoals bijvoorbeeld effect op flora en fauna, geluid, veiligheid, etc. Vervolgonderzoek na keuze zoekgebieden. De ontwikkelaar is hiervoor verantwoordelijk. Ontwikkelaar trekt dit proces, in overleg met de gemeente. Communicatie is hierin een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Er vindt geen communicatie vanuit dit proces plaats zonder dat er met de gemeente overlegd is. De gemeente zorgt voor voldoende reactiesnelheid. De eventueel in te stellen adviesgroep levert een eindadvies over hoe de initiatiefnemersparticipatie is verlopen. Dit wordt ter kennisname aangeboden aan de gemeenteraad.

Benodigde communicatiemiddelen -

Gezamenlijke startbrief ontwikkelaar en gemeente. Startbijeenkomst ontwikkelaar in aanwezigheid van de gemeente. Gemeente neemt als toehoorder deel aan de bijeenkomsten. De gemeente is beschikbaar voor het beantwoorden van informatieve vragen. De eventueel in te stellen adviesgroep neemt ook deel als toehoorder. De woordvoeringslijn en kernboodschap.

Stap 4: beoordeling door gemeente - procescommunicatie De ontwikkelaar heeft de onderzoeken ingeleverd bij de gemeente/bevoegd gezag. Er volgt een procedure van (voorlopige) vergunningsverlening. -

Ambtelijke inhoudelijke beoordeling van de onderzoeken. Ambtelijke inhoudelijke beoordeling van de participatie (advies van de adviesgroep weegt mee). 4

-

Principebesluit van het college om in principe medewerking te verlenen aan het plan. Aan de gemeenteraad wordt gevraagd om de ruimtelijke procedure te mogen starten.

Benodigde communicatiemiddelen -

Nieuwsbrief of mailing voor direct betrokkenen. Procesinformatie op gemeentepagina, website, social media. Woordvoeringslijn en kernboodschap (nader uit te werken).

Stap 5 ontwikkelfase (projectcommunicatie) In deze fase mag de ontwikkelaar (eventueel na aanvullende onderzoeken en/of voorwaarden/maatwerkvoorschriften) verder aan de slag om het windpark te realiseren binnen de gestelde kaders. Participatie is hier één van. -

Vervolgonderzoeken. Concrete planvorming. Concreet plan van aanpak voor financiële participatie. Opnemen in Omgevingsplan. Formele inspraakmogelijkheden. Planning en uitvoering. Klachtenregeling.

Benodigde communicatiemiddelen -

Eigen kanalen ontwikkelaar voor projectinformatie. Eigen kanalen voor inschrijving geïnteresseerden in financiële participatie. Omgevingscommunicatie door de ontwikkelaar o.a. mailings en bijeenkomsten, betrekken adviesgroep. Planologische communicatie door de gemeente (bekendmaking, inspraak etc. via gemeentelijke kanalen). Woordvoeringslijn en kernboodschap.

5