CConstaterende datVijfheerenlanden
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 - Omgevingsprogramma Mobiliteit

Commissie Ruimte, Wonen en Duurzaamheid 13 oktober 2026, gemeente VijfheerenlandenBij agendapunt: Opinievoorstel Omgevingsprogramma's6.244 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Vijfheerenlanden Postbus 11, 4140 AA Leerdam T 088 - 599 7000 E info@vijfheerenlanden.nl vijfheerenlanden.nl Omgevings- programma Mobiliteit 2026-2030 Uitvoering omgevingsvisie 7 september 2026 Auteur(s): Jason Peereboom Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Uitgangspunten 8 2.1 Opgave vanuit de omgevingsvisie 8 2.2 Trends en ontwikkelingen 10 3. Uitwerking 14 3.1 Actielijn 1 – Lopen & Fietsen 14 3.2 Actielijn 2 – HUBs & Openbaar Vervoer 17 3.3 Actielijn 3 – Verkeersveiligheid 20 3.4 Actielijn 4 – Doorstroming & Dorpslinten 23 3.5 Actielijn 5 – Parkeren & Autoluwe Kernen 26 3.6 Actielijn 6 – Schone & Slimme Mobiliteit 28 4. Vervolgstappen 31 4.1 Instrumenten en de beleidscyclus 32 Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 3 1. Inleiding In 2040 is Vijfheerenlanden een gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig, gezond en duurzaam kunnen verplaatsen. Dorpen en steden zijn goed met elkaar verbonden en voorzieningen, werkgelegenheid, recreatie en onderwijs zijn voor iedereen bereikbaar. Lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit vormen aantrekkelijke alternatieven voor de auto, terwijl tegelijkertijd de bereikbaarheid van onze kernen en het buitengebied op peil blijft. Mobiliteit draagt bij aan een leefbare, verkeersveilige en gezonde leefomgeving en ondersteunt de groei van de gemeente.

Dit omgevingsprogramma mobiliteit is onderdeel van de Omgevingsvisie 2040, die de gemeenteraad op 8 februari 2024 heeft vastgesteld. De omgevingsvisie bevat vijf doelen voor Vijfheerenlanden binnen de thema’s Wonen, Werken, Mobiliteit, Landschap en Energie. Met dit omgevingsprogramma werken we het thema Mobiliteit uit. Daarbij geven we invulling aan de ambitie om te komen tot een duurzaam, veilig en toekomstbestendig mobiliteitssysteem dat wonen, werken, voorzieningen en recreatie met elkaar verbindt. Het programma vormt de schakel tussen visie en uitvoering. Hierin beschrijven we welke doelen we nastreven, welke maatregelen en projecten daarvoor nodig zijn en hoe we de uitvoering monitoren en bijsturen. Naast de vijf doelen bevat de Omgevingsvisie elf ambities. Deze ambities vormen een belangrijke leidraad voor de uitwerking van het programma Mobiliteit. De ambities uit de omgevingsvisie 1. We bouwen woningen naar behoefte. 2. We versterken en behouden onze landschappelijke en cultuurhistorische waarden. 3. We zorgen voor duurzame werkgelegenheid. 4. We zetten in op duurzame bereikbaarheid. 5. We zetten in op een toekomstbestendige landbouw. 6. De recreatie in de gemeente past bij onze identiteit. 7. Er zijn voldoende, toegankelijke en bereikbare voorzieningen. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 4 8. We realiseren een leefomgeving die positieve gezondheid stimuleert. 9.

We waarborgen een gezonde en veilige leefomgeving. 10. We zijn een klimaatbestendige gemeente en we vergroten de biodiversiteit. 11. We zetten in op een duurzame, energie- en klimaat neutrale inrichting. Op pagina’s 7 en 8 zijn de doelen uit de omgevingsvisie en de daaruit voorkomende actielijnen en maatregelen in een infographic samengevat. In hoofdstuk 2 zijn de uitgangspunten voor dit programma beschreven. In hoofdstuk 3 werken we dit uit in concrete maatregelen, ondergebracht in actielijnen. Om te volgen of de uitvoering bijdraagt aan de doelen van dit programma, werken we met KPI’s: Kritieke Prestatie Indicatoren. Dit zijn meetbare indicatoren die inzicht geven in de voortgang en effecten van maatregelen. In hoofdstuk 3 zijn de KPI’s gekoppeld aan de programmaonderdelen. Hoe we hierover rapporteren en hoe we verder met de programma's werken staat in hoofdstuk 4. Figuur 1: Samenvatting van de omgevingsvisie Vijfheerenlanden

Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 5

Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 6

Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 7

Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 8 2. Uitgangspunten 2.1 Opgave vanuit de omgevingsvisie Het omgevingsprogramma Mobiliteit geeft uitvoering aan de omgevingsvisie, specifiek aan de ambities: We zetten in op duurzame bereikbaarheid, er zijn voldoende, toegankelijke en bereikbare voorzieningen, we realiseren een leefomgeving die positieve gezondheid stimuleert en we waarborgen een gezonde en veilige leefomgeving. De Omgevingsvisie Vijfheerenlanden geeft daarin de volgende duiding: • We stimuleren duurzame mobiliteit door inwoners aantrekkelijke alternatieven voor de auto te bieden, zoals hoogwaardige fietsverbindingen, schoon openbaar vervoer, deelmobiliteit en goed bereikbare mobiliteitshubs. • We realiseren een veilig, aantrekkelijk en samenhangend fietsnetwerk, inclusief regionale snelfietsroutes richting Utrecht, Gorinchem en de regio. Daarmee maken we de fiets voor zowel dagelijkse verplaatsingen als recreatieve ritten een volwaardig alternatief voor de auto. • We verbeteren verkeersveiligheid en gezondheid door meer ruimte te geven aan lopen en fietsen, schoolroutes veiliger te maken en barrières in het fietsnetwerk weg te nemen. Hiermee dragen we bij aan meer beweging, betere luchtkwaliteit en minder geluidsoverlast.

• We faciliteren de overgang naar schone mobiliteit door laadvoorzieningen voor elektrische voertuigen uit te breiden en samen met werkgevers duurzame mobiliteitskeuzes te stimuleren. • We ontwikkelen een netwerk van hubs en knooppunten waar openbaar vervoer, fiets, deelmobiliteit en auto efficiënt op elkaar aansluiten. Zo verbeteren we de bereikbaarheid van woningen, werklandschappen, voorzieningen en recreatieve bestemmingen. • We versterken de Regiopoort Vianen als regionaal mobiliteitsknooppunt en werken aan de doorontwikkeling van de hubs in Meerkerk, Leerdam en Lexmond. Daarbij verbeteren we de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en overstapkwaliteit. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 9 • We onderzoeken aanvullende lokale hubs en P+R-locaties, onder andere bij Hoef en Haag, en verkennen de mogelijkheden voor een regionaal transferium nabij Zijderveld of Tienhoven. Daarmee ondersteunen we zowel de bereikbaarheid van de gemeente als de recreatieve ontsluiting van het buitengebied. • We houden de bereikbaarheid van onze dorpen en steden op peil door het verbeteren van de doorstroming op het hoofdwegennet, het aanpakken van sluipverkeer en het vergroten van de verkeersveiligheid op dorpslinten.

• We zetten ons actief in voor de doorontwikkeling van knooppunt Everdingen en de verbetering van de A27-corridor, zodat de bereikbaarheid van Vijfheerenlanden en toekomstige ontwikkelingen zoals Gaasperwaard III beter worden ondersteund. • We stimuleren autoluwe gebiedsontwikkelingen en zorgen ervoor dat parkeerbeleid, mobiliteitshubs, deelmobiliteit en fietsvoorzieningen bijdragen aan een aantrekkelijke en leefbare openbare ruimte. • We verbinden mobiliteit nadrukkelijk met de opgaven voor wonen, werken, gezondheid, duurzaamheid en recreatie, zodat nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen bijdragen aan een veilig, gezond en toekomstbestendig mobiliteitssysteem. In dit omgevingsprogramma werken we deze ambities uit in acties en maatregelen. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 10 2.2 Trends en ontwikkelingen Beleid en regelgeving rond het thema mobiliteit zijn voortdurend in beweging. Nieuwe wet- en regelgeving en aangescherpte ambities op verschillende bestuursniveaus vragen om een actuele gemeentelijke aanpak. In deze paragraaf beschrijven we welke gevolgen deze ontwikkelingen hebben voor de gemeente Vijfheerenlanden en welke aanvullende inspanningen binnen het programma nodig zijn om hier tijdig en passend op in te spelen. Een belangrijke trend is de verschuiving naar duurzame mobiliteit.

In de Ruimtelijke Propositie Vijfheerenlanden 2025 wordt duurzame mobiliteit expliciet genoemd als speerpunt, in samenhang met woningbouw en energietransitie. 2.2.1 Groei van wegverkeer en elektrificatie van het wagenpark Het aantal plug-in hybrides groeide in 2024 met 42%, en het aantal volledig elektrische auto’s met 28% t.o.v. 2023. Deze voertuigen vormden eind 2024 10% van het totale wagenpark. Het totaal aantal voertuigkilometers kwam in 2024 uit op 137,5 miljard km, voor het eerst boven pre-COVID-niveau (+2,5%). CBS bevestigt dat in 2024 meer autokilometers werden gereden dan voor corona (726 miljoen km meer; +0,6%. De gemeente zet in op het versterken van fietsverbindingen, het verbeteren van openbaar vervoer en het realiseren van mobiliteitshubs die verschillende vervoersvormen combineren. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bereidt een nieuw wetsvoorstel voor over de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen. Hiermee voert de Nederlandse overheid de verordening (EU) 2023/1804 (AFIR) uit. De beoogde streefdatum voor inwerkingtreding is 1 juli 2027. Dit geeft kwantitatieve en kwalitatieve doelen voor laad- en waterstoftankpunten en heeft betrekking op zowel lichte als zware voertuigen. De verordening heeft ook betrekking op walstroom voorzieningen voor boot of camper.

De gemeenten worden bevoegd gezag en dit is een extra taak voor de omgevingsdienst. De groei van elektrisch vervoer en de toenemende mobiliteitsvraag vragen om uitbreiding van de laadinfrastructuur, slimme keuzes in de openbare ruimte en een verdere stimulering van duurzame vervoerswijzen. Tegelijkertijd neemt de druk op het wegennet toe door bevolkingsgroei, woningbouw en economische ontwikkeling. Deze ontwikkeling betekent voor Vijfheerenlanden dat we investeren in een mobiliteitssysteem waarin lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit aantrekkelijke alternatieven vormen voor de auto. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 11 Tot slot is er aandacht voor technologische innovatie. De opkomst van deelmobiliteit, slimme verkeerssystemen en digitale reisinformatie biedt kansen om mobiliteit efficiënter en duurzamer te maken. Deze ontwikkelingen sluiten aan bij de bredere visie op een toekomstbestendige infrastructuur. De Rijksoverheid zet al enkele jaren in op: • Slimme verkeerssystemen (intelligente verkeerslichten, connected cars) • Betere reisinformatie en MaaS (Mobility as a Service app voor vervoer van A naar B) diensten. • Het testen van zelfrijdend vervoer en 5G-toepassingen • Langetermijnprognoses: hogere vraag naar mobiliteit • Rijkswaterstaat schetst een groei tot 2040–2050: • Prognoses voor meer autoverkeer, OV-kilometers en fietsverplaatsingen.

• Hierdoor zal de filedruk zal groeien zonder extra maatregelen. Prognoses zijn gebaseerd op vastgestelde infrastructuur, maar minder zeker voor 2050. 2.2.2 Nationale kaders: van bereikbaarheid tot verduurzaming Het Rijk hanteert een aantal strategische uitgangspunten die ook relevant zijn voor Vijfheerenlanden: Bereikbaarheid op Peil: Dit kabinetsstandpunt benadrukt dat mobiliteit niet alleen gaat over infrastructuur, maar vooral over de toegang tot voorzieningen zoals werk, zorg en onderwijs. Gemeenten worden gestimuleerd om mobiliteit integraal te benaderen, in samenhang met ruimtelijke ordening en woningbouw. Er zijn geen harde normen opgelegd, maar wel een nationaal referentiekader voor bereikbaarheid. Mobiliteitstransitie: Gemeenten worden aangemoedigd om mobiliteit te verduurzamen door het verminderen van autogebruik, het stimuleren van actieve en gedeelde vormen van vervoer, en het verbeteren van de leefomgeving. Dit sluit aan bij de landelijke doelen voor CO₂-reductie en gezondheid. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 12 Financiële ondersteuning: Via het MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) en specifieke regelingen stelt het Rijk middelen beschikbaar voor mobiliteitsprojecten die bijdragen aan woningbouw en bereikbaarheid. Gemeenten kunnen hierop aanspraak maken voor bijvoorbeeld fietsroutes, OV-knooppunten en P+R- terreinen.

Deze ontwikkeling betekent voor Vijfheerenlanden dat de landelijke mobiliteitstransitie direct aansluit bij de ambities van Vijfheerenlanden. We zetten niet alleen in op bereikbaarheid, maar ook op gezondheid, verkeersveiligheid en verduurzaming. Door woningbouw, economie en mobiliteit integraal te benaderen, kunnen nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan een toekomstbestendig mobiliteitssysteem. Daarnaast biedt landelijke financiering kansen om projecten op het gebied van fiets, openbaar vervoer, verkeersveiligheid en mobiliteitshubs versneld uit te voeren. 2.2.3 Regionale samenwerking en integrale gebiedsontwikkeling Mobiliteit in Vijfheerenlanden staat volop in beweging. Als grootste gemeente in oppervlakte binnen de provincie Utrecht en gelegen in het hart van Nederland, speelt Vijfheerenlanden een belangrijke rol in regionale en provinciale mobiliteitsopgaven. De gemeente wordt steeds vaker betrokken bij vraagstukken rondom bereikbaarheid, duurzaamheid en leefbaarheid. Zo willen wij de ontwikkelingen van polder Rijnenburg en Groot Merwede, buiten onze gemeentegrenzen, gebruiken om de noodzaak voor ontwikkeling van een volwaardig knooppunt te Everdingen agenderen. Ook de veranderende bevolkingssamenstelling speelt een rol. De Mobiliteitsvisie 2040 benoemt de vergrijzing als een belangrijke ontwikkeling.

Dit vraagt om toegankelijke en veilige mobiliteitsoplossingen voor ouderen, zoals het programma Doortrappen (landelijk programma van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat dat zich richt op het veilig, plezierig en comfortabel gaan en blijven fietsen van senioren.), en een infrastructuur die uitnodigt tot actief vervoer. De toenemende vergrijzing vraagt om een mobiliteitssysteem dat toegankelijk blijft voor alle inwoners. Deze ontwikkeling betekent voor Vijfheerenlanden dat we investeren in veilige wandel- en fietsverbindingen, toegankelijke openbaarvervoervoorzieningen en mobiliteitshubs die bijdragen aan zelfstandige mobiliteit voor Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 13 ouderen. Hiermee zorgen we ervoor dat voorzieningen, zorg, recreatie en sociale contacten bereikbaar blijven voor iedereen. Verder is er een duidelijke beweging richting regionale samenwerking. Vijfheerenlanden werkt samen met provincie en omliggende gemeenten aan grensoverstijgende projecten, zoals snelfietsroutes, sluipverkeeraanpak en OV-concessies. De gemeente wil regie houden op deze ontwikkelingen en bijdragen aan een gezamenlijke gebiedsgerichte aanpak. Grote ruimtelijke ontwikkelingen in en rondom Vijfheerenlanden hebben directe gevolgen voor de mobiliteit binnen onze gemeente.

Deze ontwikkeling betekent voor Vijfheerenlanden dat we intensief samenwerken met provincie Utrecht, de MRU, omliggende gemeenten en vervoerspartners. Door regionale bereikbaarheidsopgaven gezamenlijk op te pakken, verbeteren we de bereikbaarheid van onze inwoners en versterken we de positie van Vijfheerenlanden als verbindende schakel tussen Utrecht, de Randstad en de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. Vijfheerenlanden werkt samen met provincie Utrecht en omliggende gemeenten aan integrale gebiedsontwikkeling. In de Ruimtelijke Propositie Vijfheerenlanden 2025 is vastgelegd dat mobiliteit een van de sleutelthema’s is, naast wonen, energie en landschap. De gemeente wordt gezien als een belangrijke schakel in het realiseren van regionale bereikbaarheidsdoelen, mede vanwege haar ligging in het hart van Nederland. Een groot deel van het wegennet binnen de gemeente is eigendom van Waterschap Rivierenland. Om infrastructuur te kunnen verbeteren en ontwikkelen en ook maatregelen te kunnen nemen, is een goede samenwerking cruciaal. Daarnaast heeft de gemeente Vijfheerenlanden met Provincie Utrecht een samenwerkingsagenda opgesteld waarin diverse ontwikkelingen en bijbehorende onderzoeken op mobiliteit door de provincie worden onderzocht of bekostigd.

Deze ontwikkeling betekent voor Vijfheerenlanden dat de bereikbaarheid van Vijfheerenlanden sterk afhankelijk is van samenwerking met de provincie Utrecht, Waterschap Rivierenland en Rijkswaterstaat. Veel belangrijke infrastructuur ligt buiten directe gemeentelijke invloed. Daarom zetten wij actief in op gezamenlijke investeringen in fietsverbindingen, HUBs, openbaar vervoer, verkeersveiligheid en doorstroming. Alleen door deze samenwerking kunnen we de mobiliteitsopgaven die samenhangen met woningbouw, economische ontwikkeling en klimaatdoelstellingen succesvol realiseren. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 14 3. Uitwerking Om de opgave uit de omgevingsvisie voor dit omgevingsprogramma te realiseren, sturen we op meerdere Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) welke per actielijn worden omschreven. In de uitvoering werken we langs vijf actielijnen. Gezamenlijk dragen deze actielijnen bij aan de bovenstaande twee indicatoren. • Actielijn 1 – Lopen & Fietsen • Actielijn 2 – HUBS & Openbaar vervoer • Actielijn 3 – Verkeersveiligheid • Actielijn 4 – Doorstroming & Dorpslinten • Actielijn 5 – Parkeren & autoluwe kernen • Actielijn 6 – Schone & slimme mobiliteit 3.1 Actielijn 1 – Lopen & Fietsen Een aantrekkelijke, veilige en toegankelijke infrastructuur voor lopen en fietsen vormt de basis van duurzame bereikbaarheid in Vijfheerenlanden.

Daarom investeren we in een sterk netwerk van voet- en fietsroutes tussen onze dorpen, steden, voorzieningen, werklocaties en recreatieve bestemmingen. Door lopen en fietsen aantrekkelijker te maken, stimuleren we inwoners om vaker voor actieve en duurzame vervoersvormen te kiezen. Dit draagt bij aan een gezonde leefstijl, een verkeersveilige leefomgeving en het behalen van onze klimaatdoelen. Binnen de gemeente werken we aan verschillende projecten die het fiets- en wandelnetwerk versterken. Daarbij gaat het zowel om het verbeteren van bestaande verbindingen als het realiseren van nieuwe schakels in het netwerk. Speciale aandacht gaat uit naar regionale doorfietsroutes, veilige schoolomgevingen en het wegnemen van barrières zoals dijken, vaarwegen en drukke verkeersroutes. Hierdoor ontstaat een samenhangend netwerk waarmee inwoners zich veilig, comfortabel en snel kunnen verplaatsen. De ontwikkeling van hoogwaardige fietsverbindingen sluit aan bij de mobiliteitstransitie uit de Omgevingsvisie. Met name voor woon- werkverkeer en schoolverkeer biedt de fiets kansen om Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 15 autoverplaatsingen te vervangen. Hierdoor verbeteren we de bereikbaarheid van de gemeente, verminderen we de druk op het wegennet en dragen we bij aan een betere luchtkwaliteit en minder geluidsoverlast.

Daarnaast versterken goede loop- en fietsverbindingen de bereikbaarheid van mobiliteitshubs, treinstations, voorzieningen en recreatiegebieden. Door deze verbindingen te verbeteren, maken we duurzame vervoersketens mogelijk waarin lopen, fietsen en openbaar vervoer elkaar versterken. Daarmee geven we uitvoering aan de ambitie uit de Omgevingsvisie om te komen tot een veilig, gezond en duurzaam mobiliteitssysteem dat wonen, werken, voorzieningen en recreatie met elkaar verbindt. In de komende jaren werken we onder andere aan de snelfietsroutes richting Utrecht en Gorinchem, veilige schoolroutes, het verbeteren van oversteekvoorzieningen en het oplossen van ontbrekende schakels in het fietsnetwerk. Zo bouwen we stapsgewijs aan een aantrekkelijk fiets- en wandelklimaat voor alle inwoners van Vijfheerenlanden.

3.1.1 Dit gaan we doen We realiseren een aantrekkelijk, veilig en samenhangend netwerk voor lopen en fietsen Maatregelen • Realiseren van regionale doorfietsroutes richting Utrecht, Gorinchem en 's-Hertogenbosch; • Veilige schoolzones en schoolroutes uniform inrichten binnen de gemeente; • Ontbrekende schakels in het fietsnetwerk oplossen; • Oversteekvoorzieningen voor fietsers en voetgangers verbeteren; • Barrières zoals dijken, spoorlijnen en watergangen beter passeerbaar maken voor langzaam verkeer; • Wandel- en fietsverbindingen naar HUBs, stations, voorzieningen en recreatiegebieden verbeteren. Ambitie omgevingsvisie 4. We zetten in op duurzame bereikbaarheid 7. Er zijn voldoende, toegankelijke en bereikbare voorzieningen 8. We realiseren een leefomgeving die positieve gezondheid stimuleert Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 16 9. We waarborgen een gezonde en veilige leefomgeving Kader Mobiliteitsvisie 2040, Omgevingsvisie Vijfheerenlanden, Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV), Regionaal Mobiliteitsplan Wanneer 2026-2040 Financiën Provinciale bereikbaarheidssubsidies, SPV-regeling, Rijksbijdragen, gemeentelijke investeringsagenda. Gerelateerd aan Omgevingsprogramma Wonen, Werken, Landschap en Recreatie. Externe partijen Provincie Utrecht, Provincie Zuid-Holland, Waterschap Rivierenland, Fietsersbond, Rijkswaterstaat, MRU West.

Betrokkenheid raad P&C-cyclus, investeringsbesluiten en kredietaanvragen. 3.1.2 Monitoring Hier staan we nu • De gemeente werkt samen met provincie Utrecht aan de snelfietsroutes Utrecht-Gorinchem en Utrecht-Den Bosch. • In verschillende kernen zijn verkeersveiligheidsmaatregelen rond scholen uitgevoerd. • In dorps- en gebiedsvisies zijn knelpunten voor fietsers geïnventariseerd. • De elektrische fiets zorgt ervoor dat inwoners langere afstanden per fiets afleggen. • Op diverse locaties vormen infrastructuur, dijken en watergangen nog barrières voor een aantrekkelijk fietsnetwerk. KPI’s: • Aantal gerealiseerde kilometers regionale fietsverbinding. • Percentage scholen met uniforme schoolzone. • Aantal fietsverplaatsingen binnen de gemeente. • Percentage inwoners dat minimaal één keer per week de fiets gebruikt voor woon-werk- of schoolverkeer. • Aantal verkeersongevallen waarbij fietsers betrokken zijn. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 17 3.2 Actielijn 2 – HUBs & Openbaar Vervoer Goede openbaarvervoervoorzieningen en sterke mobiliteitsknooppunten zijn essentieel voor een duurzaam en toegankelijk mobiliteitssysteem. Daarom werken we aan een netwerk van HUBs en overstappunten waar verschillende vervoersvormen samenkomen. Hier kunnen inwoners eenvoudig overstappen tussen fiets, openbaar vervoer, deelmobiliteit en auto.

Op deze manier verbeteren we de bereikbaarheid van woningen, werkgelegenheid, voorzieningen en recreatieve bestemmingen binnen en buiten de gemeente. Vijfheerenlanden ligt centraal in Nederland en vormt een belangrijke schakel tussen de regio Utrecht, de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden en de Randstad. Om deze positie te versterken investeren we samen met de provincie, vervoerders en regionale partners in hoogwaardige mobiliteitsknooppunten. Daarbij richten we ons niet alleen op bereikbaarheid, maar ook op de koppeling tussen mobiliteit, wonen, werken en gebiedsontwikkeling. Een belangrijke ontwikkeling binnen deze actielijn is de verdere uitbouw van de Regiopoort Vianen. Deze locatie heeft de potentie om uit te groeien tot een regionaal transferium waar reizigers comfortabel kunnen overstappen tussen verschillende vervoersvormen. Daarnaast werken we aan de doorontwikkeling van HUBs in Meerkerk, Lexmond en Leerdam. Rond deze locaties verbeteren we de bereikbaarheid voor fietsers, voetgangers, openbaar vervoer en autoverkeer en zorgen we voor aantrekkelijke overstapmogelijkheden. Niet iedere inwoner woont dicht bij een station of hoogwaardige OV- verbinding. Daarom zetten we ons ook in voor een goede bereikbaarheid van kleinere kernen.

We onderzoeken hoe openbaar vervoer, deelmobiliteit en vraagafhankelijk vervoer elkaar kunnen versterken, zodat voorzieningen, werk en onderwijs voor iedereen bereikbaar blijven. Hierbij besteden we extra aandacht aan jongeren, ouderen en inwoners zonder eigen auto. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden voor nieuwe lokale HUBs bij toekomstige gebiedsontwikkelingen, zoals in de omgeving van Hoef en Haag. Ook verkennen we de kansen voor een regionaal transferium ten zuiden van knooppunt Everdingen, ter hoogte van Zijderveld of Tienhovenseweg/Everdingen. Een dergelijke locatie kan verkeer Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 18 richting de Metropoolregio Utrecht opvangen en tegelijkertijd dienen als toegangspoort tot het buitengebied van Vijfheerenlanden. Met deze actielijn bouwen we aan een toekomstbestendig mobiliteitsnetwerk waarin verschillende vervoerswijzen elkaar versterken. Daarmee geven we invulling aan de ambitie uit de Omgevingsvisie om te komen tot een duurzaam, gezond en veilig mobiliteitssysteem dat wonen, werken, voorzieningen en recreatie met elkaar verbindt.

3.2.1 Dit gaan we doen We ontwikkelen een netwerk van hubs en hoogwaardige openbaarvervoerknooppunten Maatregelen • Doorontwikkeling halte Lekbrug Oost naar HUB Vianen • Versterken knoopwaarde • Combinatie wonen, werken en voorzieningen • Ontwikkeling en in potentie uitbreiding P+R voorzieningen • HUB Meerkerk versterken en aanvullen met P+R • HUB Leerdam ontwikkelen • HUB Lexmond ontwikkelen • Verkennen HUB Hoef & Haag in bredere regiopoort • Verkennen transferium Zijderveld/Everdingen • Verbeteren fietsverbindingen naar haltes • Verbeteren looproutes naar haltes • Flex-OV pilots • Bereikbaarheid kleine kernen verbeteren • Aansluiting bus en trein optimaliseren Ambitie omgevingsvisie 4. We zetten in op duurzame bereikbaarheid 7. Er zijn voldoende, toegankelijke en bereikbare voorzieningen 8. We realiseren een leefomgeving die positieve gezondheid stimuleert Kader Mobiliteitsvisie 2040, Regionaal Mobiliteitsplan, OV- concessies provincie Utrecht, Ruimtelijke Propositie Utrecht. Wanneer 2026-2040 Financiën Provinciale subsidies, MIRT-gelden, bereikbaarheidsfondsen, gemeentelijke investeringen. Gerelateerd aan Omgevingsprogramma’s Wonen en Werken. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 19 Externe partijen Provincie Utrecht, U10/MRU West, vervoerders, Rijkswaterstaat, ontwikkelaars. Betrokkenheid raad P&C-cyclus en besluitvorming bij gebiedsontwikkelingen.

3.2.2 Monitoring Hier staan we nu • HUB Vianen ontwikkelt zich tot regionale overstaplocatie. • Voor Meerkerk, Leerdam en Lexmond worden verbeteringen onderzocht. • Het openbaar vervoer in kleinere kernen staat onder druk. • De provincie investeert in hoogwaardig openbaar vervoer en mobiliteitsknooppunten. • De bereikbaarheid van voorzieningen voor ouderen en jongeren vraagt blijvende aandacht. KPI’s: • Aantal gebruikers van HUBs. • Aantal beschikbare deelmobiliteitsvoertuigen. • Reizigerstevredenheid OV. • Percentage inwoners dat binnen 800 meter van een hoogwaardige OV-halte woont. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 20 3.3 Actielijn 3 – Verkeersveiligheid Een veilige verkeersomgeving is een basisvoorwaarde voor een gezonde, leefbare en bereikbare gemeente. Iedere inwoner moet zich veilig kunnen verplaatsen, ongeacht leeftijd, vervoermiddel of bestemming. Daarom werken we aan een verkeerssysteem waarin wegen, fietspaden, oversteekplaatsen en verkeersgedrag zo zijn ingericht dat de kans op ongevallen zo klein mogelijk wordt. Verkeersveiligheid is daarmee een belangrijk onderdeel van de mobiliteitstransitie en draagt direct bij aan de ambitie uit de Omgevingsvisie om te komen tot een gezonde en veilige leefomgeving. Binnen Vijfheerenlanden zetten we in op een risicogestuurde aanpak van verkeersveiligheid.

Dit betekent dat we niet alleen kijken naar locaties waar ongevallen hebben plaatsgevonden, maar juist ook naar situaties waar risico's bestaan voor toekomstige ongevallen. Door verkeersdata, meldingen van inwoners en kennis van lokale situaties te combineren, brengen we de belangrijkste knelpunten in beeld en bepalen we waar maatregelen het meeste effect hebben. Bij de uitvoering richten we ons op drie pijlers: veilige infrastructuur, verkeerseducatie en handhaving. We verbeteren de inrichting van wegen en kruispunten, maken oversteeklocaties veiliger en koppelen verkeersveiligheidsmaatregelen zoveel mogelijk aan onderhouds- en herinrichtingsprojecten. Daarbij besteden we extra aandacht aan locaties waar veel kwetsbare verkeersdeelnemers aanwezig zijn, zoals schoolomgevingen, woonwijken en routes die veel door fietsers en voetgangers worden gebruikt. Ook zetten we in op bewust en verantwoord verkeersgedrag. Samen met scholen, maatschappelijke organisaties, politie en andere partners voeren we verkeerseducatieprogramma's uit voor verschillende doelgroepen. Hierbij besteden we aandacht aan kinderen, jonge bestuurders, ouderen en gebruikers van nieuwe vervoersmiddelen zoals e-bikes en fatbikes. Programma's zoals Doortrappen helpen ouderen om langer veilig mobiel te blijven.

Een belangrijk aandachtspunt binnen deze actielijn zijn de spoorovergangen in Leerdam en andere locaties waar infrastructuur en verkeersveiligheid samenkomen. Daarnaast werken we aan veilige schoolroutes, uniforme schoolzones en het verbeteren van fietsverbindingen die barrières in de gemeente doorbreken. Door deze maatregelen ontstaat een verkeersnetwerk waarin inwoners zich veilig Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 21 kunnen verplaatsen en waarin lopen en fietsen aantrekkelijker worden. Met deze actielijn werken we aan het verminderen van verkeersongevallen, het vergroten van de verkeersveiligheid voor alle weggebruikers en het stimuleren van duurzame vervoerswijzen. Zo dragen we bij aan een gemeente waarin inwoners zich veilig en prettig kunnen verplaatsen, nu en in de toekomst. 3.3.1 Dit gaan we doen We verbeteren de verkeersveiligheid voor alle weggebruikers Maatregelen • Risicogestuurde verkeersveiligheidsmaatregelen uitvoeren; • Prioritaire verkeersknelpunten aanpakken; • Veilige schoolroutes verder ontwikkelen; • Spoorovergangen in Leerdam verbeteren; • Verkeerseducatie op scholen stimuleren; • Programma Doortrappen uitvoeren voor ouderen; • Verkeersveiligheidsmaatregelen koppelen aan onderhoudsprojecten. Ambitie omgevingsvisie 4. We zetten in op duurzame bereikbaarheid 7. Er zijn voldoende, toegankelijke en bereikbare voorzieningen 8.

We realiseren een leefomgeving die positieve gezondheid stimuleert 11. We zetten in op een duurzame, energie- en klimaatneutrale inrichting. Kader Strategisch Plan Verkeersveiligheid, Mobiliteitsvisie 2040, Omgevingswet. Wanneer Doorlopend tot 2040 Financiën SPV-subsidies, provinciale subsidies, gemeentelijke onderhoudsbudgetten. Gerelateerd aan Omgevingsprogramma Wonen, Landschap en Beheer Openbare Ruimte. Externe partijen Politie, scholen, provincie Utrecht, ProRail, Veilig Verkeer Nederland. Betrokkenheid raad P&C Cyclus Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 22 3.3.2 Monitoring Hier staan we nu • De gemeente voert het Strategisch Plan Verkeersveiligheid uit. • De veiligheidsanalyse heeft diverse prioritaire locaties opgeleverd. • In Leerdam zijn spoorovergangen benoemd als aandachtspunt. • Het programma Doortrappen wordt ingezet voor oudere fietsers. KPI’s • Aantal verkeersslachtoffers. • Aantal ernstige verkeersongevallen. • Aantal aangepakte risicolocaties. • Percentage veilige schoolroutes. • Deelname aan verkeerseducatieprojecten. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 23 3.4 Actielijn 4 – Doorstroming & Dorpslinten Een goede bereikbaarheid van onze dorpen, steden, woonwijken, bedrijventerreinen en voorzieningen vraagt om een verkeerssysteem dat veilig, leefbaar en toekomstbestendig is.

Tegelijkertijd ervaren verschillende kernen in Vijfheerenlanden toenemende verkeersdruk door bevolkingsgroei, woningbouwontwikkelingen, economische groei en regionale verkeersstromen. Hierdoor staan de doorstroming en leefbaarheid op diverse locaties onder druk. Met deze actielijn werken we aan een betere balans tussen bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefkwaliteit. Binnen onze gemeente vormen de dorpslinten een belangrijk onderdeel van het verkeerssysteem. Deze wegen vervullen vaak meerdere functies tegelijk: zij ontsluiten woningen, bedrijven en voorzieningen, maar verwerken ook doorgaand verkeer. Hierdoor ontstaan op sommige locaties knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid, geluid, leefbaarheid en bereikbaarheid. We zetten daarom in op maatregelen die zowel de doorstroming verbeteren als de kwaliteit van de leefomgeving versterken. Om gericht te kunnen sturen maken we gebruik van verkeersdata, monitoringssystemen en lokale kennis. Daarmee brengen we verkeersstromen, knelpunten en ontwikkelingen in beeld. Op basis van deze inzichten kunnen we maatregelen treffen om sluipverkeer terug te dringen, routes voor zwaar verkeer te optimaliseren en de verkeersveiligheid op drukke wegen en dorpslinten te vergroten.

Hierbij hebben we speciale aandacht voor de leefbaarheid in kernen zoals Lexmond, Hei- en Boeicop, Nieuwland en andere locaties waar bewoners hinder ervaren van doorgaand verkeer. Daarnaast werken we aan een robuust hoofdwegennet dat past bij de groei van de gemeente. Een goede bereikbaarheid van woongebieden, werklandschappen en voorzieningen vraagt om voldoende capaciteit op belangrijke verbindingen binnen en buiten de gemeente. Daarom blijven we ons inzetten voor regionale bereikbaarheidsopgaven, waaronder de doorontwikkeling van knooppunt Everdingen en verbeteringen aan de A27-corridor. Deze ontwikkelingen zijn niet alleen van belang voor de bereikbaarheid van inwoners, maar ook voor de economische ontwikkeling van Vijfheerenlanden en nieuwe werklandschappen zoals Gaasperwaard III. Waar nodig onderzoeken we aanvullende infrastructuurmaatregelen om de bereikbaarheid van kernen te verbeteren en verkeersdruk te Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 24 verminderen. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar de relatie tussen mobiliteit, woningbouw, economische ontwikkeling en leefkwaliteit. Nieuwe ontwikkelingen kunnen alleen succesvol plaatsvinden als de bereikbaarheid en verkeersveiligheid op orde blijven.

Met deze actielijn zorgen we ervoor dat inwoners, ondernemers en bezoekers zich efficiënt door de gemeente kunnen verplaatsen, terwijl tegelijkertijd de leefbaarheid en verkeersveiligheid van onze dorpen en steden worden beschermd en versterkt. Daarmee geven we invulling aan de ambitie uit de Omgevingsvisie om te komen tot een duurzaam, veilig en goed bereikbaar mobiliteitssysteem voor de toekomst. 3.4.1 Dit gaan we doen We verbeteren de doorstroming en leefbaarheid op hoofdwegen en dorpslinten Maatregelen • Verkeersstromen monitoren en analyseren; • Sluipverkeer terugdringen; • Routering van vrachtverkeer verbeteren; • Doorstromingsmaatregelen op hoofdverbindingen uitvoeren; • Dorpslinten verkeersveiliger en leefbaarder maken; • Kansrijke infrastructuurmaatregelen onderzoeken; • Bereikbaarheid van nieuwe woon- en werklocaties waarborgen; • Verkenning randweg Nieuwland en ontwikkeling randweg Lexmond • Knooppunt Everdingen agenderen • Regionale lobby op spoor, snelwegen, knooppunten en OV Ambitie omgevingsvisie 4. We zetten in op duurzame bereikbaarheid 7. Er zijn voldoende, toegankelijke en bereikbare voorzieningen 8. We realiseren een leefomgeving die positieve gezondheid stimuleert 9. We waarborgen een gezonde en veilige leefomgeving Kader Mobiliteitsvisie 2040, Omgevingsvisie, dorps- en gebiedsvisies.

Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 25 Wanneer 2026-2040 Financiën Gemeentelijke middelen, provinciale bereikbaarheidssubsidies, Rijksbijdragen. Gerelateerd aan Omgevingsprogramma Wonen en Werken. Externe partijen Provincie Utrecht, Rijkswaterstaat, Waterschap Rivierenland, MRU. Betrokkenheid raad P&C-cyclus en investeringsprogramma. 3.4.2 Monitoring Hier staan we nu • Diverse dorpslinten ervaren hinder van sluipverkeer. • De A27 vormt een belangrijk regionaal knelpunt. • Verkeersdata worden steeds beter beschikbaar. • In meerdere woon- en gebiedsvisies zijn bereikbaarheidsknelpunten benoemd. KPI’s • Gemiddelde reistijd op hoofdverbindingen. • Aantal locaties met structurele filevorming. • Aantal meldingen van sluipverkeer. • Aantal uitgevoerde doorstromingsmaatregelen. • Tevredenheid inwoners over verkeersleefbaarheid. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 26 3.5 Actielijn 5 – Parkeren & Autoluwe Kernen De beschikbare ruimte in onze dorpen en steden staat onder druk. Door de groei van het aantal woningen, voorzieningen en bezoekers neemt ook de vraag naar parkeervoorzieningen toe. Tegelijkertijd willen we aantrekkelijke, groene en leefbare woon- en verblijfsgebieden realiseren. Met deze actielijn zorgen we voor een goede balans tussen bereikbaarheid, parkeren en de kwaliteit van de openbare ruimte. Parkeren blijft een belangrijk onderdeel van het mobiliteitssysteem.

Inwoners, ondernemers en bezoekers moeten hun bestemming goed kunnen bereiken. Tegelijkertijd willen we voorkomen dat auto's een onevenredig groot beslag leggen op de beschikbare ruimte. Daarom zetten we in op slimme parkeeroplossingen die passen bij de kenmerken van iedere kern en aansluiten bij de ambities voor duurzame bereikbaarheid. Bij nieuwe woningbouwontwikkelingen streven we naar een efficiënter ruimtegebruik. Waar mogelijk stimuleren we parkeren op eigen terrein of op centrale parkeerlocaties. Hierdoor ontstaat ruimte voor groen, speelvoorzieningen, ontmoetingsplekken en veilige loop- en fietsverbindingen. In nieuwe woongebieden zetten we in op autoluwe woonmilieus waarin de auto niet langer vanzelfsprekend centraal staat, maar onderdeel is van een breder mobiliteitsaanbod. Om deze ontwikkeling te ondersteunen actualiseren we het parkeerbeleid en de parkeernormen. Daarbij kijken we naar de samenhang tussen parkeren, deelmobiliteit, openbaar vervoer, fietsgebruik en laadvoorzieningen voor elektrische voertuigen. De inrichting van parkeerlocaties moet bijdragen aan een duurzame, toekomstbestendige en aantrekkelijke leefomgeving. Bij centrumgebieden en voorzieningen zoeken we naar een goede balans tussen bereikbaarheid en verblijfskwaliteit. Parkeren blijft mogelijk, maar wordt gecombineerd met veilige looproutes, fietsvoorzieningen en aantrekkelijke openbare ruimtes.

Op die manier versterken we zowel de economische vitaliteit als de leefbaarheid van onze kernen. Met deze actielijn zorgen we ervoor dat parkeren ondersteunend is aan de kwaliteit van de leefomgeving en dragen we bij aan de ambitie uit de Omgevingsvisie om te komen tot gezonde, veilige, aantrekkelijke en duurzaam bereikbare dorpen en steden. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 27 3.5.1 Dit gaan we doen We zorgen voor toekomstbestendig parkeren en autoluwe kernen Maatregelen • Parkeernormen actualiseren; • Autoluwe woonwijken stimuleren; • Parkeren op eigen terrein of centrale parkeerlocaties bevorderen; • Parkeerdruk in centra monitoren; • Fietsparkeerplaatsen uitbreiden; • Openbare laadvoorzieningen integreren in parkeerbeleid; • Parkeeroplossingen koppelen aan hubs en deelmobiliteit; • Verblijfskwaliteit van centrumgebieden verbeteren. Ambitie omgevingsvisie 11. We zetten in op een duurzame, energie- en klimaatneutrale inrichting. Kader Nota Parkeernormen, Mobiliteitsvisie 2040, Omgevingswet. Wanneer 2026-2040 Financiën Gemeentelijke investeringsagenda, gebiedsontwikkelingen. Gerelateerd aan Omgevingsprogramma Wonen, Werken en Landschap. Externe partijen Projectontwikkelaars, woningcorporaties, ondernemersverenigingen. Betrokkenheid raad Vaststelling parkeerbeleid en P&C-cyclus. 3.5.2 Monitoring Hier staan we nu • Een herziening van de parkeernormen is in voorbereiding.

• Diverse centrumgebieden vragen om een nieuwe parkeerbalans. • Nieuwe woonwijken worden steeds vaker autoluw ingericht. • Laadinfrastructuur en fietsparkeren spelen een grotere rol binnen parkeerbeleid. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 28 KPI’s: • Aantal autoluwe woningbouwprojecten. • Percentage parkeerplaatsen met laadvoorziening. • Bezettingsgraad openbare parkeerplaatsen. • Aandeel verplaatsingen te voet, per fiets of met OV binnen centrumgebieden. • Tevredenheid inwoners over parkeerdruk. • Aantal fietsparkeerplaatsen bij voorzieningen. • Eventueel nog het aantal aangevraagde digitale parkeervergunningen en -ontheffingen 3.6 Actielijn 6 – Schone & Slimme Mobiliteit De mobiliteit van de toekomst is schoon, slim en flexibel. Technologische ontwikkelingen maken nieuwe vormen van vervoer mogelijk en bieden kansen om mobiliteit duurzamer, efficiënter en gebruiksvriendelijker te organiseren. Met deze actielijn geven we invulling aan de mobiliteitstransitie en dragen we bij aan de klimaatdoelen, een betere luchtkwaliteit en een gezonde leefomgeving. De overgang naar uitstootvrije mobiliteit is in volle gang. Het aantal elektrische voertuigen groeit snel en vraagt om een goed dekkend netwerk van laadvoorzieningen. Daarom werken we aan de verdere uitrol van publieke laadinfrastructuur, afgestemd op de groeiende vraag van inwoners, bedrijven en bezoekers.

Daarbij sluiten we aan bij regionale en landelijke ontwikkelingen op het gebied van elektrisch vervoer en alternatieve brandstoffen. Naast elektrificatie zien we ook kansen voor deelmobiliteit. Deelauto's, deelfietsen en andere gedeelde vervoersmiddelen kunnen bijdragen aan minder autobezit, efficiënter ruimtegebruik en een betere bereikbaarheid. Daarom stimuleren we deelmobiliteit bij mobiliteitshubs, nieuwe woongebieden en locaties waar meerdere vervoersvormen samenkomen. Hierdoor ontstaat een flexibel mobiliteitssysteem waarin inwoners eenvoudig kunnen kiezen voor het vervoermiddel dat het beste past bij hun reis. Technologische ontwikkelingen bieden daarnaast steeds meer mogelijkheden om mobiliteit slimmer te organiseren. Door gebruik te maken van verkeersdata, digitale toepassingen en mobiliteitsmonitoring krijgen we beter inzicht in verkeersstromen, knelpunten en gebruikersgedrag. Deze informatie helpt ons om Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 29 maatregelen gerichter in te zetten, verkeersveiligheid te verbeteren en beter onderbouwde keuzes te maken voor toekomstige investeringen. Binnen deze actielijn ontwikkelen we daarom een mobiliteitsdashboard waarmee we de effecten van het mobiliteitsbeleid kunnen volgen.

Door structureel te monitoren hoe inwoners zich verplaatsen en hoe de bereikbaarheid zich ontwikkelt, kunnen we tijdig bijsturen en inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Daarmee maken we mobiliteit niet alleen duurzamer, maar ook slimmer en toekomstbestendiger. Met deze actielijn werken we aan een mobiliteitssysteem dat klaar is voor de toekomst: schoon waar het kan, slim waar het helpt en altijd gericht op een veilige, gezonde en duurzame bereikbaarheid voor inwoners, ondernemers en bezoekers van Vijfheerenlanden. 3.6.1 Dit gaan we doen We versnellen de transitie naar schone en slimme mobiliteit Maatregelen • Uitrol van openbare laadinfrastructuur faciliteren; • Deelmobiliteit stimuleren bij hubs en nieuwe woongebieden; • Werkgevers ondersteunen bij duurzame mobiliteitsmaatregelen; • Slimme verkeers- en mobiliteitsdata toepassen; • Mobiliteitsdashboard ontwikkelen; • Gebruik van emissievrije voertuigen stimuleren; • Nieuwe mobiliteitsconcepten monitoren en testen; • Mobiliteitsdata inzetten voor beleidsontwikkeling en monitoring. Ambitie omgevingsvisie 4. We zetten in op duurzame bereikbaarheid 7. Er zijn voldoende, toegankelijke en bereikbare voorzieningen 8. We realiseren een leefomgeving die positieve gezondheid stimuleert 9.

We waarborgen een gezonde en veilige leefomgeving Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 30 Kader Regionaal Mobiliteitsplan, AFIR-verordening, Mobiliteitsvisie 2040, Klimaatbeleid gemeente Vijfheerenlanden. Wanneer 2026-2040 Financiën Provinciale subsidies, Rijksregelingen, Europese fondsen, gemeentelijke middelen. Gerelateerd aan Omgevingsprogramma Energie, Werken en Wonen. Externe partijen Provincie Utrecht, netbeheerders, werkgevers, concessiehouders, Rijkswaterstaat. Betrokkenheid raad Vaststelling parkeerbeleid en P&C-cyclus. 3.6.2 Monitoring Hier staan we nu • Het aantal elektrische voertuigen groeit sterk. • De regionale laadinfrastructuur wordt verder uitgerold. • Deelmobiliteit wordt steeds vaker gekoppeld aan HUBs. • Datagedreven verkeersmanagement staat aan het begin van verdere ontwikkeling. KPI’s: • Aantal openbare laadpunten. • Percentage elektrisch wagenpark. • Gebruik van deelmobiliteit. • CO₂-uitstoot mobiliteit binnen de gemeente. • Beschikbaarheid van actuele mobiliteitsdata. Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 31 4. Vervolgstappen Met dit programma Mobiliteit leggen we vast hoe we de doelen en ambities met betrekking tot Mobiliteit uit de omgevingsvisie concreet maken. De volgende stap is de vertaling naar concrete projecten en uitvoering. Integrale uitwerking Bij de uitwerking krijgt integraliteit expliciet onze aandacht.

De vijf programma's zijn nauw met elkaar verweven en kunnen elkaar versterken. Zo dragen hoogwaardige fietsverbindingen, mobiliteitshubs en deelmobiliteit bij aan de klimaatdoelen uit het programma Energie. Daarnaast versterken aantrekkelijke fiets- en wandelverbindingen de recreatieve waarde van het programma Landschap. Bereikbaarheidsmaatregelen zijn bovendien randvoorwaardelijk voor woningbouwlocaties en nieuwe werklandschappen. Daarom toetsen we iedere maatregel op samenhang met en mogelijke meerwaarde voor andere programma’s. Koppeling met dorps- en gebiedsvisies Daarnaast toetsen we de thematische omgevingsprogramma’s aan de dorps-, woon- en gebiedsvisies. Juist op gebiedsniveau komen de verschillende thema’s samen. Deze toets helpt om te komen tot maatregelen die effect hebben op meerdere programma’s. Prioritering van maatregelen We maken bewuste keuzes. In dit programma is een eerste afweging gemaakt van de maatregelen waarop we inzetten. Bij de verdere prioritering spelen onder meer het collegeprogramma en de investeringstafel een rol. Kompas Het kompas uit de omgevingsvisie wijst de weg naar een vitaal en leefbaar Vijfheerenlanden, met gezondheid, duurzaamheid en veiligheid als vaste uitgangspunten. Bij de uitwerking van maatregelen en nieuwe ontwikkelingen gebruiken we dit kompas als leidraad.

Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 32 Figuur 2: Het kompas Samen tot uitvoering komen De uitvoering van de omgevingsvisie is een gezamenlijke opgave. We nodigen ontwikkelaars, woningcorporaties, de provincie, het waterschap en inwoners uit om hieraan bij te dragen. De gemeente kan daarbij verschillende rollen vervullen, zoals aanjager, facilitator, kadersteller of voorwaardenschepper. Per maatregel, project en fase bepalen we welke rol het meest effectief is. Monitoren en bijsturen We volgen de voortgang en financiën via de bestaande planning-en- controlcyclus. Via deze cyclus informeren we de gemeenteraad periodiek over de uitvoering en sturen we waar nodig bij. 4.1 Instrumenten en de beleidscyclus Continu proces De Omgevingswet biedt verschillende instrumenten om onze doelen te bereiken. Deze instrumenten hangen onderling samen en vormen gezamenlijk de beleidscyclus. In de praktijk is sprake van een voortdurende wisselwerking: inzichten uit de uitvoering kunnen aanleiding geven om de visie, het programma of het omgevingsplan bij te stellen. Daarbij blijven de bevoegdheden duidelijk verdeeld. Het college stelt de programma’s vast; de gemeenteraad stelt de omgevingsvisie en het omgevingsplan vast.

Uitzondering vormen de verplichte programma's, zoals het volkshuisvestelijk of warmteprogramma, waarbij de inhoudelijke opzet, procedure en vaststelling soms anders zijn vastgelegd.

Omgevings-programma Mobiliteit 2026-2030 33 Doorwerking in de omgevingsvisie De omgevingsvisie is een levend document. Actuele ontwikkelingen, zoals nieuwe wetgeving, veranderende maatschappelijke behoeften of aangescherpte ambities, kunnen aanleiding geven om de koers te herzien. Via de omgevingsprogramma’s signaleren we tijdig of aanpassing van de visie nodig is. Doorwerking in het omgevingsplan De omgevingsprogramma’s kunnen ook vragen om een juridische vertaling in het omgevingsplan. Het programma beschrijft de ambities voor een gebied of thema; het omgevingsplan bevat de bijbehorende regels en juridische kaders. Gemeentelijke instrumenten uit de Omgevingswet • Omgevingsvisie (strategisch): het kaderstellende document voor de lange termijn. De visie beschrijft de kernwaarden, strategische ambities, ruimtelijke opgaven en identiteit van de gemeente. Vaststelling: gemeenteraad. • Omgevingsprogramma (tactisch en uitvoerend): de schakel tussen beleid en uitvoering voor de korte tot middellange termijn, in dit geval 2026–2030. In het programma vertalen we de visie naar concrete actielijnen, meetbare maatregelen en projecten. Vaststelling: college. • Omgevingsplan: hierin leggen we de juridische regels vast waarbinnen ontwikkelingen mogelijk zijn. Vaststelling: gemeenteraad.

• Beleidsregels en toetsingskaders: deze instrumenten bieden flexibiliteit en ondersteunen een zorgvuldige en tijdige beoordeling van initiatieven. Ze vormen de verbinding tussen het programma en de vergunningverlening. Vaststelling: college, tenzij anders bepaald.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://vijfheerenlanden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/460442bb-068d-43e6-8156-f55243a0242b?agendaItemId=8e7ae892-b794-43a7-916b-d47c29d7076b