Bijlage 2 PARTICIPATIE Landschapsvisie Vijfheerenlanden 2040.pdf

PARTICIPATIE Landschapsvisie Vijfheerenlanden 2040 9 November 2021

Inhoudsopgave Inleiding...................................................................................................2 Participatie................................................................................................3 Aanpassingen / aanscherping Landschapsvisie...............................................5

Participatie Landschapsvisie Vijfheerenlanden 2040 1

Inleiding Er komen diverse opgaven op ons buitengebied af. Met de Landschapsvisie Vijfheerenlanden wordt de eerste stap gezet in het komen tot een beleid gericht op een duurzame balans tussen landbouw, natuur, waterbeheer, bodemdaling, recreatie, het opwekken van duurzame energie en alle andere belangen die spelen in het landelijk gebied. De Landschapsvisie is ervoor bedoeld om al deze ontwikkelingen op elkaar af te stemmen en ervoor te zorgen dat de kwaliteiten van het landschap daarbij behouden of versterkt worden. Deze visie gebruiken we om richting te geven aan ontwikkelingen in het buitengebied. De visie is een kader voor de uitwerking van de omgevingsvisie van de gemeente en als toetsingskader voor ruimtelijk plannen en projecten. De visie legt geen ontwikkelingen vast, maar inspireert en nodigt particulieren, organisaties en (andere) overheden uit te komen met passende initiatieven en investeringen. Organisaties en inwoners zijn betrokken bij het maken van de ontwerpvisie. Dit is gebeurd via de participatierondes van de Strategische visie, gesprekken met agrariërs, bewoners, ondernemers en initiatiefnemers in het gebied (ook wel ‘streekhouders’ genoemd) en een online enquête. In september 2021 zijn de streekhouders gevraagd om feedback op de ontwerpvisie. De opmerkingen van de streekhouders zijn betrokken bij uitwerking van de Landschapsvisie Vijfheerenlanden 2040.

In voorliggende rapportage wordt een toelichting gegeven op het participatietraject en de wijze waarop is omgegaan met inbreng en suggesties ten behoeve van de Landschapsvisie Vijfheerenlanden 2040.

Participatie Landschapsvisie Vijfheerenlanden 2040 2

Participatie Participatie heeft plaatsgevonden conform het Plan van aanpak Landschapsvisie, zoals is vastgesteld door de raad op 5 november 2020. Voor het opstellen van de Landschapsvisie is aansluiting gezocht bij meerdere lopende participatieprocessen. Namelijk: -

VHL-Plein waarbij de raad in gesprek is gegaan met de streekhouders;

-

Voor landbouw, bodem, natuur etc. is aangehaakt bij de vier ontmoetingstafels, die werden georganiseerd vanuit de Regionale Adaptatie Strategie door de regio Alblasserwaard Vijfheerenlanden. Vanuit de landschapsvisie is aangehaakt bij dit traject en is deelgenomen aan de ontmoetingstafel toekomstgerichte landbouw en natuur over het thema klimaatadaptatie. Participatie vond plaats met een brede groep streekhouders;

-

Voor strategische visie VHL is uitgebreide participatie gevoerd met de inwoners. Een van de thema’s was het landelijk gebied. De resultaten van het participatietraject hierover is als input gebruikt;

-

Voor het thema energie is gebruik gemaakt van de participatie rondom de Regionale Energiestrategie (RES);

-

Voor het thema recreatie is input geleverd door team recreatie. Hier is men ook bezig met een beleidsstuk, ook daarvan zijn de procedures benut.

-

Voor het thema economie is input geleverd vanuit de participatiebijeenkomst Economie –Landbouw, die georganiseerd werd vanuit de economische visie.

In de streek is veel deskundigheid aanwezig. In een compact en interactief proces is met verschillende partijen uit het buitengebied gesproken om te komen tot een breed gedragen Landschapsvisie. Uit de gesprekken bleek dat verschillende streekhouders de urgentie van de vraagstukken die op het gebied afkomen inzien. Iedere partij heeft een net andere prioritering hierin, maar allen zien hoe uitdagingen met elkaar samenhangen en vragen om een integrale visie. De neuzen staan dezelfde kant op wat betreft de richting die we op moeten in Vijfheerenlanden. De manier waarop verschilt. Dat zal verder worden uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma van de Landschapsvisie.

Participatie Landschapsvisie Vijfheerenlanden 2040 3

De gemeenteraad is in februari 2021 via een Vijfheerenlandenplein zelf in gesprek gegaan met de verschillende streekhouders. Tijdens die avond is met elkaar van gedachten gewisseld over de actuele thema’s, zoals natuur, water / bodem, landbouw en recreatie, die van invloed zijn op de verandering en toekomst van het buitengebied. Parallel heeft participatie over duurzame opwekking van energie (windmolens en zonneenergie) plaatsgevonden. Tot eind april kon men meedenken via een enquête over het gebruik van zonneakkers en windturbines en aangeven welke locaties men hiervoor geschikt en minder geschikt vindt. De resultaten hiervan zijn als input meegenomen bij het opstellen van de landschapsvisie. Een overzicht van de participatie voor de landschapsvisie:

Aan de hand van alle waardevolle ideeën, wensen en opgaven die zijn meegegeven, zijn de onderscheidende kwaliteiten en identiteiten van het buitengebied, maar ook de specifieke vraagstukken voor de toekomst in beeld gebracht. In het voorjaar van 2021 is de landschapsvisie verder uitgewerkt tot een toekomstperspectief voor het buitengebied met daarin de koers voor de toekomst.

Participatie Landschapsvisie Vijfheerenlanden 2040 4

De ontwerp-landschapsvisie is tot slot begin september 2021 gepresenteerd via het Vijfheerenlandenplein en besproken in de vergadering van de Commissie Ruimte, Verkeer en Economie op 13 september 2021. Ook is er een terugkoppeling gegeven aan de diverse streekhouders. Op diverse punten is de landschapsvisie vervolgens aangepast en verder uitgewerkt tot voorliggende landschapsvisie voor het buitengebied van Vijfheerenlanden.

Aanpassingen / aanscherping Landschapsvisie Naar aanleiding van de gevoerde overleggen zijn de volgende aanpassingen / aanscherpingen verwerkt in de landschapsvisie: 

Afbakening van het doel en de reikwijdte van de landschapsvisie is scherper verwoord. Het stedelijk gebied is geen onderdeel van de landschapsvisie. De landschapsvisie gaat in op hoe om te gaan met het landelijke buitengebied. De verbinding tussen de verschillende visies wordt gelegd in de omgevingsvisie. Dit is onder andere nader toegelicht in paragraaf 1.2 relatie met ander beleid.



Een nadere uitwerking is toegevoegd van de randvoorwaarden voor stedelijke ontwikkeling in kernrandzones; stedelijke uitbreidingslocaties zijn geen onderdeel van de landschapsvisie. De economische visie en woonvisie gaan over het stedelijk gebied. Op het moment dat er een nieuwe uitleglocatie speelt wordt hiervoor een aparte gebiedsvisie voor opgesteld. De landschapsvisie geeft wel richting mee vanuit de waarden en kwaliteiten van het landschap.



Nadere uitwerking en toevoeging van de balans natuur en landbouw, dit samen laten gaan. Er is verwevenheid tussen landbouw-natuur-water. Boeren zijn een spil in het landschapsbeheer.



Nadere informatie toegevoegd op verandering in de aandacht voor landbouw en focus op kwaliteit, zoals die zich al een aantal jaar ontwikkelt.



Wiel van Bassa als groene parel op de kaart toegevoegd.



Meer aandacht voor vrijkomende agrarische bebouwing. Aanvullen met de wens om toekomstige (agrarische) bebouwing circulair te laten zijn. Dit om te voorkomen dat over 30 à 40 jaar meer agrarische gebouwen vrijkomen.



Uitgebreidere toelichting op bodemdaling. Meer bronvermelding en feiten weergeven. De noodzaak tot het stoppen van bodemdaling meer benadrukken. Ons gebied is nodig voor voedselproductie, ons gebied is erg vruchtbaar. Hier moet zorgvuldig mee worden omgegaan. Verwezen wordt naar de Regionale

Participatie Landschapsvisie Vijfheerenlanden 2040 5

veenweidestrategie en de noodzaak om goede samenwerking met het waterschap in de toekomst te borgen. 

Een nadere toelichting en toevoeging ten aanzien van vernatting versus waterberging.



Ten aanzien van nieuwe paden / recreatieve verbindingen: deze als indicatief aangeven op de kaart en in de tekst. Aansluiten op bestaand wandelnetwerk. Er is al een uitgebreid kanonetwerk; meer inzetten op het gebruik hiervan.



Een aantal detailaanpassingen is doorgevoerd (o.a. Schotse Hooglanders vervangen door Blaarkoppen, plaatjes en tekst gezamenlijke coöperaties aangepast)

De volgende punten zijn aangedragen ten aanzien van het uitvoeringsperspectief: 

Grondbank – om o.a. extensivering mogelijk maken voor veehouderijen. De gemeente is in gesprek met Molenlanden hierover.



Hoe gaan we vorm geven aan samenwerking? Reflectie op wat de gemeente kan doen en welke rol zij kan vervullen.



Agrarisch natuurbeheer heeft al een vlucht genomen in het gebied. Hier hoort een goed vergoedingssysteem bij. Nu alleen kleine onkostenvergoeding. Zou ook vergoeding voor maatschappelijke diensten moeten zijn, met een lange termijn (bv. niet elke 4 jaar een andere koers).

Participatie Landschapsvisie Vijfheerenlanden 2040 6