Bijlage 1 Rapport quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag

RAPPORT Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag Gemeente Vijfheerenlanden versie: definitief 11 maart 2019

Hakgriend 18 │3371 KA Hardinxveld-Giessendam │T. 0184 616544 │www.synarchis.nl │info@synarchis.nl

Inhoudsopgave pagina: Inleiding

1

Aanleiding

1

Opdrachtformulering

1

Verantwoording rapportage

1

Opbouw rapportage

1

Huidige capaciteit en gebruik

2

Huidige binnensportaccommodaties

2

Spreiding binnensportaccommodaties

3

Bezetting binnensportaccommodaties

3

Functionaliteit en kwaliteit

6

Trends en ontwikkelingen

7

Lokale trends en ontwikkelingen

7

Trends en ontwikkelingen gebruikers

8

Demografische ontwikkelingen en leerlingenprognoses

8

Landelijke trends en ontwikkelingen

10

Toekomstperspectief

12

Bestaande en te verwachte knelpunten

12

Toekomstige behoefte binnensportaccommodaties

12

Samenvatting

14

Prognose klokuren bewegingsonderwijs

16

Indicatie investeringen

17

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

1

Inleiding Aanleiding Binnen de gemeente Vijfheerenlanden wordt een nieuw dorp gerealiseerd: Hoef en Haag. In de planontwikkeling zijn ook twee schoolgebouwen opgenomen. Hierbij is de gedachte om per schoolgebouw ook een gymzaal te realiseren voor de organisatie van het bewegingsonderwijs. Gezien de omvang en functionaliteiten van een gymzaal zijn deze in mindere mate geschikt voor de organisatie van sportactiviteiten/ trainingen van verenigingen. Er is in de planontwikkeling voor het nieuwe dorp geen sprake van andere binnensportaccommodaties die gebruikt kunnen worden voor de organisatie van bewegingsonderwijs en sport. Naar aanleiding van deze ontwikkeling is Synarchis gevraagd om op basis van een quickscan onderzoek te doen naar de behoefte aan bewegingsonderwijs en sport in Hoef en Haag. Dit met als doel om de vraag naar en het aanbod van binnensportaccommodaties in het toekomstige dorp te optimaliseren en in evenwicht te brengen.

Opdrachtformulering In de quickscan moet inzicht verkregen worden in: • De huidige capaciteit en het huidige gebruik van de beschikbare binnensportaccommodaties met betrekking tot het bewegingsonderwijs en de sport voor het verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag. • De te verwachte ontwikkelingen op het gebied van: o De behoefte aan bewegingsonderwijs. o De sportparticipatie (verenigingsgebruik). o Eventuele bouwkundige ontwikkelingen met betrekking tot binnensportaccommodaties (eventueel beoogde sloop- en nieuwbouwontwikkelingen) die van invloed zijn op de toekomstige vraag naar binnensportaccommodaties in Hoef en Haag. • De (eventueel) bestaande knelpunten in de afstemming van vraag naar en aanbod van binnensportaccommodaties in het verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag die van invloed kunnen zijn op de behoefte aan binnensportaccommodaties in Hoef en Haag • De behoefte aan zaalruimte voor het bewegingsonderwijs en de sport in Hoef en Haag. • De globale investeringskosten voor verschillende soorten binnensportaccommodaties.

Verantwoording rapportage Om te komen tot de voorliggende rapportage is een documentenstudie uitgevoerd aan de hand van door de gemeente ter beschikking gestelde informatie. Daarnaast is gesproken met enkele vertegenwoordigers van de gemeente Vijfheerenlanden.

Opbouw rapportage De rapportage start in hoofdstuk 2 met een beschrijving van de huidige capaciteit en het gebruik van de binnensportaccommodaties in het verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag. In hoofdstuk 3 zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen weergegeven die van belang zijn voor de toekomstige behoefte aan binnensportaccommodatie(s) in het nieuwe dorp Hoef en Haag. Dit betreffen zowel de lokale ontwikkelingen als de landelijke ontwikkelingen op onder andere het gebied van sportparticipatie en demografische ontwikkeling van de bevolking. In hoofdstuk 4 wordt het toekomstperspectief geschetst met hierin onder andere de te verwachte knelpunten en de toekomstige behoefte aan sportaccommodaties. Het rapport wordt afgesloten met een korte samenvatting.

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

2

Huidige capaciteit en gebruik Huidige binnensportaccommodaties In het verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag zijn reeds 7 verschillende binnensportaccommodaties aanwezig. Dit betreffen 2 sporthallen in Helsdingen en 5 gymzalen. De sporthallen en 3 van de gymzalen zijn in eigendom en beheer van de gemeente. Bij gymzaal Krooshof ligt het eigendom bij de gemeente en wordt de exploitatie verzorgd door Stichting de Krooshof. Stichting Hagestein is eigenaar en exploitant van gymzaal de Biezen. In onderstaand overzicht zijn de verschillende binnensportaccommodaties en hun specifieke kenmerken opgenomen. Voor de volledigheid zijn alle binnensportaccommodaties in het gekozen verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag meegenomen. Accommodaties 4 t/m 7 zullen slechts in beperkte mate onderdeel uitmaken van dit onderzoek vanwege het feit dat deze vanwege de afstand tot de scholen minder geschikt zijn voor bewegingsonderwijs in Hoef en Haag. Vanwege de beperkte afmetingen en functionaliteiten zijn deze zalen tevens minder geschikt voor de organisatie van trainingen en wedstrijden van sportverenigingen. Voor het organiseren van de trainingen en wedstrijden van de sport worden met name de sporthallen gebruikt. Tabel 1: overzicht binnensportaccommodaties Afmeting Nr.

Accommodatie

Type zaal

lxb

1

Helsdingen sport en cultuur (sporthal Noord)

Vianen

Kern

Sporthal

28X44

2 3 4

Helsdingen sport en cultuur (sporthal Zuid) Gymzaal Hagestein de Biezen Gymzaal de Prenter

Vianen Hagestein Vianen

Sporthal Gymzaal Gymzaal

28X44 12x21 13x25

5

Gymzaal het Zwanegat

Vianen

Gymzaal

12x21

6

Gymzaal Everdingen het Knooppunt

Everdingen

Gymzaal

12x21

7

Gymzaal Zijderveld De Krooshof

Zijderveld

Gymzaal

12x21

Kwaliteit Onderhoudsm² Bouwjaar staat* Functionaliteit Omniveld aanwezig. Geen 1.232 2014 Goed badmintonvelden. 1.232 2014 Goed Omniveld aanwezig. 252 1983 Voldoende 325 2011 Goed Binnenkort uitbreiding 10 bij 252 1995 Goed 14 ten behoeve van gymnastiekvereniging DOS 252 1983 Voldoende Kleedlokalen recentelijk 252 1980 Goed gerenoveerd

*Bron: gemeente Vijfheerenlanden

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

3

Spreiding binnensportaccommodaties Figuur 1 geeft inzicht in de spreiding van de binnensportaccommodaties in het verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag.

Figuur 1: spreiding binnensportaccommodaties verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag

Toelichting: • Figuur 1 laat zien dat elk dorp in het verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag over een binnensportaccommodatie beschikt. De spreiding van de binnensportaccommodaties is hiermee goed. • De dichtstbijzijnde binnensportaccommodaties bij het nieuwe dorp Hoef en Haag zijn de gymzalen de Prenter en de Biezen in respectievelijk Vianen en Hagestein. Beide accommodaties bevinden zich op zo’n 2 kilometer van Hoef en Haag. OBS Meester Vos, die gebruik maakt van gymzaal De Biezen. • Het verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag beschikt over 2 sporthallen die zich in 1 accommodatie bevinden (Helsdingen). De afstand van het nieuwe dorp tot deze sporthallen is circa 5 kilometer.

Bezetting binnensportaccommodaties Op basis van 2 representatieve weken in het jaar is het gebruik van de binnensportaccommodaties inzichtelijk gemaakt. Hierbij is gebruik gemaakt van de tweede volle week van december 2018 en de tweede volle week van april 2019 (planning). De week van december geeft een goed beeld van de bezetting in het winterseizoen en de week van april in het zomerseizoen. Door sporten als korfbal, handbal en (in toenemende mate) hockey, die met name (en soms uitsluitend) in het winterseizoen gebruik maken van de binnensportaccommodaties, treden vaak grote verschillen op tussen de bezetting in het winter- en zomerseizoen. Belangrijke aandachtspunten bij de bezetting van de accommodaties zijn: • De bezetting is gebaseerd op het ingeroosterde gebruik in de geanalyseerde weken. Op basis van de informatie uit de gemeente is gebleken dat sprake is van representatieve weken. • Naast het ‘standaard’ programma in de sportaccommodaties, worden de binnensportaccommodaties ook incidenteel gebruikt voor toernooien en dergelijke. Deze incidentele activiteiten zijn niet in de bezettingsschema’s opgenomen.

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

4

In de tabellen in het vervolg van deze paragraaf is de bezetting van de accommodaties weergegeven voor het winter- en zomerseizoen. Bij het beoordelen van de bezettingsgraden van de verschillende binnensportaccommodaties gelden de hierna beschreven uitgangspunten. Hoewel binnensportaccommodaties incidenteel vanaf 8.15 uur in gebruik zijn1, is voor een genuanceerde beoordeling van de bezettingsgraden voor de doordeweekse dagen gebruik gemaakt van de volgende realistische dagindeling: • 08:30-15:30 uur onderwijs (maximale bezetting van 7 uur). • 15:30-18:00 uur naschoolse activiteiten/ sportverenigingen (maximale bezetting van 2½ uur). • 18:00-23:00 uur sportverenigingen en andere particuliere sportbeoefenaren (maximale bezetting van 5 uur). Voor zaterdagen en zondagen wordt gerekend met: • 08.30-18.00 uur bezetting overdag (maximale bezetting 9½ uur). • 18.00-23.00 uur bezetting avond (maximale bezetting 4½ uur). De bezettingsgraden zijn berekend door de gebruiksuren per week te delen door het maximaal aantal beschikbare uren. Voor de bezetting van de accommodaties met meerdere zaaldelen is gerekend met zaaldeeluren. Dit betekent dat 1 uur gebruik van een 1/2 zaal voor 0,5 klokuur wordt meegeteld.

De in de volgende overzichten gehanteerde kleuren staan daarbij voor de volgende, op landelijke referenties gebaseerde, waarderingen: • groen staat voor een goede bezetting (65% of meer); • oranje staat voor een redelijke bezetting (41%-65%); • rood staat voor een minimale tot beperkte bezetting (40% of minder). Ook hier geldt dat voor de volledigheid de bezetting van alle accommodaties in het verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag in beeld wordt gebracht. Voor Hoef en Haag zijn gezien de afmetingen en functionaliteiten met name de 1e en 2e accommodatie en gezien de afstand met name de 3e accommodatie van belang voor respectievelijk de sportverenigingen en het bewegingsonderwijs. Tabel 2: bezetting binnensportaccommodaties winterseizoen Accommodatie 01 Helsdingen sport en cultuur (sporthal Noord) 02 Helsdingen sport en cultuur (sporthal Zuid) 03 Gymzaal Hagestein de Biezen 04 Gymzaal de Prenter 05 Gymzaal het Zwanegat 06 Gymzaal Everdingen het Knooppunt 07 Gymzaal Zijderveld De Krooshof

WINTERSEIZOEN - december 2018 ma-vrij zaterdag zondag 08:30-15:30 15:30-18:00 18:00-23:00 08:30-18:00 18:00-23:00 08:30-18:00 18:00-23:00 88% 68% 89% 53% 0% 92% 0% 75% 49% 76% 83% 10% 45% 0% 13% 0% 60% 0% 0% 0% 0% 65% 94% 11% 20%

0% 100% 0% 4%

38% 73% 4% 45%

0% 58% 0% 16%

0% 0% 0% 0%

21% 0% 0% 0%

30% 0% 0% 0%

Tabel 3: bezetting binnensportaccommodaties zomerseizoen Accommodatie 01 Helsdingen sport en cultuur (sporthal Noord) 02 Helsdingen sport en cultuur (sporthal Zuid) 03 Gymzaal Hagestein de Biezen 04 Gymzaal de Prenter 05 Gymzaal het Zwanegat 06 Gymzaal Everdingen het Knooppunt 07 Gymzaal Zijderveld De Krooshof

ZOMERSEIZOEN - april 2019 ma-vrij zaterdag zondag 08:30-15:30 15:30-18:00 18:00-23:00 08:30-18:00 18:00-23:00 08:30-18:00 18:00-23:00 84% 6% 71% 53% 0% 92% 0% 73% 34% 48% 36% 0% 0% 0% 13% 0% 60% 0% 0% 0% 0% 74% 94% 11% 20%

0% 100% 0% 4%

30% 73% 4% 45%

0% 58% 0% 16%

0% 0% 0% 0%

21% 0% 0% 0%

30% 0% 0% 0%

1 Ter illustratie: in het winterseizoen en verdeeld over alle accommodaties wordt in totaal 3,75 uur gebruik gemaakt van de

binnensportaccommodaties buiten de genoemde tijdsblokken. Dit betreft bewegingsonderwijs dat soms eerder start dan 08:30 uur. 11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

5

In het vervolg van deze paragraaf volgt een toelichting per tijdblok. Tijdblok 08.30-15.30 (onderwijs) • Voor dit tijdblok is uitgegaan van een maximale bezetting van 7 uur (35 uur per week). In het primair onderwijs wordt als norm voor efficiënt gebruik gerekend met 26 klokuren per week, afhankelijk van het type rooster (traditioneel of continu). In het algemeen kan worden gesteld dat bij een bezetting van 70% of meer de accommodatie optimaal wordt gebruikt en er niet of nauwelijks capaciteit resteert. In het voortgezet onderwijs wordt gerekend met 37,5 uur. Een bezetting van 95% betekent in de praktijk dat er geen capaciteit meer is in de accommodatie. • Beide sporthallen in Helsdingen worden voor het grootste gedeelte door het voortgezet onderwijs gebruikt. • De gymzalen in respectievelijk Hagestein, Everdingen en Zijderveld, kennen een minimale tot beperkte bezetting. Dit is te verklaren door de kleinere scholen die in deze kernen aanwezig zijn en daarmee een lagere vraag naar zaalruimte voor het organiseren van bewegingsonderwijs. Gymzaal Everdingen en Zijderveld worden in dit tijdblok ook gebruikt door sportverenigingen (beide 3% van de totale bezetting). • Gymzaal het Zwanegat heeft in dit tijdblok een zeer hoge bezetting.

Reden hiervoor is dat de gymzaal in het tijdblok 08:30-15:30 uur niet alleen gebruikt wordt voor het bewegingsonderwijs maar ook door Gymnastiekvereniging DOS. Dit betreft 12% van de totale bezetting in dit tijdblok. • Ten aanzien van de bezetting in de winter en in de zomer zijn geen noemenswaardige verschillen2, met uitzondering van gymzaal de Prenter. De bezetting van deze gymzaal gaat aankomende zomer 9% omhoog. Verklaring hiervoor is het extra gebruik van 3 uur voor bewegingsonderwijs. Tijdblok 15.30-18.00 (naschoolse activiteiten/sport) • Landelijk blijkt dat dit tijdblok voor naschoolse activiteiten in de regel niet goed wordt bezet. Deze trend doet zich hier gedeeltelijk ook voor. • De goede en respectievelijk redelijke bezetting van de sporthallen noord en zuid in de winter kan verklaard worden doordat er trainingen van verenigingen plaatsvinden in dit tijdsblok en door het gebruik van de zaal door de buitenschoolse opvang. In het zomerseizoen maken de sportverenigingen geen gebruik meer van de sporthal waardoor de bezetting dan veel lager is. • Gymzaal het Zwanegat wordt in het tijdsblok zowel in de winter als in de zomer voor 100% gebruikt. Deze bezetting komt volledig voor rekening van gymnastiekvereniging DOS. • De vier andere gymzalen worden zowel in de zomer als in de winter niet of zeer beperkt gebruikt in dit tijdsblok.

Tijdblok 18:00-23.00 (sport) • De beide sporthallen van Helsdingen kennen in de winter een goede bezetting. In dit tijdblok maken met name de sportverenigingen gebruik van de sporthallen. Er is niet of nauwelijks uitbreiding mogelijk in de zalen. Alleen op de meer incourante uren (bijvoorbeeld na 22.00 uur ’s avonds) zijn er nog beperkt mogelijkheden om de activiteiten uit te breiden. • In het zomerseizoen is de bezetting van de sporthallen aanzienlijk lager. Dit is te verklaren doordat sporten zoals hockey, handbal en korfbal geen gebruik maken van de sporthallen in het zomerseizoen. • De hoge bezetting van gymzaal het Zwanegat kan net als in de andere tijdblokken verklaard worden door het gebruik van de gymzaal door gymnastiekvereniging DOS. • Door de beperkte mogelijkheden van gymzalen voor de organisatie van trainingen van sportverenigingen, is de bezetting bij de overige vier gymzalen zowel in de winter als in de zomer minimaal tot redelijk (gymzaal Zijderveld De Krooshof, gymzaal Hagestein de Biezen). • De redelijke bezetting in gymzaal Hagestein de Biezen komt mede door gebruik van muziekverenigingen. Tijdblok zaterdag en zondag • In het gebruik van de binnensportaccommodaties is op zowel zaterdag als zondag een groot verschil te zien tussen de sporthallen en de gymzalen. Dit is te verklaren door de beperkte afmetingen en functionaliteit van de gymzalen.

Het is voor sportverenigingen namelijk niet mogelijk om wedstrijden in een gymzaal te organiseren.

2 Hierbij aangevend dat het voortgezet onderwijs na de pasen gebruik gaat maken van de velden buiten. De bezetting zal

dan dalen. 11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

•

• •

6

Alleen gymzaal het Zwanegat en gymzaal de Prenter worden in het weekend beperkt gebruikt. Het betreft hier gebruik op zaterdag en zondag door respectievelijk gymnastiekvereniging DOS en zaalvoetbal door jongerenwerk. De bezetting van zowel de zaterdag- als de zondagavond is minimaal tot beperkt. Dit geldt voor zowel de sporthallen als de gymzalen. Op deze tijdstippen is nog ruimte om activiteiten te organiseren. Net als bij de bloktijden in de avond is de bezetting van de sporthallen aanzienlijk lager in de zomer. Dit is ook te verklaren doordat sporten als hockey, handbal en korfbal in de zomer geen gebruik maken van de sporthallen.

Functionaliteit en kwaliteit De tabel in paragraaf 2.1 geeft aan dat de leeftijd van de verschillende accommodaties divers is. De sporthallen zijn in 2014 opgeleverd en voldoen aan de verwachtingen van de gebruikers. Er zijn nauwelijks klachten. Ten aanzien van de sporthallen kan daarmee geconcludeerd worden dat er geen kwalitatieve of functionele knelpunten zijn. Ondanks dat drie gymzalen meer dan 30 jaar oud zijn (gymzaal Hagestein de Biezen, gymzaal Everdingen het Knooppunt en gymzaal Zijderveld de Krooshof) wordt de staat van onderhoud voldoende tot goed beoordeeld. Ook de staat van onderhoud van de overige gymzalen wordt als goed beoordeeld. Er zijn nauwelijks klachten bekend over de kwaliteit en de functionaliteit van de gymzalen. Hiermee kan net als bij de sporthal geconcludeerd worden dat er geen kwalitatieve of functionele knelpunten zijn.

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

7

Trends en ontwikkelingen Lokale trends en ontwikkelingen Het lokale beleid en de lokale (ruimtelijke) ontwikkelingen zijn van invloed op de toekomstige afstemming van vraag en aanbod van de binnensportaccommodaties. De in deze paragraaf beschreven trends en ontwikkelingen zijn opgetekend uit relevante beleidsstukken en gesprekken met betrokken ambtenaren. Sportnota Ondanks dat de gemeente Vianen recentelijk is opgegaan in de gemeente Vijfheerenlanden is de sportnota3 van de gemeente Vianen een belangrijk document waarin de uitgangspunten van de gemeente ten aanzien van sport benoemd zijn. De belangrijkste punten uit de sportnota die direct van invloed zijn op de vraag naar en het aanbod van sportaccommodaties zijn hieronder weergegeven: • “Wij vinden het belangrijk om “het meedoen” aan sport en bewegen onder onze inwoners te stimuleren.” • “De rol van de gemeente is vooral het faciliteren en toegankelijk houden van de sport.” • “De rol van de gemeente ten aanzien van sportaccommodaties is het voeren van regie en het faciliteren van accommodaties. Bij de keuze tussen sportaccommodaties ligt onze prioriteit bij de accommodaties die door een brede groep inwoners te gebruiken zijn”.

• “Jeugd is de belangrijkste doelgroep” Naast deze beleidsuitgangspunten vanuit de sport zijn er nog een aantal belangrijke (ruimtelijke) ontwikkelingen die van belang zijn voor de toekomstige vraag naar en het aanbod van binnensportaccommodaties. In het vervolg van deze paragraaf worden deze nader beschreven. Hoef en Haag De belangrijkste ontwikkeling is uiteraard de realisatie van Hoef en Haag. De verwachting is dat na de realisatie van de in totaal 1.800 woningen, er in dit dorp ongeveer 3.750 inwoners woonachtig zullen zijn. Het nieuwe dorp wordt in fases gerealiseerd, waarbij er op dit moment reeds woningen zijn gerealiseerd. Tot en met 2020 gaat het om circa 1.000 woningen. Na deze periode zullen er jaarlijks 150 woningen per jaar worden gebouwd tot het aantal van in totaal 1.800 woningen is bereikt. Een nieuw dorp van deze omvang vraagt dan ook om nieuwe voorzieningen zoals scholen en (binnen)sportaccommodaties. Nieuwbouw schoolgebouwen Hoef en Haag In Hoef en Haag is ook de nieuwbouw van twee schoolgebouwen voor basisonderwijs gepland. Om de omvang van deze gebouwen te bepalen zijn Hoef en Haag en het naastgelegen dorp Hagestein als één verzorgingsgebied aangemerkt. Het verzorgingsgebied Hagestein en Hoef en Haag heeft vanwege de ontwikkeling van Hoef en Haag te maken met een forse toename in behoefte aan basisonderwijs.

De verwachting is dat op het hoogtepunt in 2029 maximaal 891 leerlingen gehuisvest moeten worden. Het langjarige gemiddelde voor huisvestingsbehoefte in Hagestein en Hoef en Haag is circa 560 leerlingen. Circa 85 leerlingen zijn afkomstig uit Hagestein, het overige deel is afkomstig uit Hoef en Haag. In de twee schoolgebouwen zijn vier scholen voorzien: Meester Vos, Het Avontuur, Het Talent, Leef. De verdeling van de leerlingen over de scholen is nog niet bekend. Op locatie de Brink komt één schoolgebouw. Het is nog niet bekend hoeveel en welke scholen hier gebruik van gaan maken. De invulling van deze locatie is bepalend voor de locatie van het andere schoolgebouw en de sportfaciliteiten. Om de scholen te faciliteren is in een raadsbesluit reeds besloten dat er twee aparte gymzalen gerealiseerd worden. Zoals aangegeven in hoofdstuk 1 is dit besluit ook de directe aanleiding voor dit onderzoek, omdat gymzalen in mindere mate bruikbaar zijn voor het organiseren van activiteiten van sportverenigingen.

3 Sportbeleid gemeente Vianen 2009-2014. Met het oog op sport en bewegen. Gemeente Vianen, augustus 2009 Afdeling

Maatschappelijke ontwikkeling. 11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

8

Trends en ontwikkelingen gebruikers Naast de hiervoor beschreven ontwikkelingen is ook het toekomstperspectief van de gebruikers van de huidige en waarschijnlijk toekomstige binnensportaccommodaties van belang voor de toekomstige vraag naar zaaluren binnen Hoef en Haag en het omliggende verzorgingsgebied. Om deze reden worden de ontwikkelingen van de gebruikers in deze pararaaf verwoord. Op dit moment zijn er zoals aangegeven drie verschillende groepen die binnensportaccommodaties gebruiken: het onderwijs, de sportverenigingen en overige gebruikers (bijvoorbeeld buitenschoolse opvang). De ontwikkelingen ten aanzien van de vraag naar binnensportaccommodaties voor het onderwijs zijn opgenomen in paragraaf 3.3. Om inzicht te krijgen in de ontwikkelingen bij sportverenigingen is hen gevraagd of zij de ledenaantallen van de afgelopen drie jaar willen delen. In onderstaande tabel zijn de ledenaantallen van de verenigingen weergegeven voor zover bekend bij de gemeente. Tabel 4: ledenaantallen verenigingen

Verenigingen Badmintonclub Vianen Handbalvereniging Omega Hockeyvereniging M.H.C. Korfbalvereniging Viko Voetbalvereniging Brederodes Volleybalvereniging Servia Zaalvoetbalvereniging Reigers

2016 102 nb 141 162 52 251 nb

2017 96 36 155 147 42 251 nb

2018 100 16 230 157 48 249 75

Voor alle verenigingen geldt dat de ledenaantallen in de afgelopen jaren redelijk stabiel zijn gebleven. Het aantal leden fluctueert steeds met een paar leden. Dit met uitzondering van handbalverenging Omega en hockeyvereniging M.H.C. Bij handbalvereniging Omega is het ledenaantal in het afgelopen jaar gedaald met meer dan de helft. In lijn met de landelijke trend dat het aantal zaalhockeyers groeit, is ook bij hockeyvereniging M.H.C. Vianen, een grote groei in het aantal leden en daarmee in de vraag naar het aantal zaaluren. Ook is aan verenigingen gevraagd of en welke ambities zij hebben voor de toekomst en wat hierbij eventueel het effect is voor de vraag naar zaaluren. Een aantal verenigingen heeft aangegeven dat de vraag in de toekomst afhangt van het aantal leden. Zij hopen dat hun eigen vereniging groeit door de komst van Hoef en Haag. Volleybalvereniging Servia verwacht bijvoorbeeld dat (indien de financiële situatie goed is) de vraag naar zaaluren voor hen met ongeveer 5 uur per week zal stijgen. De hockeyvereniging heeft bij de gemeente al eerder te kennen gegeven dat zij graag extra uren af willen nemen. Dit komt met name doordat de vereniging ook de jongste jeugd de kans wil geven om te gaan zaalhockeyen. Het gebruik van de overige gebruikers (bijvoorbeeld buitenschoolse opvang) is in de afgelopen jaren stabiel gebleven.

Het is niet bekend of deze overige gebruikers, die vooral gebruik maken van de uren tussen 15.30 en 18.00 uur, de ambitie hebben of voornemens zijn om een eventuele binnensportaccommodatie in het dorp Hoef en Haag te gebruiken.

Demografische ontwikkelingen en leerlingenprognoses Zoals eerder aangegeven wordt binnen de gemeente Vijfheerenlanden een nieuw dorp gerealiseerd: Hoef en Haag. In totaal worden 1.800 woningen gerealiseerd, verspreid over een periode van 10 jaar. Het nieuwe dorp wordt tegen de bestaande wijk Hagestein aangebouwd. Om te kunnen bepalen welke capaciteit aan binnensportaccommodaties nodig is om de inwoners van dit nieuwe dorp te bedienen, is inzicht in de demografische ontwikkelingen nodig. Het is echter ook van belang de ontwikkelingen van de andere kernen van de voormalige gemeente Vianen mee te nemen om te kijken of dit leidt tot andere (meer of minder) capaciteitsbehoefte. De volgende tabel geeft inzicht in de ontwikkeling van de behoefte aan klokuren bewegingsonderwijs op basis van de leerlingenprognoses in de nieuwe wijk Hoef en Haag. Hierin wordt als uitgangspunt genomen dat de behoefte aan klokuren bewegingsonderwijs op CBS De Ark gelijk blijft en dat de geprognosticeerde groei 11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

9

volledig wordt toegerekend aan Het Avontuur, de nieuwe school van stichting Fluenta in Hoef en Haag. De school OBS Meester Vos in het nieuwe dorp dient als vervanging voor de bestaande school. De geprognosticeerde behoefte aan klokuren bewegingsonderwijs voor OBS Meester Vos komt dus volledig ten goede aan de school Meester Vos in het nieuwe dorp Hoef en Haag. Voor een volledig overzicht van de geprognosticeerde behoefte aan klokuren bewegingsonderwijs wordt verwezen naar bijlage 1. Tabel 5: prognose klokuren bewegingsonderwijs Hoef en Haag Prognose bewegings2019 onderwijs Hoef en Haag 2020 Meester Vos 4,50 Het Avontuur 0,00

2024 2025

2029 2030

2030 2031

2034 2035

16,50 6,00

21,00 7,50

22,50 7,50

21,00 6,00

totaal

22,50

28,50

30,00

27,00

4,50

Toelichting: • Alleen de nieuwe scholen in Hoef en Haag krijgen te maken met een groei van het aantal leerlingen en daarmee een groei van de behoefte aan klokuren bewegingsonderwijs. De scholen in de rest van de voormalige gemeente Vianen krijgen te maken met stabilisatie of zelfs een (lichte) daling van de behoefte aan klokuren bewegingsonderwijs. • De verwachte bevolkingsgroei gaat gepaard met een extra behoefte van minimaal 22,5 klokuren bewegingsonderwijs in 2035 ten opzichte van 2020 in het nieuwe dorp Hoef en Haag. • De verwachting is dat het aantal kinderen zoals opgenomen in de leerlingenprognoses zich verdeeld over de vier scholen. Er zijn op dit moment geen prognoses bekend van het totaal aantal uren bewegingsonderwijs wat dan benodigd is. Echter omdat het totaal aantal leerlingen zich verdeeld over de vier scholen, zullen groepen kleiner worden, maar zal het aantal groepen naar verwachting toenemen. Het aantal uren bewegingsonderwijs zal om deze reden naar verwachting hoger liggen dan hierboven verwoord. Voor een volledig overzicht van de geprognosticeerde behoefte aan klokuren bewegingsonderwijs wordt verwezen naar bijlage 1. Hierin is te zien dat de behoefte aan klokuren bewegingsonderwijs in de rest van het verzorgingsgebied stabiliseert of afneemt.

De volgende tabel geeft inzicht in het aantal inwoners in het verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag, verdeeld over leeftijdscategorieën. Deze cijfers zijn van 2016 maar de verwachting is dat de verdeling over de verschillende leeftijdscategorieën gelijk is gebleven. Tabel 6: huidige aantal inwoners verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag Vianen % Hagestein % Everdingen 2.810 18% 240 16% 335 0-15 jaar 1.775 11% 185 13% 270 15-25 jaar 3.820 24% 270 18% 415 25-45 jaar 4.490 28% 470 32% 615 45-65 jaar 3.160 20% 300 20% 365 65 jaar en ouder

% 17% 14% 21% 31% 18%

totaal 3.385 2.230 4.505 5.575 3.825

% 17% 11% 23% 29% 20%

totaal

100%

19.520

100%

16.055

100%

1.465

100%

2.000

Bron CBS: kerncijfers w ijken en buurten 2016

Toelichting: • Het verzorgingsgebied rondom Hoef en Haag telde in 2016 ruim 19.000 inwoners. Vianen is met afstand het grootste dorp in het verzorgingsgebied. Voor alle dorpen geldt dat het grootste deel van de inwoners tussen de 25 en 65 jaar oud is. Er is geen zicht op de ontwikkeling van het totaal aantal inwoners in Hoef en Haag. Wel is bekend hoeveel woningen in het nieuwe dorp gerealiseerd gaan worden. De gemeente gaat hierbij uit van een bezettingsgraad van 2,1 personen per woning. Op basis van deze gegevens kan een schatting worden gemaakt van de ontwikkeling van het totaal aantal inwoners in Hoef en Haag voor de komende periode zoals weergegeven in de volgende tabel.

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

10

Tabel 7: demografische ontwikkelingen Hoef en Haag 2020 2025 2030 2035 2040 2044 woningen 522 1.264 1.800 1.800 1.800 1.800 inwoners 1.096 2.654 3.780 3.780 3.780 3.780 basisgeneratie Hoef en Haag 202 604 800 625 499 479 basisgeneratie Hagestein 112 99 84 81 84 84 totaal basisgeneratie 314 703 884 706 583 563

Met deze gegevens kan als uitgangspunt worden gehanteerd dat het nieuwe dorp circa 3.750 inwoners zal gaan tellen. De gemeente heeft de ambitie te groeien tot 21.000 inwoners, op basis van het totaal aantal inwoners (in 2016) betekent dit een toename van circa 1.500 inwoners oftewel een groei van circa 7,6%. De basisgeneratie in het nieuwe dorp zal op haar hoogtepunt 800 kinderen tellen. Op de lange termijn zal de basisgeneratie in Hoef en Haag in omvang afnemen tot circa 480 kinderen.

Landelijke trends en ontwikkelingen Naast de lokale trends en ontwikkelingen zijn er ook landelijke trends en ontwikkelingen die van belang zijn voor de vraag naar en het aanbod van sportaccommodaties in het nieuwe dorp Hoef en Haag. In deze paragraaf worden deze trends en ontwikkelingen puntsgewijs opgenomen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen: • Sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen. • Ontwikkelingen in de sportparticipatie. • Ontwikkelingen op het gebied van productontwikkeling. Sociaal maatschappelijke ontwikkelingen4 • Met betrekking tot de totale vrije tijd van de Nederlanders is de afgelopen jaren weinig veranderd. In 2016 beschikten Nederlanders gemiddeld 43,8 uur per week aan vrije tijd. Aan sport besteden Nederlanders gemiddeld 1,7 uur per week. Sporters zijn gemiddeld 3,5 uur per week actief met sport. • De opeenvolgende generaties hechten in toenemende mate waarde aan vrijheid en flexibiliteit. Het is de verwachting dat de jongste generaties anders tegen sport aankijken en daarmee andere waarden nastreven dan oudere generaties nu en in de toekomst: minder verplichtingen en meer vrijheid en flexibiliteit. • Gebruikers van maatschappelijke accommodaties stellen steeds hogere eisen aan de kwaliteit en uitstraling van accommodaties en verenigingen.

Ontwikkelingen in de sportparticipatie • Het bewegingsonderwijs kan gezien worden als onderdeel van de sportparticipatie. Door de politiek en de onderwijssector wordt gediscussieerd over de kwaliteit en de kwantiteit van het bewegingsonderwijs. Momenteel geldt dat leerlingen in de regel 2 lesuren gym per week krijgen, waarbij landelijk discussie plaatsvindt over uitbreiding naar 3 lesuren. Vooralsnog is beperkt (politiek) draagvlak aanwezig voor een dergelijke maatregel. Niet in de laatste plaats vanwege de extra capaciteitsbehoefte aan binnensportaccommodaties en de daarmee samenhangende financiële consequenties. Alternatief is dat gezocht wordt naar mogelijkheden om het bewegingsonderwijs voor een deel aan te bieden in andere voorzieningen. De buitensportaccommodaties zijn zo’n alternatief. • De binnensporten staan landelijk al langere tijd onder druk. De afgelopen periode hebben binnensporten als volleybal, gymnastiek, handbal en korfbal zich weten te stabiliseren. De populariteit van badminton neemt landelijk nog steeds af. Ook in Vianen, Everdingen en Hagestein is een stabilisatie van de binnensporten waarneembaar. In tegenstelling tot de landelijke trend van een afname van de populariteit van badminton is het ledenaantal van de vereniging in Vianen gestabiliseerd. • De populariteit van zaalhockey neemt toe.

Deze ontwikkeling is ook zichtbaar in de gemeente Vijfheerenlanden. • De sportdeelname onder basisschoolleerlingen is het hoogst. 95% sportte in 2016 twaalf keer per jaar of meer. Basisschoolleerlingen zijn ook het vaakst lid van een sportvereniging (79%). Het lidmaatschap van een sportvereniging neemt in de levensfasen die hierop volgen steeds verder af. Zo sportte in 2016 nog maar 26% van de volwassenen en 16% van de senioren als lid van een sportvereniging.

4 Belangrijkste bron voor onderstaande trends en ontwikkelingen is de Rapportage Sport 2018.

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

11

Ontwikkelingen op het gebied van product en organisatorische ontwikkelingen • Duurzaamheid bij sportaccommodaties is een belangrijk item. Er is sprake van een verplichting om energiebesparende maatregelen door te voeren die een terugverdientijd hebben van minder dan vijf jaar. Ten aanzien van verduurzaming gaan de ontwikkelingen snel. Voor binnensportaccommodaties kan gedacht worden aan zonnepanelen, doorvoeren van waterbesparende maatregelen en het gebruik van ledverlichting. • Er is een ontwikkeling gaande van monofunctionele naar multifunctionele, geclusterde accommodaties. Dit biedt kansen voor een hoger gebruiksrendement en een evenwichtiger verdeling van de bezetting. Tevens hebben de betrokken organisaties de mogelijkheid om efficiënter en effectiever met elkaar samen te werken en zodoende meerwaarde voor de bezoeker te creëren. Sportcentrum Helsdingen in Vianen is ene mooi voorbeeld van zo’n multifunctionele accommodatie. • Voor het bewegingsonderwijs zijn verschillende innovatieve concepten beschikbaar, denk hierbij aan het gebruik van een ledvloer en de inzet van digitale hulpmiddelen om de lessen attractief te maken.

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

12

Toekomstperspectief Bestaande en te verwachte knelpunten Door de ontwikkeling van Hoef en Haag groeit het totaal aantal inwoners in het gekozen verzorgingsgebied met ruim 7,5%. Een deel van deze inwoners zal zich willen aansluiten bij een binnensportvereniging, waarmee de vraag naar binnensportaccommodaties zal toenemen. Om hoeveel extra trainingsuren het precies gaat is niet vast te stellen. Maar gelet de omstandigheid dat de beide sporthallen een nagenoeg volledige bezetting kennen gedurende de doordeweekse avonduren, is uitbreiding van het aantal uren (voor trainingen) in deze accommodaties niet mogelijk. Momenteel moet de gemeente immers al geregeld “nee verkopen”. De groei van het aantal inwoners en daarmee van de verenigingen gaat naar verwachting derhalve, met name gedurende de doordeweekse avonduren, knelpunten opleveren. In de weekenden (voor wedstrijden) is, met name in de avonduren, nog voldoende ruimte beschikbaar. De bevolkingsgroei als gevolg van de ontwikkeling van het nieuwe dorp Hoef en Haag gaat naar verwachting gepaard met een extra behoefte van minimaal 22,5 klokuren bewegingsonderwijs in 2035 ten opzichte van 2020, dit is bovenop het huidige aantal klokuren van de Meester Vos (4,5uur).

Alle binnensportaccommodaties in het verzorgingsgebied die zich op een redelijke afstand van het nieuwe dorp bevinden kennen gedurende de uren voor onderwijs een goede bezetting of zitten zelfs nagenoeg vol. De extra behoefte aan bewegingsonderwijs gaat met het huidige accommodatiebestand derhalve knelpunten opleveren.

Toekomstige behoefte binnensportaccommodaties De zorg voor de planning en financiering van voldoende geschikte ruimte voor bewegingsonderwijs is een verantwoordelijkheid van de gemeente. Het faciliteren van andere gebruikers zoals sportverenigingen en overige gebruikers in hun behoefte en wensen is daarentegen geen verplichting, maar een keuze van het gemeentebestuur. Uitgaande van de onderwijshuisvestingsverplichting is in 2035 volgens de leerlingenprognoses ten opzichte van de huidige situatie minimaal 22,5 klokuren extra bewegingsonderwijs nodig in het nieuwe dorp Hoef en Haag. Er is door de raad besloten dat beide schoolgebouwen worden voorzien van een gymzaal. één van de locaties is nog niet bekend. Indien besloten wordt een schoolgebouw te realiseren op de huidige locatie van de Meester Vos, bestaat ook de mogelijkheid om van de huidige gymzaal gebruik te blijven maken zolang deze gymzaal in stand wordt gehouden door de Stichting en de kwaliteit van het gebouw voldoende tot goed is. In dat geval kan derhalve worden volstaan met de realisatie van één extra gymzaal. Indien er twee gymzalen verdeeld over Hoef en Haag en Hagestein beschikbaar zijn is er circa 52 uur capaciteit voor bewegingsonderwijs beschikbaar.

De gemeente kan de realisatie van de gymzaal(en) voor het bewegingsonderwijs aangrijpen om het andere voorziene knelpunt, ondercapaciteit aan trainingsruimte voor de sportverenigingen, op te lossen, door één sportzaal te realiseren van 22 x 28 meter. Een sportzaal is namelijk door de grotere afmetingen beter te gebruiken als trainingsfaciliteit voor sportverenigingen dan een gymzaal. Het realiseren van één sportzaal met betrekking tot de investeringskosten efficiënter dan het bouwen van twee solitaire gymzalen. Indien de gymzaal in Hagestein gebruikt blijft worden, zal met realisatie van een sportzaal tijdens onderwijsuren overcapaciteit ontstaan. Als er uit wordt gegaan van de behoefte van het gekozen verzorgingsgebied, voldoet een sportzaal. Echter als er gemeentebreed behoefte blijkt aan extra zaalcapaciteit voor de sport of er andere ambities zijn vanuit de gemeente of de verenigingen, kan dit een reden zijn om in plaats van de hierboven genoemde sportzaal een sporthal van 24 x 44 meter te realiseren. Het voordeel van een sporthal ten opzichte van een sportzaal is dat door de grotere afmeting naast trainingen ook wedstrijden georganiseerd kunnen worden en er daarnaast meer capaciteit is voor het organiseren van trainingen. Of er behoefte is aan een sporthal zal nader onderzoek moeten uitwijzen.

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

13

Indien besloten wordt een sportzaal of een sporthal te realiseren is het wel van belang om inzicht te hebben in de locaties van de nieuwe schoolgebouwen. De afstand van de schoolgebouwen tot de sportaccommodaties moet immers binnen de afstanden zoals genoemd in de verordening huisvesting onderwijs passen.5 In bijlage 2 wordt inzicht gegeven in de investeringskosten die verband houden met de verschillende varianten van binnensportaccommodaties die hiervoor zijn genoemd. Hierbij is rekening gehouden met een traditionele inrichting. Bij de verdere planvorming moet bezien worden welke specifieke ambities gelden op het gebied van duurzaamheid en innovatieve inrichting (zoals een ledvloer).

5 Hierbij wordt voor basisonderwijs en speciaal basisonderwijs het volgende aangehouden: ten minste 20 klokuren binnen

1 km, ten minste 15 klokuren binnen 3,5 km en ten minste 5 klokuren binnen 7,5 km. Voor alle afstanden geldt dat die gemeten worden langs de kortste voor de leerling voldoende begaanbare en veilige weg. 11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

14

Samenvatting Binnen de gemeente Vijfheerenlanden wordt een nieuw dorp gerealiseerd: Hoef en Haag. In de planontwikkeling zijn ook twee schoolgebouwen opgenomen. Hierbij is het besluit genomen om per schoolgebouw een gymzaal te realiseren voor het bewegingsonderwijs. Gezien de omvang en functionaliteiten van een gymzaal zijn deze in mindere mate geschikt voor de organisatie van sportactiviteiten/ trainingen van verenigingen. Synarchis is gevraagd om een quickscan uit te voeren naar de behoefte aan bewegingsonderwijs en sport in Hoef en Haag, opdat rekening gehouden kan worden met een efficiënte afstemming van vraag naar en aanbod van binnensportaccommodaties in dit nieuwe dorp. Belangrijkste verzorgingsgebied voor nieuwe binnensportaccommodaties is de wijk Hoef en Haag en de omliggende kernen Vianen, Hagestein en Everdingen. Om een beeld te krijgen van het aanbod en het gebruik van de reeds aanwezige binnensportaccommodaties in het verzorgingsgebied is een inventarisatie gemaakt. Binnen het verzorgingsgebied zijn twee sporthallen en vier gymzalen aanwezig. De sporthallen worden gebruikt voor zowel bewegingsonderwijs als trainingen en wedstrijden van sportverenigingen en kennen op doordeweekse dagen een goede bezetting, waarbij met name in de avonduren in de winter weinig mogelijkheden zijn voor uitbreiding van activiteiten.

Ook in de weekenden worden de sporthallen redelijk tot goed bezet. Alleen in de avonduren in de weekenden is er nog ruimte voor het uitbreiden van activiteiten. De gymzalen worden overdag voornamelijk gebruikt voor het bewegingsonderwijs. Van de gymzalen is, gezien de ligging, de gymzaal in Hagestein geschikt voor het bewegingsonderwijs in Hoef en Haag. Deze gymzaal kent overdag een beperkte bezetting, ’s avonds is de bezetting redelijk. Van de overige 3 gymzalen, kent alleen gymzaal het Zwanegat een goede bezetting op de doordeweekse avonden. De overige zalen worden door de beperktere mogelijkheden voor de organisatie van sportactiviteiten in gymzalen op doordeweekse avonden of in het weekend niet of beperkt gebruikt. Met de realisatie van het dorp Hoef en Haag zal de vraag naar zaaluren voor bewegingsonderwijs en het organiseren van activiteiten voor sportverenigingen toenemen en zal dit met het huidige accommodatiebestand tot knelpunten leiden voor zowel het bewegingsonderwijs als de sport (met name trainingsactiviteiten op doordeweekse avonden). De gemeente is alleen verplicht om het bewegingsonderwijs te faciliteren. Het faciliteren van de sportverenigingen is een bestuurlijke afweging/ keuze.

Op basis van prognoses van leerlingaantallen neemt het benodigde aantal klokuren bewegingsonderwijs toe met minimaal 22,5 uur per week, dit is bovenop het huidige aantal klokuren van de Meester Vos (4,5uur). Indien besloten wordt een schoolgebouw te realiseren op de huidige locatie van de Meester Vos, bestaat ook de mogelijkheid om van de huidige gymzaal gebruik te blijven maken zolang deze gymzaal in stand wordt gehouden door de Stichting en de kwaliteit van het gebouw voldoende tot goed is. In dat geval kan derhalve worden volstaan met de realisatie van één extra gymzaal. Ook is de verwachting dat de vraag naar zaalruimte voor trainingsactiviteiten van sportverenigingen toeneemt. Om hoeveel extra uren dit gaat is op basis van de huidige inzichten niet vast te stellen. Feit is wel dat er in de huidige aanwezige sporthallen nauwelijks ruimte is voor de uitbreiding van trainingsactiviteiten van sportverenigingen. Er zijn verschillende mogelijkheden om de verwachte toekomstige knelpunten te voorkomen en de vraag naar en het aanbod van binnensportaccommodaties goed op elkaar af te stemmen. Hierbij is het de keuze van het gemeentebestuur of, naast het bewegingsonderwijs, ook de sport gefaciliteerd moet worden. In onderstaande tabel zijn de verschillende varianten van binnensportaccommodaties en mogelijkheden voor het gebruik opgenomen.

Tabel 8: varianten binnensportaccommodaties en mogelijkheden voor gebruik Soort accommodatie 1 gymzaal van 14 x 22 meter 2 gymzalen van 14 x 22 meter Sportzaal van 22 x 28 meter Sporthal van 24 x 44 meter (2 zaaldelen) Sporthal van 24 x 44 meter (3 zaaldelen)

Bewegingsonderwijs + + + + +

Trainingen sport +/+/+ + +

Wedstrijden sport Aandachtspunt Indien gymzaal Hagestein in gebruik blijft Indien gymzaal Hagestein buiten gebruik wordt gesteld +/Bij locatiekeuze rekening houden met afstand tot scholen + Bij locatiekeuze rekening houden met afstand tot scholen + Bij locatiekeuze rekening houden met afstand tot scholen

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

15

Om de verwachte toekomstige sportbehoefte te faciliteren kan worden volstaan met de realisatie van een sportzaal. Indien de gemeente een hogere ambitie heeft of er bijvoorbeeld gemeentebreed behoefte blijkt aan extra zaalcapaciteit voor sport dan kan dit een reden zijn om in plaats van de hierboven genoemde sportzaal een sporthal van 24 x 44 meter te realiseren. Hierbij is het voordeel van een sporthal met drie zaaldelen ten opzichte van een sporthal met twee zaaldelen, dat de sporthal met drie zaaldelen door drie verschillende groepen tegelijk kan worden gebruikt. Hierdoor ontstaat meer capaciteit voor en een efficiënter gebruik door het bewegingsonderwijs.

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

16

Prognose klokuren bewegingsonderwijs Tabel 9: prognose klokuren bewegingsonderwijs Klokuren bewegingsonderwijs verzorgingsgebied Vianen Oost OBS Tijl Uilenspiegel CBS De Ark Vianen Midden CBS De Rank RKBS Egbertusschool Vianen West CBS De Voorhof* Bs De Wiekslag RKBS De Wegwijzer* Hagestein OBS Meester Vos Everdingen RKBS De Regenboog Zijderveld CNS Herédium totaal

2019 2020

2024 2025

2029 2030

2034 2035

4,50 4,50

4,50 10,50

4,50 12,00

3,00 10,50

12,00 6,00

10,50 4,50

9,00 4,50

10,50 4,50

10,50 7,50 10,50

10,50 6,00 10,50

10,50 6,00 10,50

10,50 4,50 10,50

4,50

16,50

21,00

21,00

3,00

3,00

3,00

3,00

3,00

3,00

3,00

3,00

66,00

79,50

84,00

81,00

* nieuw e parkschool - opening 5 maart 2019

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

17

Indicatie investeringen Inleiding Door de gemeente Vijfheerenlanden is gevraagd om een indicatie van de investeringskosten in beeld te brengen van diverse varianten van binnensportaccommodaties. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen de volgende varianten: • Een gymzaal van 14 x 22 meter. • Een sportzaal van 22 x 28 meter. • Een sporthal van 24 x 44 meter met 4 kleedkamers. • Een sporthal van 24 x 44 meter met 6 kleedkamers. In het vervolg van deze bijlage is per variant een korte omschrijving gegeven van de uitgangspunten voor de berekening en de totale investeringskosten, exclusief grondkosten (zowel eventuele aankoop en bouwrijp maken). Er zijn wel kosten opgenomen voor het aantal benodigde parkeerplaatsen. Zowel de grondkosten als de overige eventuele infrastructurele aanpassingen zijn niet opgenomen, omdat deze afhankelijk zijn van de locatie waar deze wordt gebouwd. Indien een keuze wordt gemaakt voor één van de varianten, moet aan de hand van het programma van eisen een specifiekere investeringsraming worden uitgewerkt. Gymzaal Uitgangspunten voor de berekening: • Gymzaal van 14 x 22 meter met een vrije hoogte van 5,5 meter. • Berging. • 2 kleed/doucheruimtes. • Geen toeschouwersruimte. • Geen horeca. • Alle bijbehorende nevenruimten. • 12 parkeerplaatsen zijn benodigd en meegenomen in de berekening. Tabel 10: investeringskosten gymzaal

Investeringskosten gymzaal Kosten gemeente Grondkosten Honoraria Bijkomende kosten Interieur Prijsstijgingen Totaal gemeente Kosten marktpartij Bouwkosten inclusief vaste inrichting Honoraria Prijsstijgingen Marktwerking Totaal marktpartij Onvoorzien Totaal investeringskosten excl. BTW Totaal investeringskosten incl. BTW

€0 € 67.000 € 38.000 € 23.000 € 4.000 € 132.000

€ 1.033.000 € 121.000 € 56.000 € 24.000 € 1.234.000 € 68.000 € 1.434.000 € 1.735.000

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

18

Sportzaal Uitgangspunten voor de berekening: • Sportzaal van 22 x 28 meter met een vrije hoogte van 7 meter. • Scheidingswand voor opdelen in 2 zaaldelen. • Berging. • 4 kleed/doucheruimten. • Geen toeschouwersruimte. • Geen horeca. • Alle bijbehorende nevenruimten. • 24 parkeerplaatsen zijn benodigd en meegenomen in de berekening. Tabel 11: investeringskosten sportzaal

Investeringskosten sportzaal Kosten gemeente Grondkosten Honoraria Bijkomende kosten Interieur Prijsstijgingen Totaal gemeente Kosten marktpartij Bouwkosten inclusief vaste inrichting Honoraria Prijsstijgingen Marktwerking Totaal marktpartij Onvoorzien Totaal investeringskosten excl. BTW Totaal investeringskosten incl. BTW

€0 € 114.000 € 68.000 € 44.000 € 6.000 € 232.000

€ 1.976.000 € 195.000 € 109.000 € 46.000 € 2.326.000 € 128.000 € 2.686.000 € 3.250.000

Sporthal (2 zaaldelen) Uitgangspunten voor de berekening: • Sporthal van 24 x 44 meter met een vrije hoogte van 7 meter. • Scheidingswand voor opdelen in 2 zaaldelen. • Berging. • 4 kleed/doucheruimten. • Geen toeschouwersruimte. • Geen horeca. • Alle bijbehorende nevenruimten. • 36 parkeerplaatsen zijn benodigd en meegenomen in de berekening.

11 maart 2019

Rapport Quickscan behoefteonderzoek binnensport Hoef en Haag – gemeente Vijfheerenlanden

19

Tabel 12: investeringskosten sporthal 2 zaaldelen

Investeringskosten sporthal (2 zaaldelen) Kosten gemeente Grondkosten Honoraria Bijkomende kosten Interieur Prijsstijgingen Totaal gemeente Kosten marktpartij Bouwkosten inclusief vaste inrichting Honoraria Prijsstijgingen Marktwerking Totaal marktpartij Onvoorzien Totaal investeringskosten excl. BTW Totaal investeringskosten incl. BTW

€0 € 161.000 € 99.000 € 44.000 € 10.000 € 314.000

€ 2.922.000 € 272.000 € 162.000 € 67.000 € 3.423.000 € 187.000 € 3.924.000 € 4.748.000

Sporthal (3 zaaldelen) Uitgangspunten voor de berekening: • Sporthal van 24 x 44 meter met een vrije hoogte van 7 meter. • 2 scheidingswand voor opdelen in 3 zaaldelen. • Berging. • 6 kleed/doucheruimten. • Geen toeschouwersruimte. • Geen horeca. • Alle bijbehorende nevenruimten. • 39 parkeerplaatsen zijn benodigd en meegenomen in de berekening. Tabel 13: investeringskosten sporthal 3 zaaldelen

Investeringskosten sporthal (3 zaaldelen) Kosten gemeente Grondkosten Honoraria Bijkomende kosten Interieur Prijsstijgingen Totaal gemeente Kosten marktpartij Bouwkosten inclusief vaste inrichting Honoraria Prijsstijgingen Marktwerking Totaal marktpartij Onvoorzien Totaal investeringskosten excl. BTW Totaal investeringskosten incl. BTW

€0 € 174.000 € 107.000 € 44.000 € 10.000 € 335.000

€ 3.188.000 € 292.000 € 177.000 € 73.000 € 3.730.000 € 203.000 € 4.268.000 € 5.164.000

11 maart 2019

Rapport Onderwerp Gemeente

1

11 maart 2019