Bijlage 1 Notitie Kaderstelling Investeringsagenda - def 1712

Notitie kaderstelling Investeringsagenda “Het goede leven”

4 december 2025

Inhoudsopgave Doel investeringsagenda .........................................................................................3 Kaders en context ...................................................................................................4 Governance en werkwijze ......................................................................................10 Bijlage 1: Overzicht vastgestelde beleidskaders en bronnen ....................................12 Bijlage 2: Criteria bepaling kwaliteit van wonen in Vijfheerenlanden .........................14

2

Doel investeringsagenda De Gemeente Vijfheerenlanden heeft de ambitie om in de periode tot 2040 met enkele duizenden woningen te groeien. Om hier uitvoering aan te kunnen geven zijn locaties aangewezen door middel van gebiedsvisies en dorpswoonvisies met spreiding over alle kernen. Deze fase van visieontwikkeling wordt in 2025 afgerond waarmee de ruimte is gecreëerd voor een stabiele woningbouwproductie in de komende jaren. Deze productie is ook vanuit regionaal perspectief gewenst wat ook blijkt uit een toenemende vraag aan Vijfheerenlanden. De verwachting is dat de gemeente Vijfheerenlanden in 2040 is gegroeid naar 75.000 inwoners. Dit vraagt investeringen in voorzieningen en mobiliteit in en rondom de aangewezen groei- en bouwlocaties. Naast woningbouwproductie is ook een investering gewenst in leefbare en toekomstbestendige wijken; nú en in de toekomst (‘het goede leven’ in de gemeente Vijfheerenlanden). Niet alleen ruimtelijke kwaliteiten spelen hierbij een rol, ook volkshuisvestelijke sturing en demografische aspecten vragen aandacht. Denk aan het anticiperen op de komende vergrijzing, het bouwen voor de autonome behoefte en zorg dragen voor specifieke doelgroepen met een landelijke- en regionale taakstelling.

Vanuit bestaande leefomgeving kan het gaan om maatregelen die de bijvoorbeeld de leefbaarheid of veiligheid verhogen zoals extra voorzieningen, groene inrichting, wandel- of fietspaden. Binnen deze agenda is ruimte voor voorwaardenscheppende en kwaliteit verhogende investeringen. Deze typen investeringen worden als volgt gedefinieerd: Voorwaardenscheppende investeringen: Dit zijn investeringen gericht op het realiseren of faciliteren van groei in de gewenste kwaliteit. Een indicatie van de inzet hierop is onder andere opgenomen in de propositie 2025. Anders gezegd, het gaat hier om middelen waarmee de bouw van toekomstbestendige en leefbare nieuwe wijken en werklandschappen wordt mogelijk gemaakt en een zorgvuldige inpassing in de omgeving wordt geborgd. Kwaliteit verhogende investeringen: Dit zijn investeringen bedoeld voor kwaliteitsverbetering in de bestaande leefomgeving. Met deze investeringen wordt een positieve impuls gegeven aan de leefbaarheid en ruimte gemaakt om wensen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid (bijvoorbeeld vanuit de gebieds- en dorpswoonvisies) te realiseren. Dit kan ook gaan om investeringen die positief bijdragen aan de sociale basis en om groene- en recreatieve voorzieningen in het buitengebied die ten goede komen aan de inwoners in de kernen.

Vanuit deze investeringsagenda maakt Vijfheerenlanden gelden vrij voor de bouw van wijken en investeringen in de bestaande leefomgeving waarmee het leven goed is. Het streven bij de besteding van deze gelden is 50% cofinanciering. Daarmee kan de voorwaardenscheppende

3

investeringsruimte toenemen tot maximaal € 176 miljoen en de kwaliteit verhogende investeringsruimte tot maximaal € 110 miljoen.

Kaders en context Voor het doen van voorwaardenscheppende investeringen zijn vier hoofddoelen1 geformuleerd: 1. 2. 3. 4.

Het verbeteren van de betaalbaarheid2 van woningen; Het bieden van een goed voorzieningenniveau en voldoende werkgelegenheid; Passende afwikkeling van de mobiliteitsopgaven; Passende compensatiemaatregelen om in wet- en regelgeving opgenomen eisen voor de leefomgeving te borgen (in brede zin van het woord, landelijk beleid maar ook lokaal3. Denk aan de thema’s Water, Natuur, Stikstof, Duurzaamheidsambities enz.).

De ‘regeling publiekrechtelijke afdwingbare financiële bijdragen’ maakt het mogelijk om kosten voor het verbeteren van de fysieke leefomgeving te verhalen op een initiatiefnemer. Dit is aan de orde bij noodzakelijke investeringen als gevolg van de (gebieds-)ontwikkeling. Kaderstellend in deze investeringsagenda is dat verhaalbare kosten per definitie niet vanuit deze agenda worden gefinancierd. Voor het deel van de kosten dat niet verhaalbaar is wordt ingezet op de financiering door subsidies en, bij voorkeur als cofinanciering, bijdragen vanuit deze agenda. Om vervolgens af te wegen of initiatieven daadwerkelijk op financiering uit de investeringsagenda kunnen rekenen is een afwegingskader4 van toepassing met de volgende onderdelen: Kaders 1. De investering past in de rolneming5 van de gemeente zoals opgenomen in onder andere de omgevingsvisie en het grondbeleid. 2. De investering valt binnen de scope: Onderwijs, Infrastructuur, Sociaalontmoetingsplaatsen of Leefbaarheid-groen. 3. Draagt bij aan reeds vastgestelde beleidsinhoudelijke kaders en ambities. 4. Betreft niet verhaalbare kosten voor bovenwijkse voorzieningen en/of gebied overstijgende belangen conform de Omgevingswet en/of anterieure overeenkomsten. 5. Realisatie is te voorzien vóór 2040. 6. Er is noodzaak vanuit bestaande situatie6.

Deze hoofddoelen worden in de uitwerking gekoppeld aan bestaande door de raad reeds vastgestelde kaders. 2 Conform door de raad vastgestelde kaders m.b.t. betaalbare woningbouw 3 In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van het lokale beleid op de onderscheiden vakdisciplines 4 Dit afwegingskader wordt vertaald in een concrete uitwerking waarop de mate waarin dit voldoet toetsbaar wordt gemaakt en toegepast kan worden. 5 De rolneming is omschreven in de omgevingsvisie en de strategische visie ‘de Juiste balans’ en luidt “De gemeente heeft een eigen plaats bij het bevorderen van het goede leven. (…) Soms als partner bij het stimuleren van gewenste ontwikkelingen. Soms als overheid die vanuit het algemeen belang keuzes maakt en belangentegenstellingen beslecht.” In het grondbeleid wordt uitgegaan van situationeel grondbeleid, faciliterend waar het kan, actief als dat beter past bij de opgave. 6 Dit 6 levert voorrang op nieuwe initiatieven op. Reden voor deze extra waardering is dat hier feitelijk sprake is van uitgestelde investeringen. Uit voormalige of lopende (gebieds)ontwikkelingen zijn namelijk situaties ontstaan, bijvoorbeeld op het gebied van mobiliteit en voorzieningen, die alsnog om een investering vragen. Waar dit in het verleden echter is verzuimd kan geen sprake zijn van nog verder uitstel. 1

4

Toets op realisme en uitvoerbaarheid 7. Er is duidelijkheid over de omvang en planning van de investeringsbehoefte. 8. Er is eerst getoetst op beschikbaarheid overige dekkingsbronnen. 9. Er is aanwijsbaar budget om beheer en exploitatiekosten van een te creëren voorziening te bekostigen. 10. De investering is kansrijk voor cofinanciering Knock-out criterium 11. Het gaat om een investering vanuit regulier beheer of om een vervangingsinvestering van bestaande voorzieningen. Voorwaardenscheppende investeringen zijn vanaf 2027 mogelijk. Vanaf 2028 zijn de kapitaallasten volgend uit deze investeringen in de begroting opgenomen. De ruimte voor investeringen en kapitaallasten neemt stapsgewijs toe volgens onderstaande tabel. € Cumulatieve Investeringsruimte Beschikbare ruimte kapitaallasten

2027 17.600.000

2028 35.200.000

2029 52.800.000

2030 70.400.000

2031 88.000.000

440.000

880.000

1.320.000

1.760.000

2032

2.200.000

Ten behoeve van de kadernota 2027 zullen concrete projecten opgenomen worden in deze investeringsagenda. Hiervoor dient het in de kadernota 2026 opgenomen pijplijnoverzicht voorwaardenscheppende investeringen en de daar genoemde lopende projecten en mogelijke uitzonderingen als basis. De geplande woningbouwproductie en daarmee gepaard gaande bevolkingsgroei genereert via de algemene uitkeringen en lokale belastingen extra inkomsten. Hier staan uiteraard ook extra kosten tegenover. Denk bijvoorbeeld aan de extra te beheren openbare ruimte, stijgende inwonerbijdragen aan gemeenschappelijke regelingen en een groter beroep op onze sociaalmaatschappelijke voorzieningen. Na aftrek van deze kosten resteert een toename van de jaarlijks vrij besteedbare begrotingsruimte tot ongeveer € 5.000.000 per jaar. Wij zetten een deel van deze extra begrotingsruimte in om een investeringsruimte van ca. € 55 miljoen te kunnen realiseren. Deze investeringsruimte is bedoeld om te investeren in extra kwaliteit voor Vijfheerenlanden, in ‘het goede leven’. Hierdoor is woningbouw niet een verdienmodel, maar juist een vliegwiel voor de doorontwikkeling van onze gemeente. Voor het doen van kwaliteit verhogende investeringen is een afwegingskader7 geformuleerd.

Voor dat getoetst wordt op de bijdrage aan de doelen wordt bepaald of de investering past in de rolneming van de gemeente Vijfheerenlanden (is de gemeente er wel van). Daarna wordt

Dit afwegingskader inclusief de voorgestelde werkwijze m.b.t. prioriteitstelling wordt voorzien van een concrete uitwerking waarop de mate waarin dit voldoet toetsbaar wordt gemaakt. 7

5

getoetst op de inhoudelijke bijdrage. Kwaliteit verhogende investeringen hebben een vliegwieleffect op de samenleving en dragen bij aan8: 1. Verbetering van de sociaaleconomische situatie in de wijk of versterking van bovenwijkse voorzieningen dienstbaar aan de wijk. 2. Multifunctioneel ruimtegebruik en een kansrijke leeromgeving. 3. Behoud en versterking van onze landschappelijke en cultuurhistorische waarden. 4. Duurzame werkgelegenheid. 5. Een toekomstbestendige landbouwsector. 6. Recreatieve mogelijkheden passend bij onze identiteit. 7. Voldoende, toegankelijke en bereikbare voorzieningen. 8. Een leefomgeving die positieve gezondheid stimuleert. 9. Goede wijken en een gezonde en veilige leefomgeving. 10. Klimaatbestendigheid, biodiversiteit en een duurzame, energie- en klimaat neutrale inrichting. Toets op realisme en uitvoerbaarheid 11. Er is duidelijkheid over de omvang en planning van de investeringsbehoefte. 12. Er is eerst getoetst op beschikbaarheid overige dekkingsbronnen. 13. De investering is kansrijk voor cofinanciering. 14. Er is aanwijsbaar budget om beheer en exploitatiekosten van een te creëren voorziening te bekostigen. 15. De investering sluit aan (of is in ieder geval niet strijdig) met dorpswoonvisies of anderszins in de kern geïnventariseerde behoeften. Knock-out criterium 16. Het gaat om een investering vanuit regulier beheer (bijv.

het wegwerken van achterstand) of om een vervangingsinvestering van bestaande voorzieningen.

In het investeringsprogramma worden voorstellen opgenomen die tenminste aan drie van de genoemde criteria voldoen en geen afbreuk doen aan de overige criteria. Investeringsvoorstellen worden altijd voorzien van een motivatie op basis van het afwegingskader. De prioriteit tussen passende investeringsvoorstellen wordt als volgt bepaald9: • •

De prioriteit neemt toe naar de mate waarin een voorstel bijdraagt aan meer doelstellingen 1 tot en met 10 ( max. 10 punten); Dit vormt de primaire weging. In de prioriteitstelling wordt verder een secundaire kwalitatieve weging gemaakt op basis van beschikbare cofinanciering en andere financieringsbronnen (punt 13). Dit kan ertoe leiden dat een voorstel, vanwege een cofinancieringskans, hoger wordt gerangschikt. Dit wordt dan expliciet toegelicht en is geen regel. Gevolg mag niet zijn dat voorstellen waar

Deze punten zijn direct te herleiden uit de omgevingsvisie en de sociaal maatschappelijke agenda van de gemeente Vijfheerenlanden. Ieder van deze punten zal uitgewerkt worden aan de hand van door de gemeenteraad vastgestelde kaders. 8

6

•

geen cofinancieringsbronnen voor beschikbaar zijn, stelselmatig achter gesteld worden. Daarnaast geldt dat de punten 11, 12, 14 en 15 randvoorwaardelijk zijn. Indien dit niet is geregeld blijft het voorstel buiten behandeling en op de groslijst. Indien niet voldaan wordt aan punt 16 verdwijnt het onderwerp ook van de groslijst. Voorstellen worden qua prioriteitstelling gehonoreerd als zij onontkoombaar, opgelegd of vanuit de actualiteit noodzakelijk zijn. Opname in het programma van deze categorie vraagt altijd separate besluitvorming.

De toepassing van dit afwegingskader vraagt om een de bepaling10 van de feitelijke kwaliteit van leven in de gemeente Vijfheerenlanden. Deze zal uitgewerkt worden aan de hand van bestaande gegevens uit de monitor ‘Waar-staat-je-gemeente’ van de VNG, de eigen monitor sociale kracht, gezondheidsmonitor van de GGD, demografische ontwikkelingen en bijvoorbeeld registraties van klacht-meldingen. Dit moet leiden tot een kwalitatief beeld per kern waarbij gezocht wordt naar een manier om dit te toetsen aan de beleving van de bewoners. De indicatoren voor de bepaling van de kwaliteit van leven die in het beeld per kern in ieder geval zullen worden opgenomen zijn in onderstaande tabel opgenomen: Aspect Sociaal economische status

Criterium SES-score per wijk - kern

Veiligheidsbeleving en sociale veiligheid

Veiligheidsbeleving Sociale overlast Veiligheidsgevoel Leefbaarheidssituatie Woonklimaat

Leefbaarheid Sociale samenhang Beschikbaarheid voorzieningen

Gezondheid en bewegen

Sociale samenhang in de buurt Sociale cohesie Afstand tot basisvoorzieningen Aanwezigheid van basisvoorzieningen per gebied Voldoen aan beweegrichtlijn Mentale gezondheid Ervaren gezondheid

Bron CBS – Waar staat je gemeente GGD – monitor – gemeenteprofiel GALA Monitor Sociale Kracht Monitor Sociale Kracht GGD monitor – gezonde leefomgeving Monitor Sociale Kracht CBS Atlas leefomgeving Monitor Sociale Kracht

Waar Staat je gemeente GGD monitor

In bijlage 2 is een uitgebreidere toelichting opgenomen op de verschillende aspecten en criteria.

10

Dit beeld wordt uitgewerkt op grond van dit plan van aanpak en de genoemde beschikbare bronnen

7

Om te bepalen waar investeringen het meest nodig zijn, is daarnaast een streefbeeld11 voor ‘het goede leven’ nodig in de gemeente Vijfheerenlanden. Dit moet de vraag beantwoorden wat een ‘goede wijk’ is. Samen met het kwalitatief beeld, borgen we op die manier dat investeringen daar worden in gezet waar zij het meest nodig zijn. Investeringsruimte voor kwaliteit verhogende investeringen zijn gebaseerd op groei van de bevolking en de begrotingsomvang. Investeren op basis van prognose is hierbij risicovol. Aangetoond dient te zijn dat de geprognosticeerde groei daadwerkelijk is gerealiseerd. Investeringen worden gepland op basis van prognose en op basis daarvan opgenomen in de begroting van het volgend kalenderjaar. Daarmee worden investeringen pas gepleegd nadat de groei daadwerkelijk is gerealiseerd maar ook niet langer uitgesteld dan nodig. Onderstaande tabel maakt het verloop duidelijk van de gereserveerde bedragen. € Planning en selectie Toetsmoment groei Maximum Uitvoering projecten

2027 10.597.000

2028 18.000.000

2029 25.410.000

2030 32.817.000

2031 40.223.000

2032 47.630.000

2033 55.037.000

1-1-2027

1-1-2028

1-1-2029

1-1-2030

1-1-2031

1-1-2032

1-1-2033

3.190.000

10.597.000

18.000.000

25.410.000

32.817.000

40.223.000

47.630.000

Vanaf de kadernota 2027 zullen concrete projecten opgenomen worden in deze investeringsagenda. Hiervoor dient het in de kadernota 2026 opgenomen pijplijnoverzicht kwaliteit verhogende investeringen en de daar genoemde lopende projecten en mogelijke uitzonderingen als basis. De investeringsagenda is nadrukkelijk niet bedoeld voor instandhouding of vervanging van bestaande voorzieningen of dagelijks beheer. Die horen in de reguliere begroting van dekking te worden voorzien. Het gaat uitsluitend om kwaliteit verhogende investeringen boven een minimumniveau van voorzieningen wat als basisuitgangspunt in de begroting is opgenomen. De scope van de investeringsagenda behelst tot dit moment een planning tot 2033. Conform de in de kadernota opgenomen planning zal op dat moment de productie van 3.000 extra woningen zijn afgerond mits de huidige planvoorraad en veronderstelde voorspoedige realisatie wordt behaald. In de uitwerking van dit plan van aanpak zal vanuit woningbouwprognose en monitoring op de realisatie een langere doorkijk worden bijgehouden naar de investeringsmogelijkheden tot 2040.

Dit streefbeeld zal worden uitgewerkt op grond van dit plan van aanpak en aan de hand van bestaande beleidsuitspraken van de gemeente Vijfheerenlanden. In bijlage 1 is hiervan een zo volledig mogelijk overzicht opgenomen. 11

8

De komende tijd wordt een verdere uitwerking gegeven aan de financiële effecten van de groei en hoe die te vertalen naar de beschikbare financiële ruimte en kaders. Vooralsnog werken we met het indicatieve bedrag van € 55 miljoen. In de kadernota 2027 worden deze kaders vervolgens opgenomen en wordt het bedrag voor kwaliteit verhogende investeringen ook daadwerkelijk begroot. De gemeenteraad heeft begin 2024 de omgevingsvisie vastgesteld. De belangrijke keuzes in het geven van richting in het fysiek domein zijn hiermee door de gemeenteraad gemaakt. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van deze visie. We doen dit (onder andere) door het opstellen van vijf omgevingsprogramma’s: Wonen, Werken, Mobiliteit, Energie, en Groen, water & landschap. Met de omgevingsprogramma’s geven we sturing aan onze inzet binnen de kaders zoals die binnen de omgevingsvisie zijn gesteld. De Investeringsagenda beoogt initiatieven te ondersteunen die dan wel voorvloeien uit onze eigen inzet (voortvloeiend uit onder andere deze omgevingsprogramma’s) dan wel van derden kunnen komen. Ten alle tijde geldt dat de te ondersteunen initiatieven moeten passen binnen de kaders zoals gesteld binnen de omgevingsvisie en ander kader stellende besluiten van de gemeente

9

Governance en werkwijze De ambitie is om de investeringsagenda te laten werken als een permanente en levend instrument om bouwen mogelijk te maken en te investeren in kwaliteit van leven. In zo’n werkwijze is sprake van een voortdurend doorlopend vooruitzicht in projecten’ van projecten waardoor het vliegwiel van bouwen steeds weer nieuwe investeringen mogelijk blijft maken. Het gaat dus niet om een statisch gegeven maar om een werkwijze die op vaste momenten om besluiten vraagt van het college en de gemeenteraad om de juiste investeringen te doen. Dit vraagt een werkwijze waarin alle partijen de juiste rol nemen en in een vastomlijnde verdeling van rollen, taken en verantwoordelijkheden bijdragen aan het goed functioneren van deze investeringsagenda. In onderstaande figuur is de werkwijze weergegeven van de investeringsagenda. Daarin zijn de rollen van de gemeenteraad en het college onderscheiden opgenomen en omschreven.

Het gebruik van het instrument door de organisatie vraagt een integrale benadering en afweging. Dit vraagt binnen de organisatie om een ‘Investeringstafel’. Aan deze periodieke tafel moeten alle relevante disciplines vertegenwoordigd zijn al naar gelang de voorstellen zoals wonen, onderwijs, sport, zorg en welzijn, werk en inkomen, gebiedsontwikkeling, mobiliteit, economie, duurzaamheid en financiën. Om een basisbeeld te creëren van alle initiatieven, plannen en lopende investeringsprojecten en tot een eerste selectie van voor de investeringsagenda relevante investeringen te komen worden ‘botsproeven’ 12 uitgevoerd waarin alle kernen worden bekeken. Er wordt een groslijst van investeringen gehanteerd die voor toetsing en uitwerking in aanmerking komen. Hiervoor zijn een aantal ‘filters’ van toepassing. •

Het gaat om een investering van minimaal € 100.000 (ex. btw).

De eerste botsproeven zullen in het voorjaar 2026 georganiseerd worden zodat dit tot input voor de eerste proeve van de projectportfolio van de investeringsagenda leidt. 12

10

• • •

Er ligt een eerste uitwerking op basis van de doelen en afwegingskaders vanuit de initiatiefnemer van de (interne of externe) vrager. Er is een voorwaardenscheppende of kwaliteit verhogende urgentie vanuit objectieve monitorgegevens, lopende planvoorbereiding, koppelkans of planuitvoering. Er is aanwijsbaar budget om beheer en exploitatiekosten van een te creëren voorziening te bekostigen.

Het onderhoud van de groslijst, het periodiek afwegen en toetsen van projecten en actueel houden van de projectportfolio verloopt via deze ‘investeringstafel’. Deze werkwijze zal als uitwerking van dit plan van aanpak verder uitgewerkt en in de organisatie geborgd worden. De gemeenteraad is voor wat betreft de investeringsagenda op de volgende momenten in positie: 1. Het vaststellen van de kaders voor de investeringsagenda. 2. Voorstellen in de kadernota en begroting 3. Aanvraag van het uitvoeringskrediet Met deze notitie wordt het eerste punt ingevuld. Bij de kadernota en begroting 2027 worden voor het eerst voorstellen toegevoegd vanuit de investeringsagenda. Zodra de uitvoering opgepakt wordt zal conform het reguliere proces zoals in de financiële verordening rondom investeringskredieten is vastgelegd een voorstel worden voorgelegd aan de gemeenteraad.

11

Bijlage 1: Overzicht vastgestelde beleidskaders en bronnen Beleidskaders Nr.

Omschrijving beleidskader

Domein

1.

Strategische visie ‘De juiste balans’ Bestuursakkoord periode 20262029

Integraal

Ruimtelijke propositie Vijfheerenlanden Omgevingsvisie Vijfheerenlanden Omgevingsplan Vijfheerenlanden (o.a. grenzen betaalbaarheid en sociale koop) Beleid gemeenschapshuizen Nota grondbeleid Vijfheerenlanden Beleidsvisie toerisme en recreatie Economische visie Dorps woonvisies en gebiedsvisies Woonvisie ‘Samen sterk, met eigenheid en diversiteit’ Kaders betaalbare woningbouw Bomen beleidsplan Groen Beleidsplan Groen Visie Programmaplan Duurzaamheid Samenhangend duurzaamheidsbeleidsplan Sportaccommodatiebeleid ‘Heel Vijfheerenlanden beweegt Sportbeleid Heel Vijfheerenlanden beweegt Visie op hubs in Vijfheerenlanden Mobiliteitsvisie Vijfheerenlanden vooruit Mobiliteitsplan Vijfheerenlanden Strategisch plan verkeersveiligheid Beleidsvisie sociale basis ‘Samen leven in Vijfheerenlanden’ Visie op wonen, welzijn en zorg Vijfheerenlanden

Ruimtelijke ordening

Na collegevorming 2026 2025

Ruimtelijke ordening

2024

Ruimtelijke ordening

2024

Ruimtelijke ordening Ruimtelijke ordening

2025* 2023

Economie en toerisme

2021

Economie en toerisme Wonen

2022 2023-2025

Wonen

2021

Wonen Openbare ruimte Openbare ruimte Openbare ruimte Duurzaamheid Duurzaamheid

2023 2023 2023 2023 2025 2021

Sport

2022

Sport

2022

Mobiliteit

2024

Mobiliteit

2020

Mobiliteit Mobiliteit

2020 2024

Samenleving

2024

Welzijn en zorg

2025

2. 3 4. 5. 6. 7 8. 9. 10 11 12 13. 14. 15. 16. 17 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25.

Integraal

12

Jaar van vaststelling 2021

26. 27.

Gezondheidsbeleid Vijfheerenlanden 2022-2027 Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2021-2036

Welzijn en zorg

2022

Onderwijs

2021

Bronnen Nr. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Omschrijving beleidskader Rapport Gemeenteatlas Waar staat je gemeente Monitor Sociale Kracht 2024 Raadsmonitor Woningbouw Gezondheidsatlas GGD regio Utrecht Atlas voor de Leefomgeving -check je plek

Domein Integraal Integraal Integraal Wonen Gezondheid Fysiek Domein

13

Jaar van oplevering 2023 2025 – actueel 2025 - jaarlijks 2025 – jaarlijks 2025 - jaarlijks 2025-actueel

Bijlage 2: Criteria bepaling kwaliteit van wonen in Vijfheerenlanden Aspect

Indicator(en)

Waarom van betekenis Mensen met een lage SES wonen vaak op plekken met minder groen, hogere milieudruk, lagere woonkwaliteit, slechtere bereikbaarheid en minder veilige routes en minder veilige wijken Veiligheidsbeleving is een sterke voorspeller van leefbaarheid en woontevredenhei d

Sociaal economische status

SES scores op financiële welvaart, Opleidingsniveau en Arbeid (SESWOA)

Veiligheidsbeleving en sociale veiligheid

Veiligheidsbelevin g Sociale overlast Veiligheidsgevoel

Leefbaarheid

Leefbaarheidssituatie Woonklimaat

Leefbaarheid is een essentiële basisvoorwaarde voor kwaliteit van wonen en leven in de wijken en kernen

Sociale samenhang

Sociale samenhang in de buurt / Sociale cohesie

Sociale samenhang is een sterke voorspeller van de kwaliteit van leven in buurten, wijken en kernen.

14

Hoe gaan we er mee om (voorbeelden) Door in de selectie van investeringen rekening te houden met de SES van een wijk / kern . SES is een kritische randvoorwaarde in gebiedsgerichte investeringen

Deze beleving is te beïnvloeden met investeringen in sociaal veilige inrichting van wijken en buurten zoals via zichtlijnen/ overzichtelijkheid, goede verlichting en verlichte routes, verkeersveiligheidsmaatregele n en ontmoetingsplekken, sociaal veilige groene inrichting Bij relatief ondermaatse cijfers en scores gaan we op zoek naar passende aanvullende investeringen om de leefbaarheid te verhogen. Vanuit bestaand beleid dient het beheer en de bestaande voorzieningen op orde te zijn. Dit kan bijvoorbeeld gaan om investeringen in de openbare ruimte, voorzieningen, recreatie en groen of sport. Aanvullende investeringen of een kwaliteitsimpuls kunnen uit de investeringsagenda gefinancierd worden We kijken naar investeringen die de sociale samenhang, het ontmoeten en de sociale infrastructuur versterken. Het gaat om het creëren van ruimtelijke randvoorwaarden waarin mensen elkaar kunnen ontmoeten zoals verblijfsruimtes, versterken van

wijk- of dorpskernen clustering van voorzieningen. Beschikbaarhei d voorzieningen

Afstand tot basisvoorzieninge n Aanwezigheid van basisvoorzieninge n Tevredenheid met voorzieningen

Gezondheid en beweging

Voldoen aan beweegrichtlijn Mentale gezondheid Ervaren gezondheid

Gezondheid en bewegen zijn belangrijke onderdelen van de kwaliteit van leven

15

We kijken of er aantrekkelijke, laagdrempelige en veilige mogelijkheden zijn of kunnen komen om te wandelen, fietsen en verblijven in de openbare ruimte en/of in sportparken waardoor de mentale gezondheid en gezonde leefstijl bevorderd kan worden