Bijlage 1 Aanbevelingen Inwonersberaad

13 MEI – 24 JUNI 2023

Aanbevelingen Inwonersberaad Het inwonersberaad is gekomen tot 2 tekstaanbevelingen en 13 aanbevelingen over de Sociale Ontmoetingsplaatsen (SOP). Omdat sommige aanbevelingen zijn samengevoegd of juist gesplitst, mist er af en toe een nummer. 68 deelnemers hebben alle dagen volmaakt. Tijdens de stemming waren er daarvan 3 afwezig ivm privéomstandigheden. Daardoor is er bij de stemming door 65 deelnemers gestemd. Er is bij elke aanbeveling aangegeven hoeveel mensen voor, tegen of neutraal hebben gestemd. De aanbevelingen die geen steun kregen van meer dan 75% van de leden, staan ook in dit document.

AANBEVELINGEN #A Omschrijving Sociale Ontmoetingplaats #B Omschrijving "Hoe zien onze sociale ontmoetingsplaatsen er uit in 2030" #1 Eerlijke verandering van de huidige regeling #2 Nieuwe verdeling in de toekomst (hoe kunnen we het geld eerlijk(er) verdelen) #3 Verdeling geld Inwonersinitiatieven #4a Financiën: Centrale Stichting #4b Financiën: Subsidie naar aantal inwoners per kern Samenwerking: op beheer, onderhoud, website 22 locaties #6 #7 Informatiepunt/Ambtenaar gezocht #8 Informatieavonden sociale ontmoetingsplaatsen #10 (Online) bekendheid vergroten met platform (Fysiek en Digitaal) #11 #12 Behoeftes beter peilen via comité #13 Toegankelijkheid voor jongeren – soos en pumptrack #14 Meer vrijwilligersondersteuning #15 Samen leren Aangenomen met meer dan 75% van de stemmen Geen steun van meer dan 75% van de leden

#A Tekstaanbeveling: Omschrijving Sociale Ontmoetingplaats Sociale ontmoetingsplaatsen zijn plekken waar sociale, maatschappelijke en culturele doelen worden ingevuld. De activiteiten op deze plekken staan ten dienste van de gemeenschap en worden bij voorkeur door vrijwilligers begeleid. Plekken kunnen zowel binnen als buiten zijn (en digitaal) en een permanent, periodiek of ad hoc karakter hebben. Er is noodzaak aan (professionele) begeleiding voor de borging van continuïteit, coördinatie, belangentegenstellingen en veiligheid. Geld verdienen staat niet centraal en deelnemers dragen financieel niet of (maximaal) kostendekkend bij aan activiteiten. Hierdoor kunnen alle inwoners deelnemen. Mogelijke opbrengsten worden besteed aan activiteiten, of andere kosten voor het uitvoeren daarvan. 65

#B Tekstaanbeveling: Omschrijving "Hoe zien onze sociale ontmoetingsplaatsen eruit in 2030" Sociale ontmoetingsplekken in 2030 • organiseren een breed en divers aanbod aan activiteiten waar behoefte aan is bij inwoners (deze behoefte is richtinggevend voor hoe sociale ontmoetingsplekken er uit komen te zien); • kennen wegen om veel verschillende behoeftecategorieën te bereiken, waardoor inwoners er mee bekend zijn en zich uitgenodigd voelen om deel te nemen; • zijn goed verdeeld over de kernen binnen de gemeente VHL, zodat de activiteiten dichtbij en goed toegankelijk zijn voor inwoners; • organiseren activiteiten die gericht zijn om bij inwoners een gevoel van saamhorigheid en gemeenschap te creëren door middel van het stimuleren van onderlinge ontmoeting, waarbij mensen elkaar fysiek, in het hier en nu treffen en naar elkaar om kunnen zien; • werken zo veel mogelijk zelfvoorzienend en zelfstandig, maar weten zich gesteund door gemeente en gemeenschap waardoor ontmoetingsplekken en hun medewerkers (professionals en vrijwilligers) zich gesteund voelen in hun bestaanszekerheid en zinvolle tijdsbesteding; • werken waar mogelijk samen met andere ontmoetingsplekken binnen de gemeente Vijfheerenlanden om elkaar te versterken; • online-vormen van ontmoeten kunnen hieraan aanvullend zijn. 65

#1 Aanbeveling: Eerlijke verandering van de huidige regeling Wat zien we? De verdeling is historisch gegroeid en niet gelijkvormig. We weten nu niet hoe geld binnen de huizen wordt besteed, c.q. welk aandeel van de totale begroting gesubsidieerd wordt. We weten nu niet welke inwoners we bereiken met het huidige geld. Wat willen we? Dat ieder buurthuis deelgenoot wordt van de dan geldende regeling. Behoeftes van inwoners moeten vertaald worden in een toekomstvisie die aangeeft welke veranderingen nodig zijn t.o.v. de huidige regeling. Hoe kunnen we dat bereiken? De huidige subsidieregeling wordt stapsgewijs afgebouwd tussen 2025 en 2030. De dorpshuizen sorteren voor op de nieuwe regeling en passen in deze jaren hun uitgaven en inkomsten aan op de nieuwe regeling die per 2030 in gaat. Dit doen ze via de adviezen in de aanbevelingen #2, #3, #4a, #4b en #7. Geen locatie mag omvallen vanwege het wegvallen van de subsidie. 65

#2 Aanbeveling: Nieuwe verdeling in de toekomst (hoe kunnen we het geld eerlijk(er) verdelen) Wat zien we? Een groot verschil in de manier waarop de 580.000 wordt verdeeld binnen de 11 locaties, en 11 andere locaties die niks krijgen. Er zijn tweegrote locaties die minder rendabel zijn en veel kleinere locaties die zelf hun broek op kunnen houden. Er is soms tegenstrijdigheid in de behoeften van bezoekers en de dagelijkse invulling door de beheerders. Wat willen we? Rechtvaardig en transparante verdeling van het geld. Hoe kunnen we dat bereiken? Een onafhankelijke rechtsvorm waarbij geld/subsidie zo eerlijk mogelijk wordt verdeeld over alle 22 SOP. Te bereiken door: 1. Volledige transparantie van geldstromen binnen huidige 11 locaties (ook over alle andere inkomsten & uitgaven), en ook van de overige 11. 2. Weten wat de 11 die nu subsidie krijgen minimaal nodig hebben om overeind te kunnen blijven (goed onderbouwd).

3. Resterende bedrag wordt over resterende 11 verdeeld op basis van onderbouwde aanvraag. 4. Idee is uiteindelijk: elk dorpshuis krijgt wat nodig is om -na een ‘APK’ en in kaart brengen van lokale behoeften- huur, gas, water, licht, reparatie en verzekering te betalen. *duurzaamheid = apart potje, dus daarom niet hier opgenomen 5. SOP krijgen vrijstelling van WOZ-belasting. 6. Suggestie: Geld dat terugvloeit uit inwonersinitiatieven (afgelopen 2 jaar was dat 500.000) wordt toegevoegd aan 580.000, zodat punt 3&4 gerealiseerd kan worden. 63

2

#3 Aanbeveling: Verdeling geld Inwonersinitiatieven Wat zien we? Dat ongeveer de helft van de subsidie voor inwonersinitiatieven (1 miljoen euro) niet wordt gebruikt en terugvloeit naar algemene middelen. Wat willen we? Dat er meer bekendheid komt over het bestaan van de subsidie voor inwonersinitiatieven. Als er uiteindelijk toch geld overblijft, mag dit geld alleen worden gebruikt met als doel sociale ontmoetingen te stimuleren. Dit geld mag niet terugvloeien naar algemene middelen. Sociale ontmoetingsplaatsen (zoals in de definitie bepaald) kunnen aanspraak maken op het overgebleven geld om activiteiten te organiseren (bijvoorbeeld feesten, barbecues, evenementen, etc.) Hoe kunnen we dat bereiken? Allereerst door meer bekendheid te genereren voor de subsidie voor inwonersinitiatieven op de website van de gemeente en door wijkambassadeurs. Daarnaast staat de bestemming van de subsidie vast. Als er geld overblijft, mag dit geld alleen worden gebruikt voor sociale doeleinden, bij voorkeur activiteiten in sociale ontmoetingsplaatsen. Houd hierbij rekening met: • De subsidie voor inwonersinitiatieven wordt opengesteld voor sociale ontmoetingsplaatsen; • Het geld móet niet uitgegeven worden en kan worden toegevoegd aan het subsidiebudget van het volgende jaar; • Houd rekening met de behoeftepeiling. 64

1

#4a Aanbeveling: Financiën: Centrale Stichting Wat zien we? Er is een verschil in subsidiestromen tussen gebouwen en activiteiten. Wat willen we? Een centrale stichting voor het beheer van de 22 gebouwen die subsidie ontvangen. Hoe kunnen we dat bereiken? Wij adviseren de raad om: Een onafhankelijke en zelfstandige stichting te entameren met een extern bestuur (op initiatief van de gemeente) voor het beheer van de gebouwen. Dit geldt ook voor de panden die in gebruik zijn als sociale ontmoetingsplaats en momenteel eigendom zijn van de gemeente en andere eigenaren zoals woningcoöperaties. Er is een externe adviescommissie waarin de kernen vertegenwoordigd zijn en die adviseert over de verdeling van de middelen voor het beheer van de gebouwen. De stichting legt verantwoording af aan de gemeente. In de statuten wordt vastgelegd dat er transparantie moet zijn over de vastgestelde jaarstukken, deze zijn voor iedereen inzichtelijk. Toetsing moet plaatsvinden of hierbij een Raad van Toezicht noodzakelijk is. 50

13

2

#4b Aanbeveling: Financiën: Subsidie naar aantal inwoners per kern Wat zien we? Er is een verschil in subsidiestromen tussen gebouwen en activiteiten. Wat willen we? Een verdeling van subsidies voor activiteiten naar aantal inwoners per kern. Hoe kunnen we dat bereiken? Wij adviseren de raad om: Subsidie van de activiteiten per kern te financieren naar aantal inwoners, en daarbij de definitie van sociale ontmoetingsplaats aan te houden. Er is daarmee een maximum budget per jaar beschikbaar naar aantal inwoners. Er kunnen vervolgens aanvragen worden ingediend voor activiteiten. Op die manier kun je de beschikbare middelen naar behoefte inzetten. 12

43

10

#6 Aanbeveling: Samenwerking: op beheer, onderhoud, website 22 locaties Wat zien we? De sociale ontmoetingsplekken zijn nu veelal eilandjes en werken niet veel samen. Individueel zijn ze veel tijd kwijt met basisrandvoorwaarden (basis op orde). Wat willen we? We zouden graag zien dat sociale ontmoetingsplekken meer gaan samenwerken op de SOP randvoorwaarden (basis op orde) zodat ze efficiënter gaan werken en meer tijd/geld/energie overhouden voor hun sociale, culturele en maatschappelijke activiteiten. Hoe kunnen we dat bereiken? Stel een werkgroep in om de sociale ontmoetingsplekken te ondersteunen en te laten samenwerken. De structurele, duurzame werkgroep is samengesteld uit vertegenwoordigers vanuit de verschillende SOPs met daarbij 1 vertegenwoordiger vanuit de gemeente (SOP ambassadeur). Gemeente heeft faciliterende rol. Stel een vrijwilligersvergoeding beschikbaar voor de vertegenwoordigers van de SOPs. Samenwerking kan op de volgende onderwerpen: gezamenlijke inkoop energie, beheer en schoonmaak van de panden, klein onderhoud, catering, boekhouding, verzekering, beheer website. 59

4

2

#7 Aanbeveling: Informatiepunt/Ambtenaar gezocht Wat zien we? Momenteel zijn er veel zorgen binnen besturen waardoor er weinig tijd en ruimte overblijft om te besteden aan het organiseren en faciliteren van sociale ontmoetingen. Wat willen we? Het ontlasten van bestuur van SOPs en eventuele op te zetten overkoepelende 'stichtingen/partijen' waardoor er tijd, ruimte en mogelijkheden zullen ontstaan om weer een sociale ontmoetingsplaats te worden waar elke inwoner met plezier naartoe gaat. Hoe kunnen we dat bereiken? Door het aanstellen van een ambtenaar met de functie SOP-ambassadeur. Op dit moment is er nog niemand binnen de gemeente vijfheerenlanden verantwoordelijk voor de huidige dorps-/buurthuizen of de nog te ontwikkelen sociale ontmoetingsplaatsen. Wij zijn van mening dat door deze functie op te

zetten en in te vullen alle overige aanbevelingen een draagkracht krijgen en ervoor zal zorgen dat onze plannen ook daadwerkelijk uitgevoerd worden. Deze ambassadeur zal voor de besturen deuren open gaan trappen en de juiste mensen met de juiste talenten met elkaar verbinden. In deze functie is het van belang dat de ambassadeur vaak naar buiten treed en aansluit bij verschillende vergaderingen van de besturen, bereikbaar is voor 1 op 1 gesprekken en zich ook inzet voor de eerlijke (financiële) verdeling in de toekomst. Deze functie is dus specifiek gericht op de sociale ontmoetingsplaatsen en staat volledig los van de wijkambassadeurs, daar zij zich niet met de SOPs bezig houden. Uiteraard kunnen die wel samenwerken om mooie initiatieven op te zetten. Kortom deze ambtenaar zal verduidelijken, verbinden, ontzorgen en informeren. 52

11

2

#8 Aanbeveling: Informatieavonden sociale ontmoetingsplaatsen Wat zien we? De huidige informatie is lastig terug te vinden en laat de SOPs met veel onduidelijkheden. Wat willen we? De mogelijkheid om minstens 1x per kwartaal informatieavonden op te zetten om de verschillende besturen en stichtingen de juiste stappen te laten maken en te zorgen dat we ons niet 3x aan dezelfde steen stoten. Hoe kunnen we dat bereiken? Door het opzetten van infoavonden waar drukkende vraagstukken behandeld kunnen worden en waar specialisten bij aan kunnen sluiten. De nieuwe ambtenaar zal ook aanwezig zijn, waardoor deze persoon benaderbaar is en herkend kan worden. Kosten zijn praktisch 0, zalen zijn al in beheer en sprekers zullen gemeentelijke ambtenaren zijn. Voor deze avonden kunnen eventueel ook waar nodig sprekers met expertise ingehuurd worden. Eventueel aangesloten vrijwilligers zijn hier uiteraard welkom. Ruimte voor koffiepraat tussen besturen staat ook centraal. Deze infoavonden bieden direct de gelegenheid om onze aanbevelingen aan de gemeenteraad te communiceren aan de bestuursleden. Het podium dat hiermee gecreëerd wordt maakt dat we onze aanbevelingen ook kunnen monitoren. 46

11

8

#10 en 11 (met input van #5 en #9) Aanbeveling: (Online) bekendheid vergroten met platform (Fysiek en Digitaal) Wat zien we? De online presentie van sociale ontmoetingsplekken is voor veel mensen onbekend, niet actueel, en ondermaats. Nog geen simpele benadering voor de sociale ontmoetingsplek voor iedereen. Hier is nog te weinig communicatie voor. Iedere SOP eigen website. Wat willen we? Actuele informatie gemakkelijk beschikbaar stellen en tegelijkertijd gemakkelijk te onderhouden door de sociale ontmoetingsplekken. • Intermedia • Communicatie op meerdere fronten (regiokrant, regio tv, website etc.) • Alles zo simpel mogelijk houden zodat iedereen het kan bereiken (60.000 inwoners) Hoe kunnen we dat bereiken? Een platform dient: • Makkelijk te beheren is / regie door de gemeente • Voor een ieder te benaderen • Een activiteitenagenda beheert • Bron van informatie (subsidies, regelingen, etc) Input Platform: • Sociale ontmoetingsplaatsen • Inwonersinitiatieven • Gemeente en andere stakeholders Communicatie / promotie via: • Digitale media (Facebook, Tiktok, Instagram etc) • Folders / flyers / posters op diverse plaatsen • Krant / huis-aan-huisblad / e-mail • Informatiepunt bij de SOPs • Info SOP bij aanmelding van nieuwe inwoner (onderdeel van kennismakingspakket) Nice to have: • Aanmelding op interessegebieden • Email op interessegebieden • Pushberichten • Carpoolactiviteit

bij de SOP-activiteiten • Leren van elkaar (wat gaat goed/wat kan beter)

• • • •

Kennis bundelen Betalingsmogelijkheid gekoppeld aan activiteit Vraag en aanbod Kennis bundelen zodat SOP bij vragen bij deskundigheid terecht kan

Gemeente reeds bezig aan het vernieuwen van de website. 53

10

2

#12 Aanbeveling: Behoeftes beter peilen via comité Wat zien we? Wij zien dat er op dit moment de vragenlijst over behoeftes niet op een goede manier verspreid wordt zie: aantallen, leeftijd, cultuur, achtergrond. Het bereikt veel te weinig mensen. Wat willen we? Wij willen dat er een beter beeld komt van de behoeftes van de inwoners van elke kern, zodat er specifiek iets opgericht/ondernomen kan worden. Er zal gericht gekeken worden naar het bereik en het effect. Daarnaast is dit een vorm van verantwoording van de ingezette middelen. Hoe kunnen we dat bereiken? Wij willen dat er een comité komt / wordt opgericht met diverse medewerkers /vrijwilligers die per kern nagaan onder verschillende groepen wat de behoeftes zijn. • • • • • • •

Comité moet letten op bereik en diversiteit. Aandacht via social media. Resultaten zijn openbaar. Privacy wordt gewaarborgd. Enquête is niet te lang; open en gesloten vragen. Per post en social media. Frequentie elke twee jaar.

53

8

4

#13 Aanbeveling: Toegankelijkheid voor jongeren – soos en pumptrack Wat zien we? Voor jongeren is er geen veilige plek waar ze bij elkaar kunnen komen. Wat willen we? We willen een veilige ontmoetingsplaats waar jeugd en andere leeftijdsgroepen bij elkaar kunnen komen bij jou in de buurt. Hoe kunnen we dat bereiken? •

• • • •

Maak geschikte soos-/pumptrackruimtes en bestaande gebouwen voor vrij, geluidsdicht etc., in elke buurt. Gebruik ruimtes optimaal, roosters, avonduren etc. Jongeren moeten zich eigenaar voelen of zijn van de plek (zelfvoorzienend) Jongeren spreken elkaar aan op gebruik, gedrag, overlast etc. Ouderen moeten veel verdraagzamer zijn naar jongeren toe en omgekeerd en naar elkaar toe Maak voor financiering voor de realisatie en aanvullende initiatieven gebruik van het budget (1 miljoen) van inwonersinitiatieven 57

5

3

#14 Aanbeveling: Meer vrijwilligersondersteuning Wat zien we? Het is moeilijk om vrijwilligers te vinden en de organisaties die vrijwilligerswerk ondersteunen zijn niet genoeg afgestemd op elkaar. Wat willen we? Vrijwilligers en initiatiefnemers goed ondersteunen zoals: • Ingangen weten te vinden • Cursussen beschikbaar maken • (Financiële) vergoeding en erkenning • Vrijwilligers erkennen als vrijwilligers • Vrijwilligers laten meedenken Hoe kunnen we dat bereiken? Doordat vrijwilligers en initiatiefnemers betere ondersteuning krijgen en er mee wordt gedacht (face to face). De betrokken organisaties (gemeente, wijkambassadeurs, Bindkracht VHL) beter laten afstemmen met elkaar. 65

#15 Aanbeveling: Samen leren Wat zien we? Er zijn geen cursussen, of ze verdwijnen, en als ze er zijn dan niet betaalbaar of niet te vinden. We zien nu uitsluiting/mensen uit andere wijken die niet welkom zijn in ontmoetingsplekken buiten hun wijk. Wat willen we? Specifiek oog voor leren met "elkaar" bijv. onderlinge cursussen. Geeft sociale contacten en minder eenzaamheid. Iedereen is welkom. Hoe kunnen we dat bereiken? Ophalen wat mensen en ander zouden willen leren en inventariseren wat de wensen van mensen zijn. Dit matchen en faciliteren d.m.v. bijvoorbeeld een ambachtenmarkt (online?). [met verwijzing naar aanbeveling 10] Ps. Er zijn al voorbeelden aangedragen: repaircafé, cursus gegeven door jongeren aan ouderen over computers /telefoons. 64

1