Bijlage 01 - Oplegger DIHPO 2022-2036.pptx

OPLEGGER DUURZAAM INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN ONDERWIJS 2022-2036 GEMEENTE VIJFHEERENLANDEN

INHOUDSOPGAVE INLEIDING

3

DEEL I: VOORZIENINGEN TOEVOEGEN

5 6 7 8 9

Voorzieningen toevoegen SUVIS Renovatie 40 jaar Haalbaarheidsonderzoek & tijdelijke huisvesting

DEEL II: ANALYSE LEERINGENPROGNOSES Leerdam Kedichem Schoonrewoerd Vianen Hoef en Haag Hagestein Everdingen Zijderveld Leerbroek Nieuwland Meerkerk Hei- en Boeicoop Ameide Lexmond

DEEL III: HUISVESTINGSAGENDA 2022-2036 Huidig DIHPO 2020-2024 Oplegger DIHPO 2022-2036 Haalbaarheidsonderzoek de Rank Haalbaarheidsonderzoek Calvijnschool Haalbaarheidsonderzoek de Ark Nieuwbouw Hagestein/ Hoef en Haag Nieuwbouw Broekgraaf

DEEL IV: FINANCIEEL KADER Financieel kader

10 13 17 18 19 23 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40

41

2.

INLEIDING OPLEGGER DUURZAAM IHPO De Oplegger Duurzaam Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (DIHPO) 2022-2036 is een aanvulling op het in juli 2020 vastgestelde DIHPO 2020-2024 gemeente Vijfheerenlanden. Er zijn aanvullende strategische beleidsuitgangspunten geformuleerd voor onderwijshuisvesting in de gemeente Vijfheerenlanden. Langs deze beleidsuitgangspunten geven we samen met de schoolbesturen en kinderopvang nader vorm aan ontwikkelingen in de onderwijshuisvesting in de periode van 2022-2036. In de huisvestingsagenda 2022-2036 is deze strategische lijn geconcretiseerd. In de huisvestingsagenda staan de concrete opgaven en ontwikkelingen geformuleerd die de komende vier jaren gaan plaatsvinden op het gebied van onderwijshuisvesting. De jaren die daarop volgen geven een doorkijk naar de komende jaren tot en met 2036. Onderwijshuisvesting is altijd onderhevig aan invloeden van het moment waardoor dit plan elk jaar besproken wordt met de betrokken besturen en elke 4 jaar opnieuw aan de raad zal worden voorgelegd.

WET- EN REGELGEVING Op grond van de Wet op het Primair Onderwijs (WPO), de Wet op de Expertisecentra (WEC) en de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) is de gemeente verantwoordelijk voor het investeren in nieuwe onderwijsvoorzieningen. De schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud, het beheer en de exploitatie van de onderwijsvoorzieningen. Voor een zorgvuldige uitvoering van deze taak beoordeelt de gemeente jaarlijks op basis van de verordening ‘Voorzieningen Huisvesting Onderwijs gemeente Vijfheerenlanden’ - de aanvragen voor nieuwbouw, uitbreiding of renovatie van scholen. De verordening kan hierbij gezien worden als toetsingsmiddel voor aanvragen maar niet als beleidskader voor onderwijshuisvesting. Op landelijk niveau spelen er ontwikkelingen om een beleidskader voor onderwijshuisvesting in de vorm van een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs tot een wettelijk verplicht instrument te maken. Het huidige DIHPO en deze oplegger DIHPO sluiten aan bij komende wet- en regelgeving. Het DIHPO komt ten goede aan de samenwerking tussen gemeente en schoolbesturen en de kansen die dit biedt voor toekomstbestendige en duurzame schoolgebouwen.

3.3.

INLEIDING AANPAK In een vijftal werksessies is de oplegger van het Duurzaam IHPO tot stand gekomen. Deze werksessies vonden plaats met de schoolbesturen (PO en VO), kinderopvang en intern betrokken teams van de gemeente. Aansluitend bij de omschreven thema’s van het huidige DIHPO is er aanvullend een gesprek gevoerd over het toevoegen van voorzieningen, het duurzaam en financieel efficiënt inzetten van tijdelijke huisvesting, leerlingenstijgingen en leerlingen dalingen, de huisvestingsagenda van de komende 15 jaren en het financiële kader. Terugblik op het strategisch kader van het huidige DIHPO 2020-2024 ’Een huisvestingsplan waarin we een collectieve mindset van ‘een gebouw, een plan, een aanpak’ omarmen en het thema duurzaamheid als rode draad hanteren voor doorvertaling in het gebouw, de mensen en de fysieke leefomgeving’. Hierbij wordt gekeken naar landelijke ontwikkelingen, het klimaat akkoord, de Global Goals en ‘the whole school approach’ waarbij naar het gebouw, het gebruik en de omgeving als geheel wordt gekeken. Dit vanuit de gedachte dat alle aspecten van de school bijdragen aan de gezondheid, de veiligheid en het welzijn van leerlingen.

COLLECTIEF EIGENAARSCHAP Gedurende de levenscyclus van een schoolgebouw is zowel het schoolbestuur als de gemeente verantwoordelijk voor het realiseren, aanpassen en in stand houden van dit schoolgebouw. Hiervoor geldt de wettelijke verantwoordelijkheidsverdeling tussen de gemeente en de schoolbesturen. ANDERE MINDSET Collectief eigenaarschap vraagt een andere mindset bij de gemeente, de schoolbesturen en de kinderopvang. Een mindset waarbij partijen over de eigen grenzen heen kijken vanuit collectief eigenaarschap. Waarbij zij samen op zoek gaan naar slimme oplossingen en creatieve financiële modellen. Zodat we samen in staat zijn om elke euro bedoeld voor onderwijshuisvesting optimaal te laten renderen voor het toekomstbestendig maken van schoolgebouwen. Te allen tijden met respect voor wederzijdse verantwoordelijkheden. Hiervoor hanteren we een gezamenlijke mindset bij het aanpakken van schoolgebouwen gebaseerd op het principe van ‘total cost of ownership’.

3. 4.

DEEL I Voorzieningen toevoegen

5.

VOORZIENINGEN TOEVOEGEN Om de huisvestingsopgave van de gemeente Vijfheerenlanden duurzaam en uitvoerbaar vorm te geven is er in de werksessies gesproken over het toevoegen van voorzieningen om de huisvestingsagenda voor de komende 15 jaren vorm te geven. De gemeente heeft een grote opgave in de onderwijshuisvesting doordat er veel onderwijsgebouwen in de gemeente zijn, die zijn gebouwd in de jaren 1970/1980 en die aan een voorziening in onderwijshuisvesting toe zijn (te denken valt aan renovatie of vervangende nieuwbouw). De huisvestingsagenda is zo opgesteld dat er vanaf 2025 één project per jaar opgeleverd gaat worden. Er zijn een tweetal uitzonderingen bepaald: een brede school en twee kleine scholen die door hun kleine omvang beide in één jaar gerenoveerd kunnen worden. Om deze huisvestingsagenda mogelijk te maken, aan te sluiten bij het duurzame beleidskader en de ventilatie in scholen op orde te brengen worden er een aantal voorzieningen toegevoegd aan het huidige DIHPO.

De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht in de onderwijshuisvesting vanuit de WPO. Ongeacht de financiële situatie van een gemeente moet je uitvoering geven aan deze zorgplicht. Met het toevoegen van voorzieningen en het vormen van de huisvestingsagenda in deze oplegger zorgt de gemeente dat het plan uitvoerbaar en financieel haalbaarder is en zorgt hiermee voor goede onderwijsvoorzieningen in de gemeente VHL. Voorafgaand aan de oplegger van het DIHPO is er een gebouwenscan/ duurzaamheidscheck uitgevoerd door HEVO bij alle onderwijshuisvestingsvoorzieningen in de gemeente. Na overleg met alle schoolbesturen wordt voorgesteld om als eerste de drie scholen met een haalbaarheidsonderzoek (De Calvijnschool in Leerdam, de Rank in Meerkerk en de Ark in Vianen) tot uitvoering te brengen in de huisvestingsagenda. En vervolgens voor de overige schoolgebouwen de eindscore in de objectieve meting van HEVO te gebruiken voor het bepalen van de volgorde van de renovatie/ vervangende nieuwbouw in de huisvestingsagenda.

3. 6.

Specifieke Uitkering Ventilatie In Schoolgebouwen (SUVIS) Door de gezamenlijke keuze voor het hanteren van de eindscore van de objectieve meting van HEVO voor het bepalen van de volgorde van scholen in de huisvestingsagenda, heeft dit voor sommige scholen als gevolg dat het ca. 50 jaar duurt voordat zij een voorziening in de huisvesting krijgen. Een schoolgebouw is na 40 jaren over het algemeen functioneel verouderd en bouwkundig aan een opwaardering toe. Dat betekent voor een school bijvoorbeeld dat zij 13 jaar langer wachten voordat zij een voorziening zoals renovatie of vervangende nieuwbouw krijgen. Bij een aantal schoolgebouwen laten de CO2-metingen zien dat de ventilatie niet voldoet aan de eisen en dit aandacht behoeft. Om voor die scholen de periode naar renovatie/nieuwbouw te overbruggen wil de gemeente het mogelijk maken om mede te investeren in het verbeteren van de ventilatie voor die schoolgebouwen die niet goed uit de CO2 metingen komen. Hierbij wil de gemeente aansluiten bij de SUVIS uitkering van het rijk. Minister Slob heeft €360 miljoen beschikbaar gesteld voor het verbeteren van het binnenklimaat van schoolgebouwen, waarvan de eerste €100 miljoen in de 1e tranche beschikbaar is gesteld in 2021. Op 14-7 is de motie van Westerveld/Kuiken aangenomen waardoor er later dit jaar nog €100 miljoen beschikbaar wordt gesteld van de resterende €260 miljoen.

De criteria voor deze 2e tranche zijn inmiddels gepubliceerd.

In de gemeente zijn er momenteel 9 scholen waarbij de ventilatie niet voldoet aan de gestelde criteria en bij een aantal scholen wordt gedurende het jaar aanvullende CO2 metingen uitgevoerd om dit te monitoren. In de 1e tranche is er voor 4 scholen een SUVIS aanvraag ingediend. Voor de overige 5 scholen geldt het volgende: In 2022 krijgt 1 school andere huisvesting. 3 scholen zullen een aanvraag indienen voor de 2e tranche. 1 school krijgt vervangende huisvesting in 2026 en er wordt onderzocht wat er gedaan kan worden om de tussenliggende periode te overbruggen, waarbij er gezorgd wordt voor een gezond binnenklimaat van de school. Bij de SUVIS aanvraag wordt de offerte ingediend voor de renovatie om het binnenklimaat in de school te verbeteren. Dat is inclusief duurzaamheidsmaatregelen, zoals zonnepanelen om de ventilatie van energie te voorzien. Het rijk bekostigd 1/3 deel van de offerte. SUVIS SUBSIDIE GEMEENTE Het voorstel van de gemeente is om een tijdelijke SUVIS subsidie bij de gemeente beschikbaar te stellen. Hierbij bekostigt het rijk 1/3 deel van de offerte. De gemeente beoordeelt de offerte en haalt hier de kosten vanaf voor energiebesparing. Ca. 1/3 deel van het resterende bedrag wordt gesubsidieerd door de gemeente. De overige kosten zijn voor rekening van het schoolbestuur. De gemeente heeft hiervoor het plafond bedrag van € 700.000 ingesteld.

3. 7..

RENOVATIE 40 JAAR DIHPO 2020-2024 In het DIHPO 2020-2024 wordt gesproken over het toevoegen van de voorziening levensduur verlengende renovatie van 25 jaar. ERVARINGEN HAALBAARHEIDSONDERZOEKEN De afgelopen periode zijn er 3 haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd bij scholen in de gemeente door 3 onafhankelijke partijen. Deze partijen geven allen aan dat het grootschalig en duurzaam renoveren van het schoolgebouw voor 40 jaar haalbaar is. RENOVATIE 40 JAAR Grootschalige en duurzame renovatie voor 40 jaar sluit aan bij de duurzaamheidsambities van de gemeente VHL. Denkend aan circulariteit en het optimaal benutten van de grondstoffen van de aarde is renovatie een voorliggende logische keuze. Per schoolgebouw moet er een haalbaarheidsonderzoek worden uitgevoerd om per situatie te beoordelen of grootschalige en duurzame renovatie voor 40 jaar een mogelijkheid is. In afstemming met de schoolbesturen wordt renovatie 40 jaar toegevoegd als voorziening. De voorziening renovatie 25 jaar en vervangende nieuwbouw bestaan al in gemeente VHL.

De haalbaarheidsonderzoeken laten zien dat grootschalige renovatie in bestaande panden haalbaar is. Mocht de eis in het bouwbesluit van BENG naar ENG worden opgehoogd, zou dit wel een knelpunt op kunnen leveren bij de uitvoerbaarheid. AANDACHT BINNENKLIMAAT Hierbij wordt er gekeken naar een gezond binnenklimaat. Minimaal gezonde scholen klasse B voor de ventilatie. Voor de overige onderdelen frisse scholen klasse C en indien haalbaar op onderdelen wordt er gestreefd naar A. De gerenoveerde school wordt minimaal opgeleverd op het niveau van bouwbesluit: BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw) en indien haalbaar wordt er (op bouwdelen) toegewerkt naar ENG (Energie Neutraal Gebouw). Het kiezen voor renovatie van 40 jaar zorgt er tevens voor dat de opgave in onderwijshuisvesting financieel haalbaarder wordt voor de gemeente. Renoveren en afschrijven in 40 jaren is financieel voordeliger dan vervangende nieuwbouw en in vele gevallen in afschrijving kapitaallasten vergelijkbaar met renoveren in 25 jaren. Technische eisen Bij grootschalige renovatie voor 40 jaar stelt het bouwbesluit vaak zwaardere eisen. Indien bijvoorbeeld 25% van de schil wordt aangepakt gelden daar de eisen voor nieuwbouw.

3. 8..

HAALBAARHEIDSONDERZOEKEN & TIJDELIJKE HUISVESTING HAALBAARHEIDSONDERZOEKEN Om onderwijshuisvesting/schoolgebouwen van 40 jaar en ouder te kunnen renoveren moet er eerst een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd worden. De uitkomsten van deze haalbaarheidsonderzoeken worden, indien ze afwijken van de bestaande afspraken DIHPO, ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Bij het uitvoeren van het haalbaarheidsonderzoek en het uitwerken van de scenario’s worden altijd de betreffende schooldirectie/-bestuur en de gemeente betrokken. Tijdens dit haalbaarheidsonderzoek wordt er gekeken naar energie, technische kwaliteit, onderwijskundige functionaliteit, binnenmilieu en indien nodig naar de verkeersstromen rondom de school. Hiervoor wordt het afwegingskader van de PO-/ VO raad & VNG gebruikt. Indien de school naast een renovatie ook uitbreiding nodig heeft wordt de component verkeer, bestemmingsplan en stedenbouwkundige visie meegenomen in de eindconclusie. Twee jaar voorafgaand aan het jaar dat de renovatie uitgevoerd en opgeleverd moet worden zal het haalbaarheidsonderzoek afgenomen worden. Dit zorgt ervoor dat er voldoende tijd is om het project voor te bereiden en tot uitvoer te brengen. Het haalbaarheidsonderzoek moet aantonen of de optie renovatie voor de betreffende school een mogelijkheid is.

Indien hier uitkomt dat deze mogelijkheid voorhanden is, zal het schoolgebouw grootschalig en duurzaam gerenoveerd worden voor 40 jaar.

TIJDELIJKE HUISVESTING Wanneer het huidige schoolgebouw gerenoveerd gaat worden moeten de leerlingen in de tussenliggende periode elders opgevangen worden. Dit zal gebeuren in tijdelijke huisvesting. Net zoals de schoolgebouwen in de huisvestingsagenda een treintje vormen, zo zal de tijdelijke huisvesting ook vormgegeven worden. De gemeente heeft in overleg met twee aanbieders van tijdelijke huisvesting gesproken en gekeken naar de benodigde tijdelijke huisvesting tot en met 2036. De eerste financiële inschatting van deze kosten zijn opgenomen in het financiële kader. De gemeente is op dit moment bezig met het nader uitwerken van het plan voor tijdelijke huisvesting. De financieel meest gunstige optie is om een deel tijdelijke huisvesting in eigendom te nemen en afhankelijk van de grote van de school die gerenoveerd moet worden een deel tijdelijk elders op te slaan of er lokalen bij te huren. Bij het berekenen van de kosten voor tijdelijke huisvesting is rekening gehouden met het bouwrijp maken van de locatie, opbouwen, afbouwen, vervoer en onderhoud van de tijdelijke lokalen door middel van kengetallen.

9. 3.

DEEL II ANALYSE LEERLINGEN PROGNOSES

10.

ANALYSE LEERLINGENPROGNOSES LEERLINGENPROGNOSES Het verloop van het leerlingenaantal is direct van invloed op de ruimtebehoefte in onderwijsvoorzieningen. Bij een groei van het leerlingenaantal, stijgt ook de ruimtebehoefte aan onderwijsvoorzieningen en vice versa, bij een daling kan er sprake zijn van leegstand. Met het opstellen van leerlingenprognoses hebben we inzicht in het verloop van het leerlingenaantal naar de toekomst toe. Met dit inzicht voorspellen we wat dit betekent in toe- en/of afname van ruimtebehoefte voor onderwijshuisvesting. In dit voorliggende DIHPO gaan we uit van de meest actuele leerlingenprognoses, opgesteld door Pronexus (maart 2020). Voor het leerlingenaantal in 2021 wordt uitgegaan van de teldatum 1 oktober 2020.

LEERLINGENAANTALLEN PO In het Primair Onderwijs is de komende periode sprake van een toename van het aantal leerlingen. Het aantal leerlingen stijgt van 5.202 leerlingen in 2021 naar 6.100 leerlingen in 2040. Dit is een forse toename van 17% die met name plaatsheeft in de periode 2021–2035. Deze toename van het leerlingenaantal is mede gerelateerd aan de ontwikkelingen in nieuwbouw gebieden zoals Hoef en Haag in Vianen en Broekgraaf in LeerdamWest. Vanaf 2035 zien we dat het aantal stabiliseert en daarna licht afneemt. Er is sprake van een geleidelijke groei in een periode van 15 jaren naar een piek.

In dit onderdeel brengen we het verloop van het leerlingenaantal in Vijfheerenlanden in beeld. Allereerst in algemene zin voor het Primair Onderwijs (PO), het Voortgezet Onderwijs (VO) en het Speciaal Basis Onderwijs (SBO). Hierbij kijken we naar de ontwikkeling op de korte termijn (2021-2025) en naar de lange termijn (2021-2040). Vervolgens zoomen we in op wat de leerlingenprognoses betekenen voor de ontwikkeling van onderwijshuisvesting op wijkniveau.

11. 3.

ANALYSE LEERLINGENPROGNOSES LEERLINGENAANTALLEN VO De afgelopen jaren nam het aantal leerlingen op het VO in Vijfheerenlanden af. De schoolsoort vwo is de afgelopen jaren gedaald (-35%). Het aantal havoleerlingen in de gemeente Vijfheerenlanden is de afgelopen jaren gestegen (+27%). Het aantal vmbo-leerlingen in gemeente Vijfheerenlanden is in de afgelopen jaren afgenomen. Dit geldt zowel voor de beroepsgerichte leerweg (-13%) als voor de gemengde en theoretische leerweg (-18%). Op Het Heerenlanden zet de daling van het leerlingenaantal zich naar verwachting door, bij De Joost stabiliseert in het gunstigste geval en bij Het Oosterlicht wordt in de toekomst weer groei verwacht.

LEERLINGENAANTALLEN SBO In het Speciaal Basisonderwijs is er sprake van een toename van het leerlingenaantal. Het leerlingenaantal groeit van in totaal 97 leerlingen in 2021 naar in totaal 123 leerlingen in 2040. Dit is een toename van 25,5%. De procentuele toename van het aantal leerlingen in het SBO is vergelijkbaar met de procentuele toename in het PO. Dit komt doordat het aantal kinderen met de basisschoolleeftijd in Vijfheerenlanden in algemene zin groeit, vanwege nieuwbouwontwikkelingen. En dit heeft ook een effect op het aandeel leerlingen dat een beroep doet op SBO.

12. 3.

LEERDAM In Leerdam is sprake van 12 onderwijsvoorzieningen. Hiervan zijn 10 voorzieningen gericht op het Primair Onderwijs (rood) en 2 voorzieningen gericht op het Voortgezet Onderwijs (blauw).

13.

LEERDAM CENTRUM, OOST In dit gebied zijn de twee scholen Juliana (LOGOS) en de Hobbitstee (O2A5) gesitueerd. Op beide scholen is het leerlingenaantal zowel op korte als lange termijn stabiel. Bij de Julianaschool is sprake van ondercapaciteit in de huisvesting. WEST, OOSTWIJK EN BROEKGRAAF In dit gebied zijn de vier scholen de Klim Op (LOGOS), de Wilgenhoek (O2A5), het Mozaïek (O2A5) en El Boukhari (Simon) gesitueerd. Ook word in de nieuwe wijk Broekgraaf nieuwbouw voor een brede school gerealiseerd. Deze nieuwe onderwijsvoorziening zal huisvesting bieden aan PCBS Klim Op en IKC ‘t Kristal (voorheen de Wilgenhoek) én aan de nieuwe aanwas van leerlingen uit de wijk Broekgraaf. De nieuwbouw zal in 2024 gereed zijn. Het huidige pand van PCBS Klim Op maakt onderdeel uit van het plangebied Broekgraaf. De huidige locatie van PCBS Klim Op als onderwijsvoorziening komt te vervallen zodra de nieuwbouw BS Broekgraaf is opgeleverd. Het pand van De Wilgenhoek blijft na oplevering van BS Broekgraaf functioneren als onderwijsvoorziening voor IBS El Boukhari. IBS El Boukhari verhuist van de huidige locatie aan de Populierstraat 2 naar de locatie aan de Tiendweg 11a. OBS het Mozaïek zal gehuisvest blijven in de huidige locatie op de locatie aan de Tiendweg 90.

Dit betekent dat er op termijn in dit gebied in totaal drie locaties PO zijn (Klim Op/Wilgenhoek Mozaïek en El Boukhari). De leerlingenprognoses laten zien dat het leerlingenaantal uit West en Oostwijk fors toeneemt door de aanwas in de wijk Broekgraaf.

14. 3.

LEERDAM NOORD In dit gebied zijn vier scholen gesitueerd: Koningin Wilhelmina (LOGOS), Floris Radewijnsz (Skor), De Sterrenkijker (O2A5) en de Calvijnschool (Reformatorisch onderwijs). Over het algemeen is het verloop van het aantal leerlingen bij de scholen in dit gebied stabiel. Een aandachtspunt is de toename bij de Calvijnschool. Gezien de (boven)lokale functie is het voedingsgebied van waaruit leerlingen deze school bezoeken groter dan de wijk. Zowel op korte als lange termijn zorgt dit voor knelpunten in de ruimtecapaciteit. De Sterrenkijker heeft in totaal een ruimtecapaciteit van 1.141 m2, een deel hiervan wordt ingezet ten behoeve van de talentenlokalen dat als campus wordt gebruikt en voor SKCN. Totaal 866 m2 is beschikbaar voor onderwijs. Daarnaast is er bij de Floris Radewijnsz sprake van forse overcapaciteit, een deel hiervan wordt ingezet ten behoeve van de talentlokalen dat als campus wordt gebruikt en voor SKCN. Totaal is er 1300 m² beschikbaar voor onderwijs.

In 2018 heeft een levensduur verlengende renovatie plaatsgevonden bij OBS de Sterrenkijker. Net zoals in 2020 levensduur verlengende renovatie plaatsheeft bij de Koningin Wilhelminaschool, hierbij zijn nadrukkelijk ook duurzaamheidsambities in meegenomen. Scholen Wilhelmina Bouwjaar 1976 (1.311 m2) Foris Radewijnsz Bouwjaar 1979 (1.300 m2) De Sterrenkijker Bouwjaar 1976 ( 866 m2) Calvijnschool Bouwjaar 1968 (1.804 m2) Capaciteit Totaal beschikbaar Totaal benodigd Verschil (over)

2021

2025

2040

192 ll (1.201 m2)

194 ll (1.176 m2)

209 ll (1.251 m2)

114 ll (819 m2)

116 ll (783 m2)

125 ll (829 m2)

92 ll (590 m2)

71 ll 575 m2

76 ll (602 m2)

327 ll (1.845 m2)

362 ll (2.021 m2)

405 ll (2.227 m2)

2021

2025

2040

5.281 m² 4.447 m² 834 m²

5.281 m² 4.537 m² 744 m²

5.281 m² 4.899 m² 382 m²

In de tabel hiernaast is te zien dat er sprake is van voldoende ruimtecapaciteit in het totale gebied om de ruimtebehoefte op te vangen.

15. 3.

LEERDAM VOORTGEZET ONDERWIJS In de kern Leerdam zijn twee scholen voor Voortgezet Onderwijs aanwezig, beiden scholen vallen onder het bestuur van stichting CVO-AV. Het Heerenlanden is een locatie in Noord, een school voor mavo, havo en vwo. Deze school biedt ook tweetalig onderwijs. De Joost is een schoollocatie in West, een school voor vmbo (Basisberoepsgerichte en Kaderberoepsgerichte leerweg). Volgens de leerlingenprognose zal de komende 10 jaren een daling voortzetten die zich na verloop van tijd hersteld. Het Heerenlanden had tijdens de 1 oktober telling 2020 ca. 40 leerlingen minder dan geprognosticeerd. De Joost had op de 1 oktober telling 2020 ca. 10 leerlingen meer dan geprognosticeerd. Met name bij Het Heerenlanden verwacht het schoolbestuur dat de daling zich voortzet en daarmee af gaat wijken van de prognose.

Scholen

2021

2025

2040

Het Heerenlanden hoofdlocatie Bouwjaar 1968 (6.225 m2)

827 ll (5.033 m2)

827 ll (4.994 m2)

855 ll (5.163 m2)

De Joost nevenlocatie Bouwjaar 2011 (3.098 m2)

196 ll (1.788 m2)

178 ll (1.659 m2)

187 ll (1.743 m2)

De gemeente Vijfheerenlanden behoudt graag haar voorzieningen voor het VO in Leerdam. De lokaal ontstane situatie van Het Heerenlanden zal met de school verder worden geanalyseerd. Gezamenlijk zal worden gekeken naar de uitkomsten van de analyse. Daarbij zal er worden gesproken over het behoud van het onderwijsaanbod, veranderrichting naar de toekomst en het inzetten van de opgetreden overcapaciteit. De opgetreden overcapaciteit biedt ook een kans om het onderwijs te versterken. Bijvoorbeeld door er maatschappelijke functies aan toe te voegen die aansluiten bij het VO onderwijs, zoals functies voor het versterken van onderwijs en arbeidsmarkt.

16. 3.

KEDICHEM In dit gebied is één school de Sterrenkijker (O2A5) gesitueerd. Dit is een nevenvestiging van OBS de Sterrenkijker in Leerdam. Er is sprake van een stabiel leerlingenaantal. De ruimtecapaciteit is voldoende. Gezien het een nevenvestiging betreft komt de school niet in problemen vanwege de instandhoudingsnorm.

17.

SCHOONREWOERD In dit gebied is de Noachschool (TriVia) gesitueerd. Er is sprake van een toename van het aantal leerlingen. Volgens de prognose stijgt het aantal leerlingen van 182 leerlingen in 2021 naar 189 leerlingen in 2025 en op langere termijn naar 207 leerlingen in 2040. De werkelijke stijging van het leerlingenaantal blijkt echter groter en gaat sneller. Deze stijging levert op korte termijn knelpunten op in de ruimtecapaciteit. Op dit moment wordt met huisvesting voor een aantal groepen en de kinderopvang van SKCN uitgeweken naar het nabijgelegen gebouw van de voormalige Regenboogschool. Met de school onderzoeken we wat de mogelijkheden zijn voor uitbreiding van de school. Hierover volgt een apart raadsvoorstel.

18.

DE HAGEN

CENTRUM

MONNIKENHOF / AMALIASTEIN

VIANEN In Vianen is sprake van 9 onderwijsvoorzieningen. Hiervan zijn 7 voorzieningen gericht op het Primair Onderwijs (rood), 1 voorziening gericht op het Voortgezet Onderwijs (blauw) en 1 voorziening gericht op Speciaal Basisonderwijs (groen).

19.

VIANEN CENTRUM In dit gebied zijn de drie scholen gesitueerd: De Rank (Fluenta), Egbertusschool (Trinamiek) en SBO de Brug (Fluenta). Bij De Rank is op korte termijn sprake van een terugloop van het aantal leerlingen, deze terugloop houdt verband met de ontwikkeling van de nieuwbouw in Hoef en Haag. Op dit moment zijn er circa 50 leerlingen uit Hoef en Haag die zich hebben aangemeld bij bestaande scholen zoals de Rank. Dit vanwege het nog ontbreken van een school in Hoef en Haag. Met oplevering van de nieuwbouw onderwijsvoorziening in Hoef en Haag (in 2022) nemen de aanmeldingen bij de Rank af, dit is zichtbaar in het leerlingenverloop op korte termijn. Op lange termijn is sprake van een groei. Gezien de onzekerheid van leerlingengroei in dit nieuw te ontwikkelen gebied blijven we in afstemming met de schoolbesturen om deze ontwikkelingen te monitoren zodat we tijdig en passend hierop kunnen anticiperen. De Egbertusschool kent een grote stijging van het aantal leerlingen. De prognose voor de school is dan ook achterhaald. Deze stijging is losgekoppeld van de leerlingenaantallen die zijn toegerekend aan LEEF, welke als dislocatie van de Egbertusschool gehuisvest wordt in de nieuwbouw in Hoef en Haag.

De Egbertusschool heeft daardoor een huisvestingsknelpunt. Deze kan worden opgelost door verwijzing. Bij SBO de Brug is sprake van een lichte stijging van het leerlingenaantal, deze stijging vraagt niet om aanpassingen in de huisvesting. We blijven nauw in afstemming met het schoolbestuur om dit te monitoren.

20. 3.

VIANEN MONNIKENHOF, AMALIASTEIN In dit gebied zijn de vier scholen gesitueerd: IKC Werelds (O2A5), De Wegwijzer (Trinamiek), De Voorhof (Fluenta) en het Oosterlicht College (VO) gesitueerd. Het leerlingenverloop bij deze scholen loopt op korte termijn licht terug en op langere termijn stijgt deze. Op de langere termijn levert dit geen knelpunten in de ruimtecapaciteit. VOORTGEZET ONDERWIJS Bij het Oosterlicht College (schoolbestuur PCOU/ Willibrord stichting) neemt het leerlingenaantal volgens de prognose op de lange termijn toe. Onlangs heeft er een uitbreiding plaatsgevonden bij het Oosterlicht College wat ervoor heeft gezorgd dat de verwachte leerlingengroei op termijn kan worden opgevangen. Het Oosterlicht College heeft het onderwijsaanbod voor de bovenbouw havo verruimd waardoor de capaciteit van de school al grotendeels wordt benut. De leerlingengroei is al zichtbaar bij de telling 1 oktober 2020, namelijk 717 leerlingen en daarmee 76 leerlingen meer ten opzichte van de prognose 2020 (641 leerlingen). De verwachting is dat deze stijging zich de komende jaren voortzet.

De Wegwijzer en De Voorhof hebben samen een ruimtecapaciteit van 3.295 m2 BVO

Scholen Oosterlicht College Bouwjaar 2000 (7.179 m2)

2021

2025

2040

717 ll (5.225 m2)

631 ll (4.600 m2)

705 ll (5.104 m2)

21. 3.

VIANEN DE HAGEN In dit gebied zijn de twee scholen De Ark (Fluenta) en Tijl Uilenspiegel (O2A5) gesitueerd. Bij De Ark is sprake van een toename van het aantal leerlingen, op lange termijn zorgt dit naar verwachting voor knelpunten in de ruimtecapaciteit. Gezien de leeftijd van het gebouw van de Ark wordt ook nader bekeken wat hiervoor nodig. Hiervoor is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Tijl Uilenspiegel is gehuisvest in de Prenter en heeft een redelijk stabiel leerlingenverloop. Meester Vos is een nevenvestiging van Tijl Uilenspiegel, dus het leerlingenaantal van beide scholen is voldoende en Tijl Uilenspiegel valt daarom niet onder de instandshoudingsnorm.

22. 3.

HOEF EN HAAG In dit gebied is sprake van een nieuw te realiseren onderwijsvoorziening aan de Brink. In deze onderwijsvoorziening worden twee scholen gehuisvest, te weten het Avontuur (Fluenta) en Leef (dislocatie Egbertusschool,Trinamiek). Deze nieuwbouw voorziening wordt gebouwd voor 328 leerlingen. Hiernaast is er ook een kinderopvang en BSO inclusief inpandige gymzaal.

HAGESTEIN In het gebied Hagestein is op dit moment sprake van reeds aanwezige onderwijsvoorzieningen en worden er de komende periode nieuwbouw onderwijsvoorzieningen gerealiseerd voor Meester Vos (nevenvestiging Tijl Uilenspiegel, O2A5). Voor de huidige Meester Vos school geldt dat deze niet meer geschikt is voor huisvesting van onderwijs vanwege de verouderde staat van het gebouw. We gaan uit van 250 leerlingen.

23.

EVERDINGEN In dit gebied is RKBS De Regenboog (Trinamiek) gesitueerd. De Regenboog heeft te maken met een toename van het aantal leerlingen. Er is sprake van een stijging van het leerlingenaantal. Er is voldoende ruimtecapaciteit om deze groei op te vangen.

24.

ZIJDERVELD In dit gebied is het Heredium (TriVia) gesitueerd. Het Heredium had tot de zomer 2021 met Het Talent een dislocatie in Hagestein. De toename van het aantal leerlingen houdt hiermee verband. De ontwikkelingen van deze aantallen heeft geen consequenties voor de ruimtecapaciteit. Wel is er structureel sprake van overcapaciteit (leegstand).

25.

LEERBROEK In dit gebied is één school de Eben-Haëzer (Vereniging EbenHaëzer voor Christelijke Onderwijs Leerbroek) gesitueerd. In Leerbroek wordt een nieuwbouw voorziening gerealiseerd voor Basisschool de Eben Haëzer. Het leerlingenverloop is op basis van de prognoses stabiel/ licht groeiend.

School De Eben Haëzer Bouwjaar 2021 (1.282 m2)

2021

2025

2040

194 ll (1.176 m2)

211 ll (1.261 m2)

213 ll (1.271 m2)

26.

NIEUWLAND In dit gebied is één school gesitueerd: het Fundament (TriVIa). Over het algemeen is het verloop van het aantal leerlingen bij deze school stabiel en er zijn geen knelpunten in de ruimtecapaciteit.

27.

MEERKERK In dit gebied zijn twee scholen gesitueerd: de Springplank (O2A5) en de Rank (TriVia). Op korte termijn stijgt het aantal leerlingen bij De Rank aanzienlijk. Gezien de huisvestingsknelpunten die dit oplevert bij de Rank én gezien de leeftijd van het gebouw is het van belang om op korte termijn een afweging te maken voor dit gebouw. Hiervoor is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Bij de Springplank is sprake van een lichte toename van het aantal leerlingen. Uit de duurzaamheidsscan blijkt dat de school op termijn toe is aan een voorziening. SKCN is partner bij beide scholen en wenst in nabijheid gehuisvest te worden. Deze ontwikkeling maakt onderdeel uit van de huisvestingsagenda.

28.

HEI- EN BOEICOP In dit gebied is één school de School met de Bijbel (TriVia) gesitueerd. Het leerlingenaantal is op basis van de prognoses zowel op korte als lange termijn stabiel.

29.

AMEIDE In dit gebied zijn de twee scholen de Kandelaar (TriVia) en De Vlindertuin (O2A5) gehuisvest in Brede School het Liesveld. Met name bij de Kandelaar is er op korte termijn sprake van een forse toename van het leerlingenaantal. De ruimtecapaciteit van de scholen gezamenlijk is een knelpunt. In overleg met de scholen zal het gebouw worden uitgebreid. Een permanente uitbreiding kan alleen worden gerealiseerd op het dak. Een voorstel hiertoe is opgenomen in het Programma Onderwijshuisvesting 2022. Naast ruimte voor onderwijs is in de Brede School ook ruimte voor bibliotheek en kinderopvang. In gesprek met beide scholen en de partners in het gebouw wordt nader bekeken hoe deze knelpunten opgelost kunnen worden, hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar multifunctioneel gebruik en andere oplossingen.

* Samen onderwijs 2.185 m2 BVO

30.

LEXMOND In dit gebied zijn de twee scholen gesitueerd: Prinses Wilhelmina (O2A5) en Het Kompas (TriVia). Het leerlingenverloop bij Prinses Wilhelmina is stabiel. Het leerlingenaantal bij Het Kompas stijgt op korte termijn. Aangezien beide scholen dicht bij elkaar zijn gesitueerd kan de groei van het Kompas opgevangen worden in de ruimtecapaciteit van Prinses Wilhelmina.

31.

DEEL III HUISVESTINGSAGENDA

32.

HUISVESTINGSAGENDA HUIDIGE DIHPO 2020-2024

HUIDIG DIHPO 2020-2024 Bij de uitvoering van de projecten omschreven in het huidige DIHPO bleek de opleverdatum niet altijd haalbaar. In deze oplegger zijn de jaartallen van oplevering aangepast naar het huidige beeld per project.

33. 3.

HUISVESTINGSAGENDA OPLEGGER DIHPO 2022- 2036

De scholen van de 3 haalbaarheidsonderzoeken worden als eerst tot uitvoering gebracht. Vervolgens bepalen de uitkomsten van de gebouwenscan de volgorde van de huisvestingsagenda. Laagste score komt als eerst op de planning.

Het Kompas is daardoor ook meegenomen in de huisvestingsagenda vanwege de leeftijd van het gebouw. De Springplank in Meerkerk is meegenomen vanwege het vormen van een Brede School. Renovatie 40 jaar is de voorliggende voorziening

De Sterrenkijker had ook een gebouwencheck moeten ontvangen op basis van de leeftijd van het gebouw en is derhalve wel meegenomen in de huisvestingsagenda. Bij Het Kompas was de indruk dat het gebouw in 2008 is gerenoveerd, na controle bleek dit een uitbreiding te betreffen.

- 2 jaar voorafgaand aan de renovatie wordt een haalbaarheidsonderzoek afgenomen per onderwijshuisvesting - Tijdelijke huisvesting wordt afgestemd op de huisvestingsagenda

34. 3.

HAALBAARHEIDSONDERZOEK DE RANK (MEERKERK) Voor De Rank in Meerkerk is in 2021 een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor renovatie en uitbreiding van de school. AFWEGINGSKADER Voor de afweging tussen renovatie en vervangende nieuwbouw is in het haalbaarheidsonderzoek gebruik gemaakt van het afwegingskader van PO-/ VO-raad en de VNG. Het afwegingskader gaat uit van 8 afwegingscriteria: ruimtelijk, onderwijs/samenwerkingsconcept, gebouw, maatschappelijk, financieel, bestuurlijk, juridisch, en planning & milieu. UITKOMSTEN ONDERZOEK Het haalbaarheidsonderzoek concludeert dat renovatie en uitbreiding van De Rank niet-haalbaar is en dat moeten worden overgegaan tot vervangende nieuwbouw op een andere locatie.

Voornaamste argumenten hiervoor zijn de knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid. INVESTERINGSRAMING Het haalbaarheidsonderzoek raamt de investeringskosten voor vervangende nieuwbouw op een andere locatie op € 5.020.000. Gezien de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek van de Rank en de duurzaamheidsscan/ leeftijd van de Springplank is het voorstel voor beide scholen een Brede School project in Meerkerk te starten. Dit zal als een separaat beslispunt aan de raad worden voorgelegd. Daarbij wordt ook de opdracht verstrekt een geschikte locatie te zoeken voor deze nieuwe Brede School waar ook kinderopvang een plek in zal krijgen.

35. 3.

HAALBAARHEIDSONDERZOEK CALVIJNSCHOOL (LEERDAM) Voor De Calvijnschool in Leerdam is in 2021 een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor renovatie en uitbreiding van de school. AFWEGINGSKKADER Voor de afweging tussen renovatie en vervangende nieuwbouw is in het haalbaarheidsonderzoek gebruik gemaakt van het afwegingskader van PO-/VO-raad en de VNG. Het afwegingskader gaat uit van 8 afwegingscriteria: ruimtelijk, onderwijs/samenwerkingsconcept, gebouw, maatschappelijk, financieel, bestuurlijk, juridisch, planning & milieu. UITKOMSTEN ONDERZOEK Het haalbaarheidsonderzoek concludeert dat renovatie en uitbreiding van De Calvijnschool haalbaar is op twee

voorwaarden: (1) dat een formele parkeerdrukmeting in de directe omgeving van de school aantoont dat in de buurt voldoende parkeerplaatsen aanwezig zijn; (2) dat er draagvlak is in de buurt voor het uitbreiden van de school zonder extra parkeerplaatsen voor halen- en brengen. Hiervoor zal een opiniërende enquête in de directe omgeving van de school worden uitgevoerd. Op het moment dat hier een positieve uitkomst over is, wordt dit ter besluitvorming aan het college voorgelegd en wordt de raad geïnformeerd. Op het moment dat hier een negatieve uitkomst over is wordt het vervolgscenario middels een raadsvoorstel voorgelegd. INVESTERINGSRAMING Het haalbaarheidsonderzoek raamt de investeringskosten voor vervangende nieuwbouw op een andere locatie op € 4.580.000.

36. 3.

HAALBAARHEIDSONDERZOEK DE ARK (VIANEN) Voor De Ark in Vianen is in 2021 een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor renovatie en uitbreiding van de school. AFWEGINGSKKADER Voor de afweging tussen renovatie en vervangende nieuwbouw is in het haalbaarheidsonderzoek gebruik gemaakt van het afwegingskader van PO-/VO-raad en de VNG. Het afwegingskader gaat uit van 8 afwegingscriteria: ruimtelijk, onderwijs/samenwerkingsconcept, gebouw, maatschappelijk, financieel, bestuurlijk, juridisch, en planning & milieu.

UITKOMSTEN ONDERZOEK Het haalbaarheidsonderzoek concludeert dat renovatie en uitbreiding van De Ark haalbaar is. INVESTERINGSRAMING Het haalbaarheidsonderzoek raamt de investeringskosten voor levensduurverlengende renovatie op € 2.940.000

37. 3.

NIEUWBOUW HAGESTEIN / HOEF EN HAAG PROGRAMMA In de planontwikkeling van het nieuwe dorp Hoef en Haag en het bestaande dorp Hagestein zijn drie basisscholen voorzien. Deze drie basisscholen worden in twee nieuw te realiseren permanente onderwijsvoorzieningen gehuisvest, daarnaast is er één tijdelijk huisvestingsvoorziening BS Kijk opgeleverd. Tevens is er kinderopvang en buitenschoolse opvang aanwezig in Hoef en Haag en Hagestein. De volgende drie basisscholen vinden een plek in het nieuwe dorp Hoef en Haag en het bestaande dorp Hagestein: Het Avontuur (Fluenta) is een nieuw te realiseren school en wordt nieuw gehuisvest op de Brink in Hoef en Haag. Voorlopig heeft deze nieuwe school een tijdelijke locatie in Hagestein totdat de school haar intrek neemt op De Brink in Hoef en Haag. LEEF (Trinamiek) is een dependance van de Egbertusschool in Vianen en wordt samen met het Avontuur gehuisvest in de nieuwe onderwijsvoorziening aan De Brink. Tot dat moment is ook LEEF gehuisvest in tijdelijke huisvesting in Hagestein. . Meester Vos (O2A5) is een bestaande school in Hagestein en gaat zich vestigen in een nieuw te realiseren onderwijsvoorziening in Hagestein.

HUISVESTING BREDE SCHOOL KIJK Vanaf 2022 zal Meester Vosschool gehuisvest worden in BS Kijk, waarna de huidige Meester Vos gesloopt wordt. NIEUWBOUW HAGESTEIN Volgend op BS Kijk zal op termijn ook nieuwbouw voor Meester Vos aan de orde zijn, nabij de huidige locatie in Hagestein. Hierbij gaan we uit van een leerlingenaantal van 250 leerlingen. De investeringsruimte voor deze nieuwe kindvoorziening betreft € 4.415.000 (gebaseerd op prijspeil 2020, inclusief indexering tot start bouw en tijdens bouw van 2%). Gezien de actuele prijsontwikkelingen is het de verwachting dat dit bedrag in realiteit hoger zal uitvallen.

DUURZAAMHEID Qua duurzaamheid gaan we uit van de gestelde uitgangspunten voor duurzaamheid zoals in dit beleidskader. Dat betekent bouwen op het niveau van ENG-normering onder de voorwaarde dat er sprake is van een cofinanciering vanuit de schoolbesturen. Hiervoor reserveert de gemeente een bedrag van 66,6% van het verschil tussen BENG en ENG als onderdeel van de investeringssom.

38. 3.

NIEUWBOUW KIND CENTRUM BROEKGRAAF PROGRAMMA Nieuwbouw Kind Centrum Broekgraaf maakt onderdeel uit van het stedenbouwkundig plan Voorzieningencluster Leerdam Sport in de wijk Broekgraaf in Leerdam. Dit plan bestaat uit een integrale gebiedsontwikkeling met de functies sport, onderwijs, voorschoolse voorzieningen en wonen. Specifiek in het gebied rondom de huidige locatie de basisschool De Klim Op, Leerdam Sport en M3. De ontwikkeling van de nieuwbouw Kind Centrum Broekgraaf zit in de voorbereidende fase. De verwachting is dat het gebouw in 2024 in gebruik genomen kan worden door de Klim Op (LOGOS), de Wilgenhoek (O2A5) en door SKCN met kinderopvang én buitenschoolse opvang. Hiernaast heeft de raad onlangs besloten om in het nieuwbouwplan ook een gymzaal mee te nemen ter vervanging van gymzaal West. INVESTERINGSSOM Voor de nieuwbouw KC Broekgraaf (Wilgenhoek en Klim Op), inclusief kinderopvang en gymzaal is een investeringskrediet nodig van in totaal € 11.970.000. Een deel van deze investeringssom zal gedekt worden vanuit de te ontvangen huur-vergoedingen voor het gedeelte van de kinderopvang SKCN en door verhuur van de gymzaal. Hiernaast is sprake van tijdelijke lokalen die op termijn omgezet kunnen worden tot woningen om de tijdelijke piek in leerlingenaantallen op te vangen.

Op het moment dat deze lokalen niet meer nodig zijn voor het onderwijs kunnen deze verhuurd worden als woningen en wordt de investering ook gedekt met verhuuropbrengsten van deze woningen. Op dit moment zit de school in de tweede fase van de aanbesteding. In de bouw stijgen de kosten op het ogenblik hard als een gevolg van een tekort aan grondstoffen en personeel. Of dit daadwerkelijk voor een financieel tekort gaat zorgen ten opzichte van het geraamde investeringskrediet in het DIHPO 2020-2024 is op dit moment nog niet te zeggen. DUURZAAMHEID Qua duurzaamheid gaan we uit van de gestelde uitgangspunten voor duurzaamheid zoals in dit beleidskader. Dat betekent bouwen op het niveau van ENG-normering onder de voorwaarde dat er sprake is van een cofinanciering vanuit de schoolbesturen. Hiervoor reserveert de gemeente een bedrag van 66,6% van het verschil tussen BENG en ENG als onderdeel van de investeringssom.

39. 3.

DEEL IV FINANCIEEL KADER

.. 40.

FINANCIEEL KADER

• Investeringen exclusief programma onderwijshuisvesting 2021. • Investeringen renovatie op basis van levensduur 40 jaar. • Investeringen in De Ark (Vianen), Calvijnschool (Leerdam) en Springplank/De Rank (Meerkerk) op basis van haalbaarheidsonderzoek. Overige investeringen op basis van kengetal. • Er is sprake van een krappe bouwmarkt en een stijging op de materialen. Wat de effecten hiervan zijn op de bouwprijzen is nu nog niet duidelijk en derhalve niet meegenomen in de berekening van de totale investering.

41.