beantwoording college JR en Berap & Reactie college op 1e termijn kadernota commissie AZ 1 juli.docx

Jaarrekening 2020: 1. vraag D66 over openbare verlichting (blz 112) wat gaan we doen met de uitkomsten van de test in Vianen? Antwoord: Er zijn geen concrete plannen om grootschalig lichtmasten op zonne-energie te gaan plaatsen. Voor specifieke gevallen zien wij wel mogelijkheden. De lichtmast die nu geplaatst is staat langs een voetpad bij een bruggetje. Voor zo’n locatie is het plaatsen van een lichtmast op zonne-energie geschikt gebleken. Een lichtmast op zonne-energie is echter op dit moment nog ruim 3 x zo duur als een lichtmast aangesloten op het stroomnet. Ook over de totale levensduur berekend zijn de masten nu nog te duur. Daarnaast zijn er onzekerheden: - Het is nog afwachten hoe lang de accu meegaat die de zonne-energie opslaat. (kostbaar om te vervangen) - Geeft de lichtmast altijd voldoende licht tijdens donkere / druilerige dagen Ook is een aandachtspunt dat de lichtmast goed zon moet kunnen pakken. Als de lichtmast in de schaduw staat of bijvoorbeeld bij een boom zal deze wellicht onvoldoende opladen. We zouden natuurlijk wel na kunnen denken om lichtmasten op zonne-energie te plaatsen op locaties waar het minder erg zou zijn als de verlichting het eventueel tijdelijk niet of minder doet. Bijvoorbeeld in een park (afhankelijk van de positie van de bomen) of op een plein of speeltuin.

Ook op plekken waar geen stroom aanwezig is zou een PV mast een oplossing kunnen zijn. 2. Vraag PvdA over overdekking heffing riolering (152%) en effect hiervan voor tarief 2021 c.q. 2022; kan lager tarief worden voorgesteld ? Antwoord: De overdekking in 2020 is ontstaan door een te hoge toerekening van kosten aan het product riolering en een vastgesteld tarief, dat was berekend op een rekenkundig gemiddelde. Immers er was bij het opstellen van de begroting nog geen nieuw Gemeentelijk Riolerings Plan. Het tarief 2021 is vastgesteld volgens de uitgangspunten uit het geharmoniseerde GRP 2021-2025. Dit is gemeld in de 2e bestuursrapportage 2020 en de tekst hiervan is integraal opgenomen op blz 65 van de jaarrekening 2020. In de 2e bestuursrapportage is ook aangegeven dat we via de jaarrekening ook de kostentoerekening over 2020 zouden aanpassen. Voor 2020 is dus de overdekking ontstaan. Voor 2021 wordt er, als gevolg van de toepassing van het nieuwe GRP 2021-2025 geen overdekking verwacht. Immers de tarieven zijn via het nieuw vastgestelde GRP 2021-2025 berekend. Ook het tarief voor 2022 zal worden vastgesteld op basis van het eind 2020 vastgestelde GRP 2021-2025. In het bepaalde tarief voor het GRP 2021-2025 is het teruggeven vanuit de voorziening al meegenomen. Wij verwijzen naar de financiele paragraaf van het raadsvoorstel van 15 deember 2020 (zaaknr 198831).

In het GRP is het tarief voor 2021 bepaald op € 216. Een forse verlaging t.o.v. 2020 (was € 270). De voorziening riolering wordt per 31 12 2020 begroot op € 7 miljoen. We hebben de kostprijs voor riolering 2021 opnieuw opgesteld uitgaande van 100 % kostendekking en fiscaal juridisch laten toetsen. De gehanteerde uitgangspunten 2020 wijken veel af van de uitgangspunten die vanaf 2021 van toepassing zijn. Bijvoorbeeld: in 2020 zijn er meer formatieplaatsen toegerekend aan het product riolering dan werkelijk in 2021, daardoor dalen salarislasten en de communicerende toerekening van overhead. Bovendien zijn de kapitaallasten van investeringen fors verlaagd door een lagere rente en de harmonisatie van de afschrijvingstermijnen. Ook hebben we meer woningen die rioolheffing gaan betalen. Dit zijn de voordelen, de nadelen zijn de toerekening van kwijtschelding en straatvegen. Omdat er t/m 2020 te veel over gehouden is op het rioolheffing (lasten minus baten) is er gespaard/gestort in een voorziening rioolrecht. Deze is nu heel fors (7 miljoen) en daarom wordt besloten om het tarief de 5 jaar (GRP periode) op € 216 te houden. Dat is onder de kostprijs vanaf 2022, het verschil wordt uit de € 7 miljoen gehaald. M.a.w. teruggegeven aan de inwoners, door het tarief niet te verhogen naar een 100% kostendekkend tarief.

Voorgesteld wordt om via een constant tarief voor de komende 5 jaar de voorziening deels in te zetten en dus terug te geven aan de inwoners. Het principe van 100% kostendekking wordt dan verlaten en heroverwogen bij het GRP 2026. Jaarlijks zal dit bij opstellen tarief getoetst worden aan de verwachtingen conform het GRP. (einde financiële paragraaf) 1e Berap 2021: 1. vraag VHL Lokaal over maatregelen die zijn/worden genomen om de kosten in Sociaal Domein beheersbaar te houden in 2021. Antwoord: Om de kosten te beheersen, overigens met in het achterhoofd het gegeven dat de toegang tot zorg wettelijk geborgd is en het een open einde regeling betreft, is er een brede aanpak doorgezet in Sociaal Domein. Deze aanpak is zowel op proces, inhoud, competenties als organisatorisch. Daarnaast is ook inzicht nodig in de zorgvraagontwikkeling en kosten (grip op kosten) én een goed opgebouwde begroting (nieuwe basisbegroting sociaal domein). Voor de Wmo heeft deze aanpak inmiddels een besparing opgeleverd. De toelichting daarover treft u aan bij op programma 6 in de 1e Bestuursrapportage 2021. 2. Vraag/opmerking VHL Lokaal over toelichting bij investeringen in beslispunt 4; vindt men niet duidelijk genoeg. Antwoord:

Op grond van de Financiële verordening Vijfheerenlanden worden bij de bestuursrapportage financiële afwijkingen gemeld die van invloed zijn op de vastgestelde begroting 2021. Ook kunnen op grond van deze verordening kredietaanvragen worden vastgesteld. Door vaststelling van de kredietaanvragen wordt budget beschikbaar gesteld en kunnen investeringen tijdig worden opgestart en uitgevoerd. Door vaststelling van de kredietaanvragen vindt er geen budgetoverschrijding plaats. In de bestuursrapportage staat per kredietaanvraag aangegeven waarom er een kredietaanvraag wordt voorgesteld en welke kosten eraan verbonden zijn.

3. GL heeft vragen gesteld over snel internet (Diefdijk?) waar nog geen antwoord op is gegeven. In Het Kontakt zien we een positief verhaal over de aanleg van de glasvezelnetwerk in het buitengebied. Op een aantal genoemde plekken na, is dit nagenoeg afgerond. Niet genoemd wordt de Diefdijk terwijl wij wel gehoord hebben dat ook daar nog geen glasvezel is aangelegd. Vragen: • Is de gemeente op de hoogte van dit laatste? Antwoord: Ja • Kunnen de volgende cijfers gegeven worden: o Het aantal adressen in het buitengebied dat 3 jaar geleden nog geen snel internet had. Antwoord: Op basis van provinciale onderzoeken (destijds Utrecht en ZuidHolland) hadden in 2016 1221 adressen geen snel internet. o Het aantal adressen in het buitengebied dat op dit moment wel snel internet heeft. Antwoord: Op dit moment wordt er nog aangelegd door de marktpartij in het buitengebied. Kijkend naar medio 2020 dan toont provinciaal onderzoek aan dat er nog 861 adressen geen snel internet hebben. 2e helft 2020 en nu wordt er nog snel internet aangelegd in het buitengebied. In september/oktober verwachten wij een update te kunnen geven voor het aantal adressen wat geen snel internet heeft anno medio 2021.

o Het aantal adressen in het buitengebied dat nog gepland staat om snel internet te krijgen (graag met specificatie waar en wanneer realisatie voorzien) Antwoord: September/oktober volgt een overzicht wat wel en niet aangelegd is. o Het aantal adressen in het buitengebied waar, zo het zich nu aanziet, geen aanleg van snel internet gerealiseerd gaat worden. (graag met specificatie waar). Antwoord: September / oktober is dit te verstrekken, in samenspraak met oa het waterschap worden enkele routes uitgezocht. Onder andere de Diefdijk, Bazeldijk, Lekdijk en Sluis/Ameide kent nog delen waar niet is aangelegd.

4. GL vraagt waarom de uitloop van de planning bij de school in Hoef en Haag geen gevolgen heeft voor budget? Vindt dit niet logisch. Antwoord: De reden dat de uitloop van de planning geen gevolgen heeft voor het budget is een gevolg van het feit dat reeds bij de aanbesteding bleek dat de ingeschatte bouwtijd niet realistisch was en toen moest worden aangepast om een aannemer te vinden. Dat is mede de reden dat de bouw vertraagd is. In de stuurgroep van 1 juli 2021 is aangegeven dat de planning zoals deze er nu ligt gehaald wordt en dat april 2022 haalbaar is alsmede binnen budget blijft ondanks de stijgende bouwkosten.

Kadernota 2022: 1. CDA verwacht dat kwetsbare inwoners de dupe worden van ‘boter bij de vis’; zeker in Sociaal Domein niet acceptabel. Hoe ziet het college dit? Ook andere fracties voelen hier weinig voor (CU) Antwoord: Het gaat niet alleen op voor het sociaal domein, maar speelt ook breder (ook duurzaamheid en onderwijs). Het is vooral een bestuurlijk statement (richting het Rijk) waarbij niet de insteek moet zijn dat onze inwoners daar de dupe van worden. 2. CDA wil verhoging gemeentelijke heffingen tot een minimum beperken. Is dit nog aan de orde als de bijdrage uit gemeentefonds meevalt? Antwoord: Met het voorgestelde kader ten aanzien van de gemeentelijke heffingen is de gedachte om een eventuele verhoging op tafel te leggen en niet bij voorbaat uit te sluiten. Dat laat onverlet dat een verhoging van de gemeentelijke heffingen het laatste middel is dat we willen inzetten voor het opstellen van een sluitende begroting. Dus als onze inkomsten uit het gemeentefonds meevallen en hiermee een sluitende begroting kan worden opgesteld, worden uiteraard geen voorstellen gedaan om de gemeentelijke heffingen te verhogen (anders dan bij de heffingen waarbij sprake is van 100% kostendekkendheid). 3. VHL Lokaal vraagt uitleg over de verwachting dat bij overname wegen Waterschap de stijging van lasten (OZB) wegvallen tegen lagere waterschapslasten. Gelooft dit niet.

Is ook de reactie van D66. Antwoord: Op basis van de nu bekende gegevens, bestaande uit rapporten aangeleverd door het waterschap, is een inschatting gemaakt over de te verwachten kosten en de gevolgen daarvan voor de inwonerslasten. Deze rapporten zijn echter nog onderwerp van discussie en nader onderzoek. De resultaten van deze nadere onderzoeken, de effecten ervan en eventuele bijdragen aan de te verwachten kosten zullen de basis vormen voor besluitvorming over dit onderwerp. 3. VHL Lokaal vraagt of het vervallen van precario op leidingen en kabels is meegenomen in het financieel beeld? Antwoord: Ja, dit zit al verwerkt in de uitgangspunten omdat het al is meegenomen in de huidige meerjarenbegroting. 4. CU fractie wil graag eerst in beeld brengen welke kostenbesparingen er nog mogelijk zijn voordat we nadenken over hogere gemeentelijke heffingen. Is dat mogelijk? Antwoord: Ja, dat is mogelijk. Via de tool is te zien op welke terreinen besparingen mogelijk zijn en wat de gevolgen zijn. 5. PvdA herhaalt het punt van mogelijk verlagen van rioolheffing door de (te) hoge opgebouwde reserve (zie JR2020). Antwoord: Zie het antwoord bij vraag 2 Jaarrekening.

6. PvdA wil de optie ‘kaasschaaf’ als serieuze optie onderzocht zien en veronderstelt dat als we overal 1-3% af doen er 1,5 tot 2 miljoen euro beschikbaar komt. Is dit een juiste aanname? Antwoord: Ja dat klopt. Daarbij moet worden aangetekend dat het effect zich niet meteen voor zal doen omdat bepaalde verplichtingen nu eenmaal niet direct zijn af te bouwen. En sommige kosten kunnen pas komen te vervallen als er ook (bestuurlijke) keuzes gemaakt worden om beleid af te bouwen. 7. Wat is de meerwaarde om een ontwikkelgemeente te zijn in het sociaal domein? Antwoord: De meerwaarde vanuit het scenario ontwikkelgemeente is dat we niet alleen de zorg verlenen die gevraagd wordt, maar ook investeren in de transformatie. De ‘transformatie’ betekent dat we de ondersteuning en zorg dichtbij in de vertrouwde omgeving willen organiseren. Door eerder te signaleren, sneller interventies te plegen, meer en intensief samen te werken met lokale partners wordt de vraag of het probleem eerder/ vroegtijdig gesignaleerd. Door eerder te signaleren en hierop de acteren wordt duurdere zorg voorkomen. In de SMA staat beschreven langs welke programmalijnen we dat willen doen en wat daarvoor nodig is in de uitvoering. Dit betekent ook dat wij bijvoorbeeld uitvoering kunnen geven aan het actieplan armoede en schulden.

In de keuzemodule kunt u in de teksten nog meer voorbeelden vinden waarop wij dan in willen zetten. Om u als raad goed mee te nemen stellen we voor om in het najaar een VHL-plein te organiseren over de nieuwe basisbegroting, de uitwerking van de programmalijnen van de SMA en de grip op kosten.