6. (AZ) Herprioriteringsoverzicht oktober 2022 (002).docx

Prioriteitstelling juni 2022 en september 2022

Leeswijzer In cursief lettertype leest de u prioriteiten die direct raken aan dienstverlening aan inwoners/ondernemers. Door hier de focus op te leggen proberen we de dienstverlening zo goed mogelijk uit te voeren. Onder het kopje “Toelichting juni 2022” leest de situatie in die maand en zoals eerder verwoord in bijlage bij de raadsinformatiebrief 444980 (21 juni 2022). Onder het kopje “Stand van zaken september 2022” leest u de stand van zaken van dit moment.

1. Sociaal Beleid/Team Focus op: • wettelijke taken • werkprocessen op orde • afspraken in de 1e lijn • inkoop in de 2e lijn • doorontwikkeling Sociaal Team/grip op kosten • Gerichte inzet voor regionale taken en afstemming, zodanig dat de gemeentelijke belangen goed worden geborgd. • Reguliere contacten (subsidie)partners op laag pitje. Toelichting juni 2022 • wettelijke taken Het gaat hierbij om de uitvoering van wettelijke taken die zijn geregeld in de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Wet op de Jeugdhulp, de Wet publieke gezondheid, de Wet op het primair onderwijs, de wet op het voortgezet onderwijs, de leerplichtwet, de wet op de expertisecentra en de Wet Kinderopvang. Dit betekent onder meer dat het programmaplan om de weerbaarheid, zelfredzaamheid en samenredzaamheid van onze inwoners te bevorderen met minimaal een half jaar wordt uitgesteld en dat de werkzaamheden op het gebied van gezondheid worden getemporiseerd. • werkprocessen op orde De interne werkprocessen zijn kwalitatief van goed niveau en voldoen aan criteria van rechtmatigheid (hier ligt de nadruk op) en doelmatigheid. Ook zijn de data beschikbaar om het goede verloop te kunnen monitoren. Dit willen we zo houden. • afspraken in de 1e lijn en verbonden partijen Onze subsidiëring voldoet aan de eisen van de Algemene wet bestuursrecht en aan onze Algemene Subsidie Verordening.

We zorgen voor continuering van onze subsidieverstrekking en hebben daarbij aandacht voor goede prestatieafspraken en resultaatverantwoording. Hierbij voeren we alleen de strikt noodzakelijke acties uit en leunen meer op onze partners. We richten ons op instandhouding en niet op vernieuwing. De reguliere contacten (subsidie)partners zetten we op laag pitje. De zienswijzen die we inbrengen naar onze verbonden partijen zijn gebaseerd op een marginale toetsing en zullen daarom minder diepgaand zijn.

• inkoop in de 2e lijn Het gaat hier om de regionale inkoop op het gebied van de Jeugdhulp en Maatschappelijke Ondersteuning en de daarmee samenhangende implementatie gericht op casusregie door het sociaal team en contractmanagement. • doorontwikkeling Sociaal Team/zicht op kosten Ook hier richten we ons op de kwaliteit van onze processen waarbij we met name aandacht hebben voor de rechtmatigheid. • regionale samenwerking Het is nodig om bestuurlijke, langlopende discussies over regionale samenwerking af te ronden en keuzes te maken, Daarnaast prioriteren en bepalen van beleidsinzet. Hierbij is onze inzet er op gericht om in de regio slimmer en efficiënter samen te werken. Stand van zaken september 2022 De omstandigheden zijn voor het overgrote deel ongewijzigd en dit betekent dat de prioriteitstelling gehandhaafd moet worden. 2. Onderwijs Werkzaamheden temporiseren, hetgeen betekent: • • • • • • • •

voorrang voor het uitvoeren wettelijke taken; beperkte inzet in beide regio’s; uitstellen actualiseren handhavingsbeleid kinderopvang (planning was 2e helft 2022) vertragen uitvoeren ambities onderwijsachterstandenbeleid (inzet vooral op kwaliteit en kwantiteit VE aanbod); vertragen uitvoeren ambities Opgroeien in Vijfheerenlanden: inzet vooral vanuit uitvoering Nationaal Programma Onderwijs en Agenda Gelijke Kansen Alliantie; mogelijk versoberen uitvoering DIHPO (onderwijshuisvesting), met name de aanvullende zaken, zoals groen-blauwe pleinen, extra duurzaamheid en relatie maatschappelijk vastgoed (IKC vorming, kinderopvang) uitvoeren motie bibliotheek op school uitstellen; uitwerken beleid onderwijszorgarrangementen uitstellen (bestaande gaan door in huidige vorm).

Toelichting juni 2022 Door verschillende oorzaken, zoals personele wisselingen, nieuwe taken (m.n. onderwijs aan Oekraïense vluchtelingen) en een hoog ambitieniveau, zowel lokaal als regionaal, wordt de druk te hoog om alles nog op het gewenste hoge niveau uit te voeren. Vanwege het belang van de bovenstaande onderwerpen worden hier gaan taken geschrapt maar getemporiseerd. Stand van zaken september 2022 Geen wijzigingen en daarmee geen verandering in de prioriteitstelling. 3. Participatie Uitvoering actieplan armoede en schulden: • Alleen energiearmoede wordt actief opgepakt. • Vertraging op communicatie, vroegsignalering, scholen/sociale teams & Wmo team betrekken. Bijdrage aan programmaplan uitwerking SMA vertragen. • Minimale inzet voor bijeenkomst armoedepact.

Anti-discriminatie afspraken: • Verantwoordelijkheid LHBTI naar COC en Art1MN temporiseren. Kinderopvangtoeslagaffaire: • Evaluatie aanpak in Vijfheerenlanden opschorten. • Inzet/herverdeling middelen Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen (POK) opschorten. Inzet nieuwe Wet Inburgering op laag pitje. Inzet Wet Educatie Beroepsonderwijs op laag pitje. Geen inzet op doorontwikkeling Jongerenloket. Toelichting juni 2022 Voor wat betreft de activiteiten in het cluster Participatie(wet) zijn een groot aantal zaken vertraagd door de inzet bij de opvang en de uitvoering van de leefgeldregeling. De uitvoering van het actieplan armoede en schulden heeft daarbij vertraging opgelopen: • Alle activiteiten uit Actieplan zijn vertraagd/op laag pitje. Alleen energiearmoede wordt actief opgepakt. • Vertraging op communicatie en vroegsignalering naar en op scholen/sociale teams & Wmo team. Bijdrage aan programmaplan uitwerking SMA is vertraagd. • We kunnen maar minimaal inzetten op de versterking van netwerken, zoals bijeenkomst armoedepact. Ook wordt het maken van afspraken over inzet op LHBTI met COC en Art1MN en inzet op antidiscriminatie(voorziening) getemporiseerd. Voor de gemeentelijke ondersteuning kinderopvangtoeslagaffaire geldt dat qua uitvoering hier op dit moment geen uitzonderlijke inzet op noodzakelijk is, anders dan incidenteel contact n.a.lv.

hulpvraag gedupeerde. Wel wordt de (aan de Adviesraad Sociaal Domein toegezegde) evaluatie van de aanpak in Vijfheerenlanden opgeschort. Ook wordt de inzet/herverdeling middelen Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen (POK, verbetering dienstverlening) opgeschort. De inzet voor de nieuwe Wet Inburgering staat op een laag pitje. In de regio zijn alle betrokken ambtenaren verantwoordelijk voor (aspecten van) (crisis)opvang van asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen. Dat betekent: • Geen verbetering van het beleid over begeleiding van statushouders gedurende de eerste jaren en inkomenszekerheid. • Extra huisvesting statushouders/asielzoekers (bovenop huidige ambities) niet te realiseren. Als een dergelijk verzoek van het Rijk komt kan dit niet binnen de formatie opgevangen worden, tenzij ingrijpende keuzes in de rest van de organisatie worden gemaakt. Ook kunnen we beperkt sturen op de verplichte taakstelling. Ook de inzet op Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB) staat op een laag pitje. Dat betekent onder andere dat de inzet op de uitvoering van het Taalpact minimaal is. Ook is er geen inzet mogelijk op de doorontwikkeling en verbetering van het Jongerenloket. Stand van zaken september 2022 De omstandigheden zijn voor het grootste deel onveranderd.

De verwachting is dat de activiteiten uit het actieplan armoede & schulden in 2023 wel verder opgepakt kunnen worden.

4. Openbare Ruimte Uitvoering prioriteit geven boven beleid maken. Accepteren dat uitvoeringswerkzaamheden te lijden kunnen hebben van schaarste op arbeids- en grondstoffenmarkt. Toelichting juni 2022 In de afgelopen jaren zijn er voor bijna alle onderdelen van de openbare ruimte beheerplannen gemaakt. Wat nu nog ontbreekt, is o.a. een beheerplan voor groen/groenstructuurplan. Wij kiezen ervoor om nu bestaande plannen uit te voeren en vragen van inwoners zo goed mogelijk te beantwoorden met de capaciteit die we hebben. In het fysieke domein is (landelijk) het verloop van medewerkers groot. Inmiddels hebben we in het beleidsteam Openbare Ruimte vacatures vervuld met interne kandidaten (wat ook weer voor nauwelijks invulbare vacatures leidt) en met starters dan wel kandidaten die (nog) niet de juiste kennis en ervaring hebben, maar wel de competenties. Dit geeft druk op de zittende medewerkers om collega’s in te werken. Gezien deze ontwikkeling en de nadruk die we willen leggen op zichtbare resultaten voor inwoners, kiezen we ervoor om het maken van een groenstructuurplan uit te stellen. Echter, de uitvoering lijdt ook onder de schaarste op de arbeids- en grondstoffenmarkt, waar aannemers mee worden geconfronteerd. Stand van zaken september 2022 De omstandigheden zijn gelijk gebleven. Dit betekent dat ook de prioritering blijft staan 5.

Burgerzaken Prioriteit geven aan het verlengen van rijbewijzen en reisdocumenten of de eerste aanvragen daarvan. Eerst de zaken oppakken met wettelijke termijnen. Bij signalen vanuit inwoners maken we een maatwerkafspraak om de zaak op te gaan pakken. Toelichting juni 2022 Burgerzaken zit op dit moment in de piek van de reisdocumenten vanwege de aankomende vakanties van onze inwoners en de Brexit waardoor ID-kaarten niet meer geldig zijn in het Verenigd Koninkrijk. Er is sprake van extra taken voor de mensen uit de Oekraïne en we zien bij burgerzaken ook effecten optreden na Corona. Zo is er een toename van aanvragen voor verhuizingen vanwege de ontwikkelingen in de huizenmarkt. Er is een inhaalslag op verlengingen van reisdocumenten, omdat inwoners nu wel naar het buitenland op vakantie kunnen. Het CBR is weer opgestart met rijexamens waardoor we meer aanvragen voor rijbewijzen hebben. Vanwege het tekort aan menskracht maakt dit dat we op dit moment de prioriteit geven aan de afspraken aan de balies voor reisdocumenten en rijbewijzen. Bij de aanvragen in het zaaksysteem kijken we enerzijds naar de datum van aanvraag en of er sprake is van gevolgen voor toeslagen van onze inwoners. Anderzijds kennen de aangiften Burgerlijke Stand en correctieverzoeken in de BRP een wettelijke termijn waar we aan gehouden zijn. Deze producten hebben voor ons prioriteit.

Wordt er voor andere producten door onze inwoners contact met ons opgenomen, dan kijken we naar de mogelijkheden van een maatwerkoplossing om sneller af te handelen.

Stand van zaken september 2022 Vanaf september zullen de hoeveelheid balieafspraken voor reisdocumenten afnemen. Er is bij het team burgerzaken nog wel een behoorlijke achterstand in de werkvoorraad zoals in het zaaksysteem en op te pakken taken, omdat eerder de prioriteit is gegeven aan de balieafspraken en zaken met een wettelijke termijn. Zo houdt het toegenomen aantal meldingen voor verhuizingen en dus mutaties in de Basisregistratie Personen voorlopig nog aan. En we hanteren nog steeds dezelfde prioritering. Bij de aanvragen in het zaaksysteem kijken we enerzijds naar de datum van aanvraag en of er sprake is van gevolgen voor toeslagen van onze inwoners. Anderzijds kennen de aangiften Burgerlijke Stand en correctieverzoeken in de BRP een wettelijke termijn waar we aan gehouden zijn. Deze producten hebben voor ons prioriteit. Wordt er voor andere producten door onze inwoners contact met ons opgenomen, dan kijken we naar de mogelijkheden van een maatwerkoplossing om sneller af te handelen. 6. Wmo Vraaggericht (verkort) de aanvragen afhandelen, dat wil zeggen zonder uitgebreide intake en afweging, maar wel rechtmatig. Hiermee hopen we de wachtlijst te verkorten. Toelichting juni 2022 Bij de Wmo zien we opnieuw een toename van hulpvragen bij het sociaal loket. Er komt daardoor meer binnen dan dat er afgehandeld kan worden. Al langere tijd speelt er een achterstand.

De langdurige krapte op de arbeidsmarkt maakt dat we geen extra capaciteit kunnen inhuren, waardoor de achterstand oploopt. Om zowel de meldingen als de aanvragen sneller af te kunnen gaan handelen, wordt er gekozen voor een claimgerichte werkwijze. Dat wil zeggen dat we ingaan op de hulpvraag en minder uitgebreid stilstaan bij de andere leefgebieden wat normaliter past bij een integrale werkwijze. Het onderzoek en de rapportages kosten daardoor minder tijd, maar blijven nog wel financieel rechtmatig. Zolang de werving van inhuur niet slaagt, blijft de wachtlijst bestaan. Stand van zaken september 2022 Bij de Wmo houdt de toename van hulpvragen bij het sociaal loket aan. Door de genomen maatregel van verkort afhandelen loopt de wachtlijst niet verder op en zijn we langzaam ingelopen naar een wachtlijst van 10-11 weken. De nieuwe inkoop van begeleiding zorgt ervoor dat we in de komende 4 maanden 150 extra onderzoeken moeten uitvoeren en vraagt een nieuwe werkwijze. Door de langdurige krapte op de arbeidsmarkt bestaat er nog geen perspectief op het kunnen inhuren van voldoende capaciteit.

7. Archief/Documentatie & Informatievoorziening Focus komende periode op de wettelijke taken: • Regionaal Archief • interbestuurlijk toezicht Basistaken op orde houden: • dagelijkse registratie fysieke post en e-mail berichten) • verwerken zaakintake (digitaal archiveren) • vernietigingsproces Vertragen afdoening van dienstverleningsvragen.

Volgende in plaats van actieve houding en minimale inzet bij invoering van: • Omgevingswet • Wet Open Overheid Toelichting juni 2022 De toename van de digitalisering door nieuwe regelgeving en doorontwikkeling digitale systemen vraagt om meer capaciteit en kennis. Voorbeelden daarvan zijn de nieuwe Omgevingswet, Wet Open Overheid, privacy-wetgeving en digitale archivering. De prioriteit zal de komende tijd gelegd worden op het in stand houden van de bestaande digitale systemen (beheer en interne dienstverlening). Dat betekent voor nieuwe vragen over inzet capaciteit een afweging tussen wat moet en wat daarnaast nog kan. Bij de archivering zal de inzet met name zijn gericht op de wettelijke taken op het gebied van digitale archivering, voldoen aan eisen van interbestuurlijk toezicht (kwaliteitsvereisten archivering) en het verzorgen van de dagelijkse taken op gebied van fysieke en digitale postverwerking, bijhouden zaaksysteem en archiefbeheer. Voor andere verzoeken om dienstverlening zal een zeer beperkte inzet geleverd kunnen worden. Dat zal bij verzoeken om ondersteuning bij de voorbereiding van de Omgevingswet en uitvoering Wet Open Overheid tot verschuiving van werkzaamheden naar andere teams en dus tot vertraging kunnen leiden. Dat kan de dienstverlening aan onze inwoners raken, die moeten dan langer wachten op reactie.

Stand van zaken september 2022 Geen wijzigingen en daarmee geen verandering in de prioriteitstelling. 8. Informatisering & Automatisering Prioriteit leggen bij laten functioneren totale organisatie Projectenplanning temporiseren Minder inzet interne helpdesk Toelichting juni 2022 De prioriteit ligt op het laten functioneren van de digitale systemen in de gemeentelijke organisatie. Dat zijn cruciale systemen voor de dienstverlening aan onze inwoners. Denk daarbij aan het zaaksysteem, specifieke registratiesystemen voor sociaal domein, fysiek domein, financiën en belastingen. Juist door COVID-19 heeft het digitaal (thuis) werken een forse impuls gekregen. Dat wil het team in stand houden en dus prioriteit aan geven (ondersteuning, beheer en ontwikkeling). In de praktijk vergt dat een stevige inzet doordat ook de bijbehorende informatiebeveiliging, werken in de cloud, beschikbaarheid digitale pakketten en onderlinge koppelingen tussen software-pakketten steeds complexer wordt. Door deze keuze worden ook een aantal onderdelen getemporiseerd. Het gaat daarbij op de projecten tbv van de doorontwikkeling van automatisering en informatisering (projectplanning). Denk daarbij aan het adviseren over nieuwe software-pakketten en de implementatie daarvan. Ook de beschikbaarheid van de helpdesk zal voorlopig versoberd worden.

Dat is ongewenst gelet op de impact op de organisatie, maar thans onvermijdelijk. Voor het uitvoeren van nieuwe opdrachten zal extra menskracht ingezet moeten worden. Ten behoeve van de Wet Open Overheid, privacywetgeving en informatiebeveiliging zal

dat zeker gaan gelden. De benodigde extra inzet zal in de zomer van 2022 op basis van een integrale prognose in beeld gebracht worden. Stand van zaken september 2022 De omstandigheden zijn gelijk gebleven en daarmee de prioritering. De bemensing ten behoeve van de WOO, privacy en informatiebeveiliging is inmiddels georganiseerd. 9. Ruimtelijke Ordening en Wonen, Vergunningen, Toezicht en Handhaving Omdat de capaciteit bij RO en VTH beperkt is én extra arbeidskrachten schaars zijn ligt de keus voor om prioriteit te geven aan: • principeverzoeken voor 1 of enkele woningen (al dan niet buiten de rode contour) óf • aan de grote(re) locaties en ontwikkeling van de kernen. Het kan binnen de beschikbare capaciteit niet allebei. Wij kiezen voor een planmatige aanpak van grotere locaties en ontwikkeling van kernen en efficiënte behandeling van principeverzoeken. Toelichting juni 2022 Om een beeld te geven: wij ontvangen 250 principeverzoeken per jaar, van klein tot groot. Omdat principeverzoeken veelal gaan om afwijkingen van het geldende bestemmingsplan, zijn dit intensieve trajecten, die veel overleg, o.a. met de provincie vragen, zeker als ze buiten de rode contour vallen. Het vorige college heeft besloten om principeverzoeken buiten de rode contour en buiten de wijzigingsbevoegdheid van het college niet in behandeling te nemen.

De organisatie onderzoekt de mogelijkheden om toch tegemoet te komen aan wensen van de indieners om dit soort verzoeken in behandeling te nemen. Zo kunnen we verzoeken 2x jaar te bundelen en behandelen, wat de efficientie en eenduidigheid ten goede komt. Daarnaast kijken we naar een efficiënte vorm van het maken van dorpsvisies, waar principeverzoeken buiten de rode contour kunnen worden meegenomen. Via het coalitieakkoord is extra geld beschikbaar voor de planmatige aanpak van grote locaties en de ontwikkeling van kernen. De krapte op de arbeidsmarkt echter noopt hier tot keuzes zoals hierboven geschetst. Momenteel is in dit onderdeel veel externe inhuur tegen hoge kosten. Op dit vlak zijn al langdurig zeer beperkte mogelijkheden op de arbeidsmarkt. Daarom wordt bij VTH tegelijkertijd een intern opleidingstraject opgezet om eigen medewerkers om te scholen voor dit onderdeel. Stand van zaken september 2022 De aanpassing in werkwijze zoals hierboven is aangegeven is effectief gebleken. De werkdruk in het ruimtelijk domein is teruggebracht tot een werkbaar niveau. Vooralsnog wordt de aangepaste werkwijze voortgezet, in ieder geval tot invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging.

Dit geeft de organisatie de gelegenheid om de nodige voortgang te boeken in de voorbereiding op deze nieuwe wetgeving en de ruimte om te investeren in de opleiding van aankomend vergunningverleners en toezichthouders. Ondertussen is ook gestart met het opstellen van de genoemde dorpsvisies waarmee een basis wordt gelegd voor het versnellen op onze woningbouwopgave in de kleine kernen. Een onderzoek of bundeling van aanvragen dat helpend kan zijn in het verwerken van onze ‘kleine’ aanvragen wordt het 4e kwartaal uitgevoerd.

10.APV Behandeling aanvragen evenementen temporiseren Toelichting juni 2022 Het eerste voorjaar/ zomer na de pandemie nemen de aanvragen voor evenementen en nieuwe vergunningen toe. Via de website maar ook bij iedere aanvraag wordt gecommuniceerd dat het langer kan duren voor er een besluit genomen wordt. Aanvragen worden niet behandeld op binnenkomst, maar op datum van het te houden evenement. Stand van zaken september 2022 De omstandigheden zijn gelijk gebleven. Dit betekent dat ook de prioritering niet wordt aangepast. 11.HRM Geen extra opdrachten aannemen; focus op werving en selectie Toelichting juni 2022 Het team HRM heeft in overleg met de Ondernemingsraad een jaarplanning gemaakt van alle onderwerpen die dit jaar op HRM-gebied behandeld moeten worden. Dit is in vier pijlers verdeeld: 1. Werving en selectie 2. Binden en boeien medewerkers, werkgeluk 3. Leren & ontwikkelen 4. Organisatieontwikkeling Per pijler worden diverse onderdelen ter hand genomen. Om de werkdruk voor HRM beheersbaar te houden is het van belang dat HRM de komende tijd geen extra opdrachten krijgt, vooral omdat veel tijd moet worden besteed aan de werving en selectie van medewerkers, dat door de hoeveelheid vacatures en de krappe arbeidsmarkt meer tijd in beslag neemt. Stand van zaken september 2022 De omstandigheden zijn gelijk gebleven. Dit betekent dat ook de prioritering niet wordt aangepast.

12.Juridische Zaken Focus op wettelijke termijnen en klachtafhandeling richting inwoners en interne juridische adviezen. Toelichting juni 2022 Gezien de lage bezetting in het team van Juridische Zaken door moeilijk invulbare vacatures, het inwerken van nieuwe medewerkers en inhuurkrachten komt het team niet aan alle taken toe. De focus ligt op het afhandelen van de zaken waar een wettelijke termijn aan is verbonden, zodat inwoners op tijd een antwoord krijgen. Ook wordt de te besteden tijd gericht op klachtafhandeling en bezwaren voor de bezwarencommissie en juridische advisering in algemene zin. Als voorbeeld blijven de jaarverslagen van klachtafhandeling en die van bezwaren nu op de plank liggen.

Stand van zaken september 2022 De omstandigheden zijn gelijk gebleven. Dit betekent dat ook de prioritering niet wordt aangepast. Overige teams Op dit moment is het (nog) niet nodig keuzes te maken in het werkpakket van de andere organisatieonderdelen.