4. (RVE) Brief gevolgen van Niemans-claim voor betaalbare woningbouw.docx

Beste raadsleden en college van B&W, Op 20 februari 2021 namen wij kennis van een artikel van het AD over de gevolgen van de Niemans-claim voor de begroting van de gemeente[1]. Hierin werd aangegeven dat er ook uit het potje woningbouw een aanzienlijk bedrag naar deze claim toe zal gaan. Daarmee lijkt het erop dat de aanpak van de ‘stille ramp’ op de woningmarkt weer in ijskast terecht komt. Dat terwijl, zoals ook de wethouder en raadsleden aangaven dat er in met name oud-Zederik jarenlang te weinig is gebouwd. Het resultaat hiervan is dat met name in dorpen zoals Ameide, Lexmond, Meerkerk de woningmarkt steeds krapper is geworden. Wachten is eigenlijk geen optie want de prijzen zullen nog verder door blijven stijgen bij een toenemend woningentekort. Op de inloopbijeenkomst van 24 november over starterswoningen in Ameide gaf wethouder Zevenhuizen ook toe dat er gebouwd moest worden maar hij verzekerde ons ervan dat de gemeente al bezig was met projecten dus dat er zeker gebouwd zou gaan worden. Het is inderdaad zo dat er bijvoorbeeld al in Hoef en Haag, Broekgraaf en bij de Meelfabriek in Ameide woningen worden gebouwd maar dit zijn ongeschikte (veelal eengezinswoningen) en onbetaalbare woningen voor starters met een modaal inkomen, senioren en mensen met lagere inkomens.

Bijkomend probleem is dat het door een gebrek aan betaalbare huur het ook geen optie is om tijdelijk te huren om te sparen voor het kopen van een huis. Dat sparen is noodzakelijk al helemaal met in het achterhoofd dat een alleenstaande starter die modaal verdient maximaal 170.000 euro[2] aan hypotheek kan krijgen terwijl de gemiddelde woningprijs in Vijfheerenlanden rond de drie ton ligt[3]. Nu de gemeente in de huidige situatie te maken heeft met de Niemans-claim en daardoor beperktere financiële middelen heeft voor eigen projecten is het nog belangrijker om na te denken over alternatieve oplossingen zoals het splitsen van woningen (makkelijke manier om duplexwoningen te realiseren), faciliteren van tijdelijke oplossingen zoals antrikraak, tijdelijke woningen of het stimuleren van burgerinitiatieven zoals CPO. En op dat laatste punt liggen concrete kansen omdat burgers in Vijfheerenlanden graag meedenken. Ik breng u drie voorbeelden in herinnering uit Ameide/Tienhoven a/d Lek: Initiatief door groep senioren (de Oude School): Voor het terrein van de Kandelaar had een groep senioren zich verenigd en met een uitgebreid goed uitgedacht plan naar de gemeente toe gestapt om meer betaalbare senioren/starterswoningen te realiseren. Deze groep senioren werd naar wij hebben begrepen door de gemeente vrijwel direct buitenspel gezet en werd met lege handen de deur gewezen.

Zij moesten maar in de aanbesteding gaan concurreren tegen ervaren ontwikkelaars met meer (financiële) middelen, kansloos natuurlijk. Project Meihoven: Een project waarbij het erop lijkt dat de wethouder dit vanaf het begin al niet serieus nam zoals al bleek uit het feit dat de wethouder Zevenhuizen pas na aandringen van meerdere raadsleden schoorvoetend aangaf te gaan kijken op locatie. Het was dan eigenlijk ook geen verrassing dat de gemeente het voorstel afwees met op z’n minst twijfelachtige argumenten. VHL en de SGP hebben hier dan ook al kritische vragen over gesteld aan het college maar daar heeft de gemeente helaas alleen maar korte standaardantwoorden op gegeven.

Woningnood Ameide (inloopavond 24 november in Ameide): Woningnood Ameide heeft ook meegedacht door een voorstel voor duplexwoningen te presenteren als haalbaar en betaalbare manier om betaalbare koop -of huurwoningen te realiseren. De vraag is of we dit ook in de praktijk kan zien. Opties te over maar geen enkel initiatief is tot nu toe door het college écht serieus genomen. Op deze manier ontstaat de indruk dat het college de unaniem aangenomen motie door de raad over starterswoningen die onder andere opriep tot een meewerkstand aan de kant schuift. De indruk ontstaat steeds meer dat het college eigenlijk simpel gezegd geen ‘zin’ heeft in meedenkende burgers die met oplossingen komen dit terwijl deze burgerinitiatieven juist een kans zijn om samen met burgers het woningtekort aan te pakken. Tekenend is dan ook dat het college soms initiatiefnemers liever probeert weg te zetten als mensen die uit zijn op persoonlijk financieel gewin. Wij maken ons zorgen over de gang van zaken want deze houding tegenover burgers ondermijnt uiteindelijk de aanpak van het woningentekort omdat kansrijke initiatieven voor meer woningen niet worden aangegrepen. Zeker in deze tijd van de Niemans-claim waardoor de gemeente beperkt is in haar financiële middelen zouden zulke initiatieven tot de serieuze opties moeten behoren.

Graag zouden wij daarom de gemeente en in het bijzonder de wethouder Zevenhuizen op het hart willen drukken om echt in de meewerkstand te schieten en ook te kijken naar ‘onorthodoxe’ maatregelen. Oftewel niet simpel plannen afwijzen maar juist om de tafel gaan zitten met burgers om te bespreken wat er wél mogelijk is: niet probleemgericht in regeltjes denken maar oplossingsgericht denken. Zo’n houding past ook goed bij een van de hoofdoelen van de omgevingswet namelijk: ‘Minder regels en meer ruimte voor initiatieven’’[4]. We moeten met elkaar de gevolgen van de Niemans-claim aanpakken ook als het gaat om de betaalbare woningbouw. Wij zullen zeker zo nu en dan aandacht blijven vragen voor de woningnood door middel van brieven, in te spreken en zo nu en dan de media op te zoeken zoals op 23 februari bij RTV Utrecht[5]. En ten slotte staan wij ook altijd open om in gesprek te blijven met college en raadsleden om dit probleem te blijven aankaarten.

Met vriendelijke groet, Gerben Willemse (willemse.gerben@gmail.com) ook namens de andere jongeren uit Ameide

Vragen voor raadsleden en college: 1. Welke concrete (maatschappelijke) gevolgen worden voorzien als gevolg van het bezuinigen op de woningbouw? Worden deze zorgen hierover ook overgebracht aan het Rijk en de provincie?

2. Hoe worden de negatieve gevolgen op de (betaalbare) woningbouw zoveel als mogelijk beperkt? Welke concrete oplossingen hebben raad en college voor ogen? 3. Welke concrete stappen heeft het college sinds de motie over starterswoningen in oktober/november gezet om in de meewerkstand te schieten en de vraag naar woningen te inventariseren per kern? 4. Zijn het college en raadsleden het er mee eens dat juist nu we te maken hebben met de claim van Niemans, het nu de tijd is om (relatief betaalbare) burgerinitiatieven of onorthodoxe maatregelen nog serieuzer te nemen? Waarom wel/niet? [1] Bron: Artikel AD Rivierenland op 20 feburari 2021 (https://www.ad.nl/rivierenland/ditgaat-er-ten-koste-van-de-miljoenen-die-vijfheerenlanden-moet-betalen-aanniemans~ad43b7ab/) [2] Bron: Youtube-video van NOS op 3: https://www.youtube.com/watch?v=0YLMBV1rZ6A [3] Bron: https://huispedia.nl/gemeente/vijfheerenlanden [4] Bron: www.werkenmetdeomgevingswet.nl [5] Zie hiervoor: https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/2140597/toekomstplannenvijfheerenlanden-in-duigen-door-claim-niemans-beton.html