39. (WOS) RIB inzake Evaluatie pilot aanpak Zorgfraude.pdf

Gemeente Vijfheerenlanden T.a.v. de leden van de Gemeenteraad Postbus 11 4140 AA LEERDAM

Ons kenmerk

: 481065

Onderwerp

: Tweede informatiebrief inzake voortgang pilot aanpak zorgfraude Wmo 2015 / Jeugdwet

Datum

: 13 september 2022

Geachte leden van de raad, Op 1 maart 2021 is de pilot aanpak zorgfraude Wmo 2015 en Jeugdwet gestart met een doorlooptijd van twee jaar. Begin dit jaar bent u voor het eerste geïnformeerd over de stand van zaken van de pilot. Met deze brief informeren wij u over de voortgang van de pilot over de periode 1 januari tot 1 september 2022. Doel pilot aanpak zorgfraude Wmo 2015 en Jeugdwet De Lekstroomgemeenten zijn gaan samenwerken op het gebied van de aanpak van zorgfraude met als doel het voorkomen, opsporen en aanpakken van zorgfraude en het beëindigen van onterechte zorguitgaven binnen de Wmo 2015 en Jeugdwet. Voortgang uitvoering periode 1 januari 2022 – 1 september 2022 Bij de uitvoering van de pilot wordt gebruik gemaakt van de routekaart Toezicht, Handhaving en Naleving (VNG). Deze routekaart geeft aan de hand van vier fasen inzicht in de stappen en activiteiten die nodig zijn voor een effectieve inrichting en uitvoering van de aanpak zorgfraude:    

Fase 1 – Ontwikkelen visie & beleid Fase 2 – Implementeren Fase 3 – Uitvoering Fase 4 – Monitoren en verbeteren

Fase 1 – Ontwikkelen visie & beleid Doel van fase 1 is het beschrijven van een visie en beleid op het gebied van toezicht, handhaving en naleving. Om dit doel te bereiken is gewerkt aan een samenwerkingsovereenkomst, dienstverleningsovereenkomst en een handhavingsbeleid. Het Handhavingsbeleid rechtmatigheid Wmo/Jeugd Lekstroom is op 9 juni jl. (Zaaknr 372333) door uw raad vastgesteld. Fase 2 – Inrichten preventie-, toezichts- en handhavingstaken Doel van fase 2 is om alle voorbereidingen te treffen voor de daadwerkelijke uitvoering van de taken. Alle Lekstroomgemeenten zijn aangesloten bij het Informatieknooppunt Zorgfraude. Op deze wijze zijn de gemeenten in staat om meer informatie te ontvangen waardoor effectiever opgetreden kan worden tegen zorgfraude. Op de website van iedere gemeente is het meldpunt zorgfraude operationeel. In Vijfheerenlanden kan (een

Gemeente Vijfheerenlanden / Postbus 11, 4140 AA Leerdam / 088 – 599 7000 / vijfheerenlanden.nl / info@vijfheerenlanden.nl

vermoeden van) zorgfraude gemeld worden op www.vijfheerenlanden.nl/Zorg/Overzichtspagina_Zorg/Meldpunten_Zorg_en_Veiligheid/Me ldpunt_Zorgfraude. Behalve het melden van signalen op de website kunnen zorgprofessionals rechtstreeks signalen van zorgfraude delen met de toezichthouder. Als onderdeel van de aanbesteding Wmo Begeleiding is voor het eerst gewerkt met een screeningsprotocol. Met dit protocol wordt getoetst of de inschrijvende aanbieders voldoen aan de selectie -en geschiktheidseisen. Volgend op het screeningsprotocol en als verdere uitwerking van het handhavingsbeleid is een concept controleplan opgesteld. Dit controleplan beschrijft de controleaanpak met betrekking tot de aanbieders nadat zij zijn geselecteerd. Met een algemene risicoanalyse worden risico’s in kaart gebracht en wordt de alertheid op mogelijke onregelmatigheden vergroot. Op basis van de uitkomsten van deze risicoanalyse kan de gemeente besluiten om een controle of een fraudeonderzoek uit te voeren. Het afronden en het daadwerkelijk toepassen van het controleplan vindt in de tweede helft van 2022 plaats. Fase 3 – Uitvoeren Doel van fase 3 is het uitvoeren van preventie-, toezichts-, en handhavingstaken. In 2021 zijn voor de Lekstroomgemeenten toezichthouders voor de Wmo 2015 en Jeugdwet aangesteld en aangewezen. Sindsdien ontvangen, verwerken en volgen de toezichthouders signalen op.

Hiermee is het reactieve toezicht operationeel. In onderstaande tabel staan de signalen en meldingen van 2021 en 2022: HERKOMST Gemeente Houten Gemeente IJsselstein Gemeente Nieuwegein Gemeente Lopik Gemeente Vijfheerenlanden Regionale Backoffice Lekstroom Informatieknooppunt Zorgfraude Centraal meldpunt zorgfraude Totaal

SIGNALEN / MELDINGEN 2021 1 1 3 0 0 3 1 0 9

SIGNALEN / MELDINGEN 2022 1 1 0 1 0 2 1 1 7

BRON RBL en consulent SR en zorgprofessional RBL (2) en medewerker (1) Zorgprofessional RBL Inwoner

In 2021 werden alle meldingen ontvangen via de Regionaal Backoffice Lekstroom (RBL). De RBL voert op periodieke basis accountmanagementgesprekken met zorgaanbieders. Op basis van deze gesprekken zijn de eerste signalen ontvangen. Vervolgens zijn er ook meldingen van zorgprofessionals uit de sociale teams en via een van de meldpunten op de gemeentelijke websites bij de toezichthouder terechtgekomen. Vanuit de gemeente Vijfheerenlanden zijn tijdens de pilot nog geen meldingen van zorgfraude gedaan. Het is zeer onwaarschijnlijk dat er in onze gemeente geen zorgfraude is. Een echte verklaring voor het uitblijven van de signalen is er niet. Mogelijk heeft de Covidcrisis en impact daarvan op de sociale teams daar een rol in gespeeld. In september wordt bij de sociale teams daarom extra aandacht gevraagd voor zorgfraude en wordt voorlichting gegeven over het herkennen en melden van signalen. In de regio zijn tijdens de pilot vijf onderzoeken geheel afgerond. Bij drie casussen was geen sprake van een onrechtmatigheid. Bij één van hen is advies gegeven over het verder beperken van het aanwezige risico op ongewenste onrechtmatigheden. Verder is bij één inwoner het Persoonsgebonden budget (Pgb) omgezet in Zorg in Natura (ZiN). Tot slot is bij één casus sprake van een terugvordering. Het terug te vorderen bedrag bedraagt in deze casus € 34.296.

Het realiseren van proactief toezicht op basis van data-analyse blijkt in de praktijk lastig. Enerzijds komt dit doordat de benodigde data nog niet voldoende beschikbaar is. Anderzijds kunnen gegevens tussen de gemeente(n) en toezichthouder niet op rechtmatige wijze met elkaar worden gedeeld vanwege privacyregels. De focus voor maart 2023 is daarom gericht op het handmatig toepassen van preventieve maatregelen als onderdeel van de beheersing van frauderisico’s met betrekking tot zorgaanbieders. Fase 4 – Monitoren en verbeteren Het doel van fase 4 is om op basis van de evaluaties van o.a. onderzoeken, opgeleverde rapportage en monitoring verbeteringen door te voeren in de operationele werkprocessen. In de tweede helft van 2022 wordt een communicatieplan opgesteld. Dit communicatieplan is zowel gericht op interne als externe doelgroepen zoals inwoner en zorgaanbieders en zal een sterke focus hebben op het voorkomen van fraude en fouten. Laten zien dat het aanpakken van zorgfraude belangrijk is zal bijdragen aan het bewustzijn, kennis over het onderwerp en het verhogen van de ‘pakkans’. Vervolgscenario’s Om nadere invulling te geven aan de structurele aanpak van zorgfraude ná de pilot (in 2023) moet een keuze worden gemaakt tussen twee varianten: een repressieve aanpak of een preventieve aanpak.

Met een repressieve aanpak wordt de aanpak die tijdens de pilot is ingezet voortgezet. De focus is hierbij gericht op het voldoen aan de minimale wettelijke verplichtingen voor het houden van toezicht op het onrechtmatig gebruik van voorzieningen binnen de Wmo 2015 en de Jeugdwet. De toezichthouder verwerkt en volgt signalen van onrechtmatig gebruik op, maar voert geen preventieve werkzaamheden uit. Bij een preventieve aanpak wordt de aanpak die tijdens de pilot is ingezet uitgebreid. Door het hanteren van een preventieve risico-gebaseerde aanpak wordt onrechtmatig gebruik van voorzieningen binnen de Wmo 2015 en Jeugdwet zoveel mogelijk voorkomen of vroegtijdig gesignaleerd. Behalve het ontvangen, verwerken en opvolgen van signalen van onrechtmatig gebruik, voert de toezichthouder ook handmatig preventieve analyses uit. Het treffen van voorbereidingen voor deze uit te voeren analyses zijn onderdeel van de huidige pilot. Als gevolg van deze analyses zal het aantal te behandelen signalen toenemen, waardoor de toezichthouder meer werk krijgt. Deze preventieve werkwijze kan ook worden toegepast op andere aandachtsgebieden binnen het sociaal domein. De pilot regionale aanpak zorgfraude loopt tot 1 maart 2023. Begin februari zullen wij u informeren over het gekozen scenario en de vervolgaanpak. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl

13/09/2022 12:09:52 CEST {{signer1}}

ID: 856aefd5-6a36-4696-94a9-e000718a9275 Auth: Consent

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

de burgemeester, Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

13/09/2022 14:08:55 CEST {{signer2}}

ID: 856aefd5-6a36-4696-94a9-e000718a9275 Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich