31. (RVE) 210914 - Behandeling RES U16 1.0 .pdf

Gemeenteraad Vijfheerenlanden College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden De Bilt, 14 september 2021 L5333/21/SvD/NB Onderwerp: Behandeling RES U16 1.0

Geachte raadsleden, Binnenkort wordt in uw gemeenteraad besloten over RES U16 1.0. Wij zijn heel blij dat u, samen met de andere deelnemende gemeenten aan U16, veel energie wenst te steken in 1) het stimuleren van zon op daken en 2) parkeerplaatsen te voorzien van daken om zonne-energie op te wekken. Toch zijn er ook onderdelen van de RES waarover wij ons zorgen maken. Er is sprake van een zorgwekkende achteruitgang van biodiversiteit en kwaliteit van natuurgebieden, onder andere als gevolg van klimaatverandering, verdroging en de uitstoot van stikstof. Daarom roepen wij u op alle gebieden die behoren tot het Natuurnetwerk Nederland (NNN) in uw gemeente uit te sluiten van energieopwekking met zonnevelden en windturbines. Het NNN is immers bedoeld om de natuur voorrang te geven. Dat is nu meer dan ooit hard nodig. Als toelichting daarop het volgende:

Bescherming van het Natuurnetwerk Nederland Op wereldschaal wordt de MSA (graadmeter van biodiversiteit, 100% is maximaal) geschat op circa 70% in het jaar 2010. In Europa als geheel resteert minder dan de helft. In Nederland bedroeg deze waarde in 2010 circa 15%. Dit relatief lage percentage is het gecombineerde resultaat van een historisch verlies aan natuur-areaal en de kwaliteit van de resterende natuurgebieden. Daarnaast is de natuurkwaliteit van het landelijk gebied afgenomen door landbouwintensivering en verstedelijking.1 1

Verlies natuurlijkheid in Nederland, Europa en de wereld, gepubliceerd op Compendium voor de Leefomgeving (https://www.clo.nl), publicatie van de Rijksoverheid, 10 juni 2016

L/5303/21//

blz. 2

Bij het zoeken naar geschikte locaties voor het realiseren van opwekmogelijkheden voor duurzame energie vragen wij daarom aandacht voor het instandhouden van het NNN en de functionaliteit van ecopassages. Vijfheerenlanden kent vele mooie natuurgebieden die liggen binnen het natuurnetwerk (NNN) en van grote ecologische waarde zijn. Zie bijlage 1 voor de ligging van het NNN in Vijfheerenlanden De ruimte voor natuur en landschap staat onder druk als gevolg van allerlei extra geplande ruimte voor woningen, bedrijventerreinen of mobiliteit. En tegelijkertijd heeft de natuur het zwaar. Het NNN en de ecoducten spelen een belangrijke rol bij behoud van biodiversiteit, verbinding van natuurgebieden en systeemherstel. Windturbines en zonnevelden kunnen het NNN en de ecopassages verstoren. Zij leiden niet alleen in de gebruik-, maar ook in de aanlegfase tot negatieve effecten op natuur. Zo kan er in de aanlegfase, naast verstoring door licht, geluid en menselijke aanwezigheid, sprake zijn van kap van bomen (tbv aanvoer van kranen, turbineonderdelen). Ook grondroering voor aanleg van kabels, fundering, wegen en werkstroken leidt tot verstoring. Door verharding van fundering, mastvoet, kraanopstelplaatsen, toegangswegen en de (omheinde) zonnepanelen kan het oppervlakteverlies fors zijn.

Wij verzoeken u daarom het NNN te vrijwaren van nieuwe verstoringsbronnen: groene energie kan niet ten koste gaan van biodiversiteit en het duurzaam functioneren van ecosystemen. Zie hiervoor ook onze brief van 17 mei 2021 aan uw raad (zie ingekomen stukken week 19 in uw raadsinformatiesysteem), alsmede onze gezamenlijke oproep (met Landschap Erfgoed Utrecht, de Natuur en Milieufederatie Utrecht en IVN) van februari 2021: https://www.utrechtslandschap.nl/k/n1286/news/view/99705/7495/utrechtse-natuur-enmilieuorganisaties-pas-duurzame-energie-zorgvuldig-in.html en onze eerdere brief van 3 maart 2020 aan U16 met aanbevelingen van natuurorganisaties en energie coöperaties voor de concept RES U16, welke te vinden is via https://www.nmu.nl/nieuws/ambitieus-res-bodregio-u16-aandacht-nodig-voor-natuur-en-participatie/.

Ecoducten en faunapassages Raadsvoorstel Zaaknummer 301214, vermeldt: • •

onder punt 4: “af te zien van het zoekgebied Lexmond voor 6 tot 8 windturbines”, waarmee we zeer kunnen instemmen. onder punt 3: “De zoekgebieden Autena en Zijderveld aan te wijzen om nader te onderzoeken op haalbaarheid voor het realiseren van 3 windturbines met daaronder zonnepanelen.” Uit RES U16 1.0 maken we op dat in Autena, waar al drie turbines staan, wordt gedacht aan uitbereiding met een turbine van 3 Mw. En Zijderveld met 2 windturbines. Zoals wellicht bij u bekend is een groot deel van het gebied Autena eigendom van Utrechts Landschap. Onze terreinen hier bevinden zich ten noorden en ten zuiden van de A2. Deze gebieden aan weerszijden van de A2 zijn gekoppeld door het ecoduct Autena onder de A2. Daarnaast is het overgrote deel van dit gebied onderdeel van NNN.

L/5303/21//

blz. 3

We vinden 3 grote turbines die al functioneren direct tegen onder knooppunt Everdingen meer dan genoeg, en verzoeken u af te zien van de overweging tot plaatsing van een vierde. In het gebied Zijderveld heeft Utrechts Landschap in het midden eigendom en hier liggen meerdere percelen die aangewezen zijn als NNN. Het noordelijke deel van het zoekgebied grenst daarmee direct aan NNN percelen. We verzoeken daarom om het zoekgebied voor windturbines te beperken, zodat er geen invloed is op de begrensde natuurgebieden. Windturbines veroorzaken o.a. optische verstoring, geluid, mechanische effecten, barrièrewerking en gedragsverandering van soorten en kunnen de complexe ecologische relaties verstoren. Daardoor kunnen natuurgebieden of faunapassages minder geschikt worden voor soorten. Om de functionaliteit van het NNN en de unieke natuurverbinding onder de A2 te behouden, zijn windturbines in het NNN en nabij dit (en andere) ecoduct(en) uitgesloten. Wij vragen u dit mee te nemen in het onderzoek naar de mogelijkheid van windturbines langs de A2.

Conclusie Wij vragen u locaties in en nabij het NNN en faunapassages, te vrijwaren van nieuwe verstoringsbronnen. Groene energie kan en mag niet ten koste gaan van biodiversiteit, het duurzaam functioneren van ecosystemen en ons waardevolle cultuurlandschap. Met vriendelijke groeten,

Drs. S.G. van Dockum Directeur-bestuurder Utrechts Landschap

L/5303/21//

Bijlage 1: Natuurnetwerk Nederland

blz. 4