30. (AZ) Bijlage 2 - Gebundelde adviezen.pdf

Bijlage 2 Gebundelde adviezen bij onderwerpen uit het Overdrachtsdossier 2022 Sociaal 1. Transformatie sociaal domein 2. Doorontwikkeling sociaal team

3. Regionale samenwerking op het sociaal domein

4. Grip op kosten sociaal domein

Zet het programma transformatie sociaal domein in de komende collegeperiode door. Continueren 1. We willen Vijfheerenlanden binnen de samenwerking in de regio Lekstroom sterker positioneren. We zien als opdracht om de manier van samenwerken met elkaar te agenderen en slimmer en efficiënter en minder vrijblijvend samen te werken en daarbij ook de discussie over samenwerking via een gemeenschappelijke regeling aan te kaarten; 2. De regionale samenwerking in de U10 regio zetten we voort, evenals de regionale samenwerking op maatschappelijke opvang en beschermd wonen; 3. Wat betreft de arbeidsmarktregio kan er na de verkiezingen van 2022 mogelijk weer ruimte ontstaan voor een verdere verkenning van samenwerking tussen arbeidsmarktregio’s. In ieder geval zal een definitieve keuze gemaakt moeten worden over de deelname van Vijfheerenlanden aan de arbeidsmarkt Gorinchem. 4. In de aankomende collegeperiode besluiten over nut en noodzaak samenwerking/werkgeverschap Wsw WIL. 5. De samenwerking op Onderwijs met de AV-regio en Lekstroom zetten we voort en gaan we versterken. 6. De huidige bestuurders hebben de (h)erkenning uitgesproken dat de regionale samenwerking in de regio Lekstroom waardevol is en moet worden voortgezet. Aan de nieuwe bestuurders wordt geadviseerd hier verder aan te bouwen. We adviseren dus om te kiezen voor de continuering van de keuze voor ontwikkelgemeente.

Continueren en tijd geven om resultaten te bereiken. Dit vergt een lange adem.

5. Wijkgericht werken in de Hagen

6. Arbeidsmarktregio Gorinchem

7. Duurzaam Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2021-2036

Te kiezen voor de ontwikkelgemeente: We zetten in op het uitvoeren van de wijkgerichte aanpak in De Hagen. We werken integraal en organisatie breed aan het verbeteren van deze wijk. Inwoners gaan een verbetering in de samenwerkingen zien, het vertrouwen in de gemeente groeit. Wijk- en dorpsgerichte aanpak in De Hagen wordt verder doorontwikkeld en wordt breed ingevuld vanuit zowel fysiek- als sociaal domein in samenwerking met de inwoners en samenwerkingspartners. Aan dit programma 1 bestuurlijk opdrachtgever koppelen, bij voorkeur de burgemeester of de wethouder sociaal domein. In de nieuwe bestuurlijke constellatie na de verkiezingen, opnieuw in overweging nemen of er kansen zijn voor de vorming van een nieuwe arbeidsmarktregio. Voorkom dat de discussie over welke arbeidsmarktregio gedurende hele bestuursperiode boven de markt blijft hangen. Houd rekening met de volgende actuele ontwikkelingen: - Prijsstijgingen - Ambities duurzaamheid Rijksoverheid - Ambities klimaatbestendigheid - Richtlijnen voor ventilatie - Extra uitbreidingen door onvoorziene leerlingengroei Bij de beheersmaatregelen is aangegeven hoe hiermee kan worden omgegaan.

Fysiek 8. Implementatie Omgevingswet

a) Omgevingsvisie

b) Omgevingsplan

9. Uitvoeringsagenda Wonen

10. Wonen en zorg

In mei/juni 2022 vindt een consultatie plaats met de nieuwe raad over de te maken keuzes. Vooraf wordt de nieuwe raad bijgepraat over de Omgevingswet, waarbij ook de omgevingsvisie besproken zal worden. Een heldere beleidslijn aangeven over de sturingsstijl die door de gemeente wordt nagestreefd is van grote waarde bij het uitwerken van de regels van het omgevingsplan. Voortzetten van de inzet op het versnellen en vergroten van de woningbouw, waardoor de kans op een woning voor inwoners wordt vergroot en meer middelen uit het Gemeentefonds worden ontvangen. Inzetten op voldoende huisvesting binnen de gemeente voor alle doelgroepen, waarbij ook gekeken wordt naar flexibele

11. Mobiliteit 2022-2026

12. Sport- en accommodatiebeleid

13. Landschapsvisie

14. Lokale economie

15. Implementatie Omgevingswet (“Anders Werken”)

16. Ontsluiting Broekgraaf

17. (Her)ontwikkeling Laco/Berenschot

huisvesting en onconventionele mogelijkheden. Onderzoek uitvoeren Ontwikkel in de beleidsperiode 2022-2026 een visie op de binnensportaccommodaties in Leerdam en ontwikkel een checklist op basis waarvan de sportaccommodaties die aan vervanging toe zijn, geprioriteerd vervangen kunnen worden. • In te stemmen met de Landschapsvisie VHL 2040 • De uitgangspunten in deze visie te gebruiken als basis voor de Omgevingsvisie VHL. • Na vaststelling, het opstellen van een uitvoeringsprogramma om de doelstellingen uit de visie te realiseren. In te zetten op een budget/fonds binnen de gemeente voor de benodigde eigen bijdrage bij subsidies (bv LEADER, kleine landschapselementen) 1. Realiseer in de beleidsperiode 20222026 goede randvoorwaarden voor een gezonde lokale economie die bijdraagt aan de brede welvaart van onze huidige en van onze toekomstige inwoners/werknemers/ondernemers. Vijfheerenlanden is een aantrekkelijke vestigingsplaats. Om er te werken of een bedrijf te starten, maar ook om er te wonen, er te bewegen (wandelen, sporten, fietsen), er inkopen te doen, er te zijn. 2. Vooral vanuit werkgelegenheid is een nog nauwere samenwerking/afstemming tussen economie, onderwijs, arbeidsmarktregio en het sociaal domein gewenst. Het onderbrengen hiervan in 1 portefeuille verdient een afweging.

Blijf je als bestuur bij keuzen ook bewust van de effecten op kosten en baten en durf ook los te laten (bv. door minder regels te stellen). Realiseer in beleidsperiode 2022-2026 een upgrade van de Koenderseweg en aanleg fietstunnel Spiegellaan. Tref voorbereidingen (onderzoeken etc.) om realisatie ongelijkvloerse kruising in de volgende bestuursperiode (2026-2030) ter hand te kunnen nemen. Hierbij ligt met name de nadruk op het zoeken van (mede) financiering voor deze structuurverbetering van het verkeersmodel van Leerdam. Ontwikkel in de beleidsperiode 2022-2026 een visie op de binnensportaccommodaties

18. Pensioenvraagstuk Nationaal Glasmuseum

in Leerdam met bijbehorende keuzeprofielen en financiële consequenties. Onderzoeken of het wenselijk en mogelijk is om de subsidie aan het Nationaal Glasmuseum structureel te verhogen met € 100.000, waarmee de pensioenproblematiek opgelost kan worden.

Overige dossiers 19. Wijk- en dorpsgericht werken

20. Duurzaamheid

21. Sociale ontmoetingsplaatsen

22. Integraal veiligheidsbeleid

23. Regionale en bestuurlijke samenwerking

24. Ontwikkeling achterblijflocaties

25. Krapte ambtelijke capaciteit

Een stevige herbevestiging van wijk- en dorpsgericht werken in ons denken en doen als gemeentelijke organisatie. Het programma duurzaamheid omarmen zodat we kunnen zorgen voor een toekomstbestendige, duurzame en gezonde leefomgeving in de gemeente Vijfheerenlanden. Het voortzetten van de ingezette koers om beleid te ontwikkelen. Vervolgens op basis van de geformuleerde beleidsuitgangspunten een besluit te nemen over de toekomstige koers. Ontwikkel in de beleidsperiode 2022-2026 een nieuw Integraal Veiligheidsbeleid, afgestemd op doel en resultaat. Het nieuwe college meegeven dat we als consistente partner onze (strategische) positie steviger gaan uitbouwen in met name regio U10 en met provincie. Onze samenwerking met AV wordt per opgave halfjaarlijks verantwoord en hierin kan worden besloten om wel of niet (actief) per opgave mee te doen. De samenwerking met NOVI zal ook effecten hebben. En VNG en mogelijk M50 gebruiken en inzetten voor een betere informatievoorziening mbt actuele prioriteiten en trendontwikkeling. (Pro)-Actieve samenwerking een belangrijk instrument om de strategische positie van 5HL uit te breiden en te versterken. a) Meerkerk: visie afwachten b) Vianen: zsm onderzoek opstarten De situatie op de arbeidsmarkt ligt deels buiten onze invloed.

Binnen de mogelijkheden die er zijn, adviseert HRM over gerichte maatregelen op lokaal en regionaal niveau, om met de huidige arbeidsmarktsituatie om te gaan. Bijvoorbeeld door: regionale aanpak in U10-verband (elkaar helpen ipv elkaar beconcurreren bij het aantrekken van personeel) en bij werving en selectie intern nog beter de voordelen van het werken bij VHL over het voetlicht brengen door actievere campagnes te voeren.

26. Solvabiliteit

1. Een solvabiliteit van minimaal 20% als financiële doelstelling vaststellen. 2. Beleid formuleren dat waarborgt dat deze doelstelling ook haalbaar is. 3. Commitment krijgen van medeoverheden over het meerjarig programma van (vanuit gemeentelijk perspectief) wenselijke investeringen en ontwikkelingen waarbij ook duidelijkheid bestaat over de verdeling van de hieraan verbonden financiële lasten en baten.

Voorstellen voor bezuiniging, inkomstenvergroting of vermogensopbouw 1. Afstoten vastgoed

2. Ontwikkeling strategisch vastgoed

Onderzoeken verkoopmogelijkheden en of privatiseringsmogelijkheden. Hiervoor externe expertise voor aan te trekken. a) strategische gronden: Onderzoek doen naar de verkoopmogelijkheden of omzetten in grondexploitatie. b) warme gronden1: Versnelling aanbrengen in de voorbereiding van deze projecten.

3. Verhogen OZB-opbrengst

-

4. Kostentoerekening ambtelijke kosten

Geadviseerd wordt om de toerekening van kosten aan Afval en Riolering, conform bestaand beleid voor 100%, voort te zetten op het huidige niveau. Hier ontstaan derhalve geen voordelen.

5. Invoering diftar

1

Op basis van de implementatie van de nieuwe Omgevingswet kan mogelijk een inverdieneffect worden gerealiseerd. Dit kan als uitgangspunt in de vorm van bijvoorbeeld 100% kostendekkendheid in de Kadernota worden meegenomen. Het financiële effect is nog niet aan te geven De gemeenteraad beslist pas na een evaluatie in 2023 van stap 1 en 2 uit de strategienota tot de overgang op een variabel tarief. Mocht hiertoe besloten worden is een verhouding vastrechtvariabel tarief van circa 85-15% aan te raden. Op die manier voorkom je de zogenaamde diftarparadox (zie werkbestand)

Met ‘warme gronden’ worden gronden bedoeld die als huidige bestemming landbouwgrond hebben, maar die (mogelijk) via een bestemmingswijziging (naar bouwgrond) in waarde zullen stijgen.

1. Snelheid door keuze voor meer focus en prioriteiten. 2. Ontwikkeling strategische kaart met prioriteitslocaties: a. Nader concretiseren van de prioriteitsgebieden; b. Aanwijzen van in totaal 3 tot 5 kansrijke prioriteitslocaties; c. Uitvoeren van brede beleidsanalyse voor de prioriteitslocaties. 3. Werken aan woningbouw voor vitale kernen vanuit een wijk- en dorpsgerichte aanpak. 4. Doorontwikkeling van de ‘centrale woningbouwmonitor Vijfheerenlanden’. 5. Verankering van het op versnelling gerichte ontwikkelproces in de organisatie.

6. Woningbouwprogramma

7. Gemeenschappelijke regelingen

Alleen de GR’en die niet werkzaam zijn in het sociaal domein laten bijdragen aan het invullen van de gemeentelijke ombuigingsopgave. Toelichting:

8. Verlagen ambitieniveau niet-wettelijke taken

De GR’en werkzaam in het sociaal domein staan onder grote druk waarbij de focus is gericht op het beperken van de groei in de zorgkosten uiteindelijk leidend tot een daling van de zorgkosten. Gelet daarop is het niet verstandig om deze GR’en (AVRES en RBL) te confronteren met bezuinigingen op apparaatskosten. -

9. Accommodatiebeleid

-

10. Uitvoering wettelijke taken

-

11. Beheer openbare ruimte

De komende 4 jaar gebruiken om de beleids- en beheerplannen te evalueren. Hierdoor maken we inzichtelijk wat de daadwerkelijke beeldkwaliteit is van de openbare ruimte, welke wijze van beheer het beste past bij onze gemeente en op welke manier we onze financiën hier beter op aan kunnen sluiten waardoor een mogelijke besparing wordt gerealiseerd.

12. Organisatiekosten: positionering belastingtaak

De uitvoering van de belasting (en WOZ) taak niet uitbesteden. Toelichting: er is naar verwachting geen sprake van financiële voordelen. Op dit moment bedragen de directe kosten voor de uitvoering van de gehele belasting en WOZ taak van de gemeente

Vijfheerenlanden (ruim 58.000 inwoners) € 837.000 (dit is € 14,43 per inwoner). Dit is exclusief overhead. Bij een eventuele uitbesteding van de belasting en WOZ taak aan een GR zullen de gemeentelijke overheadkosten naar verwachting slechts in geringe mate kunnen dalen. De bijdrage van de gemeente West-Betuwe (51.000 inwoners) aan BSR is in 2022 € 723.000 (dit is € 14,20 per inwoner). Dat is overigens exclusief de kosten van het opleggen van de afvalstoffenheffing en exclusief de kosten van beleidsvorming belastingen en regie. De bijdrage van de gemeente Nieuwegein (64.000 inwoners) aan BghU is in 2022 € 1.004.000 (dit is € 15,68 per inwoner). Dat is exclusief de kosten van het opleggen van de kleine belastingen (zoals parkeer- en reclamebelasting) en exclusief de kosten van beleidsvorming belastingen en regie.

X.

Scenario sober uit de Kadernota ‘22

Bovendien is de afgelopen jaren hard gewerkt om de achterstanden en fouten die zijn ontstaan door de uitbesteding van de belastingtaak (van de gemeente Zederik) aan de GR SVHW te herstellen. Resultaat is dat er nu een efficiënt werkend en effectief team belastingen staat dat de belastingtaak goed uitvoert. Overdracht van deze taak (of een gedeelte daarvan) aan een GR doet dit resultaat teniet, veroorzaakt frictiekosten en maakt dat het gemeentelijke gegevensbeheer en de uitvoering van het gemeentelijk dienstverleningsconcept niet meer in één hand ligt. Bij dit laatste wordt onder meer gedoeld op het feit dat het ons streven is alle gemeentelijke producten via één website en één persoonlijke internetpagina te ontsluiten en de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening te monitoren en te meten. Bovendien wordt voor het registreren van de objectkenmerken van fysieke objecten (gebouwen etc.) in Nederland gewerkt aan het creëren van één samenhangende objectenregistratie (SOR). Hieronder vallen de gegevens van de BAG, BGT en WOZ. Als de uitvoering van belastingen en WOZ wordt uitbesteed is het moeilijk om aan deze nieuwe basisregistratie vorm te geven. Het is van belang dat alle basisregistraties op één plek wordt beheerd. Dit vormt de basis voor heel veel informatiestromen in de gemeente. Te streven naar een financieel meerjarig (gemiddelde) sluitende

(invulling 8 en 10)

meerjarenbegroting. Daartoe noodzakelijke besluiten tot het doorvoeren van bezuinigingen inhoudelijk zorgvuldig afwegen.