3. (WOS) bijlage Welzijnswerk in VHL.pdf

WELZIJNSWERK IN VHL Inhoudelijk verslag van de gesprekken over doel en resultaat van de gemeentelijke subsidie aan de welzijnsstichting(-en) 27 september 2022

Inhoud Aanleiding ................................................................................................. 2 Aanpak ..................................................................................................... 2 Welzijnswerk binnen het sociaal domein ........................................................ 3 De SMA: 4 opgaven en 3 programmalijnen. ................................................... 3 Het welzijnswerk en de SMA ........................................................................ 4 Doelen, inspanningen en resultaten .............................................................. 5 Financiën .................................................................................................. 8 Het vervolg ............................................................................................... 9 Inhoudelijk verslag .................................................................................. 9 Punten voor doorontwikkeling ................................................................... 9 Bijlage 1: De vier opgaven uit de SMA ........................................................ 11 Bijlage 2: Dienstverlening en benodigde subsidie welzijn VHL ........................ 12 1.

Welzijnscoaching ......................................................................... 12

2.

Financiën en Participatie ............................................................... 14

3.

Mantelzorgondersteuning .............................................................. 14

4.

Vrijwillige inzet ............................................................................ 15

5.

Collectieve preventie .................................................................... 16

Welzijnswerk in VHL

1

Aanleiding Per 1 januari 2023 stoppen een groot aantal incidentele subsidies voor st. SamenDoen en st. Welzijn Vianen. Dit gaat om een aanzienlijk bedrag, te weten € 400.000,--. Vorig jaar juni is aangegeven aan de welzijnsstichtingen dat de subsidies stoppen. Voor die tijd was bij alle partijen ook al bekend dat we naar een structurele oplossing (let wel: niet per definitie financiering) van de projecten toe moesten. Dit voorjaar was er nog geen voor alle partijen bevredigende oplossing gevonden. Raadsleden hebben dit aangekaart en dat heeft geleid tot de motie die 7 juli 2022 door de raad is aangenomen. De motie geeft ons opdracht om: In gesprek met de welzijnsorganisaties op basis van 1. de doelstellingen in de Sociaal Maatschappelijke Agenda en 2. de aantoonbare impact van projecten te bepalen hoe succesvolle projecten geborgd kunnen worden. De raad over de uitkomsten van deze gesprekken niet later dan september 2022 te informeren en indien nodig met een structureel dekkingsvoorstel te komen. Gedurende de zomermaanden is gesproken met de directeuren van de welzijnsstichtingen en de betrokken vakambtenaren. Er heeft 1 apart gesprek met de coördinatoren van het sociaal team plaatsgevonden.

Onderwerpen van gesprek waren: de doelstellingen van de gemeente met de subsidiëring van het welzijnswerk, de relatie met de SMA (Sociaal Maatschappelijke Agenda), werkwijze, resultaten, samenwerking en kosten. Het waren open en constructieve gesprekken. Zeker in de gesprekken tussen gemeente en welzijnsstichting hebben we veel van elkaar geleerd en een goede basis gelegd voor de verdere toekomstige samenwerking. In dit verslag leest u het inhoudelijk resultaat van deze gesprekken. In het coalitie akkoord is het voornemen opgenomen om heldere prestatieafspraken maken met de welzijnsorganisatie. De prestatieafspraken in dit verslag benoemen de prestaties die de welzijnsstichting in 2023 verwacht te realiseren met de inzet van de aangevraagde subsidie. In de werkwijze en inspanningen zoals die in dit verslag genoemd worden ligt het accent op preventie, laagdrempelige en informele ondersteuning en collectief aanbod. We menen daarmee de weg ingeslagen te zijn, die in het coalitie akkoord is aangegeven. In dit verslag leest u hoe we de gesprekken aangepakt hebben. Dan behandelen we de bijdrage van het welzijnswerk aan de realisatie van de SMA. Vervolgens wordt die bijdrage concreet gemaakt in doelen, inspanningen en beoogde resultaten voor 2023. Daarna komen de financiële consequenties aan bod. Tot slot gaan we kort in op de bijvangst van deze gesprekken en het vervolg.

Nog een laatste opmerking; waar in dit stuk gesproken wordt van de welzijnsstichting bedoelen we de nieuwe stichting waarin SamenDoen en WelzijnVianen per 1 januari 2023 samen als één organisatie verder gaan.

Aanpak In de gesprekken zijn we uitgegaan van “eerst de inhoud, dan het budget”. Het onderscheid tussen structureel gefinancierde werkzaamheden en incidenteel gefinancierde werkzaamheden is losgelaten. Dat maakte de weg vrij om het over het geheel te hebben en te bedenken hoe we het wegvallen van de incidentele subsidies kunnen opvangen binnen de bestaande budgetsubsidie, met welke projecten we kunnen stoppen, wat doorgang moet kunnen vinden en wat het gaat kosten De “inhoud” begint met de SMA, te weten de opgaven en de programmalijnen. Voorafgaand aan de gesprekken met de welzijnsstichting hebben we met de betrokken

Welzijnswerk in VHL

2

vakambtenaren het welzijnswerk gepositioneerd binnen de SMA. Tevens zijn de doelstellingen benoemd die de gemeente nastreeft met de subsidie aan de welzijnsstichting. Die doelstellingen zijn afgeleid van de strategische doelstellingen per programmalijn van de SMA. In wekelijkse gesprekken is met de welzijnsstichting uitvoerig gesproken over de doelstellingen, hoe die doelstellingen te bereiken en de resultaten die we daarop in 2023 verwachten. Dit was min of meer een kerntaken discussie. De welzijnsstichting heeft aangegeven welke inspanningen zij daarvoor gaan verrichten en een doorkijk gemaakt op de daaraan verbonden kosten (zie bijlage 2).

Welzijnswerk binnen het sociaal domein Binnen het sociaal domein werkt de welzijnsorganisatie preventief, biedt laagdrempelig of informeel ondersteuning waar nodig zodat de inwoner naar vermogen mee kan doen. Welzijn zet in op het potentieel van een hulpvrager (wat kan je en wil je), zonder wettelijke kaders. Zoveel mogelijk wordt informele ondersteuning gevonden in de 0e lijn of collectief georganiseerd (cursussen, lotgenoten contact e.d.) . Het team WMO uitvoering, het Sociaal team en Avres bieden zorg en ondersteuning vanuit wettelijke kaders (wat is je probleem en op welke hulp kun je aanspraak maken). Bij meervoudige hulpvragen, waaronder een welzijnsvraag verwijzen sociaal team en team WMO voor de welzijnsvraag door naar de welzijnsstichting. De casus en procesregie blijft dan bij het sociaal team of het team wmo. De welzijnsstichting verwijst bij complexe hulpvragen door naar het sociaal team. Bij zware enkelvoudige hulpvragen verwijst de welzijnsorganisatie door naar de relevante partner organisatie. Met de SMA (Sociaal Maatschappelijke Agenda) en het transformatie programma SMA is een ontwikkeling ingezet naar meer nadruk op preventie, in de dienstverlening meer “naar de voorkant”, de 0e lijn inzetten waar mogelijk en de samenredzaamheid versterken.

Belangrijk instrument hierin is welzijnswerk omdat dat een rol speelt in het inzetten en versterken van de 0e lijn en samenredzaamheid.

De SMA: 4 opgaven en 3 programmalijnen. De SMA (Sociaal Maatschappelijke Agenda) benoemt vier opgaven voor het sociaal domein. Dat zijn Vitaliteit, Voor jezelf zorgen, Meedoen en een Leven Lang Leren (zie bijlage 1 voor een toelichting op de opgaven). Het programma Transformatie SMA richt zich op drie struikelblokken waardoor inwoners (tijdelijk) vitaliteit verliezen, of niet voor zichzelf kunnen zorgen, niet mee kunnen doen, of belemmerd worden door gebrek aan kennis en vaardigheden. Die struikelblokken zijn gezondheidsproblemen, geld problemen en problemen als gevolg van gebrek aan kennis en vaardigheden. Het programma heeft daarom 3 programmalijnen, Gezondheid, Armoede en Schulden, en Leven Lang Ontwikkelen en talentontwikkeling (hierna LLO) ontwikkeld. Het programma SMA is vooral preventief. De inspanningen zouden er toe moeten leiden dat de inwoners van VHL beter zijn voorbereid en geëquipeerd om zichzelf te redden als er zich “crisis” voordoen, dan wel dat de samenleving beter in staat is elkaar te helpen (samenredzaamheid) en zo helpt om escalatie van problemen te voorkomen. Per programmalijn zijn de volgende strategische doelstellingen benoemd: Gezondheid: We willen dat iedere inwoner mentaal en fysiek gezond opgroeit en een positieve gezondheid ervaart, waardoor hij/zij zo lang mogelijk kan functioneren in de

Welzijnswerk in VHL

3

samenleving. En we willen dat de kwaliteit en inrichting van de leefomgeving een gezonde leefstijl bevordert. Armoede en schulden: We willen ervoor zorgen dat iedere inwoner kan voorzien in de directe levensbehoeften en mee kan doen aan onze samenleving. We zetten in op het verminderen en voorkomen van armoede en schulden. Een leven lang ontwikkelen: We willen bereiken dat iedere inwoner een kansrijke start wordt gegeven en de mogelijkheid wordt geboden een leven lang te ontwikkelen. Hier wordt zowel lichamelijke als geestelijke vitaliteit bedoeld.

Het welzijnswerk en de SMA De welzijnsstichting werkt met vijf teams: mantelzorg, vrijwilligers, collectieve preventie, welzijnscoaching, en armoede en schulden. Aan welke opgaven en programmalijnen uit de SMA dragen deze teams bij? Schematisch als volgt

Opgaven

Vitaliteit

Voor jezelf zorgen

Meedoen

Leven lang leren

Mantelzorg

Welzijnscoaching

Mantelzorg

Mantelzorg

Vrijwilligers

Mantelzorg

Vrijwilligers

Welzijnscoaching

Welzijnscoachin g

Collectieve preventie

Welzijnscoaching

Collectieve preventie

Armoede en schulden

Armoede en schulden

Programmalijn Gezondheid

Collectieve preventie Armoede en schulden Leven Lang Ontwikkelen

Collectieve preventie

Vrijwilligerswerk

Armoede en schulden Collectieve preventie

Mantelzorg ondersteuning draagt bij aan het welbevinden (uitgedrukt in de positieve gezondheidsbeleving) van de mantelzorger en de zorgvrager. Binnen het schema van opgaven en programmalijnen dragen de inspanningen op mantelzorg bij aan de vier opgaven uit de SMA. Mantelzorgondersteuning versterkt de vitaliteit van de mantelzorger versterken en ondersteunt in “goed voor jezelf zorgen”. Het stelt de mantelzorger in staat om weer mee te kunnen doen in de samenleving. En draagt bij aan de opgave Een Leven Lang Leren omdat door informatie, advies en cursussen de mantelzorger geholpen wordt om om te gaan met de situatie. De inspanningen van de welzijnsstichting in het ondersteunen van vrijwilligerswerk richten zich op het bij elkaar brengen van vraag en aanbod van vrijwillige hulp. Zodoende

Welzijnswerk in VHL

4

draagt het bij aan de opgave vitaliteit en aan de opgave meedoen. Vrijwilligerswerk draagt het meest bij aan de programmalijn Gezondheid, omdat een geslaagde match bijdraagt aan welzijn (positieve gezondheid) van de vrijwilliger en hulpontvanger en past in de doelstelling op deze programmalijn. Vrijwilligerswerk kan bijdragen aan persoonlijke ontwikkeling. Daarom past het ook in de programmalijn LLO. Welzijnscoaching draagt bij aan positieve gezondheid en het welzijn van de cliënt. Welzijnscoaching is zodoende vooral een instrument in de programmalijn gezondheid. Welzijnscoaching ondersteunt bij een heel scala aan vragen en draagt bij aan positieve gezondheid, talentonwikkeling en meedoen, preventie en persoonlijke ontwikkeling, dat wil zeggen aan alle 4 de opgaven. De inspanningen van het team armoede en schulden dragen bij aan het terugdringen van armoede en schulden, de realisatie van de doelstelling van de programmalijn armoede en schulden. Middels informatie verstrekking, doorverwijzen en aanmelden draagt het team bij aan de opgave Voor jezelf zorgen. Door het bevorderen van participatie, activering richting werk draagt het team bij aan de opgave Meedoen. Collectieve preventie gaat over het (mede) initiëren van activiteiten/ontmoetingen waardoor eenzaamheid wordt teruggedrongen en samenredzaamheid versterkt.

Het draagt bij aan mentale en fysieke gezondheid, aan meedoen en zorgt dat de deelnemers zich blijven ontwikkelen. Kortom het draagt bij aan de vier opgaven in de programmalijn gezondheid.

Doelen, inspanningen en resultaten Het welzijnswerk levert dus een bijdrage aan het realiseren van de SMA. In de gesprekken zijn de doelen, inspanningen en resultaten voor 2023 benoemd. Daarmee is de bijdrage aan de SMA concreet gemaakt. Tevens is de basis gelegd voor de subsidie aanvraag 2023 van de welzijnsstichting, en is er een basis gelegd om nadere afspraken te maken over de monitoring en verantwoording van de resultaten.

Mantelzorgondersteuning Doel Mantelzorgers in staat stellen zo goed mogelijk te zorgen voor zorgvragers en mantelzorgers waarderen. Bij de partners uit het sociaal domein, zorg en onderwijs die mantelzorgers in beeld hebben de aandacht voor de mantelzorger stimuleren. Te realiseren door  Mantelzorgers informatie, advies, collectieve en/of individuele ondersteuning te bieden en hen te waarderen.  De partners te voorzien van informatie, advies en deskundigheid over de vragen en problemen die de mantelzorger tegenkomt.  Inschrijven bij Mantelzorg VHL, rechtstreeks en via partners, te promoten in het streven op termijn alle mantelzorgers binnen de gemeente in beeld te hebben Resultaat eind 2023

Welzijnswerk in VHL

5

 1600 ingeschreven mantelzorgers, waarvan:  500 individueel ondersteund zijn (enkelvoudige vraag en langduriger in traject).  150 collectief ondersteund zijn.  1500 collectief informatie ontvangen hebben.  1400 een mantelzorgwaardering ontvangen hebben.  550 deel hebben genomen aan de week van de mantelzorg.  Het percentage overbelaste ingeschreven mantelzorgers is eind 2023 minder of gelijk aan 2022 en blijft onder het landelijke gemiddelde.  De meeste partners + contactpersonen zijn in beeld en benaderd  Het cursusaanbod is in samenwerking met buurgemeenten en kenniscentra ingevuld. Er is optimaal gebruik gemaakt van bestaande bijeenkomsten en trainingen.  Met partners die hier voor openstaan is een startgesprek geweest en zijn afspraken gemaakt over een vervolg inzake informatie, advies en deskundigheidsbevordering opdat zij zelf in staat zijn ‘hun’ mantelzorgers optimaal te ondersteunen.

Welzijnscoaching Doel Inwoners die ondersteuning nodig hebben om een positieve gezondheid te ervaren helpen om naar vermogen deel te nemen aan de samenleving, passend bij hun behoefte. Te realiseren door  Naast de inwoner te staan, een luisterend oor te bieden.  Laagdrempelige tijdelijke ondersteuning te bieden. Zo collectief, preventief en kortdurend als mogelijk is.  Te focussen op en te versterken wat een inwoner wel kan (eigen kracht, regie en netwerk). Te de-medicaliseren, de-professionaliseren en normaliseren.  De inzet van (collectieve) preventie, 0e lijn interventies en het voorliggend veld.  Integraal samen te werken met partners rondom kwetsbare inwoners.

Resultaat eind 2023  500 ondersteunde inwoners waarbij sprake is van:  Toename positieve gezondheid  Inzet voorliggend veld en/of (collectieve) preventie  Samenwerkings- en procesafspraken gemaakt met de relevante partners (en in de diverse netwerken) zoals Sociaal Team, Wmo en Avres zodat inwoners de meest passende en preventieve ondersteuning krijgen bij voorkeur vanuit het voorliggende veld en de 0e lijn.  Partners ervaren de samenwerking als waardevol voor hun patiënt/cliënt en aanvullend t.o.v. hun eigen maatschappelijke opdracht.

Welzijnswerk in VHL

6

Armoede en Schulden Doel Tegengaan van armoede en schulden. Te realiseren door  Het regelen van financieel-administratieve zaken,  Informatie en advies te geven over het financiële hulpaanbod (waaronder toeslagen en minimaregelingen)  Zo nodig door te verwijzen of aan te melden (zoals bij de Voedselbank) bij andere organisaties.  Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt middels persoonlijke ontwikkeling en sociale activering te ondersteunen en te activeren om naar vermogen mee te doen. Resultaat eind 2023  500 ondersteunde inwoners voor financiële administratie waarbij sprake is van:  Optimale benutting van regelingen en voorzieningen (bij voorkeur uit het voorliggend veld)  Doorverwijzing naar passende ondersteuning bij de aanpak van schulden (bij voorkeur in het voorliggend veld)  Er zijn samenwerkings- en procesafspraken gemaakt met de relevante partners zoals Avres en Maatje VHL zodat inwoners de meest passende en preventieve ondersteuning krijgen bij voorkeur vanuit het voorliggende veld en de 0e lijn.  120 ondersteunde inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt waarbij sprake is van:  12 inwoners zijn werkfit (klaar voor werk of toeleiding naar werk)  Een cursusaanbod dat in samenwerking met buurgemeenten en kenniscentra is ingevuld. Er is optimaal gebruik gemaakt van bestaande trainingen en bijeenkomsten.

 Er zijn samenwerkings- en procesafspraken gemaakt met de relevante partners zoals Avres en RMT zodat inwoners de meest passende en preventieve ondersteuning krijgen bij voorkeur vanuit het voorliggende veld en de 0e lijn.

Vrijwilligerswerk Doel De samenredzaamheid in onze gemeente versterken. Te realiseren door  Vraag naar- en aanbod van vrijwilligers bijeen te brengen.  Maatschappelijke partners die met vrijwilligers werken te ondersteunen met informatie en advies  Waar gewenst deskundigheid van vrijwilligers te bevorderen.

Welzijnswerk in VHL

7

 Zicht te hebben op de lokale vrijwilligers organisaties en hen te verbinden (netwerken / activiteiten)  Bestaande vindplaatsen van vrijwilligers te koesteren en nieuwe aan te boren. Resultaat eind 2023 159 nieuwe vrijwilligers 349 online matches 872 ontmoetingen 3052 uren vrijwillige inzet 30 nieuwe organisaties maken in 2023 gebruik van het platform. De vindplaatsen voor vrijwilligers zijn in beeld en hier wordt actief contact mee onderhouden. Er is contact gelegd met 2 nieuwe vindplaatsen.  Er zijn waarderingsactiviteiten georganiseerd, gericht op het behoud van vrijwilligers en deskundigheidsbevordering waar nodig.  Maatschappelijke partners die werken met vrijwilligers zijn in beeld. Waar nodig is geadviseerd over vrijwilligersbeleid.  Er zijn 2 bijeenkomsten georganiseerd die bijdragen aan deskundigheidsbevordering en netwerken.      

Collectieve preventie Doel Versterken van samenredzaamheid en bevorderen van meedoen in de samenleving. Te realiseren door  Het organiseren en faciliteren van een laagdrempelig divers aanbod van maatschappelijke activiteiten gericht op ontmoeten, ontwikkelen en bewegen (in de Prenter, Hof van Batenstein, Noorderberg)  Het bevorderen van betekenisgeving bij deelnemers en vrijwilligers  Praktische voorwaarden, zoals vervoer, organiseren om deelname aan activiteiten mogelijk te maken. Resultaat eind 2023  1000 unieke personen / 29.700 deelnemers bij activiteiten in Vianen (incl. Prenter).  50 vrijwilligers betrokken bij de activiteiten geïnitieerd door Welzijn (zowel van Open Huiskamer in de Prenter als in Hof van Batenstein)  250 unieke deelnemers / 8.000 deelnemers bij activiteiten in de Noorderberg  350 unieke personen maken gebruik van Sociaal vervoer Vianen (leden Plusbus)  De directe kosten van activiteiten en vervoer Vianen worden gedekt door inkomsten uit deelname.

Financiën

Welzijnswerk in VHL

8

De welzijnsstichting verwacht de genoemde resultaten te kunnen realiseren met een ophoging van de structurele subsidie met € 200.000,-- . Een lagere ophoging van de subsidie betekent bijstelling van de resultaten. De voorgestelde ophoging is minder dan de € 400.000 die de welzijnsstichting eerder ontving aan incidentele subsidies. In de doorrekening van de welzijnsstichting is enerzijds rekening gehouden met het stoppen van een aantal incidenteel gefinancierde projecten en anderzijds met slimmer organiseren en voordelen in de overhead als gevolg van de fusie. In de gesprekken over doelen en inspanningen zijn we tot de conclusie gekomen dat een aantal incidenteel gefinancierde projecten niet meer behoren tot de kerntaken. Daarom stopt de ondersteuning en financiering van de werkgroep Samen Leven en de Extra inzet Sociaal Lokaal baliefunctie. Ook de financiering van het Netwerk Wel Thuis en van de ondersteuning sociale inwoners initiatieven stopt. Beiden kunnen opgenomen worden in het reguliere werk. Netwerken onderhouden en organiseren binnen het reguliere welzijnswerk. De ondersteuning van sociale inwoners initiatieven gaat met ingang van 1 januari 2023 over naar de wijkambassadeurs. De wijkambassadeurs nemen met ingang van 1 januari 2023 die ondersteuning over.

In de werkwijze houdt de welzijnsstichting rekening met meer collectief aanbod, sturen op kortere trajecten en goede afspraken met samenwerkingspartners. Daarnaast is in de berekening van de overhead rekening gehouden met besparingen als gevolg van de fusie.

Het vervolg Wat gaat er gebeuren met de uitkomsten van de gesprekken zoals genoteerd in dit verslag en hoe gaan we verder met de onderwerpen die we genoteerd hebben voor “doorontwikkeling?

Inhoudelijk verslag Dit verslag wordt met een raadsinformatiebrief aan de raad toegestuurd en informeert de raad over uitkomst van de gesprekken. Dat is conform de motie van de raad. De doelen, inspanningen en resultaten zoals opgenomen in dit verslag, komen terug in de subsidie afspraken met de welzijnsstichting. Het verslag is onderlegger voor de subsidie aanvraag 2023 door de welzijnsstichting. En het is de onderlegger voor het voorstel aan college om de subsidie aan de welzijnsstichting te verhogen.

Punten voor doorontwikkeling Tijdens de gesprekken zijn relevante onderwerpen voor doorontwikkeling naar voren gekomen. Dat zijn: communicatie tussen gemeente en welzijnsstichting, de samenwerking met de partners in het sociaal domein, de afbakening in taken en rollen tussen de partners in het sociaal domein, meten en monitoring van de opbrengst van welzijns oplossingen, ontwikkeling laagdrempelige inloopvoorzieningen en huur / gebruik van de Prenter. In het gespreksverslag van de besprekingen zijn deze onderwerpen genoteerd met het voornemen om hiermee in de komende maanden en het komend jaar aan de slag te gaan.

Welzijnswerk in VHL

9

Om de communicatie tussen gemeente en welzijnsstichting goed te houden zullen we de rol van de accounthouder verduidelijken evenals die van de vakambtenaren. Hiermee zijn we nu al aan de slag. Op basis daarvan wordt een gelaagdheid in de overleggen tussen gemeente en welzijnsstichting aangebracht. We gaan het gesprek tussen de welzijnsstichting en het sociaal team organiseren over de samenwerking en de afbakening in taken en rollen. Daarbij sluiten we aan bij de doorontwikkeling die momenteel in het sociaal team plaatsvindt. Met de wmo wordt een soortgelijk gesprek georganiseerd. Evenals tussen de welzijnsstichting en Avres en Maatje VHL. Uiteindelijk zal er met de partners sociaal domein breed een gesprek over samenwerking en afbakening in taken gevoerd gaan worden. In de gesprekken met de welzijnsstichting is opgemerkt dat de welzijnsstichting zich inspant om aan te tonen wat welzijn oplevert voor de gemeente, voor de verzekeraars en voor huisartsen / wijkverpleegkundigen. Om te onderbouwen of het sociaal domein in de “kanteling” en “transformatie opdracht” daadwerkelijk bespaart of meer mensen bereikt, zou de gemeente op dit punt de eigen inspanning op monitoring en meten kunnen uitbreiden. Over de planning en uitvoering van de motie over de laagdrempelige inloopvoorzieningen houdt de gemeente de welzijnsstichting op de hoogte.

Over huur en gebruik van de Prenter zal overleg tussen gemeenten en de welzijnsstichting plaatsvinden.

Welzijnswerk in VHL

10

Bijlage 1: De vier opgaven uit de SMA 1. opgave vitaliteit a. inwoners beschikken over voldoende veerkracht om tegenslagen (zoals life events) op te vangen; b. inwoners bewegen meer en hebben een gezonde leefstijl, waardoor zij gezond blijven; c. inwoners ervaren een positieve gezondheid. 2. opgave voor je zelf zorgen a. ieder kind groeit op in een veilige omgeving, zoveel als mogelijk in gezinsverband; b. inwoners die dat nodig hebben krijgen passende ondersteuning en zorg. Zo snel, licht en kortdurend als mogelijk en zo zwaar als noodzakelijk; c. door inzet van preventie en vroeg-signalering wordt zwaardere zorg voorkomen. 3. opgave meedoen a. inwoners zetten hun talenten in voor zichzelf en de samenleving op een manier die bij hen past; b. inwoners doen volwaardig mee en dragen bij aan de samenleving. 4. opgave een leven lang ontwikkelen (LLO) a. er is een doorgaande leerlijn voor iedereen, waardoor inwoners blijven deelnemen aan de samenleving; b. ouders dragen de verantwoordelijkheid voor en hebben de opvoedvaardigheden die nodig zijn om hun kinderen een gezonde en stabiele basis te bieden en ze op te laten groeien tot zelfredzame volwassenen; c. het is de norm om een leven lang te blijven ontwikkelen waardoor inwoners sterker staan in het leven.

Welzijnswerk in VHL

11

Bijlage 2: Dienstverlening en benodigde subsidie welzijn VHL Datum document: 14-9-2022

A. Inleiding De gemeente heeft in samenwerking met welzijn de kerntaken, doelen en beoogde resultaten uitgewerkt voor de subsidie 2023 en verder. Op basis hiervan geven we aan met welke dienstverlening, prestaties en activiteiten we deze kerntaken gaan uitvoeren en de daarbij behorende doelen en beoogde resultaten willen behalen. Dit beschrijven we per kerntaak/team wetende dat bij de ondersteuning van inwoners en netwerkpartners altijd optimaal gebruik wordt gemaakt van de expertise binnen het eigen en andere teams en integraal wordt samengewerkt. Op basis hiervan wordt aangeven welk subsidiebedrag we nodig hebben om dit alles uit te voeren.

B. Dienstverlening, prestaties en activiteiten Welzijn heeft vijf kerntaken- en teams die we hieronder beschrijven. Op basis van onze brede expertise over preventie, de 0e lijn en het voorliggende veld trekken we samen op met onze ketenpartners en netwerken meer naar de voorkant te komen en de gemeenschapszin te versterken. 1. Welzijnscoaching Welzijnscoaches bieden tijdelijk ondersteuning aan inwoners/gezinnen met hulpvragen op leefgebieden zoals: 1. Eenzaamheid, sociaal isolement. 2. Onvoldoende praktische hulp en/of emotionele steun vanuit het eigen netwerk. 3. Onvoldoende dagritme en/of zinvolle dagbesteding. 4. Armoede, schulden, moeite met financiën en administratie. 5. Overbelaste mantelzorger. 6. Meemaken van een ingrijpende gebeurtenis. 7. Milde psychische/ psychosociale klachten. 8. Omgaan met chronische ziekte en beperkingen. 9. Ongezonde leefstijl 10. Opvoed- en gezinskwesties. 11. Moeite hebben om aan het werk te komen.

Welzijnswerk in VHL

12

De welzijnscoach staat naast de inwoner (we spreken niet over client of patiënt) en denkt met hem/haar mee. Voor vraagverheldering, een aanpak en effectmeting maakt de welzijnscoach gebruik van het model van positieve gezondheid. In dit model komen alle leefdomeinen vanuit een integrale mensvisie aan bod en ligt de focus op wat wel kan.

Welzijnscoaches kunnen een breed palet aan 0e lijn expertise en interventies inzetten om een inwoner optimaal te ondersteunen. Deze ondersteuning is multidisciplinair, integraal, praktisch en is zo preventief, collectief en voorliggend mogelijk. De 0e lijn interventies die het meest worden ingezet zijn door de welzijnscoach zijn: 

Luisterend oor en steun. Dit is de basis om een vertrouwensband op te bouwen en een brede uitvraag te kunnen doen.



Individuele ondersteuning en trainingen gericht op het versterken van eigen kracht, regie en/of netwerk met als gevolg een toename van de zelf- en samenredzaamheid.



Sociaal makelaar d.w.z. inzet van voorliggende voorziening (zoals sporten, ontmoeten, doe activiteiten, voedselbank, taalonderwijs, etc.), collectieve preventie (zoals training, bijeenkomst, lotgenotencontact, etc.) en regelingen (zoals vervoer, financiële regelingen voor mantelzorgers, etc.).



Inzet vrijwilliger (maatje of praktisch)



Ondersteuning financieel-administratief (zoals aanpak armoede en schulden en gebruik maken van minimaregelingen)



Toeleiden naar (vrijwilligers)werk en inzet als ervaringsdeskundige



Coaching op persoonlijke ontwikkeling, opvoeding en/of leefstijl



Nazorg op maat



Inschakelen partner met specifieke expertise en integraal samenwerken.

Het casusoverleg welzijn bestaat uit professionals vanuit alle kernteams die individuele ondersteuning bieden aangevuld met expertise over vrijwillige inzet en collectieve preventie. Op deze wijze zorgen we voor een optimale inzet van expertise, een integrale aanpak rondom kwetsbare inwoners/mantelzorgers en goede casusregie.

Welzijnswerk in VHL

13

Het team welzijnscoaching werkt nauw samen met ketenpartners zoals het Sociaal Team en de Wmo, huisartsen en wijkverpleging. In 2023 willen we met het Sociaal Team en de Wmo komen tot samenwerking- en procesafspraken voor een optimale inzet van elkaars expertise, zo preventief, collectief en voorliggend mogelijk. Het team zal in samenwerking met partners meedenken en -werken aan het opzetten van collectieve preventie als het aanbod niet of onvoldoende aansluit bij de vraag. Welzijnscoaching wordt uitgevoerd door een bevlogen team van professionals (4,4 fte) en een wisselend aantal maatjes/vrijwilligers. 2. Financiën en Participatie De ondersteuning van inwoners met hulpvragen op het gebied van financiën, administratie en participatie gebeurt door middel van: 

Individuele ondersteuning bij o

Het op orde krijgen en houden van financiën en administratie.

o

Persoonlijke- en talentontwikkeling, sociale activering en maatschappelijke participatie.

o

Het regelen van praktische voorwaarden t.a.v. aan jezelf werken en meedoen zoals taalonderwijs en kinderopvang.



Collectieve ondersteuning middels trainingen en bijeenkomsten zoals Zachte Kracht, Oer Kracht, Leef in Stijl, Rots en Water en Kook café.



De wijkwinkel in Vianen en het spreekuur in Leerdam voor het helpen bij administratie en optimaal gebruik maken van regelingen en voorzieningen.



De inzet van vrijwilligers van welzijn en Maatje VHL voor het aanpakken van schulden en het op orde krijgen van de administratie.



Voormalige hulpvragers inzetten als vrijwilliger en ervaringsdeskundigen.

Het team Financiën en Participatie werkt nauw samen met ketenpartners zoals Maatje VHL, Avres, Regionaal Mobiliteitsteam en het Sociaal Team. In 2023 willen we komen tot samenwerking- en procesafspraken voor een optimale inzet van elkaars expertise, zo preventief, collectief en voorliggend mogelijk. Het ondersteunen bij financiën, administratie en participatie wordt uitgevoerd door een bevlogen team van professionals (3,2 fte) en vaste groep deskundige vrijwilligers. 3. Mantelzorgondersteuning Het ondersteunen van inwoners die mantelzorgers zijn gebeurt door middel van:

Welzijnswerk in VHL

14



Individuele ondersteuning van mantelzorgers bij vraagstukken zoals in balans komen en blijven, voor jezelf zorgen, netwerkversterking, respijtzorg, vervoer, financiële regelingen, omgaan met gedragsverandering/problematiek, relatiekwesties, etc. Als het nodig is wordt de welzijnscoach ingeschakeld voor de hulpvrager.



Collectieve ondersteuning van mantelzorgers middels bijeenkomsten, trainingen en lotgenoten contact. Dit in samenwerking met buurgemeenten en landelijke kenniscentra.



Zorgen dat zo veel mogelijk mantelzorgers staan ingeschreven bij Mantelzorg VHL. Dit willen we bereiken met PR rechtstreeks aan inwoners en via partners die mantelzorgers in beeld hebben.



Het verwelkomen van nieuwe mantelzorgers met een welkomstpakket.



Het (collectief) informeren van mantelzorgers over onderwerpen die voor hen relevant zijn via nieuwsbrieven en magazines.



Het waarderen van mantelzorgers het hele jaar door met attenties en activiteiten en met een aansprekend programma in rondom de dag van de mantelzorg.

Het ondersteunen van ketenpartners uit het sociaal domein, zorg en onderwijs gebeurt door middel van: 

Contactgegevens van netwerkpartners maken en beheren.



Contact leggen met netwerkpartners en afspraken maken over samenwerking.



Het vraaggericht en op maat geven van informatie, advies en deskundigheidsbevordering.

Het ondersteunen van mantelzorgers wordt uitgevoerd door een bevlogen team van professionals (3 fte). 4. Vrijwillige inzet Het stimuleren van vrijwillige inzet rondom inwoners en bij activiteiten, netwerkpartners en initiatieven VHL breed gebeurt door middel van: 

De inzet en promotie van het digitale vrijwilligersplatform VHLvoorElkaar.



Persoonlijke bemiddeling als het gaat om ondersteuning van kwetsbare inwoners.



Inzet van ketenpartners als het gaat om de inzet van gespecialiseerde vrijwilligers/stagiaires.



Collega’s faciliteren om inwoners die geholpen zijn in te zetten als vrijwilliger.



Vrijwilligers te waarderen met attenties en activiteiten.



Op maat deskundigheidsbevordering voor vrijwilliger organiseren.

Het ondersteunen van netwerkpartners die met vrijwilligers werken gebeurt door middel van: 

Contactgegevens van netwerkpartners maken en beheren.



Contact leggen met netwerkpartners en afspraken maken over samenwerking.

Welzijnswerk in VHL

15



Het vraaggericht en op maat geven van informatie, advies en deskundigheidsbevordering.



Professionals faciliteren om inwoners die geholpen zijn in te zetten als vrijwilliger.



Netwerkbijeenkomsten organiseren.



Op maat deskundigheidsbevordering organiseren in samenwerking met netwerkpartners en landelijke kenniscentra.

Vrijwillige inzet wordt uitgevoerd door een bevlogen team van professionals (1,9 fte) en grote en diverse groep van vaste en wisselende vrijwilligers. 5. Collectieve preventie Collectieve preventie draagt bij aan mentale en fysieke gezondheid en deelname aan de samenleving en gebeurt door middel van het organiseren en faciliteren van:

Activiteiten In Vianen worden activiteiten aangeboden gericht op ontmoeten, bewegen en ontwikkelen. Niet alleen de deelnemers hebben belang bij en plezier van de activiteiten. Ook voor de circa 40 vrijwilligers die betrokken zijn bij het organiseren ervan geldt dat ze hierdoor vitaal blijven en hun talenten kunnen inzetten.

Sociaal vervoer Het bieden van (rolstoel)vervoer in Vianen is van groot belang voor zorg/medisch vervoer en om inwoners langer mee te kunnen laten doen in de samenleving. Dit betaalbare vervoer is mogelijk zonder indicatie. Daarbij is er grote synergie tussen het vervoer en de (zorg/medische) activiteiten. De bussen bieden meer aan dan (maatwerk)vervoer naar onze vele activiteiten. Leden van onze Plusbus worden in voorkomende gevallen gebeld door onze vrijwillige planners om hen te activeren aan activiteiten deel te nemen.

Wijkcentra Welzijn doet het beheer van wijkcentrum Noorderberg in Leerdam en maakt gebruik van De Prenter in Vianen. Hiermee maken we het voor vrijwilligers, inwonersinitiatieven en samenwerkingspartners mogelijk om maatschappelijke activiteiten aan te bieden. Deze zijn toegankelijk voor iedereen.

Welzijnswerk in VHL

16

Collectieve preventie wordt uitgevoerd door een bevlogen team van professionals (1,9 fte), een grote en diverse groep van vaste en wisselende vrijwilligers en inhuur specifieke deskundigheid. Dit team werkt nauw samen met ketenpartners zoals sportservice, fysiotherapeuten/paramedici, (culturele/sport) verenigingen/stichtingen, voedselbank, zwembad en thuiszorg.

C. Benodigde subsidie We kunnen de kerntaken (exclusief inwonersinitiatieven) uitvoeren en doelen en beoogde resultaten behalen voor een subsidiebedrag van €1.541.943. Met dit bedrag kan de gemeente welzijn in positie zetten om samen met inwoners, ketenpartners en netwerken daadwerkelijk stappen te zetten naar preventie en het voorliggende veld.

Financieel betekent dit voor welzijn dat we het met circa €450.000 minder budget gaan doen in 2023 t.o.v. 2022. Hierop hebben we al geanticipeerd door het afgelopen half jaar (2022) taken meer te bundelen, (natuurlijk) verloop te bevorderen en vacatures niet op te vullen. We beseffen dat het benodigde bedrag €200.000 meer is dan de reguliere subsidie van €1.341.943 (inclusief index van 4,16%). Toch pleiten we ervoor om financiële dekking te zoeken voor deze ophoging van de reguliere subsidie. Reden om dit te doen is omdat we met businesscases hebben onderbouwd dat de inzet van welzijn loont: de positieve gezondheid van inwoners neemt toe en er is sprake van een netto besparing voor de gemeente.

Welzijnswerk in VHL

17