3 oktober 2022 oplegger concept beleidskader RES tbv commissiie RWD.docx

Oplegger ten behoeve van opiniërende vergadering commissie RWD 11 oktober

3 oktober 2022

Inleiding Op 30 september 2021 is door de gemeenteraad van Vijfheerenlanden de RES U16 vastgesteld met de navolgende besluiten (kort samengevat): ▪ De gemeentelijke bijdrage aan de RES U16 via zon- en windenergie is gericht op het streefgetal 0,072 TWh. ▪ Dit streefgetal wordt ingevuld via de gerealiseerde duurzame opwek via zon en wind (zon op daken groter dan 15 kWp (ca. 45 zonnepanelen) en windturbines zoals bij Autena), de ambities voor zon op dak en bijdragen uit lokale zoekprocessen wind (naast innovaties). ▪ Het bovenstaande te realiseren door uitwerking in ruimtelijk beleid en regelgeving in kleinschalige toepassingen. ▪ De 14 zoekgebieden wind nader te onderzoeken via een plan m.e.r. en participatie(ve) waarde evaluatie (PWE)). ▪ De mogelijkheid te creëren om nadere voorwaarden te stellen voor normeringen via een beleidskader energie transitie. Als voortzetting hierop, dient een vervolgbesluit genomen te worden door de gemeenteraad over de invulling van het RES besluit van 30 september 2021. Daartoe zijn de resultaten van de onderzoeken welke hieraan gerelateerd zijn, op 6 oktober gepresenteerd op het VHL-plein. Eveneens heeft uw gemeenteraad in de motie van 8 juni 2022 opgeroepen aan het college om het streefgetal van 0,072 TWh als ondergrens te beschouwen.

Bovendien heeft de provincie Utrecht – als reactie op de tussenbalans van de RES’sen – een brief gestuurd aan gemeenten met de oproep tot meer windenergie voor 1 december 2022 aan te dragen, waarbij zij bij onvoldoende reactie over zullen gaan tot het uitvoeren van een provinciaal inpassingsplan om zelf meer windenergie mogelijk te maken. Wat wordt gevraagd vast te stellen op 13 december? Dit impliceert dat aan de gemeenteraad op 13 december 2022 besluiten worden voorgelegd over: 1. Invulling van het bod van 0,072 TWh via zon op dak en/of wind. 2. Vaststellen of aan de oproep tot meer wind op verzoek van de provincie Utrecht wordt tegemoetgekomen. 3. Vaststellen van de uitkomsten participatieve waarde evaluatie en welke gewicht hieraan wordt toegekend t.b.v. besluitvorming invulling RES-bod van 0,072 TWh. 4. Vaststellen van het versnellingsprogramma zon op dak. 5. (Indien van toepassing) het aanwijzen van zoekgebieden Wind. De toezegging van wethouder Van der Velden in het presidium om via een raadsinformatiebrief aan te geven wat er op 13 december vastgesteld moeten worden is hiermee ingelost.

Eerst beleidskader vaststellen en daar van tevoren een opiniërend debat over voeren U heeft aangegeven op 3 november eerst het beleidskader te willen vaststellen waarbinnen het besluit van 13 december genomen kan worden en op 11 oktober daar opiniërend over te willen spreken. In de bijlage ontvangt u het concept beleidskader energietransitie wat o.a. is opgesteld met de bij u opgehaalde input. Tevens is in de bijlage opgenomen de brief van Provinciale Staten tot vaststelling van de tussenbalans RES (waarin opgenomen de aangenomen moties en amendementen). Vragen ten behoeve van het opiniërend debat Om een raadsvoorstel voor het beleidskader te kunnen voorbereiden leggen wij u de volgende vragen voor. De centrale vraag voor het debat in de commissie is: vindt u de opgestelde concept kaders voldoende en wat is nog nodig om die in november vast te kunnen stellen ? Deze vraag kunt u behandelen aan de hand van de volgende deelvragen: 1. Het concept beleidskader bevat veel onderdelen en onderwerpen. Is het beleidskader volgens u compleet of worden nog onderwerpen gemist? 2. Het concept beleidskader is gedetailleerd opgesteld.

Voldoet het detailniveau van het beleidskader aan de behoefte van de raad of moet het meer op hoofdlijnen? NB het kader geldt bij ontwikkeling van projecten ook als toetsingskader; het gaat daarbij om het zoeken naar het juiste evenwicht tussen ‘richting geven’ en ‘voorschrijven’. 3. Uw gemeenteraad heeft bij motie van 8 juni 2022 opgeroepen aan het college om het streefgetal van 0,072 TWh als ondergrens te beschouwen. Hoe kijkt u aan tegen een verhoging van de gemeentelijke inspanning voor duurzame elektriciteitsopwek (geraamd op ca. 25% in 2030) naar de landelijke doelstelling in 2030 (70% duurzame elektriciteitsopwek)? 4. Uit onderzoek1 is gebleken dat Vijfheerenlanden haar huidig bod van 0,072 TWh in kan vullen op basis van de bestaande windturbines en de uitvoering van het versnellingsprogramma zon op dak. En wel op zo’n manier dat er een - in de ogen van het college - verdedigbaar evenwicht is in de verhouding zon-wind (ca. 58% zon – 42% wind). De hiervoor noodzakelijke versnelling van zon op dak De hiervoor noodzakelijke versnelling van zon op dak is echter wel een meer kwetsbaar en ook kostbaar spoor. Dit komt tot uiting in de afhankelijkheid van medewerking van dakeigenaren en de benodigde stimuleringssubsidie; in de regel uit te keren in een bedrag gelieerd aan het geinstalleerd vermogen.

Versnelling van zon op dak vraagt financiële bijdragen van de gemeente aan dakeigenaren.

1 Deze cijfers worden gepresenteerd tijdens het VHL-plein op 6 oktober a.s.

Oplegger ten behoeve van opiniërende vergadering commissie RWD 11 oktober

3 oktober 2022

Op dit moment is de verhouding ‘zon- wind’ vanuit provinciaal perspectief uit balans in de provincie (ca. 90% zon – 10% wind). De mogelijkheden voor duurzame opwek via windenergie worden onvoldoende benut, zo stelt de provincie. Tot december mogen gemeenten nog eigen plannen indienen, daarna zal de provincie de stand opmaken. Bij onvoldoende inzet op windturbines zal de provincie zelf de regie nemen om hier locaties voor te vinden. Of Vijfheerenlanden zelf windlocaties in haar bod op kan nemen hangt af van het vast te stellen beleidskader. Voorliggend concept beleidskader biedt die ruimte wel. Het opnemen van de mogelijkheid voor windlocaties betekent niet dat Vijfheerenlanden de voorkeur geeft aan windenergie. Wel wordt geanticipeerd op de kwetsbaarheid van het ‘zon op dak’ spoor. Windenergie wordt op deze manier het alternatieve spoor waarmee Vijfheerenlanden realisatie van haar RES-doel een steviger inbedding geeft. Positief neveneffect van deze aanpak is dat Vijfheerenlanden regie heeft en houdt op de aanwijzing van zoekgebieden voor wind op haar grondgebied. De vraag, die hier uit volgt, luidt: Wenst de raad met voorliggend beleidskader mogelijkheden2 te creëren voor de ontwikkeling van windlocatie(s) op haar grondgebied of beperkt zij zich in deze fase tot het spoor ‘zon op dak’?

Bijlagen: 1. concept Beleidskader Energietransitie 2. Brief over Besluit Provinciale Staten Tussenbalans RES 27 september 2022

2 Het opnemen van mogelijkheden voor Wind in het beleidskader heeft als effect dat ook het ruimtelijk

instrumentarium daarop wordt ingericht. De mogelijkheden voor Wind niet opnemen in het beleidskader betekent daarmee dat geen zoekgebieden worden opgenomen in de omgevingsvisie en de daarop te baseren omgevingsplannen. Aangezien hier sprake is van gedelegeerd beleid kán de provincie, eigenstandig of op basis van een extern initiatief, alsnog initiatief nemen om de mogelijkheden voor Wind op Vijfheerenlandens grondgebied wel te benutten. Ter verduidelijking, als een externe partij bij de provincie een verzoek tot het oprichten van windturbines in Vijfheerenlanden indient is de provincie gehouden daar inhoudelijk op te reageren.