CConstaterende datVijfheerenlanden
Koppel je AI →
Document · PDF

2e Bestuursrapportage 2026

Raadsvergadering Vijfheerenlanden 5 november 2026, gemeente VijfheerenlandenBij agendapunt: 2e Bestuursrapportage 202620.539 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Aansluitend stelt de gemeenteraad de omzetting volgens de Omgevingswet uiterlijk 1 januari 2027 vast voor het buitengebied Leerdam. P B C Het buitengebied Leerdam zetten we in 2026 en 2027 om naar het omgevingsplan. Aansluitend stelt de gemeenteraad de omzetting volgens de Omgevingswet uiterlijk begin 2028 vast voor het buitengebied Leerdam. De 2e bestuursrapportage 2026 42 planomzetting voor de woongebieden is vertraagd en dat betekent een uitloop van het proces van planomzetting voor het buitengebied Leerdam. Deze vertraging heeft geen gevolgen voor de totaalplanning; op 1 januari 2032 beschikken wij over één gebiedsdekkend omgevingsplan. • Een stedenbouwkundig schetsontwerp vaststellen voor de zomer van 2025 voor het binnen- en buitenstedelijk deel van het plangebied De Eng. Het streven is om in juli 2026 het stedenbouwkundig plan voor het buitenstedelijk gebied te laten vaststellen door de raad. P B C Na het beschikbaar stellen van voorbereidingskrediet door de gemeenteraad is na een aanbesteding gestart met het opstellen van een stedenbouwkundig schetsontwerp voor de binnen- en buitenstedelijke percelen van het plangebied. Hierin worden de doorgaande structuren (groen, water, wegen) opgenomen en de bouwvelden. De analyses zijn gedaan en de eerste concepten zijn gedeeld met Provincie en het dorp, deze zijn positief ontvangen.

De nadere uitwerking is meervoudig complex, de ruimtelijke inpassing, de afstemming met parallel lopende ruimtelijke processen in de omgeving en de afstemming met participanten vraagt daardoor meer tijd dan voorzien. In het proces is volgende stap het vaststellen van het Schetsontwerp door het college. Daarna zullen alle onderzoeken worden opgestart, die nodig zijn voor het haalbaarheidsonderzoek. Daarna worden per deelfase stedebouwkundigeplannen opgesteld. De verwachting is nu dat dit in het derde kwartaal van 2027 aan de raad wordt voorgelegd. • Voor 1 oktober 2026 stelt de gemeenteraad het programma Kostenverhaal en financiële bijdragen vast. P B C Het programma Kostenverhaal en financiële bijdragen wordt niet binnen de gestelde termijn van 1 oktober 2026 vastgesteld. Tijdens de verdere uitwerking bleek dat het inzichtelijk maken van de gemeentelijke investeringen meer tijd vergde dan vooraf voorzien. Daarnaast is ervoor gekozen de gemeenteraad eerst opiniërend te betrekken bij de beleidsmatige keuzes die aan het programma ten grondslag liggen. Hierdoor is de planning aangepast. In december 2026 wordt het programma opiniërend met de raad besproken. Vervolgens stelt het college, als bevoegd bestuursorgaan, het programma naar verwachting uiterlijk in februari 2027 vast.

2e bestuursrapportage 2026 43 Een duurzame toekomst • Gemeente Vijfheerenlanden is verantwoordelijk voor het voeren van de regie, zodat de omgevingsdienst (regio) Utrecht ( ODU/ODRU) tijdig de juiste taken uitvoert. P B C Per 1 januari 2026 is de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Utrecht (ODU) van start gegaan. De ODU voert de milieutaken uit voor alle gemeenten binnen de provincie Utrecht en voor de provincie zelf. In de eerste halfjaarsrapportage (juli 2026) heeft de ODU gemeld dat er in de eerste maanden van de nieuwe organisatie wat logistieke opstartproblemen waren en er vertraging is ontstaan in de productie. De ODU heeft de bedrijfsvoering inmiddels gestabiliseerd en verwacht de achterstand in de loop van het jaar volledig in te lopen. Na de vorming van de Omgevingsdienst Utrecht hebben de deelnemers van de (oude) gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) besloten deze op te heffen. De liquidatie vindt in het najaar van 2026 plaats. Op basis van de huidige inzichten wordt bij de liquidatie een teruggave verwacht van circa € 59.200 voor de gemeente Vijfheerenlanden. Dit is een incidenteel financieel voordeel. • Samen met de Gemeenschappelijke Regeling Waardlanden onderzoeken we de modernisering van onze milieustraten (mogelijk in relatie tot de toekomst van onze gemeentewerven).

P B C Op 21 april 2026 heeft het college besloten dat de buitendienst op de huidige locaties blijft en dat voor de afvalbrengvoorziening(en) nieuwe locatie(s) worden gezocht. Op basis van dit besluit heeft het college aan Waardlanden gevraagd om een concrete invulling van zijn visie te geven op de afvalbrengvoorzieningen in de gemeente Vijfheerenlanden, passend bij de vastgestelde strategienota en het visie-document ‘Een andere kijk op afvalbrengstations’. In deze invulling staat o.a. uitgewerkt of er een voorkeur is voor één of twee afvalbrengvoorzieningen en in welke kernen een nieuwe voorziening komt en aan wat voor soort voorziening Waardlanden dan denkt. Hierover zal het bestuur van Waardlanden in oktober 2026 een besluit nemen. Op basis hiervan volgt een opiniërend voorstel voor de gemeenteraad waar deze invulling ter tafel ligt. Deze invulling stelt de gemeenteraad in staat om zijn mening te geven over de plannen en te bepalen of de eigen circulaire en sociale ambities hiermee voldoende ingevuld worden. • In het tweede kwartaal van 2026 vindt een heroverweging plaats van de tijdelijke nadere regels voor afvalinzameling bij evenementen, rommelmarkten en maatschappelijke P B C 2e bestuursrapportage 2026 44 Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar initiatieven en bij inwoners met een beperking.

Op basis hiervan wordt bepaald hoe de raad betrokken wordt bij een mogelijke nieuwe regeling vanaf 2027. Een heroverweging van de tijdelijke nadere regels heeft om organisatorische redenen nog niet plaatsgevonden. Verwacht wordt dat het college hierover in het vierde kwartaal een besluit neemt waarbij 2027 in principe een overgangsjaar wordt. • Uiterlijk 31 december 2040 voldoen alle betrokken woningen binnen het gemeentelijke geluidsaneringsprogramma aan de wettelijke normen voor geluidsbelasting binnenshuis. P B C De voorbereidingskosten voor geluidsaneringsprojecten worden deels vergoed via de Verkeersbudgetten voor geluidssanering (VBT)-subsidie van het Rijk. De definitieve hoogte van deze vergoeding is nog niet bekend. De gemeente heeft zelf niet de specialistische kennis en capaciteit voor de voorbereidende werkzaamheden. Daarom is een extern adviesbureau ingeschakeld om het tekort aan expertise en capaciteit voor de voorbereidingsfase op te vangen. Als de VBT-subsidie niet toereikend is, moet een deel van de voorbereidingskosten vanuit het milieubudget worden betaald. De uitvoeringskosten van gevelmaatregelen worden volledig vergoed via Bureau Sanering Verkeerslawaai. • Wij implementeren in 2026 maatregelen voor de aanpak van sluipverkeer op de routes Lexmond-Meerkerk-Noordeloos en Vianen-Culemborg.

P B C Om tot voldoende draagvlak te komen voor de te nemen maatregelen en zodoende tot een voorspoedig traject rondom het verkeersbesluit te kunnen komen is meer uitgebreide participatie nodig dan voorzien. Reden waarom het traject doorloopt in de eerste helft van 2027. • Uiterlijk 1 juli 2026 wordt het verkeerscirculatieplan voor de kern Vianen inclusief maatregelenplan vastgesteld door de gemeenteraad. P B C Wij hechten veel waarde aan een zorgvuldig participatieproces. Om ondernemers aan de Voorstraat voldoende gelegenheid te geven het onderzoeksrapport te bestuderen en hierop te reageren hebben wij hiervoor extra tijd beschikbaar gesteld. Dit heeft effect op de doorlooptijd. De behandeling in de raad is nu voorzien voor 1 januari 2027. 2e bestuursrapportage 2026 45 • Voor 1 oktober 2026 is het beleidsplan reclame openbare ruimte vastgesteld door de gemeenteraad. P B C De oorspronkelijke deadline is niet gehaald door de complexiteit van de implementatie van de Omgevingswet. De interpretatie en uitwerking van de nieuwe wet- en regelgeving hebben meer tijd gevraagd dan vooraf was voorzien. Daarnaast is ervoor gekozen om de participatie breder binnen de organisatie uit te zetten, zodat relevante kennis, belangen en aandachtspunten zorgvuldig konden worden meegenomen in het proces. Deze bredere betrokkenheid heeft meer afstemming en voorbereiding gevraagd dan verwacht.

Hoewel dit heeft geleid tot vertraging in de planning, draagt deze aanpak bij aan een zorgvuldiger en beter gedragen eindresultaat. De behandeling in de raad is nu voorzien voor 1 januari 2027. 6.2 | Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) D: 'Ruimtelijke ontwikkeling' | Lasten | Baten | Saldo | S/I Mutaties tot 2e berap 2026 | 30.237 | -21.523 | 8.714 Actuele begroting 2026 | 30.237 | -21.523 | 8.714 Mutaties tot € 25.000 | -16 | -23 | -39 Bijdrage haalbaarheidsonderzoek doorfietsroutes | -16 | 0 | -16 | I Doorbelasting kosten stille begrafenis en nalatenschap | 0 | -13 | -13 | I Subsidie geluidsanering | 0 | -10 | -10 | I Mutaties van €25.000 tot € 50.000 | 0 | 0 | 0 Mutaties vanaf € 50.000 | 5.340 | -6.415 | -1.075 Opheffing Gemeenschappelijke Regeling ODRU | 0 | -59 | -59 | I Bijstelling budget vergunningen | 332 | 760 | 1.092 | I Budget lokale aanpak Isolatie, budgetneutraal | 4.042 | -4.042 | 0 | I Budget nationaal isolatie programma, budgetneutraal | 174 | -174 | 0 | I Vrijval subsidie soortenmanagementplan (SMP) | 0 | -150 | -150 | I Prullenbakkenvergoeding Verpact, budgetneutraal | 64 | -64 | 0 | S Realisatiestimulans betaalbare woningbouw 2025, budgetneutraal | 0 | -1.260 | -1.260 | I Reservering realisatiestimulans 2025 | 1.260 | 0 | 1.260 | I Projectorganisatie Investeringsagenda Het Goede Leven, budgetneutraal | 275 | 0 | 275 | S Reservering projectorganisatie

Het Goede Leven | 0 | -275 | -275 | S Treasury: rente en afschrijvingen programma D | -302 | 0 | -302 | I Duurzaamheid CDOKE | -506 | -1.150 | -1.656 | I Mutaties 2e berap totaal | 5.324 | -6.437 | -1.113 Begroting na 2e berap | 35.561 | -27.960 | 7.600 Per saldo is er sprake van een voordelig resultaat van € 1.113.000. Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vastgesteld door college). Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling raad) ● | Opheffing Gemeenschappelijke Regeling ODRU | 59 V Op 12 mei 2026 heeft het college besloten tot opheffing van de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU). Op basis van de huidige inzichten wordt bij de liquidatie een teruggave verwacht van circa € 59.200 voor de gemeente Vijfheerenlanden. ● | Bijstelling budget vergunningen | 1.092 N Grote, legesintensieve bouwprojecten blijven in 2026 achter door afname van de nieuwbouwstroom in Hoef en Haag en Broekgraaf. De verwachting is dat dit vanaf medio 2027 geleidelijk aan gecompenseerd gaat worden door nieuwe projecten vanuit de dorps- en woonvisies en de uitgifte van bedrijfskavels in Meerkerk. Het aantal aanvragen voor relatief kleine aanvragen is echter toegenomen.

Op 2e bestuursrapportage 2026 | 46 2e bestuursrapportage 2026 47 basis van de gerealiseerde bouwleges en de huidige werkvoorraad wordt verwacht dat de legesopbrengst in 2026 circa € 2,4 miljoen zal bedragen. Dit betreft een nadeel van € 760.000 ten opzichte van de begroting. Omdat de inzet voor kleine aanvragen minimaal vergelijkbaar is aan vorige jaren (en er in vorige jaren hiervoor extra is ingehuurd) moet ook in 2026 aanvullende capaciteit worden ingehuurd voor een bedrag van € 332.000. Deels heeft dit ook te maken met het feit dat als gevolg van de Omgevingswet de complexiteit van vergunningaanvragen is toegenomen. In onze voorstellen in de Programmabegroting 2027 wegen wij deze resultaten ook structureel af en doen wij een vernieuwd tariefvoorstel, uitgaande van structurele kostendekkendheid. ● Budget lokale aanpak isolatie, budgetneutraal 0 De uitvoering van de Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie (LAI) verloopt voorspoedig. In het afgelopen jaar hebben ruim 750 huishoudens zich aangemeld voor deelname aan de regeling. Inmiddels zijn bijna 400 woningen verduurzaamd. Om de uitvoering van de regeling in 2026 voort te zetten, worden de bijbehorende baten en lasten voor € 4.042.000 in de begroting opgenomen. Deze mutatie is budgetneutraal, omdat de ontvangen rijksmiddelen volledig worden ingezet voor de uitvoering van de regeling.

● Budget nationaal isolatie programma, budgetneutraal 0 Vanuit het nationaal isolatieprogramma wordt uitvoering gegeven aan diverse maatregelen voor de aanpak van energiearmoede. In dit kader wordt de regeling voor gasloos koken afgerond. Samen met de woningcorporaties zijn 70 huishoudens ondersteund bij de overstap naar inductiekoken. In 2026 wordt de aanpak voortgezet. Naast de inzet van energiecoaches worden ook energiefixers ingezet om inwoners te ondersteunen bij het treffen van kleine energiebesparende maatregelen in de woning. Voor de uitvoering van deze activiteiten worden de baten en lasten voor een bedrag van € 174.300 in de begroting opgenomen. Deze mutatie is budgetneutraal, aangezien de ontvangen rijksmiddelen volledig worden ingezet voor de uitvoering van de regeling. ● Vrijval subsidie soortenmanagementplan (SMP) 150 V Het Soortenmanagementplan (SMP) heeft als doel beschermde diersoorten, zoals vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen, te beschermen. Tegelijkertijd maakt het plan het mogelijk om gebouwen 2e bestuursrapportage 2026 48 op een natuurvriendelijke manier te verduurzamen. Het SMP is inmiddels opgesteld en door de gemeenteraad vastgesteld. De provincie moet nog de benodigde gebiedsgerichte omgevingsvergunning afgeven. Op het budget resteert een bedrag van € 150.000.

Deze middelen zijn niet benut, omdat de gemaakte kosten zijn gedekt uit de SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI). ● Prullenbakkenvergoeding Verpact, budgetneutraal 0 De gemeente ontvangt jaarlijks een prullenbakkenvergoeding van Verpact (voorheen Afvalfonds Verpakkingen) voor het opruimen van verpakkingsafval in openbare prullenbakken. Tot en met 2025 werd deze vergoeding door Waardlanden ontvangen en beheerd namens de vier aangesloten gemeenten. Vanaf 2026 wordt de vergoeding van € 63.800 rechtstreeks in de gemeentelijke begroting verwerkt. De middelen blijven bestemd voor de aanschaf, vervanging en het onderhoud van onder andere openbare prullenbakken. De verwerking van deze vergoeding is budgetneutraal, omdat tegenover de structurele bate van € 63.800 een gelijk bedrag aan lasten wordt geraamd voor de uitvoering van deze werkzaamheden. ● Realisatiestimulans betaalbare woningbouw 2025, budgetneutraal 0 Op basis van de gerealiseerde aantallen over 2025 ontvangt de gemeente Vijfheerenlanden een bijdrage vanuit de realisatiestimulans voor betaalbare woningbouw ter hoogte van € 1.260.000. De realisatiestimulans is een rijksregeling waarbij gemeenten een bijdrage ontvangen op basis van het aantal betaalbare woningen waarvan de bouw is gestart.

Conform het raadsbesluit van 9 februari 2026 inzake de Kaderstelling en het plan van aanpak Investeringsagenda Het Goede Leven wordt van de ontvangen bijdrage € 600.000 toegevoegd aan de reserve Investeringsagenda Het Goede Leven en € 660.000 aan de reserve Volkshuisvesting. Hiermee worden de middelen beschikbaar gehouden voor de projectorganisatie van Het Goede Leven en de volkshuisvestelijke opgave. De mutatie is budgetneutraal voor de begroting. ● Projectorganisatie Investeringsagenda Het Goede Leven, budgetneutraal 0 Voor de projectorganisatie van de Investeringsagenda Het Goede Leven wordt in 2026 een budget van € 275.000 geraamd. De kosten hebben betrekking op inhuur, interne doorbelastingen en overige 2e bestuursrapportage 2026 49 uitvoeringskosten ten behoeve van de verdere uitwerking en uitvoering van de investeringsagenda. De gemeenteraad heeft op 9 februari 2026 bij de vaststelling van de Kaderstelling en het Plan van Aanpak Investeringsagenda Het Goede Leven besloten een reserve Investeringsagenda Het Goede Leven in te stellen en de inkomsten uit de Realisatiestimulans hierin te storten. Daarbij is vastgesteld dat de kosten van de projectorganisatie uit deze middelen worden gedekt. Uit de financiële uitwerking van het vastgestelde Plan van Aanpak volgt een benodigd budget voor de projectorganisatie van circa € 600.000 per jaar tot en met 2029.

We stellen voor om structureel vanaf 2027 tot en met 2029 jaarlijks € 600.000 te ramen voor de projectorganisatie van de investeringsagenda. Deze lasten worden budgetneutraal gedekt door een onttrekking aan de reserve Investeringsagenda Het Goede Leven. Eventueel niet-benutte middelen blijven beschikbaar binnen deze reserve voor de verdere uitvoering van de investeringsagenda ● Duurzaamheid CDOKE 1.656 V De middelen voor Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) zijn bedoeld voor de versterking van de uitvoeringscapaciteit op het gebied van duurzaamheid. Tot en met 2025 werden deze middelen ontvangen via een specifieke uitkering. Vanaf 2026 worden de middelen via de algemene uitkering van het Gemeentefonds beschikbaar gesteld en zijn deze als reguliere budgetten verwerkt in de begroting 2026-2029. Naar aanleiding van nadere duidelijkheid vanuit het Rijk is vastgesteld dat het restant van de tot en met 2025 ontvangen CDOKE-middelen nog gedurende twee jaar mag worden ingezet voor het oorspronkelijke doel. Hierdoor kunnen de uitgaven die in 2026 voor CDOKE worden gedaan gedekt worden uit de nog beschikbare middelen uit voorgaande jaren. Met deze begrotingswijziging worden de lasten en baten in 2026 hierop aangepast, waardoor de inzet van de CDOKE-middelen budgetneutraal in de begroting wordt verwerkt.

Investeringen programma D ● Project De Wilgenhoek/woonzorg De locatie van de voormalige Wilgenhoekschool aan de Parallelweg 24 in Leerdam was beoogd voor de ontwikkeling van een Knarrenhof- initiatief. De afgelopen jaren hebben betrokken partijen en de gemeente gezamenlijk gewerkt aan de planvorming. Ondanks de 2e bestuursrapportage 2026 50 inspanningen van alle betrokken partijen is het niet gelukt om tot een realistisch, passend en financieel haalbaar plan te komen. Daarom is in gezamenlijkheid besloten de ontwikkeling op deze locatie te beëindigen. Als gevolg hiervan gaat de voorgenomen grondverkoop niet door en wordt het investeringsproject afgesloten. De tot op heden gemaakte kosten van € 126.400 worden op basis van de nota grondbeleid afgeboekt ten laste van de algemene reserve grondexploitatie. 2e bestuursrapportage 2026 51 6.3 Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit programma D Samen bouwen en wonen • Wij bieden asielzoekersopvang in onze gemeente volgend uit de wettelijke verplichting vanuit de Spreidingswet. • Voor 1 december 2026 zijn de Kaders Betaalbare Woningbouw vastgesteld. • Voor 1 december 2026 stelt het college het volkshuisvestingsprogramma vast. • De centra Leerdam en Vianen zetten we in 2027 om naar het omgevingsplan.

Aansluitend stelt de gemeenteraad voor 1 januari 2028 de omzetting volgens de Omgevingswet vast voor de centra Leerdam en Vianen. • Het buitengebied Vianen zetten we in 2028 om naar het omgevingsplan. Aansluitend stelt de gemeenteraad de omzetting volgens de Omgevingswet uiterlijk 1 januari 2029 vast voor het buitengebied Vianen. • De deelgebieden van de kleine kernen zetten we in 2029 om naar het omgevingsplan. Aansluitend stelt de gemeenteraad voor 1 januari 2030 de omzetting volgens de Omgevingswet vast voor de deelgebieden van de kleine kernen. • De deelgebieden bedrijventerreinen zetten we in 2030 om naar het omgevingsplan. Aansluitend stelt de gemeenteraad voor 1 januari 2031 de omzetting volgens de Omgevingswet vast voor de deelgebieden bedrijventerreinen. • Het buitengebied Zederik zetten we in 2031 om naar het omgevingsplan. Aansluitend stelt de gemeenteraad de omzetting volgens de Omgevingswet uiterlijk 1 januari 2032 vast voor het buitengebied Zederik. • Voor 1 januari 2027 is de Compensatieregeling Volkshuisvestingsprogramma Vijfheerenlanden vastgesteld door de gemeenteraad. Dit is gerelateerd aan het programma Kostenverhaal en financiële bijdragen. Hierbij betrekken wij ook de bestaande reserve fonds volkshuisvesting en de besteding van de realisatiestimulans middelen. • Het bouwen van 400 tot 450 nieuwe woningen, verspreid over de kernen.

Wij leggen de prestaties en voortgang hiervan middels de raadsmonitor woningbouw, voor aan de raad. • In ons woningbouwprogramma concretiseren wij de invulling van de taakstelling van tweederde deel betaalbare woningen. 2e bestuursrapportage 2026 52 • Wij geven invulling aan de taakstelling voor huisvesting van vergunninghouders alsook voor huisvesting van overige aandachtsgroepen en ouderen. • Wij zetten de bestemmingsplannen voor alle woongebieden volledig om naar het omgevingsplan volgens de Omgevingswet. • Wij ontwikkelen en implementeren een toetsingskader, dat de ambities uit de omgevingsvisie vertaalt naar concrete randvoorwaarden voor ruimtelijke initiatieven. • Wij ontwikkelen en implementeren een afwegingskader voor de gewenste fysieke maatregelen die mede op basis van de dorps(woon)visies en gebiedsvisies voor al onze kernen wenselijk worden geacht, met aandacht voor tijd, geld en middelen. Dit ook in relatie tot de investeringsagenda ‘Het goede leven’. • Wij zetten omgevingsprogramma’s op gericht op de (integrale) uitvoering van de opgaven uit de omgevingsvisie: wonen, werken, mobiliteit, energie en groen, water en landschap. In het programma wonen wordt de relatie gelegd met op te stellen volkshuisvestingsprogramma.

• Meerkerk: werklandschap IVa Het bestemmingsplan voor het Werklandschap Meerkerk IVa en de grondexploitatie zijn eind 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. De gemeente maakt in dit project alle gronden bouw- en woonrijp en geeft bouwkavels voor bedrijven uit. De komende periode wordt gekeken of er een oplossing gevonden kan worden voor de netcongestie zodat toch kavels uitgegeven kunnen worden. Vrijgevallen percelen (grootte: 17.100 m2) zullen met een Didam-procedure op de markt worden gezet. De gemeente zal dan ook starten met het bouwrijp maken van de gronden. • Leerdam – Woningbouwontwikkeling Broekgraaf In Broekgraaf worden circa 1.100 woningen gebouwd, en samen met het naastgelegen voorzieningencluster in totaal circa 1.250 woningen voor diverse doelgroepen. • Leerdam: Voorzieningencluster Broekgraaf Een integrale gebiedsontwikkeling met sport, onderwijs, kinderopvang en circa 165 woningen, waaronder sociale en zorgwoningen. De school met bovengelegen appartementen is opgeleverd; het zorggebouw volgt medio 2025. • Meerkerk – De Weide II Van 2024 tot 2028 bouwt Meerkerk 150 woningen, waaronder 45 sociale huurwoningen.

• Hei- en Boeicop – Achter van Zuilenstraat De gemeente ontwikkelt een kleinschalig woningbouwplan achter de Van Zuilenstraat in Hei- en Boeicop om te voorzien in de woningbehoefte van kleine kernen 2e bestuursrapportage 2026 53 Hieronder staat drie afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2026 en de 2e bestuursrapportage 2026: Een duurzame toekomst • Voor 1 juli 2027 stelt de gemeenteraad de geactualiseerde Huisvestingsverordening Vijfheerenlanden 2027 vast. • Uiterlijk 1 augustus 2026 stelt de gemeenteraad de aangepaste verordening nadeelcompensatie vast, waardoor een zorgvuldige en transparante afhandeling van nadeelcompensatieverzoeken wordt geborgd. • Uiterlijk 1 juli 2026 is de gebiedsvisie Leerdam vastgesteld. • Vianen: Woningbouwontwikkeling Sluiseiland De gemeente heeft een ontwikkelaar geselecteerd voor het plan. De ontwikkelaar realiseert de woningen en is verantwoordelijk voor alle kosten die samenhangen met het plan. Ook de inrichting van de openbare ruimte wordt door de ontwikkelaar verzorgd. Het totale plan omvat 176 woningen. Deze zijn inmiddels allemaal opgeleverd. Het programma bestaat uit appartementen, herenhuizen en 39 CPO woningen (Collectief Particulier opdrachtgeverschap). Naar verwachting kan de exploitatie eind 2025 worden afgesloten.

• Voor 1 juni 2026 borgt de gemeenteraad de regierol van de gemeente bij de toekomstbestendige ontwikkeling van Parc Merwede door het vestigen van een voorkeursrecht op meerdere percelen nabij de Grote Kanaaldijk te Meerkerk. • Wij leggen de groene bufferzone bij Gaasperwaard I en III aan en streven naar het omvormen van 1.800 m2 verharding naar groen en 10.000 m2 gazon naar ecologische bermen. • Wij werken samen met de Lokale Besturen Wind aan het opstellen van de project milieueffectrapportage (m.e.r.) voor de zoekgebieden wind Autena, Zijderveld en Tienhovenseweg om mogelijke aanvullende opwek verder in beeld te brengen. • Wij geven uitvoering aan de Lokale Aanpak Isolatie via regionale samenwerking en lokale wijkaanpakken met energiecoaches. Met dit project verbeteren wij de isolatiewaarde van minimaal 850 woningen. • Wij stellen het Warmteprogramma op waarin de gemeente strategische keuzes maakt in de warmtetransitie. Dit programma leggen wij ter vaststelling voor aan het college.

2e bestuursrapportage 2026 54 Hieronder staan drie afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2026 en de 2e bestuursrapportage 2026: Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar Hieronder staan vier afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2026 en de 2e bestuursrapportage 2026: • De gemeenteraad geeft uiterlijk in het vierde kwartaal van 2026 toestemming aan het college voor de liquidatie van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst regio Utrecht, zodat deze uiterlijk per 1 januari 2027 kan plaatsvinden. • De gemeenteraad stelt de jaarlijkse kaderstellende en verantwoordingsstukken van de gemeenschappelijke regeling Waardlanden vast, inclusief benodigde wijzigingen in het juridische kader, en geeft daarmee richting aan beleid, uitvoering en financiële kaders van de regionale samenwerking. • De gemeenteraad stelt de jaarlijkse kaderstellende en verantwoordingsstukken van de gemeenschappelijke regeling Gevudo vast, inclusief benodigde wijzigingen in het juridische kader, en geeft daarmee richting aan beleid, uitvoering en financiële kaders van de regionale samenwerking. • In 2027 wordt het OV-beleidsplan vastgesteld door de gemeenteraad. • Wij leggen het Ambitiedocument Broekgraaf-Noord ter vaststelling aan de raad voor. • Wij leggen een voorstel aan de raad voor betreffende de mogelijke aanleg van een randweg Lexmond.

• Wij leggen een voorstel aan de raad voor betreffende het verbeteren van de spoorveiligheid in Leerdam. • De gemeenteraad maakt de verdere uitwerking van de Regiohub Busstation Vianen als regionale OV‑Hub mogelijk door het beschikbaar stellen van middelen en kaders voor de verkennings- en voorbereidingsfase, met het oog op het ontwikkelperspectief richting 2040. • Uiterlijk 1 april 2026 is het parkeerbeleidsplan voor Vijfheerenlanden vastgesteld inclusief maatregelenplan. • Uiterlijk 1 april 2026 is het fietsbeleidsplan vastgesteld door de gemeenteraad. 2e bestuursrapportage 2026 55 Vitale landbouw in een aantrekkelijk buitengebied 6.4 Prestatie-indicatoren In onderstaand overzicht treft u per beleidsthema de kritische prestatie-indicatoren (KPI's) aan. Daarbij is in de laatste kolom de herkomst van de KPI weergegeven. In dit programma worden drie afkortingen gehanteerd: WSJG (Waar Staat Je Gemeente), OV (overig) en W (wettelijk). Tijdens de behandeling van de 1e bestuursrapportage in de commissie Algemene Zaken van 25 juni 2026 en de raadsvergadering van 2 juli 2026 is afgesproken de KPI's verder door te ontwikkelen en hierover het gesprek met de auditcommissie te voeren. Daarbij wordt besproken op welke onderwerpen de raad wil monitoren en sturen en welke indicatoren daarvoor het meest passend zijn.

De in deze bestuursrapportage opgenomen KPI's maken deel uit van dit ontwikkeltraject en bieden inzicht in de bruikbaarheid van de indicatoren voor monitoring en sturing. • Voor 1 januari 2026 stelt de gemeenteraad de beleidsnota parkeernormen vast. • Voor 1 augustus 2026 is de beleidsregel oplaadpunten elektrische auto's 2026 vastgelegd door het college. • Indien de raad in 2025 het beleid voor Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB-beleid) vaststelt wordt dit in 2026 uitgewerkt en verwerkt in het Omgevingsplan. Samen bouwen en wonen | Streefwaarde: | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | Bron: Nieuw gebouwde | 15-20 | 14,3 | 30,9 | 13,2 | 14,1 | n.n.b.* | W woningen (per 1.000 woningen) Nieuw gebouwde | 400-425 | 373 | 786 | 340 | 367 | 186** | OV woningen Nieuw gebouwde | 265-300 | 238 | 201 | 129 | 141 | n.n.b.* | OV betaalbare woningen Woningen totaal | n.n.b. | 24.611 | 25.013 | 25.850 | 26.185 | 26.574** | WSJG per 1 januari Toegewezen huurders uit | 50 | 49 | 45 | 50 | 50 | n.n.b.* | OV eigen gemeente (%)* Omvang planvoorraad | 6.000 | x | x | x | 4.581 | 4.169** | OV t/m 2040 Aantal gehuisveste | 97 | 65 | 117 | 92 | 95 | 71** | OV statushouders Een duurzame toekomst | Streefwaarde: | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | Bron: CO2-reductie: % | 55 | 7,5 | 13 | n.n.b.* | n.n.b.* | n.n.b.* | W reductive 2030 t.o.v.

1990 Aantal nieuw | 705 | 415 | 882 | 171 | 523 | 92* | OV aangeplante bomen Bijdrage RES (in TWh) | 0,072 | 0,056 | 0,062 | 0,065 | 0,070 | 0,072 | Motie Huishoudelijk restafval | 100 | 203 | 182 | 139 | 129,5*** | n.n.b.* | W (kg per inwoner) Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar | Streefwaarde: | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | Bron: Verkeersongevallen (per | x | 29,5 | 29,7 | 23,5 | n.n.b.* | n.n.b.* | WSJG 100.000 inwoners) *peildatum 1 september 2026 **peildatum 30 juni 2026 *** voor 2025 zijn een gemiddelde voor de vier deelnemende gemeenten in Waardlanden. 2e bestuursrapportage 2026 | 56 2e bestuursrapportage 2026 57 7. | Programma E – Ontplooiing 7.1 | Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 22 Bestuurlijke resultaten 5% | Financiële mutaties x € 1.000,- € 1.100 € 800 95% | € 500 | 162 | 225 € 200 -€ 100 | -63 -€ 400 -€ 700 -€ 1.000 Conform planning, budget en capaciteit | Lasten | Baten | Saldo Te rapporteren afwijkingen 2. Bestuurlijke verantwoording In programma E staan 22 bestuurlijke resultaten. Hiervan lopen 15 resultaten volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. 6 resultaten zijn afgerond. De uitzondering wordt hieronder toegelicht. Rust, ruimte en recreatie • | Wij onderzoeken de wijze van samenwerken met Uiterwaarde | P | B | C BV en de deelnemende gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling Lingegebied.

De samenwerking willen we graag handhaven maar de manier waarop kan effectiever door de constructie eenvoudiger en minder zwaar te maken. Het uittredingsplan van gemeente Molenlanden heeft vertraging opgelopen. Het gaat hen niet lukken om voor 1 januari 2027 uit te treden. Ze verzetten 2e bestuursrapportage 2026 | 58 2e bestuursrapportage 2026 59 deze datum daarom met 1 jaar, naar 1 januari 2028. Onduidelijk is nog of dit het proces, om voor de overgebleven 3 gemeenten over te gaan naar een bedrijfsvoering organisatie, daardoor wordt beïnvloed. 7.2 | Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) E: 'Ontplooiing' | Lasten | Baten | Saldo | S/I Mutaties tot 2e berap 2026 | 13.091 | -3.668 | 9.423 Actuele begroting 2026 | 13.091 | -3.668 | 9.423 Mutaties tot € 25.000 | 57 | 0 | 57 Regionaal Archief Zuid-Utrecht | -4 | 0 | -4 | I Onderhoudskosten bibliotheek Vianen | 15 | 0 | 15 | I/S Onderhoudskosten Stadspodium GO in Leerdam | 8 | 0 | 8 | S Onderhoudskosten Stadspodium GO in Leerdam | 10 | 0 | 10 | I Dorpshuis 't Knooppunt Everdingen | 6 | 0 | 6 | S Ijsclub Hagestein | 5 | 0 | 5 | S Bijstelling budget Leerdamsport 55 | -3 | 0 | -3 | S Partycentrum het Dak In Leerdam | 20 | 0 | 20 | S Mutaties van €25.000 tot € 50.000 | 75 | 0 | 75 Versnelde afschrijving kunstgrasveld Lekvogels | 40 | 0 | 40 | I Gymzaal KC Broekgraaf in Leerdam | 35 | 0 | 35 | S Mutaties vanaf € 50.000 | -196 | -162 |

-358 Uitbreiding zwemonderwijs SC Helsdingen in Vianen | 0 | -108 | -108 | S Doorbelasting capaciteit zwemonderwijs | 108 | 0 | 108 | S Treasury: rente en afschrijvingen programma E | -318 | 0 | -318 | I Gymzaal Zwanengat in Vianen | 14 | -54 | -40 | S Mutaties 2e berap totaal | -63 | -162 | -225 Begroting na 2e berap | 13.028 | -3.830 | 9.197 Per saldo is er sprake van een voordelig resultaat van € 225.000. Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vastgesteld door college). Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling raad) ● | Uitbreiding zwemonderwijs SC Helsdingen in Vianen, budgetneutraal | 0 Om de toenemende vraag naar zwemlessen op te vangen en de wachtlijst te verkorten, investeren we in extra capaciteit voor het zwemonderwijs bij SC Helsdingen. Naar verwachting ronden twee medewerkers hun opleiding af in het najaar van 2026. Vanaf dat moment kan de capaciteit voor zwemlessen worden uitgebreid. De uitbreiding leidt tot structureel hogere salariskosten van € 108.000 per jaar (programma F). Daartegenover staan structureel hogere opbrengsten uit zwemlessen van eveneens € 108.000 per jaar (programma E). Per saldo is deze uitbreiding daarom budgetneutraal.

Volgens de richtlijnen uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) worden de salariskosten eerst 2e bestuursrapportage 2026 | 60 2e bestuursrapportage 2026 61 verantwoord binnen programma F. Vervolgens worden deze kosten volledig doorbelast naar programma E, omdat de werkzaamheden betrekking hebben op de sportaccommodaties. Hierdoor ontstaat binnen programma E een nadeel van € 108.000 en binnen programma F een voordeel van € 108.000. Voor de gemeentelijke begroting als geheel heeft deze administratieve verwerking geen financieel effect. ● Gymzaal Zwanengat in Vianen 40 V De exploitatie van gymzaal Zwanengat wordt geactualiseerd op basis van de gerealiseerde inkomsten en uitgaven van voorgaande jaar. De verhuuropbrengsten worden structureel verhoogd met € 54.000. Daarnaast wordt de raming voor energiekosten structureel verhoogd met € 14.000 om aan te sluiten bij de werkelijke kostenontwikkeling. 2e bestuursrapportage 2026 62 Investeringen programma E ● Verhoging voorbereidingskrediet sportcomplex Hei- en Boeicop Het in juni 2023 door de gemeenteraad beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet voor het sportcomplex Hei- en Boeicop van € 200.000 is op dit moment nagenoeg volledig uitgegeven. De voorbereidingen zijn echter nog niet afgerond.

Zo dient er onder andere nog een sonderingsonderzoek worden uitgevoerd om de kosten van de voorbelasting te kunnen bepalen. Tevens zijn er nog overleggen met de provincie over het weidevogelgebied en met boeren over de aankoop van de gronden. Om de voorbereidingen te kunnen afronden hebben we een aanvullend budget benodigd van € 60.000. Het in juni 2023 door de gemeenteraad beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet wordt gedekt uit de algemene reserve grondexploitatie. De nu voorgestelde kredietverhoging komt daarmee tevens in eerste instantie ten laste van de algemene reserve grondexploitatie. Als de ontwikkeling haalbaar blijkt, worden de voorbereidingskosten (nu in totaal geschat op € 260.000) verrekend met de grondopbrengsten uit de gronduitgifte. Dit kan zowel bij een grondexploitatie als bij een anterieure overeenkomst. De voordelen die daar uit voorkomen, worden dan weer in de algemene reserve grondexploitatie teruggestort. ● Extra investeringskrediet Glasblazerij De walbescherming onder de kap van het pand van de glasblazerij in Leerdam is in slechte staat. Het zand spoelt weg en zorgt voor gevaarlijke situaties. De walbescherming maakt deel uit van de constructie van de glasblazerij. De kozijnen die op de walbescherming staan moeten worden verwijderd tijdens de werkzaamheden aan de walbescherming en worden na afronding teruggeplaatst.

Voor de vervanging van de walbescherming is een extra krediet benodigd van € 180.000. Gelijktijdig worden de ruiten vervangen voor HR++ glas om aan de verduurzamingopdracht te voldoen. Alles wordt in 1 project uitgevoerd om de overlast voor de Glasblazerij te beperken en om ervoor te zorgen dat de veiligheid weer gewaarborgd is voor de komende jaren. De kosten voor vervanging van het HR++ glas komen ten laste van de investering die de gemeenteraad in 2024 beschikbaar heeft gesteld voor duurzaamheidsactiviteiten van de glasblazerij (Parisproof Glasblazerij Leerdam). 2e bestuursrapportage 2026 63 7.3 Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit programma E Sport en bewegen Hieronder staat een afgerond resultaat in de periode tussen 1 januari 2026 en de 2e bestuursrapportage 2026: • Wij stellen een visie op open sportparken op. Daarmee willen wij sport en bewegen toegankelijker maken en de maatschappelijke waarde van sportparken vergroten. Onderdeel hiervan is het Actieplan rookvrije sportparken. • In 2026 stelt de gemeenteraad een plan vast voor de ontwikkeling van multifunctionele accommodaties op sportpark Blankensteijn in Vianen. • In 2026 stelt de gemeenteraad een plan vast voor de ontwikkeling van club- en kleedgebouwen voor HSSC’61 in Hei- en Boeicop.

• In 2026 stelt de gemeenteraad, in samenwerking met LHV de Snoek, een gezamenlijke visie vast voor de herontwikkeling van het eiland in Leerdam. • Wij stellen een visie op de gewenste exploitatie van gemeentelijke sportaccommodaties op. • Wij leggen een kredietaanvraag voor de nieuwbouw van MFA Tiendweg aan de raad ter besluitvorming voor. • Wij leggen een kredietaanvraag voor de uitbreiding van Sportpark Glaspark met een extra veld aan de raad ter besluitvorming voor. • Wij leggen een kredietaanvraag voor het vervangen van de binnensportaccommodatie in Lexmond aan de raad ter besluitvorming voor. • Wij stellen nieuwe nadere regels budgetsubsidies sport op, inclusief de eventuele financiële wijzigingen. Deze worden -indien nodig- voorgelegd aan de gemeenteraad. • Wij leggen een kredietaanvraag voor het uitbreiden van de veldcapaciteit bij v.v. Ameide aan de raad ter besluitvorming voor. 2e bestuursrapportage 2026 64 Kunst en cultuur Hieronder staan twee afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2026 en de 2e bestuursrapportage 2026: Rust, ruimte en recreatie Hieronder staan drie afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2026 en de 2e bestuursrapportage 2026: • Wij investeren in de verduurzaming van de Glasblazerij/Houtloods in Leerdam als onderdeel van de verduurzamingsopgave van ons gemeentelijk vastgoed.

• Wij koppelen projecten in het kader van ons kunst- en cultuurbeleid aan de uitvoering van de gemeentelijke visie op de sociale basis. • Wij betrekken het Stedelijk Museum Vianen bij het voorstel dat wij aan de raad voorleggen betreffende de herbestemming van het Stadhuis Vianen. • De gemeenteraad stelt de jaarlijkse kaderstellende en verantwoordingsstukken van de gemeenschappelijke regeling Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU) vast, inclusief benodigde wijzigingen in het juridische kader, en geeft daarmee richting aan beleid, uitvoering en financiële kaders van de regionale samenwerking. • Wij maken de ruimtelijke consequenties van het vastgestelde beleidskader verblijfsrecreatie concreet. Dit ter voorbereiding op de verwerking hiervan in het gemeentelijk Omgevingsplan. • Wij willen meer data vergaren over dag en meerdaags-bezoek. Wij onderzoeken wat hier de beste tools en (ICT) manier voor is. • Wij stimuleren de ontwikkeling (van bij voorkeur ambachtelijke) streekproducten. • Voor 1 april 2027 is de pilot samenwerking tussen de marketingorganisaties van de gemeenten Molenlanden, Gorinchem en Vijfheerenlanden geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie wordt besloten of de samenwerking wordt voortgezet en op termijn formeel wordt vastgelegd. • 20% van de inwoners herkent in 2025 het merk tussen Lek & Linge. In 2025 volgt een nieuwe meting.

• | Voor 1 juli 2026 is het herinrichtingsplan Loswal in Ameide vastgesteld door het college. • | Voor 1 januari 2027 is de Uitvoeringagenda 2035 Groene Hart vastgesteld door het college. 7.4 | Prestatie-indicatoren In onderstaand overzicht treft u per beleidsthema de kritische prestatie-indicatoren (KPI's) aan. Daarbij is in de laatste kolom de herkomst van de KPI weergegeven. In dit programma worden drie afkortingen gehanteerd: WSJG (Waar Staat Je Gemeente), OV (overig) en W (wettelijk). Tijdens de behandeling van de 1e bestuursrapportage in de commissie Algemene Zaken van 25 juni 2026 en de raadsvergadering van 2 juli 2026 is afgesproken de KPI's verder door te ontwikkelen en hierover het gesprek met de auditcommissie te voeren. Daarbij wordt besproken op welke onderwerpen de raad wil monitoren en sturen en welke indicatoren daarvoor het meest passend zijn. De in deze bestuursrapportage opgenomen KPI's maken deel uit van dit ontwikkeltraject en bieden inzicht in de bruikbaarheid van de indicatoren voor monitoring en sturing.

Kunst en cultuur | Streefwaarde: | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | Bron: Aantal deelnemende | 36 | x | 33 | 33 | 33 | n.n.b.* | OV scholen aan projecten cultuureducatie Aantal bezoekers musea en | 82.000 | x | 75.000 | 79.000 | 84.000 | n.n.b.* | OV theaters** Rust, ruimte en recreatie | Streefwaarde: | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | Bron: Aantal overnachtingen | x | x | x | x | x | n.n.b.*** | OV toeristenbelasting *peildatum 1 september 2026 ** Het aantal bezoekers van theater Helsdingen wordt niet geregistreerd. *** De KPI 'Aantal overnachtingen toeristenbelasting' is niet meetbaar op het gewenste niveau. Daarom wordt deze KPI met ingang van de begroting 2027 vervangen door nieuwe indicatoren die beter aansluiten bij de beschikbare gegevens en beleidsdoelstellingen. 2e bestuursrapportage 2026 | 65 8. | Programma F – Financieel gezond 8.1 | Beleidsinhoudelijke verantwoording 1. Dashboard 21 Bestuurlijke resultaten | Financiële mutaties 5% | x € 1.000,- € 3.300 | 3.171 € 3.000 € 2.700 € 2.400 | 2.166 95% | € 2.100 € 1.800 € 1.500 | 1.005 € 1.200 € 900 € 600 € 300 Conform planning, budget en capaciteit | € 0 Te rapporteren afwijkingen | Lasten | Baten | Saldo 2. Bestuurlijke verantwoording In programma F staan 21 bestuurlijke resultaten. 16 resultaten verlopen volgens Planning en binnen het Budget en Capaciteit. 4 resultaten zijn afgerond.

De uitzondering wordt hieronder toegelicht. Financieel gezond • | Begin 2026 informeren wij de raad op basis van welke | P | B | C indicatoren wij de komende jaren de voortgang van “samen verder bouwen” gaan meten. Dit zal in ieder geval een combinatie zijn van meetbare indicatoren (als verbetering van dienstverlening, verbetering van medewerker tevredenheid en het percentage vermindering van inhuur) en 2e bestuursrapportage 2026 | 66 2e bestuursrapportage 2026 67 merkbare indicatoren (als verbetering samenwerking tussen teams, verbetering van feedback geven en een positieve beleving van werken bij Vijfheerenlanden). In de paragraaf bedrijfsvoering van de programmabegroting 2027 wordt de actuele stand van Samen Verder Bouwen toegelicht en de verdere doorontwikkeling die in 2027 zal plaatsvinden. Onderdeel hiervan is ook een toelichting op de sturing van Samen Verder Bouwen en de indicatoren die hierbij worden gebruikt.

8.2 | Financiële mutaties (bedragen x € 1.000) F: 'Algemene dekkingsmiddelen (en overhead)' | Lasten | Baten | Saldo | S/I Mutaties tot 2e berap 2026 | 32.784 | -159.100 -126.316 Actuele begroting 2026 | 32.784 | -159.100 -126.316 Mutaties tot € 25.000 | 61 | 0 | 61 Bijstelling budget koffievoorzieningen | 13 | 0 | 13 | S Gemeentewerf Vianen | 23 | 0 | 23 | I Gemeentewerf Leerdam | 5 | 0 | 5 | I Gemeentewerf Meerkerk | 15 | 0 | 15 | I Bijstelling budget btw-controle | 5 | 0 | 5 | S Mutaties van €25.000 tot € 50.000 | 30 | 0 | 30 Optimalisatie agrarische objecten | 30 | 0 | 30 | I Mutaties vanaf € 50.000 | 914 | -3.171 | -2.257 Reis- en verblijfskosten personeel | 150 | 0 | 150 | S Gemeentefonds meicirculaire 2026 | 0 | -1.993 | -1.993 | I Bijstelling opbrengsten BNG en Gevudo | 0 | 120 | 120 | S Bijstelling onroerendezaakbelasting woningen | 0 | -340 | -340 | I/S Suppletie omzetbelasting 2021-2023 | 0 | -200 | -200 | I Uitbreiding zwemonderwijs SC Helsdingen in Vianen | 108 | 0 | 108 | S Doorbelasting capaciteit zwemonderwijs | -108 | 0 | -108 | S Huisvesting specifieke doelgroepen en integratie (HSDI), budgetneutraal | 0 | 305 | 305 | I Reservering Huisvesting specifieke doelgroepen en integratie (HSDI) | 0 | -305 | -305 | I Voorlopige aanslag vennootschapsbelasting, budgetneutraal | 672 | 0 | 672 | I Reservering voorlopige aanslag vennootschapsbelasting | 0 | -672 | -672 | I

Treasury: rente en afschrijvingen programma F | 4 | 503 | 507 | I Vergoeding detachering en ziektekosten 2026 | 0 | -500 | -500 | I Investering doorontwikkeling sociaal team, budgetneutraal | 88 | 0 | 88 | I Reservering versterking Sociaal Team | 0 | -88 | -88 | I Mutaties 2e berap totaal | 1.005 | -3.171 | -2.166 Begroting na 2e berap | 33.789 | -162.271 -128.482 Per saldo is er sprake van een voordelig resultaat van € 2.166.000. Omschrijving financiële mutaties in de tabel hierboven tot € 50.000 (vastgesteld door college). Toelichting bij de financiële mutaties uit de tabel hierboven vanaf € 50.000 (vaststelling raad) ● | Reis- en verblijfskosten personeel | 150 N De reis- en verblijfskostenregeling binnen onze gemeente is lokaal bepaald en opgenomen in het personeelshandboek van Vijfheerenlanden. Hierin is opgenomen dat iedere werknemer in dienst van gemeente Vijfheerenlanden recht heeft op een reis- en verblijfskosten vergoeding voor woon-werkverkeer. Op het budget voor reis- en verblijfskosten worden onder andere de uitgaven met betrekking tot het woon-werkverkeer, de thuiswerk - en internetvergoeding en maaltijdvergoedingen verantwoord.

Per mei 2026 is landelijk geadviseerd de reiskostenvergoeding met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026 aan te passen (verhoging 2e bestuursrapportage 2026 | 68 2e bestuursrapportage 2026 69 fiscaal onbelaste vergoeding van € 0,23 naar € 0,25 per km.). Daarnaast heeft er een verhoging van de thuiswerkvergoeding plaatsgevonden en is er een toename in aantal (en afstand) te vergoeden km woon-werkverkeer. Door deze aanpassingen is het huidige budget niet toereikend en stellen we voor het budget structureel met € 150.000 te verhogen. Bij de verhoging is rekening gehouden met het feit dat in de loop van 2027 vanaf de locatie Leerdam gewerkt gaat worden. ● Gemeentefonds meicirculaire 2026 1.993 V De mutatie voor het uitkeringsjaar 2026 is gebaseerd op de uitkomsten van de meicirculaire 2026. Hierbij is aangesloten bij de Raadsinformatiebrief Uitkomst meicirculaire 2026 jaarschijf 2026, die in juni 2026 aan de gemeenteraad is verzonden. De meicirculaire 2026 leidt voor 2026 tot een positief financieel effect van € 1,7 miljoen. Deze stijging wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de actualisatie van de uitkeringsbasis binnen het gemeentefonds, onder meer als gevolg van gewijzigde aantallen inwoners, jongeren en ouderen en de bijstelling van de aftrek voor de onroerendezaakbelasting (OZB).

Tegenover deze hogere inkomsten staan diverse taakmutaties die uit deze middelen moeten worden bekostigd. Na verwerking van deze taakmutaties resteert voor 2026 een positief resultaat van €1,1 miljoen. De belangrijkste taakmutaties hebben betrekking op: • Kinderopvang pleegouders (€ 43.000); • Participatie (€ 238.000); • Alleenverdienersproblematiek (€ 166.000); • Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (€ 41.000); • IBO problematische schulden (€ 46.000); • Re-integratiedienstverlening gericht op jongeren (€ 29.000); • Ondersteuning lokale partijen (€ 24.000); • Afrekening taakmutaties voorgaande jaren (€ 78.000). Een deel van deze middelen wordt in 2026 niet ingezet en valt daardoor vrij. Op basis van de specificatieoverzichten van augustus 2026 leidt de actualisatie van de aantallen binnen de verdeelmaatstaven van het gemeentefonds tot een aanvullende verhoging van de algemene uitkering van € 314.000, bovenop de effecten uit de meicirculaire 2026. Daarnaast worden de inkomsten uit het gemeentefonds met € 60.000 verlaagd als gevolg van 2e bestuursrapportage 2026 70 verrekeningen over voorgaande jaren. De mutatie wordt als incidenteel aangemerkt, omdat de effecten van de meicirculaire voor de jaren 2027–2030 direct in de begroting zijn verwerkt (zie ook de RIB). Voor programma F betekent dit een incidenteel voordeel van € 1,993 miljoen.

● Bijstelling opbrengsten BNG en Gevudo 120 N De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) heeft in 2025 een nettowinst gerealiseerd van € 172 miljoen. Dit is € 122 miljoen lager dan in 2024, als gevolg van zowel externe factoren als bewuste strategische beslissingen. Een lager renteresultaat, een negatief resultaat op financiële transacties, hogere bedrijfslasten en bijzondere waardeverminderingen hebben bijgedragen aan de daling van de nettowinst. Hierdoor is het dividend dat de gemeente dit jaar heeft ontvangen lager uitgevallen. In 2025 ontving de gemeente € 209.000 aan dividend en in 2026 € 100.000. Daarnaast daalt de garantstellingsprovisie die de gemeente ontvangt van gemeenschappelijke vuilverwerking Dordrecht en omstreken (Gevudo) met 10%, van € 100.000 naar € 90.000, als gevolg van de verwatering van het aandeelhoudersbelang door de toetreding van Utrecht en Nieuwegein als aandeelhouders van Huisvuilcentrale (HVC). Als gevolg van deze ontwikkelingen wordt de raming van de dividendontvangsten voor 2026 neerwaarts bijgesteld. Zoals in de 1e Bestuursrapportage 2026 is aangegeven, ontving de gemeente een hoger dividend van Stedin (€ 350.000). Deze mutatie was aanvankelijk incidenteel verwerkt, maar dient structureel te worden opgenomen. Uit het halfjaarbericht van Stedin over de eerste helft van 2026 blijkt dat het resultaat 7% lager uitvalt dan in dezelfde periode van 2025.

Voor de gemeente heeft dit financiële gevolgen: de structurele stijging van de dividendopbrengst wordt naar verwachting bijgesteld van € 350.000 naar € 250.000 per jaar. Deze hogere dividendontvangsten worden voortaan structureel in de begroting verwerkt. Ten opzichte van de begroting (inclusief de wijziging van € 350.000 uit de 1e bestuursrapportage 2026) ontvangt de gemeente in 2026 € 119.600 minder aan dividendinkomsten. Vanaf 2027 resteert structureel een voordeel van € 130.400 per jaar. ● Bijstelling onroerendezaakbelasting woningen 340 V Bij het bepalen van het tarief voor de onroerendezaakbelasting (OZB) wordt rekening gehouden met verschillende factoren, waaronder de 2e bestuursrapportage 2026 71 waardeontwikkeling van woningen en niet-woningen, areaaluitbreiding, het aantal ingediende bezwaren tegen de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) en de indexatie. Voor de waardeontwikkeling wordt uitgegaan van prognoses van het taxatiebureau. Voor het tarief 2026 voor eigenaren van woningen is gerekend met een verwachte waardestijging van 10,95%. Bij de definitieve vaststelling van de WOZ-waarden 2026 is gebleken dat de werkelijke waardeontwikkeling 13,50% bedraagt. Als gevolg van deze hogere waardeontwikkeling ontstaat incidenteel een meeropbrengst van € 273.000.

Daarnaast is gebleken dat de areaaluitbreiding nog niet volledig was verwerkt in de tariefstelling voor 2026, hetgeen leidt tot een structurele meeropbrengst van € 67.000. ● Suppletie omzetbelasting 2021-2023 200 V Een belastingadvies bureau heeft voor de gemeente een controle uitgevoerd met betrekking tot de btw-verwerking binnen de administratie voor het boekjaar 2022 en het boekjaar 2023. Via een rapportage worden de constateringen en het financieel effect hiervan toegelicht en inzichtelijk gemaakt. Op basis van dit rapport dienen we een suppletie in bij de belastingdienst over de jaren 2021 tot en met 2023. De suppletie resulteert in een teruggave van circa € 200.000. ● Uitbreiding zwemonderwijs SC Helsdingen in Vianen, budgetneutraal 0 Om de toenemende vraag naar zwemlessen op te vangen en de wachtlijst te verkorten, investeren we in extra capaciteit voor het zwemonderwijs bij SC Helsdingen. Naar verwachting ronden twee medewerkers hun opleiding af in het najaar van 2026. Vanaf dat moment kan de capaciteit voor zwemlessen worden uitgebreid. De uitbreiding leidt tot structureel hogere salariskosten van € 108.000 per jaar (programma F). Daartegenover staan structureel hogere opbrengsten uit zwemlessen van eveneens € 108.000 per jaar (programma E). Per saldo is deze uitbreiding daarom budgetneutraal.

Volgens de richtlijnen uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) worden de salariskosten eerst verantwoord binnen programma F. Vervolgens worden deze kosten volledig doorbelast naar programma E, omdat de werkzaamheden betrekking hebben op de sportaccommodaties. Hierdoor ontstaat binnen programma E een nadeel van € 108.000 en binnen programma 2e bestuursrapportage 2026 72 F een voordeel van € 108.000. Voor de gemeentelijke begroting als geheel heeft deze administratieve verwerking geen financieel effect. ● Huisvesting specifieke doelgroepen en integratie (HSDI), budgetneutraal 0 De budgetten voor huisvesting specifieke doelgroepen en integratie (HSDI) worden in de gemeentebegroting budgetneutraal geraamd. De gemeenteraad heeft uitgesproken dat de kosten voor de opvang HSDI volledig worden gedekt uit de hiervoor ontvangen rijksmiddelen. Deze budgetneutrale mutatie betreft een administratieve actualisatie op basis van de meest recente inzichten. Van de geraamde kosten in 2026 wordt € 305.000 gedekt uit de reserve huisvesting specifieke doelgroepen en integratie. Hiermee sluit de begroting beter aan op de verwachte inzet van de beschikbare middelen en reserves.

● Vennootschapsbelasting, budgetneutraal 0 Door hoge winstnemingen op de grondexploitaties over 2025 is de verwachte belastbare winst voor de jaren 2025 en 2026 door de Belastingdienst verhoogd. Dit heeft geleid tot de ontvangst en betaling van verhoogde voorlopige aanslagen over 2025 en 2026 ter hoogte van € 672.000. Aangezien deze aanslagen het gevolg zijn van winstnemingen op de grondexploitaties, en deze winsten uit deze grondexploitaties zijn toegevoegd aan de algemene reserve grondexploitaties, worden ook de aanslagen vennootschapsbelasting gedekt door een onttrekking aan deze reserve. Het betreft hier voor beide jaren nog voorlopige aanslagen. Wanneer de aanslagen definitief worden vastgesteld, zal bij een eventuele teruggave of bijbetaling het bedrag eveneens worden verrekend met de algemene reserve grondexploitaties. Ten aanzien van de vennootschapsbelasting lopen er nog bezwaarprocedures met betrekking tot reclame-inkomsten over de jaren 2016 tot en met 2024. Deze worden pas afgewikkeld na uitspraken in diverse beroepsprocedures tussen gemeenten en de Belastingdienst. ● Vergoeding detachering en ziektekosten 2026 500 V In de begroting 2026 zijn een tweetal budgetten opgenomen waarop de vergoedingen met betrekking tot detachering personeel/doorbelasting uren en ontvangen vergoedingen ziektegelden worden verantwoord.

De ramingen zijn afhankelijk van de mate waarin incidenteel uren worden doorbelast aan exploitatiebudgetten en van het werkelijke aantal langdurig zieke medewerkers binnen de organisatie. Op basis van de huidige stand van zaken stellen wij voor om de raming met betrekking tot de detacheringsvergoeding/doorbelasting uren te verhogen met € 400.000 en de raming met betrekking tot de vergoeding ziektegelden te verhogen met € 100.000 voor het jaar 2026. ● | Investering doorontwikkeling sociaal team, budgetneutraal | 0 Conform het collegebesluit inzake het Investeringsplan Sociaal Team en de hierover verzonden raadsinformatiebrief wordt uitvoering gegeven aan een tijdelijk ontwikkelprogramma voor de verdere doorontwikkeling van het Sociaal Team. De uitgavenbudgetten voor de inzet van de medewerkers die het investeringsplan gaan uitvoeren, worden in de periode 2026 tot en met 2029 met in totaal maximaal € 1,4 miljoen verhoogd. De voorgestelde dekking is een onttrekking van maximaal € 1,4 miljoen aan de Algemene Reserve Sociaal Domein. Hiermee verloopt deze mutatie budgetneutraal.

Op basis van de huidige inzichten wordt voorgesteld de onttrekking aan de reserve Sociaal Domein als volgt over de jaren te verdelen: • | 2026: € 88.000 • | 2027: € 621.000 • | 2028: € 473.000 • | 2029: € 219.000 Omdat het programma een uitwerking betreft van door de raad vastgesteld beleid, worden de kosten van € 88.000 en de bijbehorende dekking ter besluitvorming aan de raad voorgelegd via de 2e bestuursrapportage 2026. De financiële gevolgen voor 2027 tot en met 2029 worden vervolgens meerjarig verwerkt in de programmabegroting 2027. De bovenstaande verdeling betreft een inschatting, waardoor de daadwerkelijke uitvoering van het programma kan afwijken van de huidige planning. Indien de realisatie aanleiding geeft tot een andere verdeling van de onttrekkingen over de jaren, worden de aangepaste bedragen via toekomstige bestuursrapportages ter besluitvorming aan de raad voorgelegd, met inachtneming van het maximale totaalbedrag van € 1,4 miljoen. 2e bestuursrapportage 2026 | 73 2e bestuursrapportage 2026 74 Investeringen programma F ● Verlaging investeringskrediet vervanging laptops en toebehoren 2026 De levensduur van laptops blijkt in de praktijk langer te zijn dan eerder werd aangenomen. Als gevolg hiervan zijn in 2026 minder vervangingen noodzakelijk dan waarmee in de begroting rekening is gehouden.

Daarom kan het investeringsbudget voor 2026 met € 150.000 worden verlaagd. De hieruit voortvloeiende lagere kapitaallasten worden structureel verwerkt in de begroting 2027. 2e bestuursrapportage 2026 75 8.3 Bestuurlijke resultaten conform planning, budget en capaciteit programma F Economie en werken Financieel gezond • Uiterlijk 1 januari 2029 is werklandschap IV in Meerkerk gerealiseerd. • De gemeente heeft uiterlijk 1 januari 2027 de juiste basis voor het faciliteren van providers bij de landelijke uitrol van 5G. • Wij passen het Omgevingsplan aan ten behoeve van de realisatie van het werklandschap Gaasperwaard II. Dit doen wij op basis van het medio 2026 vast te stellen stedenbouwkundig plan. • Wij passen het Omgevingsplan aan ten behoeve van de realisatie van het werklandschap Gaasperwaard III. Dit doen wij op basis van het medio 2026 vast te stellen stedenbouwkundig plan. • Samen met ondernemers maken wij bestaande werklandschappen toekomstbestendig. Daarbij is het onze doelstelling om bedrijfskavels beter te benutten via het verhogen van het bebouwingspercentage en de -hoogte. Daarvoor worden omgevingsplannen aangepast. • Voor 1 juli 2026 stelt de gemeenteraad de gewijzigde verordeningen vast, waarmee de tarieven voor marktgelden en precariobelasting zijn geactualiseerd.

• Artikel 213a onderzoek programmering en beheersing van het gemeentelijk ICT-programma • Artikel 213a onderzoek afvalstoffenheffing • Eind 2026 informeren wij de raad over de uitkomsten van de eerste evaluatie van “samen verder bouwen” • Het pijplijnoverzicht is een overzicht van meerjarig nog niet in de begroting opgenomen en dus nog niet geprogrammeerde projecten die wel een bepaalde bestuurlijke status hebben. Bijvoorbeeld omdat ze bestuurlijk onderwerp zijn van gesprek of een min of meer logisch gevolg zijn van visie of beleid. De eventuele toevoeging van projecten uit het pijplijnoverzicht naar de begroting is jaarlijks onderdeel van het begrotingsproces. Een op het pijplijnoverzicht opgenomen project is financieel dus nog niet gedekt en is bedoeld om een beeld te geven van de toekomstige investeringsbehoefte van onze gemeente. Het pijplijnoverzicht geeft daarmee een goed inzicht in de bestuurlijke en financiële opgave die de gemeente Vijfheerenlanden heeft, wat betreft de in 2e bestuursrapportage 2026 76 Hieronder staan vier afgeronde resultaten in de periode tussen 1 januari 2026 en de 2e bestuursrapportage 2026: komende jaren inhoudelijk nog uit te werken, bestuurlijk af te wegen en eventueel in de begroting te verwerken projecten. Er kan een aantal redenen zijn waarom een project op het pijplijnoverzicht wordt opgenomen.

Zo kan een project zijn opgenomen in een door de raad vastgesteld beleidsplan (bijvoorbeeld het integraal huisvestingsplan onderwijs) maar is het waarschijnlijke jaar van uitvoering van het project nog niet in de meerjarenraming van de Programmabegroting opgenomen (> 4 jaar). Ook kan er sprake zijn van projecten die inhoudelijk nog onvoldoende zijn uitgewerkt en waar nog belangrijke inhoudelijke keuzes door de raad moeten worden gemaakt, maar waarvan wel verwacht mag worden dat na het maken van deze keuzes, het project uitgevoerd gaat worden. Tenslotte kan er sprake zijn van door de raad vastgestelde visies (bijvoorbeeld dorpswoonvisies of gebiedsvisies), waarin gewenste ontwikkelingen of projecten worden omschreven die echter inhoudelijk nog wel gebiedsgericht moeten worden uitgewerkt, onderling geprioriteerd en financieel worden afgewogen binnen de meerjarig beschikbare middelen. Deze categorie is wellicht nog het meest vaag maar gezien de omvang van deze investeringen is het wel van belang dat ze vroegtijdig in beeld zijn. • Wij actualiseren de financiële verordening, waarbij wij in het bijzonder aandacht besteden aan de verantwoording van de rechtmatigheid van lasten en baten en aan projectmanagement en -beheersing. • Wij actualiseren de Nota reserves en voorzieningen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://vijfheerenlanden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c0a731e4-a77f-4d1a-871b-2120b98eeb9b?agendaItemId=f1ef8358-5405-466a-8a67-02ff2a8e2090