29.(WOS) RIB inzake Opgave opvang asielzoekers en huisvesting statushouders.pdf

Aan: Gemeente Vijfheerenlanden T.a.v. de leden van de Gemeenteraad Postbus 11 4140 AA Leerdam

Ons kenmerk

: 315195

Onderwerp

: Opgaven opvang asielzoekers en huisvesting statushouders regio U16

Datum

: 21 september 2021

Geachte leden van de raad, In mei 2020 is de Uitvoeringsagenda Flexibilisering asielketen vastgesteld aan de Landelijke Regietafel Migratie en Integratie. Het doel van deze Uitvoeringsagenda is allereerst om de samenwerking tussen gezamenlijke overheden te versterken. Ten tweede gaat het om de opvangcapaciteit voor asielzoekers flexibeler mee te laten bewegen met veranderingen in de instroom. En tenslotte om –na het verlenen van een status- de overgang van asielopvang naar definitieve huisvesting van statushouders en integratie binnen de gemeenten te verbeteren. De Uitvoeringsagenda sluit aan op de nieuwe Wet Inburgering, die per 1 januari 2022 ingaat. Gemeenten krijgen een regierol bij het verzorgen van inburgering aan statushouders, vanaf dag 1 na koppeling aan de gemeente. Gecombineerde opgaven Naast deze ontwikkeling is elke provincie gevraagd op korte termijn te komen met extra asielopvangplekken om de druk op de huidige AZC’s te verlichten en heeft het rijk gemeenten een verhoogde taakstelling voor de huisvesting van statushouders opgelegd. We hebben het in totaal over drie opgaven die nauw verbonden zijn met elkaar en niet los van elkaar gezien kunnen worden: 1. Extra asielopvang voor de korte termijn (417 plekken voor gehele provincie Utrecht). 2. De uitvoering van de flexibilisering asielketen op de middellange termijn.

Dat kan in de vorm van een - Regionale opvanglocatie (ROL) voor kansrijke asielzoekers en statushouders, met flexibele schil voor andere doelgroepen, dichtbij uitstroom gemeente en/of - Satellietlocatie (SAT), hier worden minder kansrijke asielzoekers of uitgeprocedeerde gezinnen (Gezinslocatie - GLO) opgevangen 3. Verdubbelde taakstelling voor de huisvesting van statushouders in 2021. Voor alle duidelijkheid: deze drie opgaven zijn geformuleerd in november 2020. Aan deze drie opgaven moet invulling gegeven worden. Daarnaast is er de brief van 26 augustus 2021 met de dringende oproep van het Rijk om op korte termijn extra opvanglocaties beschikbaar te stellen, vanwege de verwachting dat de opvangcapaciteit binnen enkele weken zijn plafond bereikt . Over deze brief bent u op 7 september 2021 geïnformeerd met een raadsinformatiebrief.

Gemeente Vijfheerenlanden / Postbus 11, 4140 AA Leerdam / 088 – 599 7000 / vijfheerenlanden.nl / info@vijfheerenlanden.nl

Naast de groep statushouders doen ook andere groepen met voorrang een beroep op de sociale huurwoningen. Dit treft indirect de slaagkansen van reguliere woningzoekenden in de sociale huur, in een provinciale woningmarkt die enorm onder druk staat. Een veel ruimer ondersteuningspakket vanuit het Rijk is daarom noodzakelijk. Hierover heeft de Provinciale Regietafel in mei 2021 een brief gestuurd naar de ministeries van BZK en VenJ. Gezamenlijke aanpak met regio’s en provincie De Utrechtse gemeenten willen met elkaar de schouders eronder zetten om ervoor te zorgen dat asielzoekers goed opgevangen worden en statushouders een eigen woning vinden in onze gemeenten, zodat zij sneller kunnen integreren in onze samenleving. Per regio (regio Amersfoort en de regio Utrecht en de Foodvalley-gemeenten) zijn kansen en belemmeringen in kaart gebracht en op basis daarvan is een plan gemaakt. De randvoorwaarden voor uitvoering van dit plan worden nu uitgewerkt en eind 2021 in een voorstel aan het Rijk gepresenteerd. Kansen maken Asielopvang korte termijn De gemeente Utrechtse Heuvelrug heeft aangegeven op korte termijn 100 extra plekken te kunnen realiseren op het bestaande AZC, waar op dit moment ruim 500 personen verblijven. In het kader van de onderlinge solidariteit stelde de gemeente een korting op de taakstelling voor.

Dit voorstel is besproken op de Provinciale Regietafel van 14 juli 2021 en wordt op dit moment door de provincie nader uitgewerkt. Verkennen kleinschaligheid In Nederland wordt gewerkt aan een flexibeler asielstelsel. Een van de onderdelen zijn regionale opvanglocaties. Asielzoekers die een grote kans maken op een verblijfsvergunning worden opgevangen in een regionale opvanglocatie, dichtbij de plek waar ze uiteindelijk komen te wonen. Het realiseren van meerwaarde voor de buurt en voor de bewoners staat daarbij centraal. Regio Utrecht verkent samen met het COA de kansen en belemmeringen om dit soort opvanglocaties veel kleinschaliger vorm te geven (ca. 50-70 asielzoekers). In plaats van de gangbare grootschalige locaties wordt gekeken naar een vernieuwend model waarbij meerdere kleine locaties, verspreid over de regio, onderling samenwerken. In totaal gaat het voor de regio Utrecht om ca. 120-150 asielzoekers. Daarbij wordt ook gekeken naar een mix met andere doelgroepen - zoals jongeren - en naar het eventueel delen van voorzieningen met de omgeving. Integratie start zo vanaf dag 1, gewoon in de buurt. Het COA geeft aan mee te willen werken aan deze verkenning. Huisvesting statushouders Voor de huisvesting van statushouders willen we als eerste versneld woningen toevoegen, zoals (tijdelijke) gemengde woonconcepten met flexwoningen of in bestaand vastgoed.

Hiervoor heeft de Provincie, namens de beide regio’s, bij het Rijk aangegeven dat hiervoor een ruimer ondersteuningspakket noodzakelijk is. We kijken ook naar mogelijkheden voor een combinatie met andere doelgroepen. Op die manier levert het woonruimte op voor andere woningzoekenden en het biedt kansen voor andere vormen van sociaal beheer door ‘community vorming’. Daarnaast zoeken we naar een meerwaarde voor de omgeving (voorzieningen, ruimtelijke kwaliteit, combinaties met werkgelegenheid, etc.). Aan de hand van diverse casussen verspreid over de regio brengen we kansen en belemmeringen in beeld, die onderdeel vormen van een bid aan het Rijk. Opgave Vijfheerenlanden De drie opgaven van de provincie Utrecht zijn op 20 januari 2021 besproken in de commissie WOS. De commissie WOS stelde zich op het standpunt dat er in onze gemeente geen mogelijkheden zijn, en ook geen draagvlak onder inwoners is, voor grootschalige opvang van asielzoekers. Kleinschalige opvang behoort wel tot de mogelijkheden, mits passend binnen de eisen en wensen van de gemeente.

De verkenning die nu gaat plaatsvinden vanuit de regio U16, naar een model van kleinschalige regionaal verspreide opvanglocaties met een flexibele schil, sluit aan bij het ingenomen standpunt van de commissie WOS. Onze gemeente heeft in de afgelopen periode zelf ook al een verkenning gedaan naar de mogelijkheden om asielzoekers te huisvesten. In beeld waren hiervoor een perceel grond ten noorden van de Parallelweg in Leerdam en een pand aan de Ir. D.S. Tuijnmanweg 2-6 in Vianen. Beide opties bleken echter niet haalbaar. Inmiddels wordt een nieuwe verkenning gedaan naar mogelijke locaties voor flexwonen voor diverse kwetsbare doelgroepen. Recent heeft het Rijk een dringende oproep op gemeenten gedaan om op korte termijn locaties beschikbaar te stellen voor de tijdelijke opvang van asielzoekers en/of voor de (tijdelijke) huisvesting van vergunninghouders. Deze oproep komt voort uit de verwachting dat de opvangcapaciteit binnenkort zijn plafond bereikt. In dat kader doen wij een nieuwe verkenning naar een aantal locaties, die op korte termijn beschikbaar zouden kunnen komen. Ook is door ons een beroep gedaan op onze inwoners, bedrijven en vastgoedeigenaren, om vastgoed beschikbaar te stellen als opvanglocatie.

Voor de verhoogde taakstelling huisvesting statushouders in 2021 zet de regio U16 in op het versneld toevoegen van woningen, bijvoorbeeld met flexwoningen of het ombouwen van bestaand vastgoed. Onze gemeente verwacht de verhoogde taakstelling volledig te kunnen realiseren binnen de beschikbare sociale woningvoorraad. Wel lopen we daarbij tegen het knelpunt aan dat het in meeste gevallen niet lukt om binnen 10 weken na koppeling van een statushouder aan onze gemeente een woningaanbod te kunnen doen. De nieuwe Wet Inburgering wordt door onze gemeente uitgevoerd in samenwerking met de gemeenten Molenlanden en Gorinchem. Ook in deze regio speelt de vraag naar de realisatie van opvanglocaties voor asielzoekers en kansrijke statushouders. Vanuit ons principe van grensontkennend samenwerken zullen wij ook samen met deze regio onderzoeken welke kleinschalige asielopvangmogelijkheden er zijn. Planning In het derde en vierde kwartaal van 2021 worden de bovenstaande maatregelen verder verkend en businesscases opgesteld. In december 2021 ligt er een concreet voorstel van de Utrechtse gemeenten richting rijk waarin is aangeven onder welke randvoorwaarden de Utrechtse gemeenten deze drie opgaven in de Provincie Utrecht denken te kunnen realiseren. Op 1 januari 2022 gaat de nieuwe inburgeringswet in.

Wij zullen u eind 2021 nader berichten over de opbrengst van de verkenningen kleinschalige asielopvang en businesscases en de voortgang van het voorstel aan het rijk. Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de burgemeester,

{{signer1}} 21/09/2021 12:23:38 CEST

{{signer2}} 21/09/2021 12:31:25 CEST

Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl ID: 8dd86ab9-dd51-4dad-b6c1-84a15615d7c1 Auth: Consent

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl ID: 8dd86ab9-dd51-4dad-b6c1-84a15615d7c1 Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich