28. (AZ) RIB inzake Proces preventief toezicht.pdf

Aan: Gemeente Vijfheerenlanden T.a.v. de leden van de Gemeenteraad Postbus 11 4140 AA Leerdam

Ons kenmerk

: 229540

Onderwerp

: Proces preventief financieel toezicht

Datum

: 26 januari 2021

Geachte leden van de raad, Door de gerechtelijke uitspraak in de zaak Niemans van 15 december is de begroting 2021 in een ander daglicht komen te staan en daarmee deels achterhaald. Met name de onzekerheid van de uitwerking op de begroting en reserve positie, heeft de provincie Utrecht doen besluiten de gemeente vanaf 24 december 2020 onder het verscherpt preventief toezicht te plaatsen. Tijdens de raadsbijeenkomst van woensdag 23 december heeft de Gedeputeerde Strijk dit toen nog voorgenomen besluit tot preventief toezicht al gedeeld. In de zogenaamde toezichtbrief van 24 december 2020 heeft de provincie aangegeven wat het verscherpte preventief financieel toezicht aan consequenties voor de gemeente heeft: 

De gemeente moet binnen 13 weken een dekkingsplan vaststellen waarbij een structureel en reëel evenwicht vanaf 2021 gehandhaafd blijft, het weerstandsvermogen aan onze eigen weerstandsnorm blijft voldoen en uiterlijk bij Kadernota 2022 de claim Niemans financieel gedekt is.



Er is toezichtregime vastgesteld dat bepaalt welke uitgaven direct gedaan mogen worden en voor welke uitgaven toestemming vooraf van de provincie noodzakelijk is. Het toezichtregime ziet er voor de gemeente als volgt uit: o Gemeente kan uitgaven doen tot het niveau van de vastgestelde begroting 2021, in geval van dringende spoed mogen ook verplichtingen worden aangegaan zonder goedkeuring van de provincie. Het is aan de raad zelf om te beoordelen of er sprake is van dringende spoed. o Alle andere uitgaven die leiden tot een begrotingswijziging dienen te worden goedgekeurd door de provincie. Dit betreft ook investeringen vanaf € 50.000 die nog niet voorzien zijn van een raadsbesluit.

De afgelopen weken is ambtelijk afgestemd hoe dit toezichtregime qua proces zal worden toegepast. Via deze brief willen wij u hierover nader informeren.

Gemeente Vijfheerenlanden / Postbus 11, 4140 AA Leerdam / 088 – 599 7000 / vijfheerenlanden.nl / info@vijfheerenlanden.nl

Het proces van preventief toezicht. In hoofdlijnen ziet het proces er als volgt uit: 

Zoals ook al in de toezichtbrief van 24 december 2020 is aangegeven, richt zich het toezichtregime zich op alle voorgenomen raadsbesluiten die leiden tot wijziging van de begroting. Dit kan dus ook budgettair neutrale wijzigingen betreffen (tegenover hogere uitgaven, staan hogere inkomsten), alsook kredietverstrekkingen (ook al zijn de kapitaallasten van dit krediet al opgenomen in de begroting).



Het toezicht vindt plaats op vastgestelde collegebesluiten, voordat deze verzonden worden aan de raad. Het is de inzet van de provincie om snel zijn oordeel te geven over dergelijke besluiten. Dit oordeel wordt duidelijk in de periode tussen commissieen raadsbehandeling van het betreffende voorstel. Dit oordeel kan dan nog net voor de raadsbehandeling (schriftelijk) of in uiterste geval mondeling tijdens de raadsbehandeling ingebracht worden. Bij gecompliceerde en/of ingrijpende voorstellen is met de provincie de afspraak gemaakt om al voor de vaststelling in het college het voorstel met de provincie inhoudelijk af te stemmen. Dit om te waarborgen, dat na de vaststelling in het college, de provincie het voorstel snel kan goedkeuren.



De provincie toetst de voorstellen aan de hand van de drie O’s: Onvoorzien, Onontkoombaar en Onuitstelbaar. Voor een snelle en goede beoordeling van de voorstellen door de provincie wordt gebruik gemaakt van een format die door opsteller van het voorstel moet worden ingevuld. In dit format wordt niet alleen ingegaan op de hiervoor genoemde drie O’s, maar moeten ook vragen worden beantwoord om te beoordelen of er sprake is van een wettelijke verplichting en/of uitstel leidt tot kapitaalvernietiging en/of het voorstel toekomstige onvermijdbare kosten voorkomt. Hoe meer vragen met JA kunnen worden beantwoord, hoe groter de zekerheid dat de provincie toestemming aan de extra uitgaven gaat geven. De provincie stelt zich bij elk te beoordelen voorstel de vraag: Wat gebeurt er als de gemeente deze uitgaaf niet kan doen? Een vraag die natuurlijk bij elk voorstel gesteld kan worden en dus ook in onze organisatie bij de beoordeling van voorstellen wordt toegepast.



Om dit proces in goede banen te leiden en te houden, vindt er tweewekelijks een vast ambtelijk overleg plaats met de toezichthouders van de provincie Utrecht. In 2021 zullen ook bestuurlijke gesprekken gaan plaats vinden om de stand van zaken te bespreken. De portefeuillehouder Financiën wordt hiervoor uitgenodigd.

Totdat het verscherpte financieel toezicht wordt opgeheven, wordt het hiervoor genoemde proces toegepast. Het binnen 12 weken vast te stellen dekkingsplan is voor het opheffen van het toezichtregime bepalend. Hierop komen we natuurlijk nader bij uw raad op terug.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de burgemeester,

{{signer1}} 26/01/2021 18:09:36 CET

{{signer2}} 26/01/2021 18:15:49 CET

Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl ID: cab4808a-2a36-49e4-bb89-9f1d80ddecd9 Auth: Consent

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl ID: cab4808a-2a36-49e4-bb89-9f1d80ddecd9 Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich