23.06.2021 NIEUW RV Kadernota 2022-2025 Ondertekend.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer 298936

Onderwerp: Kadernota 2022-2025

Vergaderdatum raad: 13 juli 2021 Geheim: Nee Steller: Ferrie Koffeman Portefeuillehouder: Wethouder van Middelkoop

Beslispunten 1. De Kadernota 2022-2025 vast te stellen en te kiezen voor het realistische combinatieperspectief “Investeren in duurzaam wonen en werken in een sterke en vitale samenleving”; 2. Het voorgestelde kader voor de netto schuldquote vast te stellen; 3. Het voorgestelde kader voor de solvabiliteit vast te stellen; 4. Het voorgestelde kader voor de structureel sluitende begroting vast te stellen, inclusief de bijbehorende kaders Boter bij de vis en Verhoging van de gemeentelijke heffingen.

Inleiding Bijgaand treft u de Kadernota 2022-2025 aan. In de Kadernota wordt, uitgaande van de huidige meerjarenbegroting en ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan of gaan voordoen, in beeld gebracht wat het verwachte financieel perspectief is voor de komende jaren. Het financieel perspectief laat voor de komende jaren flinke nadelen zien. Deze nadelen komen voornamelijk voort uit verwachte ongunstige effecten van de herijking van het sociaal domein in het Gemeentefonds en lagere accressen van het Gemeentefonds. Daarnaast is de gemeentelijke sociaal domein-begroting tegen het licht gehouden en geheel opnieuw opgebouwd, een zogenaamde nieuwe basis begroting. Daaruit volgt eveneens een forse nadelige bijstelling van het financieel perspectief. Via de Kadernota worden financiële kaders opgesteld om te groeien naar een financieel gezondere situatie. Door middel van perspectieven worden inhoudelijke beleidsrichtingen geschetst voor de nabije toekomst van de gemeente Vijfheerenlanden.

Beoogd effect Via de vaststelling van de Kadernota wordt richting gegeven aan de wijze waarop het gemeentelijk beleid voor de komende jaren invulling moet gaan krijgen en gemeente Vijfheerenlanden wordt gevormd. De financiële kaders scheppen de (financiële) randvoorwaarden, de perspectieven hebben betrekking op de beleidsinhoudelijke keuzes.

Argumenten 1.1 De raad stelt met de Kadernota de kaders vast waarmee de voorbereiding van de begroting kan worden aangevangen. De gemeenteraad heeft op basis van de Gemeentewet het zogenaamde budgetrecht. Dit wil zeggen dat de gemeenteraad besluit over de begroting, en daarmee ook over de uitgangspunten van de begroting. Deze uitgangspunten zijn in de Kadernota neergelegd. 1.2 Het combinatieperspectief komt naar de mening van het college het meest tegemoet aan de maatschappelijke behoefte in Vijfheerenlanden. We hebben in de kadernota een aantal scherpe perspectieven geschetst. Voor ons college – met nog een jaar van deze bestuursperiode voor ons – zien wij dat ingrijpende keuzes voor Vijfheerenlanden gevolgen hebben voor de bestuurders ná ons. Daarom zijn wij terughoudend met het maken van scherpe keuzes, die niet alleen perspectief geven maar ook maken dat op andere terreinen bezuinigd moet worden. Tegelijkertijd mag u van ons verwachten dat wij hier een visie op hebben en u een voorstel doen. Dat doen wij in de vorm van een combinatieperspectief om tegemoet te komen aan de vraagstukken, waar naar ons inzicht de grootste maatschappelijke behoefte ligt: op het gebied van duurzaam wonen en werken en het sociaal domein. 1.3 Uitwerking vindt plaats bij de begroting.

Wij zien ruimte om met deze combinatie in 2022 te starten, dankzij gebruikmaking van de rijksmiddelen die naar aanleiding van de arbitragezaak naar ons toekomen en dankzij een klein positief begrotingssaldo in 2022. Verdere dekkingsmogelijkheden voor dit perspectief kunnen worden gevonden door een andere inzet van een deel van het budget inwonersinitiatieven dan wel een verhoging van de onroerend zaakbelasting. Mogelijk ontstaat binnenkort meer duidelijkheid over het gemeentefonds en biedt dit nog dekkingsmogelijkheden. Dit geldt ook vanaf het jaar 2023 waarin zeker keuzes gemaakt moeten worden, omdat in dat jaar het begrotingssaldo negatief wordt (en die doorloopt tot het laatste begrotingsjaar van deze kadernota). Ook hier zijn de knoppen om aan te draaien weer een deel van het budget inwonersinitiatieven, de onroerend zaakbelasting of besparen op diverse beleidsterreinen. Wij verwachten voor de begroting zekerheid te hebben over het gemeentefonds en het al dan niet structureel worden van de rijksmiddelen, voortkomende uit de arbitragezaak die de VNG heeft aangespannen tegen het rijk. Mét de door u vast te stellen financiële kaders stellen wij de begroting op en kunnen wij u via de begroting laten zien hoe en in welke mate we invulling kunnen geven aan dit combinatieperspectief.

2.1 Met het voorgestelde kader voor de netto schuldquote vindt een aanpassing plaats van het bestaande kader. Voorgesteld kader: We groeien toe naar een gezonde balans. Dat betekent ten aanzien van de netto schuldquote, dat we een maximum van 100% van de gecorrigeerde netto schuldquote hanteren. Dit houdt concreet in, dat het totaal van de schulden minus de vorderingen niet hoger mag zijn dan de totale baten van dat jaar. Bij een overschrijding van het maximum zorgen we dat we, aan de hand van een structureel sluitende meerjarenbegroting, geleidelijk terugkeren binnen de betreffende bandbreedte.

Dit is een verruiming van het eerder vastgestelde kader. Dat kader stelde, dat het college bij een overschrijding van de grens van 100% met voorstellen komt om binnen een termijn van drie jaar weer onder de gestelde limiet te komen. Het nieuwe voorgestelde kader laat de termijn van drie jaar los, omdat dit niet realistisch geacht wordt. Dit laat niettemin onverlet, dat de netto schuldquote verbetering behoeft. Vooral door de samenhang met de andere kaders is dit vanuit financieel oogpunt een aanpassing die toegepast kan worden zonder de financiële positie uit het oog te verliezen. Wanneer wordt ingestemd met dit kader, wordt de aanpassing ook verwerkt in de volgende update van stukken met flankerend beleid zoals de nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen. 3.1 Met het voorgestelde kader voor solvabiliteit wordt een nieuw kader vastgesteld. Voorgesteld kader: We groeien toe naar een gezonde balans. Dat betekent ten aanzien van de solvabiliteit, dat we een minimale score van 20% hanteren. Bij een onderschrijding van de minimale score zorgen we dat we, aan de hand van een structureel sluitende meerjarenbegroting, geleidelijk terugkeren binnen de betreffende bandbreedte. Dit kader is nieuw opgenomen en dient, in combinatie met de andere kaders, om te waarborgen dat de financiële positie op orde is dan wel weer op orde komt.

Wanneer wordt ingestemd met dit kader, wordt de aanpassing ook verwerkt in de volgende update van stukken met flankerend beleid zoals de nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen. 4.1 Met de voorgestelde kaders voor de structureel sluitende begroting wordt een nieuw kader vastgesteld, waarmee wordt beoogd grip te houden op de financiële positie van de gemeente Voorgesteld kader: Het algemene uitgangspunt is een structureel sluitende meerjarenbegroting. Als dit niet gerealiseerd wordt in de eerste jaarschijf van de meerjarenbegroting, realiseren we dit in de daaropvolgende jaren van de meerjarenbegroting. Voor de toezichthouder – de provincie – is dit maatgevend bij het beoordelen van onze begroting. Wanneer wordt ingestemd met dit kader, wordt de aanpassing ook verwerkt in de volgende update van stukken met flankerend beleid zoals de nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen. 4.2 Met het kader Boter bij de vis bekrachtigen we het uitgangspunt dat taken die het Rijk neerlegt bij gemeenten, enkel optimaal kunnen worden uitgevoerd als daarmee voldoende middelen beschikbaar worden gesteld. Voorgesteld kader: Afgeleid van het kader van een structureel sluitende begroting stellen we als uitgangspunt vast dat we geen uitgaven doen voor de uitvoering van rijksbeleid waar geen (afdoende) middelen voor beschikbaar worden gesteld aan de gemeente.

Door de huidige scheefgroei in de financiering van overgedragen taken worden gemeenten genoodzaakt om beleid af te schalen of bijvoorbeeld wachtlijsten te accepteren. Hiermee geven we een belangrijk signaal af aan het Rijk. Het betekent nadrukkelijk niet dat wij onze inwoners en organisaties in de kou laten staan. 4.3 Met het kader Verhoging van de gemeentelijke heffingen spreken we expliciet uit dat stijging van de woonlasten tot de mogelijkheden behoort om een structureel sluitende begroting op te stellen. Voorgesteld kader: Belastingverhoging wordt betrokken als dekkingsmiddel bij het opstellen van een structureel sluitende begroting

De ontwikkelingen waarmee we worden geconfronteerd op het gebied van vooral het Gemeentefonds en de toename van kosten van door het Rijk overgedragen taken maken het voor ons noodzakelijk om belastingverhoging (vooral onroerende zaakbelasting) ook te betrekken bij de mogelijkheden om een structureel sluitende begroting op te stellen. Ter indicatie: een verhoging van de OZB-tarieven met 1% levert een meeropbrengst op van € 125.000.

Risicoparagraaf Er zijn geen bijzondere risico's aan het vaststellingsproces van de Kadernota. Voor wat betreft de risico's die de gemeente ziet ten aanzien van de uitvoering van het gemeentelijk beleid, wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen in de Jaarrekening en Begroting.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst

Financiële paragraaf De Kadernota is een eerste formele stap in het proces om een begroting 2022-2025 op te stellen.

Participatieparagraaf Niet van toepassing

Duurzaamheidsparagraaf Het aspect duurzaamheid vormt onderdeel van de uitgewerkte perspectieven die via de Kadernota aan uw raad worden voorgelegd.

Communicatieparagraaf Via een persbericht heeft het college al hierover gecommuniceerd. Na de raadsbehandeling vindt opnieuw (pers)communicatie plaats. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, {{signer1}} 23/06/2021 13:45:08 CEST

Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl ID: 73720abe-31cd-44fd-bd60-109c4b5846d7 Auth: Consent

{{signer2}} 23/06/2021 13:59:08 CEST

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl ID: 73720abe-31cd-44fd-bd60-109c4b5846d7 Auth: Consent

de secretaris,

de burgemeester,

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen Kadernota 2022-2025