220103 Voortzetting en uitbreiding woontrainingshuis.docx

Voortzetting en uitbreiding woontrainingshuis jong volwassenen Vijfheerenlanden

1.

Inleiding

In februari 2020 is de pilot het eerste woontrainingshuis voor jongvolwassen vrouwen in Vijfheerenlanden officieel van start gegaan. De uitvoering lag bij Jeugd- en Jongerenwerk en de aanleiding is destijds als volgt omschreven: In de gemeente Vijfheerenlanden willen we samen met zorg- en welzijnsaanbieders en woningcorporaties een inclusieve omgeving creëren, zodat kwetsbare doelgroepen zo veel mogelijk in de wijk of de dorpskern kunnen blijven wonen. Een groep die tussen wal en schip dreigt te vallen, is een kwetsbare doelgroep van (jong) volwassenen in de leeftijd tussen 18 en 30 jaar; jongeren met een licht verstandelijke beperking, (gecombineerd) met psychische of licht psychiatrische problematiek. Het gaat om inwoners die lange tijd konden rekenen op steun van ouders, school en jeugdhulp. Maar bij de overgang naar volwassenheid valt een groot deel van die ondersteuning weg. Voor deze doelgroep is intensieve ondersteuning nodig en begeleiding op meerdere leefgebieden, zoals wonen, werken, inkomen, dagbesteding en geestelijke en fysieke gezondheid. In de regio Lekstroom is een vergelijkbaar initiatief in ontwikkeling, daarbij gaat het echter om een jongere groep. Het betreft de Pilot Kamers met Aandacht, gericht op jongeren tussen de 18 en 23 jaar, die eerder in jeugdhulp zaten en waarbij het doel is instroom in maatschappelijke opvang te voorkomen.

Jongeren krijgen een kamer bij gezinnen die aan het project willen deelnemen. De begeleiding die in deze pilot wordt gegeven, is in het kader van (verlengde) ambulante jeugdhulp. In de A-V regio (waar de gemeente Vijfheerenlanden voor de voormalige gemeenten Zederik en Leerdam bij is aangesloten voor onder meer wonen) bestaat sinds enkele jaren het Kamers met Kansen project. Kamers met Kansen is voor jongeren tussen de 18 en 27 jaar die geringe ondersteuning nodig hebben, voordat zij helemaal zelfstandig gaan wonen. De gemeente Vijfheerenlanden draagt hieraan jaarlijks € 50.000; aan bij en heeft momenteel vier jongeren op Kamers met Kansen. Voor de door ons beoogde doelgroep ontbreekt in Vijfheerenlanden een woontrainingsmogelijkheid. Het hierboven beschrevene is nog steeds actueel. In de pilotfase is het project uitgevoerd door Jeugd- en Jongerenwerk. De uitvoering is inmiddels overgenomen door Buurtwerk dat ook de aanbesteding voor Jongerenwerk in Vijfheerenlanden gegund heeft gekregen.

2.

Evaluatie pilotperiode

Op 5 oktober 2021 heeft, met alle betrokken partijen, een evaluatie plaatsgevonden van de pilotfase. De conclusie was dat het woontrainingshuis een succesvol en noodzakelijk aanbod is en dat uitbreiding met eenzelfde huis voor jongens zeer wenselijk is.

In de pilotperiode hebben 4 jongvolwassen vrouwen een kamer gehad in het woontrainingshuis. Gemiddeld verblijven de cliënten een jaar in het huis en stromen dan uit. De bewoners zijn blij dat ze de mogelijkheid hebben gekregen om in een voor hen erg onrustige tijd een plek te hebben om tot rust te mogen komen en te mogen zijn wie ze zijn en zichzelf verder in hun eigen tempo te mogen ontdekken. Ze hebben geleerd verantwoordelijkheid te nemen; inkomen te verwerven; administratieve zaken te regelen (studiefinanciering; uitgaven) ; huishoudelijke taken aan te leren ( wassen; koken, schoonmaken e.d.) en geleerd rekening met elkaar te houden en te leren communiceren met elkaar ook over moeilijke zaken. Marina1 was afkomstig uit een multi probleemgezin waarin zij door alle problemen die daar speelden, niet gezien werd. Zij was de enige thuis met de minste problemen waardoor er onvoldoende aandacht voor haar was. Door de begeleiding in het woontrainingshuis heeft zij haar diploma behaald en een baan gevonden. Na een jaar was zij klaar om `zelfstandig te gaan wonen. Tijdens de evaluatie zijn de huidige processen tegen het licht gehouden en dat resulteert in de volgende aanpassingen: • Aanmelding en intake Er is behoefte aan meer samen optrekken van het Sociaal Team en Buurtwerk in het proces van aanmelding en intake.

• Rollen duidelijk met elkaar afstemmen: er is behoefte aan een vast aanspreekpunt binnen het Sociaal Team, die geïnformeerd wordt over in- en uitstroom en die advies kan geven over op- en afschalen het Sociaal Team kan ondersteunen bij de begeleiding er is behoefte aan structureel overleg tussen Buurtwerk en het Sociaal Team • Betere plek in de keten Het project moet meer bekendheid krijgen bij andere aanbieders in Vijfheerenlanden, zodat er meer verbindingen ontstaan en het breder gedragen wordt. Hiervoor zal ook advies worden ingewonnen bij de afdeling communicatie van de gemeente. • De uitstroom heeft, tot nu toe, nog niet tot problemen geleid, omdat de cliënten over het algemeen samen gingen wonen. Voor de toekomst wordt gekeken naar standaard urgentie voor cliënten van het woontrainingshuis. • Er is behoefte aan regie bij de gemeente en een vast aanspreekpunt • Een keer per kwartaal zal een voortgangsoverleg worden gevoerd met de verantwoordelijke beleidsmedewerker van de gemeente, het aanspreekpunt bij het Sociale Team, Buurtwerk en KleurrijkWonen. Carolien heeft veel problemen gehad met de scheiding van haar ouders gehad. Er waren veel spanningen. Daardoor kwam zij zelf in de problemen. Zij is opgenomen geweest om aan zichzelf te werken (onder andere voor een verslaving). Terugkeer naar haar vader leverde problemen op en ook bij haar moeder voelde ze zich niet 1

Namen zijn fictief

welkom. In het woontrainingshuis vond zij rust en kreeg ze hulp om haar baan te behouden en de rest van haar leven goed vorm te geven. Zij is uiteindelijk samen gaan wonen met haar vriend.

3.

Nieuwe opdracht

De opdracht aan Jeugd- en Jongerenwerk, dat verantwoordelijk was voor de uitvoering van het project en de begeleiding van de cliënten was: De opdracht betreft het realiseren van een Woontrainingshuis voor jongvolwassenen in Vijfheerenlanden. In samenwerking met woningcorporatie KleurrijkWonen wordt in Leerdam één eengezinswoning geschikt gemaakt voor de verhuur aan (jong) volwassenen tussen de 18 en 30 jaar, waarbij het sociaal team van de gemeente en jongerenwerk voorzien in de begeleiding. Voor meer specialistische begeleiding van jeugdhulp, dan wel ondersteuning op basis van de Wmo, worden zorgaanbieders aangetrokken. Deze opdracht wordt per 1 januari 2022 overgenomen door Buurtwerk, dat ook het jongerenwerk uitvoert in Vijfheerenlanden. De opdracht luidt vanaf 1 januari: het voortzetten van bovengenoemd woontrainingshuis en het, in samenwerking met KleurrijkWonen, realiseren van een tweede woontrainingshuis voor jongens voor (jong) volwassenen tussen de 18 en 27 jaar. In de nieuwe opdracht is sprake van 3 partijen: Buurtwerk Ontvangt subsidie van de gemeente Voert de begeleiding uit Maakt afspraken met de jongeren en int de huur van hen Maakt afspraken met KleurrijkWonen Gemeente Vijfheerenlanden Verstrekt subsidie aan Buurtwerk Staat garant voor gemiste huurinkomsten voor Buurtwerk KleurrijkWonen Stelt woning(en) beschikbaar Maakt afspraken met Buurtwerk

Simone is opgegroeid in de Molukse wijk in Leerdam bij haar opa en oma. Toen oma overleden was en opa ziek werd heeft zij besloten om bij haar moeder in Amsterdam te gaan wonen; daar ging ze ook naar school. Het wonen bij haar moeder ging niet goed en dit leverde veel spanningen op waar haar school onder leed. Tijdens haar verblijf in het woontrainingshuis heeft ze haar diploma gehaald. Ze is verder gaan studeren en woont samen met haar vriend.

4.

Doelgroep

De doelgroep bestaat uit jongvolwassenen met mogelijk een licht verstandelijke beperking en/of psychische of licht psychiatrische problematiek die nog niet in staat zijn om zelfstandig te wonen. Potentiele bewoners hebben naast een woonprobleem ook problemen op tenminste 1 ander leefgebied. Het woontrainingshuis is nadrukkelijk niet bedoeld om alleen woonproblemen op te lossen en jongeren te voorziening van tijdelijke huisvesting terwijl zij geen begeleidingsbehoefte of -noodzaak hebben. Marjolein is opgegroeid in de vechtscheiding van haar ouders. Uiteindelijk heeft ze besloten om bij haar vader te gaan wonen. Haar vader is begin dit jaar onverwachts overleden. De woning (koop) is nagelaten aan Marjolein en haar zus. Marjolein heeft zichzelf bij het sociaal team gemeld maar de hulp kwam in eerste instantie niet goed van de grond. Toen haar moeder contact heeft opgenomen werd al snel duidelijk dat Marjolein het verlies van haar vader niet goed kon verwerken (heeft ze inmiddels zelf hulp voor gezocht) maar dat zij ook de huidige situatie (alleen in de koopwoning die verkocht moet worden) niet aan kan. Marjolein heeft het voorstel om in het woontrainingshuis te komen wonen geaccepteerd. Inmiddels is de koopwoning verkocht en is het huis leeg en kan Marjolein beginnen met de verwerking en met haar toekomst. Zij zal binnenkort uit kunnen stromen.

5.

Begeleiding

De reguliere begeleiding door Buurtwerk bestaat uit 2 uur begeleiding per dag en 4 uur telefonische bereikbaarheid in het weekend. Indien meer en/of specialistische begeleiding nodig is, wordt dit ingezet middels een indicatie.

6.

Projectopzet en bepalingen beschikking

De projectopzet, (zie bijlage 1) en de bepalingen in de initiële beschikking, (zie bijlage 2) zijn ongewijzigd gebleven.

7.

Financiën en begroting

Voor de voortzetting van het woontrainingshuis is nog geen structureel budget beschikbaar. Op 1 januari 2024 vindt de decentralisatie van Beschermd Wonen plaats. Vanaf dat moment beschikken alle gemeenten over een eigen budget voor Beschermd Wonen en is Vijfheerenlanden niet langer (volledig) afhankelijk van de centrumgemeente Utrecht. De structurele kosten kunnen vanaf dat moment (1-1-2024) uit dat budget betaald worden. Hierdoor blijven de jaren 2022 en 2023 over om (incidenteel) te dekken. De centrumgemeente Dordrecht (waar de voormalige gemeenten Leerdam en Zederik onder vielen) heeft het beschikbare budget voor BW en MO de afgelopen jaren niet volledig besteed. Het deel dat overbleef is via een verdeelsleutel uitgekeerd aan de regiogemeenten. Vijfheerenlanden heeft in boekjaar 2021 over het jaar 2020 nog een bedrag van ruim €267.000,-- ontvangen. Dat bedrag is nog niet bestemd, maar wordt bij de jaarrekening onderdeel van het rekeningsaldo 2021 en daarmee gestort in de Algemene reserve. Om die reden stellen wij voor om het benodigde bedrag voor het woontrainingshuis voor de jaren 2022 en 2023 incidenteel te dekken uit de Algemene Reserve.”

Het gaat daarbij om een bedrag van 115.000,-- voor 2022 en een bedrag van €90.000,-- voor 2023. In totaal om €205.000,-- voor 2 jaar. Dit bedrag is als volgt opgebouwd: 2022: Bestaande huis: €40.000,-- voor begeleiding € 5.000,- voor reparaties en onvoorziene kosten Nieuw te realiseren huis: € 40.000,-- voor begeleiding € 15.000,-- voor inrichtingskosten (eenmalig) € 5.000,-- voor reparaties en onvoorziene kosten 2023: Bestaande huis €40.000,-- voor begeleiding € 5.000,- voor reparaties en onvoorziene kosten Nieuw te realiseren huis: € 40.000,-- voor begeleiding € 5.000,-- voor reparaties en onvoorziene kosten Daarnaast reserveert de gemeente in 2022 eenmalig een bedrag van €10.000,-- als garantstelling voor de huur en eventuele ontruimingskosten. Indien Buurtwerk hierop aanspraak wil maken, kunnen zij via email een aanvraag indienen met een overzicht (en bewijs) van de gemaakte kosten. Begroting:

Bijlage 1

Projectopzet

In dit project wordt een woonvoorziening gerealiseerd in Vijfheerenlanden voor (jong) volwassenen tussen de 18 en 27 jaar. Via de reguliere mogelijkheden kunnen deze mensen niet snel aan een woning komen. Zij passen niet binnen de toewijzingsregels van woningcorporaties voor bijzondere doelgroepen en/of binnen de urgentieregeling. Deze inwoners zullen via de reguliere woningmarkt aan een huis moeten zien te komen, zij missen vaardigheden om dit zelfstandig te doen en belangrijker nog: zij missen ook vaardigheden om zelfstandig te kunnen wonen. Een woontrainingshuis is een preventief instrument om grotere problemen te voorkomen. Het zorgt dat deze doelgroep op korte termijn ondersteuning krijgt om de benodigde zelfstandigheid te leren. Doorstroming naar betaalbare woning De intentie is dat deze doelgroep (na een periode van één tot anderhalf jaar in het woontrainingshuis) doorstroomt met urgentie. Hierover worden afspraken gemaakt middels de bestaande regelingen. Beschrijving Woontrainingshuis Het sociaal team heeft een specifieke werkwijze om de doelgroep in kaart te brengen en voor te dragen als woonkandidaat. Via zogeheten kansgesprekken wordt de problematiek en mogelijkheden van cliënten van het sociaal team die een woning zoeken in beeld gebracht. In het woontrainingshuis zullen maximaal drie inwoners wonen.

De woning De woning dient aan de volgende voorwaarden te voldoen: • eengezinswoning; • vier kamer woningen (dus maximaal drie slaapkamers) • onderhoudsvrije of -arme buitenruimte of als zodanig aan te passen; • een woonkamer die kan dienen als gezamenlijke woonkamer voor bewoners; • ruimte voor fietsenberging; • benodigde vergunningen voor bijzondere manier van verhuren (omzettingsvergunning (van zelfstandig naar KGV))., hierbij wordt een bestaande zelfstandig woonruimte omgezet in een onzelfstandige woonruimte. De huurders delen dan de douche, wc en keuken. Bij verhuring aan meer dan 2 personen is deze omzetvergunning nodig. • De woning wordt gestoffeerd, de inwoner zorgt zelf voor de inrichting van de eigen kamer. • De woning beschikt over brandpreventieve maatregelen. Kandidaten De bewoners moeten voldoen aan de volgende voorwaarden: • Jongvolwassenen in de leeftijd tussen de 18 en 27 jaar; • de bewoners zijn van hetzelfde geslacht; • elke bewoner heeft een dagbesteding (werk, school of vrijwilligerswerk) • Geen tegengestelde psychische aandoeningen die conflicterend kunnen werken;

• • • • •

Geen inwoners met agressie en of asociale problematiek, met verslaving en/of drugsgebruik in deze woning; bewoners mogen geen relatie hebben met elkaar; de bewoners moeten hulp accepteren; dit moet ook vastgelegd worden in het begeleidingsplan; de bewoners moeten beschikken over een VOG; de bewoners moeten verzekerd zijn voor ziekte en voor schade.

De huisregels De basishuisregels worden door KleurrijkWonen, gemeente, welzijns- en zorgaanbieder en het sociaal team opgesteld. De bewoners kunnen aanvullende huisregels opstellen, met de zorgaanbieder of de coach uit het sociaal team. In het overleg met KleurrijkWonen, gemeente, welzijnsaanbieder, zorgaanbieder en sociaal team toetsen we of de huisregels worden nageleefd. Politie/handhaving zijn bekend met het adres en nemen dat op in de controlerondes. Overlastmeldingen komen het eerste binnen bij KW of het sociaal team. De aanpak is in nauwe samenwerking met het sociaal team, de welzijnsorganisatie en de zorgaanbieder. Draagvlak voor buurt en omgeving • De bewoners bieden hand- en spandiensten klussendienst aan voor de buurt. De ondersteuning • •

Er is overdag vanuit de welzijnsaanbieder (i.c. jongerenwerk) begeleiding beschikbaar en bereikbaar; Er wordt een individueel ondersteunings/begeleidingsplan gemaakt in afstemming met het sociaal team en de zorgaanbieder; jongerenwerk zorgt in samenwerking met de zorgaanbieder voor bereikbaarheid, in de avond en in het weekend.

Bijlage 2.

Bepalingen beschikking

De taken voor Buurtwerk zijn als volgt benoemd: 1. Het zorgdragen voor de huur van de woningcorporatie en het innen van de huur bij de bewoners; 2. Het afsluiten van een huurovereenkomst met de bewoners; 3. Het zorgdragen voor nutsvoorzieningen en internet en het voorzien in de afdracht van de WOZ en provinciale/gemeentelijke heffingen; 4. Het, in samenwerking met het Sociaal Team, selecteren van nieuwe bewoners; 5. Het, in samenwerking met het Sociaal Team, opstellen van een ondersteuningsplan met de bewoners; 6. Het optreden bij beëindiging van de bewoning: stopzetten van de kamerhuur- en begeleidingsovereenkomst en zorgdragen voor het leeg opleveren van de kamer; 7. Het zorgdragen voor beëindiging van de woonbegeleiding, huurovereenkomst en ontruiming van de kamer wanneer de bewoner niet in staat blijkt om aan zijn/haar verplichtingen jegens de verhuurder te voldoen en nader overleg geen uitkomst biedt. Een en ander geldt binnen de wettelijke kaders. Verplichtingen worden in de huisregels nader omschreven; 8. Het zorgdragen voor een tijdige waarschuwing naar de gemeente wanneer een huurachterstand ontstaat; 9. Het bieden van een dagelijks aanspreekpunt voor de bewoners en begeleiding/coaching ten behoeve van het zelfstandig wonen, gedurende 10 uur per week en middels telefonische bereikbaarheid in het weekend; 10.

Het bieden van een aanspreekpunt voor omwonenden tijdens kantoortijden.