22. (RVE) 2020_gemeente Vijfheerenlanden_Omgevingskwaliteit_jaarverslag.pdf
Tekst van het document
Advisering Omgevingskwaliteit
Ruimtelijke Kwaliteit en Erfgoed gemeente Vijfheerenlanden
© Google Earth 2020
2
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Vijfheerenlanden
Inhoud Advisering over architectuur, stedenbouw, landschap en erfgoed Advies Organisatie Kaders bij advisering Advisering over erfgoed Afstemming Plannen
3 3 3 4 4 5 5
Herontwikkeling Voorstraat 59 & Achterstraat 53 in Vianen
6
Herontwikkeling Voorstraat 66 - Kerkstraat 31 in Vianen
8
Eiland van Leede in Broekgraaf
9
Kindcentrum in Hoef en Haag
10
Blik vooruit
11
Dorp, Stad & Land 2021
3
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Vijfheerenlanden
Advisering over architectuur, stedenbouw, landschap en erfgoed Gemeente Vijfheerenlanden is met haar fysieke omgeving aantrekkelijk
De gemeente legt tevens plannen op het gebied van stedenbouw
voor bedrijven, bewoners en bezoekers. Met zorg houdt de gemeente
en ruimtelijke ordening voor aan de commissie. Zo schoven de
daarbij de synergie tussen historie, landschap, gebiedsontwikkeling
stedenbouwkundigen bij belangrijke initiatieven voor de binnenstad van
en innovatie voor ogen. Iedere beslissing heeft immers impact op een
Vianen en periodiek voor de planbegeleiding voor de nieuwbouw in de
omgeving die duurzaam leefbaar is en blijft voor mens en natuur. Met
wijk Broekgraaf aan in de commissievergaderingen. De commissie kan bij
een integrale benadering assisteren adviseurs van Dorp, Stad en Land uw
de implementatie van de nieuwe Omgevingswet omgevormd worden tot
gemeente bij deze optimale omgevingskwaliteit. In dit jaarverslag leest u
integrale adviescommissie Omgevingskwaliteit.
over deze advisering over ruimtelijke kwaliteit en erfgoed.
Organisatie Advies
De plannen van initiatiefnemers komen binnen bij de gemeente. De
De burgemeester en wethouders krijgen over bouwplannen waar
gemeente legt de plannen voor aan de commissie Ruimtelijke Kwaliteit en
initiatiefnemers een omgevingsvergunning voor aanvragen bij hun
Erfgoed. Medewerkers van de gemeente bereiden de vergadering voor en
beslissing advies van de commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Erfgoed.
lichten aan de commissie de plannen toe. De zittingen van de commissie
Adviseurs van Dorp, Stad en Land nemen zitting in deze commissie, en
zijn in principe tweewekelijks op donderdagen in het gemeentehuis, of
hebben in uw gemeente geen zakelijke of bestuurlijke belangen. Hierdoor
sinds Corona indien nodig online.
is de onafhankelijkheid bij de advisering aan uw gemeente gewaarborgd. Bij haar advisering kijkt de commissie naar hoe het uiterlijk van het
Tijdens de zitting overlegt de commissie desgewenst met de aanvragers
plan past in de omgeving, hoe het ontwerp eruit komt te zien en welke
en de ontwerpers van de bouwplannen over de vertaalslag van de
materialen zijn gebruikt. Bij het formuleren van hun advies hanteren zij
uitgangspunten van het beleid in het ontwerp. Zo kan de commissie
de actuele beleidsrichtlijnen van de gemeente en werken in geest van de
optimaal meedenken en adviseren. Initiatiefnemers en ontwerpers spreken
Omgevingswet die naar verwachting vanaf 2022 van kracht zal zijn.
hun waardering uit over deze aanpak.
Dorp, Stad & Land 2021
4
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Vijfheerenlanden
Kaders bij advisering
De commissie hanteerde bij het uitbrengen van haar adviezen in 2021
Een groot deel van de aan de commissie voorgelegde plannen betreft
drie welstandsnota’s en verschillende beleidsstukken betreffende erfgoed
aanbouwen, dakopbouwen, dakkapellen en verbouwingen van woningen
of monumentenzorg van de voormalige gemeenten. Een eensluidende nota
en bedrijfspanden. Tevens krijgt de commissie nieuwbouwplannen voor
voor ruimtelijke kwaliteit, erfgoed, stedenbouw en landschap is voor de
woningen en bedrijfspanden op grotere schaal in behandeling. Bij haar
recent gevormde gemeente in concept gereed. De gemeenteraad zal de
advisering kijkt de commissie naar hoe het uiterlijk van het plan past in
nota naar verwachting in 2021 definitief vaststellen.
de omgeving, hoe het ontwerp eruit komt te zien en welke materialen zijn gebruikt.
Advisering over erfgoed De gemeente kan gebouwen en objecten met grote cultuurhistorische waarde beschermen door deze aan te wijzen als gemeentelijk monument. Dit kunnen gebouwen, bruggen, sluizen en grenspalen, tot bomen of banken die iets vertellen over de lokale geschiedenis. De verhalen achter de monumenten kunnen herinneren aan een bepaalde periode, aan bekende personen of bijvoorbeeld kenmerkende ambachten, oude landschappen en steeds zeldzamer geworden gebouwtjes. Bij de advisering over en het beoordelen van plannen voor herbestemming van monumenten geldt het beleid vanuit de gemeente en vanuit het rijk. Steeds wordt de afweging gemaakt over hoe enerzijds de monumentale waarde zoveel mogelijk behouden en leefbaar blijft en anderzijds de nieuwe bestemming realiseerbaar is.
Impressie van de Leerdamse uitbreidingswijk Broekgraaf, ontworpen door Mulleners & Mulleners Architecten. Lees meer over dit plan op pagina 9.
Dorp, Stad & Land 2021
5
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Vijfheerenlanden
Bij herbestemming van monumenten gaan de adviseurs ervan uit dat
Plannen
doordat iemand bereid is voor het pand te zorgen en er in te wonen of
De commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Erfgoed adviseert gedurende
werken, het object juist daardoor duurzaam wordt behouden.
een jaar op veel uiteenlopende plannen. In 2020 heeft gemeente
Afstemming
Vijfheerenlanden 301 plannen ter advisering aan de commissie voorgelegd, die zijn gespecificeerd in de tabel.
Door de regelmatige afstemming met medewerkers van de gemeente is de commissie goed op de hoogte van welk beleid een rol speelt bij het
Geadviseerde plannen
2020
voorgelegde plan. Wanneer een ingediend bouwplan niet past binnen
Totaal
301
het bestemmingsplan, maakt de gemeente de afweging of het plan toch
Positief advies
218
doorgang kan vinden, en zo ja, welke stedenbouwkundige voorwaarden
Akkoord onder voorwaarde
76
voor het uiterlijk van het bouwwerk dan van kracht zijn. Wanneer het
In principe akkoord (vooroverleg)
1
college besluit om bij sommige vergunningaanvragen in afwijking van
Negatief advies
6
de advisering van de commissie te handelen, informeert het college de commissie.
In dit verslag belicht de commissie een paar bijzondere plannen, omdat deze voorbeelden goed laten zien hoe er met zorg in de gemeente wordt
De adviseurs van de commissie ervaren dat de goede samenwerking en de constructieve dialogen tijdens de adviesgesprekken met de initiatiefnemers, ontwerpers en gemeente zorgen voor een akkoord op ontwerpen met bevonden kwaliteit. In dit verslag belicht de commissie een paar bijzondere plannen, omdat deze voorbeelden goed laten zien hoe er met zorg in de gemeente wordt gewerkt aan kwaliteit.
Dorp, Stad & Land 2021
gewerkt aan kwaliteit.
6
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Vijfheerenlanden
Herontwikkeling Voorstraat 59 & Achterstraat 53 in Vianen USstudio Een bijzondere planontwikkeling in het afgelopen jaar was de herontwikkeling van een kavel aan de Voorstraat. De Voorstraat kent een aaneengesloten historische straatwand met zowel diepe als brede panden van twee bouwlagen hoog. Opvallend is dat er betrekkelijk veel panden zijn met een brede gevel van vier raamtraveeën breed. Aanvankelijk dacht de initiatiefnemer om het bestaande pand aan de Voorstraat 59 te slopen. Het pand Voorstraat 59 is gebouwd in het interbellum als groot winkelpand in de stijl van de art deco. Het pand kenmerkt zich door de horizontaliteit in de gevel en de elementen die typisch zijn voor de bouwtijd, zoals erkers en bovenlichten met glas in lood. Het pand is veel jonger dan de meeste panden in de Voorstraat en daardoor enigszins afwijkend van architectuur, onder andere door het afgeplatte dak. Anderzijds past het door maat en schaal in de straatwand. Het pand vormt een beeldbepalend onderdeel van het beschermde stadsgezicht van Vianen. Na adviesgesprekken met de commissie koos de eigenaar ervoor om een plan te maken voor een herbestemming van het bestaande pand met daarachter een nieuwbouwontwikkeling. In samenspraak met de gemeentelijke stedenbouwkundig heeft de commissie kaders aangegeven voor deze nieuwbouw.
Vervolgens heeft de initiatiefnemer met de architect van USstudio een onderzoek met planvarianten hiervoor met de commissie Het bestaande pand aan de Voorstraat met brede gevel in de stijl van de art deco.
Dorp, Stad & Land 2021
besproken. De commissie heeft op deze varianten advies gegeven.
7
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Vijfheerenlanden
De commissie is verheugd dat het pand van Voorstraat 59 in de planvorming behouden blijft en is positief over de aanpak en de uitvoering van het uitgewerkte plan. De commissie kijkt uit naar de realisatie in 2021.
Tekening herbestemming bestaand pand aan de Voorstraat met daarachter nieuwbouw naar ontwerp van USstudio.
Het proces laat zien hoe de wisselwerking tussen initiatiefnemer, architect en de adviescommissie leidt tot een fijnmazig schetsplan voor woningen, dat passend is in het beschermd stadsgezicht. Gevelstudies voor de herontwikkeling van een kavel aan de Voorstraat naar ontwerp van USstudio.
Dorp, Stad & Land 2021
8
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Vijfheerenlanden
Herontwikkeling Voorstraat 66 - Kerkstraat 31 in Vianen De Voorstraat in Vianen vormt de belangrijkste straat van het historische
Op het adres Voorstraat 66 - Kerkstraat 31 speelde deze ontwikkeling
stadje Vianen en heeft vanouds het karakter van een woon-winkelstraat.
eveneens. Het pand Kerkstraat 31 diende als opslag voor een
Historisch gezien stonden de belangrijke panden aan de Voorstraat met
schoenenwinkel en moest worden omgezet in een appartement. Uit
aan de achterzijde van de diepe percelen de bijgebouwen, die hun
bouwhistorisch onderzoek bleek de oorspronkelijke opzet van het pand
toegang hadden aan de parallel lopende achterstraten. Die bijgebouwen
en door de architect is deze informatie verwerkt. De bouwsporen van
waren vanouds schuren, stallen of koetshuizen van slechts één bouwlaag
de oorspronkelijke gevelopeningen werden weer opgezocht en het
met een kap. Door de veranderingen in de samenleving worden er meer
eenvoudige en gesloten karakter van het pand werd gehandhaafd in het
en meer winkels omgezet in woningen.
ontwerp. De commissie is positief over dit zorgvuldige plan.
Het pand Voorstraat 66.
Dorp, Stad & Land 2021
Kerkstraat 31 met de huidige voorgevel.
9
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Vijfheerenlanden
Eiland van Leede in Broekgraaf Mulleners & Mulleners Architecten Voor de Leerdamse uitbreidingswijk Broekgraaf viel de zorgvuldige aanpak van van Mulleners & Mulleners Architecten bij hun ontwerp voor een cluster van woningen. Met een helder thematiek en trefzekere inzet van een beperkt aantal middelen ontwikkelden zij een plan met een grote onderlinge samenhang. Een bijzonder fris kleurenpalet, de toegevoegde veranda’s en de aandacht voor details zorgen voor een goede uitstraling. De commissie is bijzonder te spreken over de terugkoppeling van de architect naar aanleiding van de planwijzigingen ten gevolge van de aanbesteding met de juiste bezuinigingskeuzes zonder invloed op de uitstraling naar de openbare ruimte. Impressie van het straatpofiel met hoekwoning naar ontwerp van Mulleners & Mulleners Architecten.
Impressie van een hoekwoning met zijentree en veranda naar ontwerp van Mulleners & Mulleners Architecten.
Dorp, Stad & Land 2021
Impressie van het straatpofiel met verandawoningen naar ontwerp van Mulleners & Mulleners Architecten.
10
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Vijfheerenlanden
Kindcentrum in Hoef en Haag DAT Architecten DAT Architecten maakte een plan voor een kindcentrum met scholen,
De commissie is positief over hoe de vormgeving en materiaaluitdrukking
kinderopvang en een gymzaal, gelegen in het centrum van het nieuwe
aansluit op het karakter van de wijk en de beoogde beeldkwaliteit.
dorp. De architect besprak namens de initiatiefnemer in vooroverleg met
De toepassing van de kappen en de gekozen baksteenarchitectuur
de commissie het plan en heeft in lijn met de advisering het ontwerp uiterst
maken in belevingswaarde verbinding met de woonstraten. De meer
zorgvuldig uitgewerkt met oog voor detail.
abstracte vormgeving, de grotere schaal en het hoogteaccent geeft het kindcentrum ook een eigen positie in de wijk. Dit is conform het doel zoals beschreven in het beeldregieplan om het centrum een herkenningspunt te laten zijn in de wijk. De omliggende woningen laten een traditioneler architectuurbeeld zien. De commissie merkt hierover op dat door de afwijkende grotere schaal van het bouwvolume en de aard van de functie van het kindcentrum, het beeld van de woningen niet als zodanig is over te nemen. De commissie vindt dat met de gekozen vormgeving en materialisering de ontwerpers een geslaagde verbinding hebben gemaakt tussen de grote schaal van het kindcentrum en de het kleinschaliger beeld van de woonstraten.
Impressie van het kindcentrum naar ontwerp van DAT Architecten.
Dorp, Stad & Land 2021
11
Aandacht voor omgevingskwaliteit gemeente Vijfheerenlanden
Blik vooruit Wij zijn verheugd om een bijdrage te mogen leveren aan het mooie werk dat uw gemeente verricht aan het ontwikkelen, behouden en borgen van een goede omgevingskwaliteit, want Vijfheerenlanden is een aantrekkelijke gemeente.
Impressie van de achterzijde van het kindcentrum, omschreven op pagina 10, naar ontwerp van DAT Architecten.
Dorp, Stad & Land 2021
Dorp, Stad en Land is een onafhankelijke kennispartner op het gebied van landschap, stedenbouw, architectuur en cultureel erfgoed. Met een integrale benadering vanuit deze expertises adviseert de vereniging sinds 1929 haar leden over optimale omgevingskwaliteit. Ruim 60 gemeenten uit meer dan 3 provincies zijn lid. U kunt Dorp, Stad en Land bereiken op 010 – 280 94 45 en via info@dorpstadenland.nl
Kantoor: Stationsplein 45 | hoofdingang A 3e etage | unit A3.207 Postbus 29129 | 3001 GC Rotterdam www.dorpstadenland.nl