21. (WOS) bijlage Programmaplan Impulsprogramma's Opgroeien.docx

PROGRAMMAPLAN IMPULSPROGRAMMA’S ‘OPGROEIEN IN DE GEMEENTE VIJFHEERENLANDEN’ 20 oktober 2022

Inhoudsopgave Inleiding ...................................................................................................2 Kader: de paraplu ......................................................................................2 Coalitieakkoord ‘Betrokken en betrouwbaar’................................................2 Sociaal Maatschappelijke Agenda 2020 ......................................................3 ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’..............................................4 Samenhang binnen ‘Opgroeien’....................................................................4 De projecten ..........................................................................................4 Jongeren op gezond gewicht (JOGG) .......................................................4 Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) ...........................................5 Gezonde school ....................................................................................5 Kansrijke start .....................................................................................5 Onderwijsachterstandenbeleid................................................................5 Onderwijshuisvesting ............................................................................5 Jeugdhulp ...........................................................................................6 MDT BAAS

...........................................................................................6 DE PARAPLU IN BEELD ..........................................................................6 Impulsprogramma’s ‘Opgroeien’...................................................................7 Perspectief voor Jeugd .............................................................................7 Beschrijving programma........................................................................7 Wat is er tot nu toe lokaal gedaan? .........................................................7 Wat gaan we de komende periode doen? .................................................9 Financiën ............................................................................................9 Nationaal Programma Onderwijs (NPO) ....................................................10 Beschrijving programma ......................................................................10 Wat is er tot nu toe lokaal gedaan? .......................................................11 Wat gaan we de komende periode doen? ...............................................13 Financiën ............................................................................................0 Agenda Gelijke Kansen Alliantie ...................................................................0 Bijlage 1.

Tabel Projecten rondom Opgroeien .................................................1 Bijlage 2. Corona Gezondheidsmonitor Jeugd.................................................2

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 1

Inleiding Vanuit het Rijk is momenteel een aantal tijdelijke regelingen van kracht om de negatieve gevolgen van de Coronamaatregelen op –de ontwikkeling van- kinderen en jongeren te verminderen. De belangrijkste daarvan zijn het Nationaal Programma Onderwijs en het programma Perspectief voor Jeugd. Lokaal zijn we in overleg met partners voor de invulling daarvan en vooruitlopend op de formele invulling daarvan is al een aantal stappen ondernomen en al een klein budget besteed c.q. toegezegd. Dit programmaplan heeft tot doel om het doel, de inhoud, de randvoorwaarden en de te behalen resultaten van de beide programma’s vast te leggen. Tevens zullen we in dit programmaplan de plaats van beide programma’s duiden onder de paraplu van het coalitie akkoord ‘Betrokken en betrouwbaar’, de Sociaal Maatschappelijke Agenda en het programma ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’, alsmede de samenhang met andere beleidstaken en programma’s die onder deze paraplu vallen.

Kader: de paraplu Zoals in de inleiding aangegeven vormen drie documenten de paraplu waaronder de impulsprogramma’s uitgewerkt worden: 1) het coalitieakkoord ‘Betrokken en betrouwbaar’; 2) de Sociaal Maatschappelijke Agenda; en 3) (de startnotitie van) het programma ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’.

Coalitieakkoord ‘Betrokken en betrouwbaar’ Het meest relevante hoofdstuk uit het in mei 2022 vastgestelde coalitieakkoord voor dit rapport is hoofdstuk 8 ‘Omzien naar elkaar’, hoewel er ook met andere hoofdstukken meerdere raakvlakken zijn. Doelstelling Ons doel is een vitale samenleving. Inwoners moeten kunnen meedoen in de samenleving, ongeacht leeftijd, afkomst, geslacht, geaardheid, religie of cultuur. Zij zijn aan het werk, doen vrijwilligerswerk, zorgen voor partner of kind, gaan naar school, naar een sportclub en zijn lid van een (geloofs)gemeenschap. Iedereen doet volwaardig mee, op zijn of haar eigen wijze en wordt daarvoor gewaardeerd. In eigen kracht of binnen het netwerk worden vraagstukken opgepakt. Op een laagdrempelige manier geven wij vorm aan preventie. Zo heeft meedoen een positieve invloed op het persoonlijk welbevinden en versterkt het de vitale samenleving.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 2

Dit sluit naadloos aan op de missie en visie van de Sociaal Maatschappelijk Agenda.

Sociaal Maatschappelijke Agenda 2020 De missie en visie uit de Sociaal Maatschappelijke Agenda 2020 (raad juli 2020) vormen eveneens een kader voor verdere uitwerking van de impulsprogramma’s. Missie De gemeente draagt er mede zorg voor dat de basisvoorzieningen beschikbaar zijn. Samen met de gemeenschap verzorgt de gemeente het vangnet voor hen die dat om welke reden ook (tijdelijk) nodig hebben. De ondersteuning is laagdrempelig, eenvoudig en zo dicht mogelijk bij huis. Zorg op maat dus! Daarnaast wil Vijfheerenlanden de gemeenschap versterken door ontwikkelmogelijkheden te faciliteren op het gebied van werk, zinvolle dagbesteding, educatie, zorg, ontmoeten en sociale cohesie. Ook hierin werkt de gemeente nauw samen met de gemeenschap, vanuit gedeelde waarden en normen die bijdragen aan het versterken van de onderlinge samenwerking. Het primaat ligt bij de inwoners en de gemeente springt bij als er onvoldoende ontwikkelmogelijkheden zijn en onvermogen om bij te dragen aan de samenleving in Vijfheerenlanden. Visie De gemeente Vijfheerenlanden streeft naar vitaliteit in de samenleving. Inwoners moeten kunnen meedoen in de samenleving, ongeacht leeftijd, geslacht, religie of cultuur. Zij zijn aan het werk, doen vrijwilligerswerk, zorgen voor partner of kind, gaan naar school, naar een sportclub, zijn lid van een (geloofs-)gemeenschap, etc.

Iedereen doet volwaardig mee, op zijn of haar eigen wijze; en wordt daarvoor gewaardeerd. In eigen kracht of binnen het netwerk worden vraagstukken opgepakt. Zo heeft meedoen een positieve invloed op het persoonlijk welbevinden en de vitale samenleving. Meedoen is niet voor iedereen even vanzelfsprekend of gemakkelijk. De mate waarin een inwoner ‘meedoet’ of zorgt voor een ander hangt af van de mate waarin de inwoner voor zichzelf kan zorgen. De gemeente Vijfheerenlanden vindt het belangrijk dat iedere inwoner kan voorzien in de directe levensbehoeften en mee kan doen aan onze samenleving. Iedere inwoner heeft recht op een kansrijke start en de mogelijkheid een leven lang te ontwikkelen.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 3

‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ Met het programma ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ zetten we in op het verbinden van het aanbod voor onze jeugd (-9 maanden tot 27 jaar), afgestemd op de vraag van de inwoners. De startnotitie van dit programma is in januari 2022 vastgesteld. Ultieme doelstelling We willen bereiken dat kinderen en jongeren in de gemeente Vijfheerenlanden, vanuit kansengelijkheid, talentonwikkeling en een gezonde en veilige basis, opgroeien tot gezonde, zelfstandige en zelfbewuste volwassenen die in hun eigen kracht staan.

Omdat het werken met drie verschillende kaders, die allemaal dezelfde doelstelling hebben lastig is, zullen we het programma ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’, verkort ‘Opgroeien’, verder als de paraplu gebruiken voor dit rapport. Dit is ook naar interne en externe partners het meest handig, omdat we deze paraplu al vanaf 2021 gebruiken.

Samenhang binnen ‘Opgroeien’ Met het programma ‘Opgroeien’ brengen we alle beleidsthema’s, die als doelgroep hebben kinderen en jongeren van – 9 maanden tot 27 jaar, of een deel daarvan, bij elkaar. We vliegen de beleidsdoelen van de verschillende beleidsthema’s niet meer afzonderlijk aan, maar vanuit een integrale ‘Opgroei’-bril, waardoor de doelen makkelijker en met meer efficiëntie en effect bereikt kunnen worden. Dit doen we door de verschillende netwerken met elkaar te verbinden en daar waar samenhang tussen beleidsonderwerpen is, die te benoemen en expliciet aan te brengen. Dit heeft tot gevolg dat beleidslijnen en –programma’s niet meer naast elkaar lopen, maar concreet in elkaar haken en elkaar versterken.

Externe communicatie Om de samenwerking tussen de impulsprogramma’s te verder te intensiveren is het belangrijk dat er meer gecommuniceerd wordt wat alle partners doen, de doelen waarop ieder kan samenwerken en de succesverhalen vanuit de praktijk. In deze lijn willen we ook naar andere samenwerkingspartners (zoals scholen) meer gestructureerd en gebundeld communiceren zodat alle partners op de hoogte zijn, snel op elkaar aan kunnen haken en elkaar kunnen versterken. Om dit te bereiken willen gebruik maken van een externe website, nieuwsbrief en social media. Op die manier komt alle informatie van alle impulsprogramma’s samen, zien partners waar we mee bezig zijn en waarop we verder willen gaan samenwerken.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 4

De projecten Jongeren op gezond gewicht (JOGG) JOGG streeft naar een ‘leefstijltransitie’ van ongezond naar gezond leven. OGG wil een maatschappij, waarin het uitgangspunt ‘gezond leven’ is. Een samenleving die niet alleen de verantwoordelijkheid legt bij het individu, maar collectief een gezonde manier van leven mogelijk maakt.

Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) 'Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)' is een preventieaanpak. De gemeente werkt door middel van op een data-gestuurde, community-based en evidence-based wijze aan het verbeteren van het welbevinden van jongeren en aan het voorkomen van het gebruik van alcohol, drugs en tabak door jongeren.

Gezonde school Het doel van de Gezonde School-aanpak is een gezonde leefstijl in het DNA van de school te brengen. Dit lukt door met een stappenplan te werken aan een gezondheidsthema dat de school zelf kiest.

Kansrijke start Het actieprogramma Kansrijke Start richt zich op de zorg en ondersteuning aan kwetsbare gezinnen, met name gericht op de eerste 1000 dagen van het kind, om zo te zorgen voor een kansrijke start. Dit doormiddel van het verbinden van het medische en het sociale domein en lokale coalities te maken van professionals rondom de ouders en het kind.

Onderwijsachterstandenbeleid Het onderwijsachterstandenbeleid van onze gemeente, of liever het gelijke kansenbeleid, ligt vast in de nota “Naar een goede start voor alle kinderen in de gemeente Vijfheerenlanden”. Dit is een ambitieus document op basis waarvan we samen met de partners werken aan een kwalitatief goed en kwantitatief voldoende aanbod aan voor- en vroegschoolse voorzieningen: een basisaanbod voor alle kinderen en een extra aanbod voor kinderen die dat nodig hebben.

Onderwijshuisvesting De gemeente draagt de wettelijke zorg voor de voorzieningen in de huisvesting van de scholen voor het primair, speciaal en voortgezet onderwijs, welke zich op het grondgebied van de gemeente bevinden. Onze gemeente heeft daarvoor een lange termijnplan opgesteld, het Duurzaam Integraal HuisvestingsPlan Onderwijs 2022-2036 (DIHPO).

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 5

Dit DIHPO gaat uit van een collectieve mindset ‘een gebouw, een plan, een aanpak’ en hanteert het thema duurzaamheid als rode draad voor doorvertaling in het gebouw, de mensen en de fysieke leefomgeving. Hierbij wordt gekeken naar landelijke ontwikkelingen, het klimaat akkoord, de Global Goals en ‘the whole school approach’ waarbij naar het gebouw, het gebruik en de omgeving als geheel wordt gekeken. Dit vanuit de gedachte dat alle aspecten van de school bijdragen aan de gezondheid, de veiligheid en het welzijn van leerlingen. Zo vormt het DIHPO een belangrijke bouwsteen/randvoorwaarde voor het behalen van onze inhoudelijke beleidsdoelen binnen Opgroeien.

Jeugdhulp Binnen de jeugdhulp/jeugdzorg zetten we expliciet in op het op orde brengen van de basis, de implementatie van de beheersmaatregelen (zoals doorontwikkeling van de sociale teams, harmonisatie werkprocessen en versterken jeugdmodule) en de implementatie van de regionale project (zoals de afbouw Essentiële Functies). Dit doen we door het verschuiven van zware zorg naar meer normaliseren, door minder medicaliseren en door de juiste inzet dichtbij de leefwereld van de jongere en zijn/haar gezin. Juist hierbij is een integrale aanpak en nauwe samenwerking met andere beleidsvelden onontbeerlijk.

MDT BAAS MDT-BAAS is een lokale vertaling van het landelijke initiatief Maatschappelijke Dienst Tijd (MDT). Met de Maatschappelijke Dienst Tijd kunnen jongeren hun talenten en interesses ontdekken, ervaringen op doen en anderen helpen. MDT BAAS is er voor jongeren tussen de 17 en 27 jaar. Er zijn verschillende BAAS programma’s zodat jongeren naast hun werk, studie of tijdens een tussenjaar een traject kunnen volgen. Vanaf 2023 start het programma HUISBAAS; wat begeleiding biedt aan thuisloze jongeren.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 6

DE PARAPLU IN BEELD

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 7

Impulsprogramma’s ‘Opgroeien’ Perspectief voor Jeugd Beschrijving programma Sinds 2021 zijn we bezig met inzet te plegen op de mentale gezondheidsproblemen in het kader van de coronamaatregelen. Hoewel de strenge lockdowns en periodes van veel beperkingen naar alle waarschijnlijkheid verledentijd zijn, hebben veel jongeren nog steeds te maken met de mentale problemen zoals eenzaamheid, somberheid, depressieve gedachten. De middelen in het kader van Actielijn 1 zijn niet geoormerkt, wel zijn er vanuit de overheid doelen aan verbonden waaraan deze middelen besteed kunnen worden: 1) 2) 3) 4)

Dialoog met jongeren te starten Activiteiten organiseren Jongerenwerk Extra aandacht mentale weerbaarheid van jongeren.

Wat is er tot nu toe lokaal gedaan? In het kader van Perspectief voor de Jeugd - Actielijn 1 zijn er het afgelopen 1,5 jaar vele activiteiten georganiseerd. Jongeren kunnen een activiteit bedenken en deze jongeren worden door het jongerenwerk begeleidt, gecoacht en geassisteerd. We zien in het afgelopen jaar dat meer jongeren van de mogelijkheid gebruik maken en dat er meer deelnemers komen naar deze activiteiten. Een overzicht van voorbeelden van activiteiten die hebben plaatsgevonden staat in bijlage 1. De meerwaarde van deze activiteiten is niet alleen het elkaar ontmoeten, eenzaamheid verkleinen en sociaal weerbaarder worden. Ook zien we dat jongeren bezig zijn met leren organiseren en hun menig geven, hun talenten te ontwikkelen, sociale vaardigheden trainen, hun peers en jongere kinderen helpen/ondersteunen bij activiteiten. De jongeren die vanuit perspectief voor de jeugd activiteiten organiseren hebben een grotere binding met hun straat of wijk en zijn eerder geneigd om met andere activiteiten te helpen. Dit zijn de vrijwilligers van de toekomst. Het beschikbaar hebben van budget helpt voor veel jongeren om zich in te zetten voor hun eigen omgeving en zo een positief rolmodel te worden voor de wijk. Door de drempel op deze manier te verlagen doet een bredere doelgroep actief mee met het organiseren.

Dit kan zorgen voor een positieve verandering in de wijk waar de jongeren wonen, maar draagt ook bij aan het verstevigen van het positieve opvoedklimaat rondom jongeren in zijn of haar omgeving. Perspectief voor de jeugd helpt mee aan een sterke sociale basis.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 8

Uitgaven 2021 Totaal budget

Onderzoek

2022 € 50.000

€ 35.421

Jongerenparticipatie Activiteiten

Totaal budget

€ 25.000

Resterend 2021

€ 6.267

Activiteiten

€ 3.435

jongeren € 8.312

jongeren

Kleine kernen

€ 5.000

pakket Zomerprogramma

€ 3.100

Leerdam E-health

€ 8.591

ondersteuning per sept 2022 Crossfit toestel de

€ 14.368

Hagen 2021

Resterend

€ 6.267

Resterend

-/- € 3.227

In het afgelopen jaar is er niet alleen gekeken naar leuke, leerzame en verbindende activiteiten voor jongeren, maar is er ook gekeken naar hoe we duurzaam gebruik kunnen maken van de ontvangen middelen. Zo zijn we bezig met de aankoop van e-health ondersteuning voor jongeren die mentale ondersteuning nodig hebben en terecht komen bij het sociaal team. Ook is er een start gemaakt met een Zomerprogramma ‘Zomer Kick-off’ in Leerdam. Hierin hebben Team Sportservice, JOGG, Jongeren voor Jongeren Leerdam en Buurtwerk samengewerkt voor een gezonde en leuke start van de zomervakantie vol met activiteiten voor jongeren. Daarnaast is er nog ingezet via het Kleine Kernen Pakket. Dit is een groot pakket aan activiteiten waarmee Buurtwerk in samenwerking met verschillende verenigingen in de kleine kernen activiteiten kunnen organiseren. Hierdoor hoeven er geen huurkosten betaald te worden voor activiteiten zoals LaserQuest, bubbelvoetbal of archery tag. Tenslotte zijn er middelen gegaan naar de aanschaf van het crossfit toestel in de Hagen dat begin 2022 is geplaatst. Hiervoor hebben we samen met jongeren gekeken naar opties waar jongeren elkaar op een gezonde manier elkaar kunnen ontmoeten.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 9

Wat gaan we de komende periode doen? De afgelopen periode is er intensief samengewerkt met jongerenwerk voor het organiseren van de activiteiten samen met jongeren. Door de positieve uitkomsten voor de jongeren, het jongerenwerk en de wijk willen we dit voortzetten. Hiervoor krijgt Buurtwerk de opdracht om jongeren te informeren, activiteiten te organiseren en jongeren te begeleiden in het organiseren van activiteiten. Buurtwerk krijgt een budget van € 11.000 voor de periode tot 31 dec 2025 om doel 2 van Actielijn 1 uit te voeren. Daarnaast willen we verder inzet plegen in het kader van doel 1 en 4 van Actielijn 1, te weten het starten van een dialoog met jongeren en het besteden van extra aandacht aan mentale weerbaarheid van jongeren. Hiervoor wordt het resterende budget uit collegevoorstel ‘Ondersteuning Kwetsbare jongeren via scholen’ (305514) betrokken, naast de resterende middelen van Actielijn 1. Hiervoor is er nog resterend budget dat ingezet kan worden voor laagdrempelige ondersteuning. Om op een duurzame manier de middelen in te zetten leggen we de verbinding met de NPO activiteiten, andere programma’s binnen opgroeien en de behoeften van jeugdigen. Dit laatste wordt verkend doormiddel van gesprekken met het sociaal team, schoolmaatschappelijk werker, jongerenwerker en via dataverzameling.

Financiën Het Rijk heeft begin 2021 € 58,5 miljoen vrijgemaakt ter ondersteuning van jongeren in coronatijd voor alle gemeenten. Voor Vijfheerenlanden betekende dit dat we hiervoor in 2021 via het Gemeentefonds € 140.000 hebben ontvangen, specifiek voor Steunpakket Actielijn 1. Hiervan is begin 2021 € 50.000 ingezet via collegevoorstel ‘Perspectief voor de jeugd’ (zaaknummer 222292), en begin 2022 is er € 25.000 aan ingezet via Collegevoorstel Programma Actielijn 1 - Ondersteunen mentale gezondheid jongeren in coronatijd’ (zaaknummer 366130). Er resteert op dit moment nog € 65.000 voor Actielijn 1. Vanwege de voordelen die we zien van de inzet van de activiteiten willen we dit resterende budget benutten om de inzet voort te zetten. Daarnaast is er in 2021 in het kader van collegevoorstel 305514 – Ondersteuning kwetsbare jongeren via scholen ingezet op extra schoolmaatschappelijk werk en extra jongerenwerk. Hiervoor is € 229.000 geraamd voor meerdere jaren extra inzet schoolmaatschappelijk werk en jongerenwerk. Van de € 305.000 beschikbare middelen is dus € 76.000 beschikbaar voor laagdrempelige ondersteuning. Dit komt overeen met de doelen 1 & 4 waardoor deze middelen meegenomen worden voor duurzame inzet van de aankomende jaren. Middelen Budget collegevoorstel 305514 – Ondersteuning kwetsbare jongeren op scholen

€ 76.000

Resterend budget Actielijn 1

€ 65.000

Totaal

€ 141.000

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 10

Verdeling middelen per doel per jaar 2022

2023

2024

2025

Doel 2 – Activiteiten organiseren – Buurtwerk

€ 2.000

€ 3.000

€ 3.000

€ 3.000

Doel 1 & 4

€ 15.000

€ 50.000

€ 32.500

€ 32.500

Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Beschrijving programma Medio 2021 heeft het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen budget beschikbaar gesteld aan scholen voor primair en voortgezet onderwijs en aan gemeenten om onderwijsvertragingen in te halen die kinderen opliepen tijdens de coronapandemie. Voor de scholen is een menukaart met maatregelen ontworpen waaruit de scholen zelf een keuze kunnen maken voor de inzet van hun budget. De gemeenten hebben de opdracht gekregen om aanvullend op en in samenwerking met scholen, kinderdagopvang, buitenschoolse opvang, (jeugdgezondheids)zorg, bibliotheken en andere lokale partijen maatregelen te nemen. De besteding van het gemeentelijk budget is niet geheel vrij, maar moet ingezet worden ter dekking van: 1. kosten voor het nemen van bovenschoolse maatregelen of maatregelen op schoolniveau, gericht op het inhalen van onderwijsvertragingen bij kinderen opgelopen door COVID-19, waarvan gemeenten na overleg met de bevoegde gezagsorganen van in de gemeente gelegen scholen oordelen dat organisatie door de gemeente hier een toegevoegde waarde heeft; 2. kosten voor maatregelen om de vertraging die als gevolg van COVID-19 is ontstaan in de voorschoolse periode in te lopen voor degenen die in aanmerking komen voor voorschoolse educatie; 3.

kosten voor maatregelen gericht op zorg en welzijn in de school of in verlengde leertijd en extra beschikbaarheid van zorg op school om vertragingen op sociaal en emotioneel vlak als gevolg van COVID-19 in te halen, die aanvullend zijn aan de reguliere inzet van de gemeenten, en die op basis van analyse van de COVID-19 vertragingen nodig worden geacht; 4. kosten gericht op het bevorderen van lokale (en regionale) samenwerking tussen scholen, bevoegde gezagsorganen, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, en andere lokale partijen ten behoeve van de aanpak van COVID-19 vertragingen en een integrale ondersteuning van kinderen op sociaal, emotioneel, executief en cognitief vlak;

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 11

5. kosten gericht op het betrekken van thuiszitters en leerlingen die thuiszitters dreigen te worden bij de aanpak van het inlopen van vertragingen als gevolg van COVID-19; 6. kosten voor tijdelijke extra huur van bestaande huisvesting indien deze extra huisvesting nodig is voor de uitvoering van maatregelen die scholen of gemeenten in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs nemen; 7. kosten voor ambtelijke capaciteit van de gemeente of inkoop van expertise voor de uitvoering van het Nationaal Programma Onderwijs. De middelen mogen niet worden gebruikt ter dekking van kosten die al vanuit andere regelingen zijn of worden gesubsidieerd of bekostigd. In overleg met de partners in de LEA, Lokaal Educatieve Agenda (onderwijs en kinderopvang), is een werkgroep opgericht die zich bezig houdt met de invulling van het gemeentelijk deel van het NPO. Als eerste heeft de werkgroep een inventarisatie gehouden onder alle scholen en kinderopvanginstellingen over waar de vraag ligt: ‘Wat is aanvullend (op wat de instellingen zelf al doen) nodig om opgelopen achterstanden en/of negatieve gevoelens bij kinderen te verminderen?’. Op basis van de inventarisatie heeft de werkgroep het LEA geadviseerd in te zetten op: -

huiswerkbegeleiding; weerbaarheid; brede talentontwikkeling.

Deze inzet sluit ook naadloos aan bij de resultaten uit de vorig jaar door de GGDrU gehouden Corona Gezondheidsmonitor Jeugd (zie bijlage 2). Hieruit blijkt dat de onderzochte doelgroep In onze gemeente (12 tot 18-jarigen) significant slechter scoort op weerbaarheid, eenzaamheid en sociale contacten dan dezelfde doelgroep in de regio Utrecht en/of landelijk. We zullen dus meer en intensiever in moeten zetten op deze onderwerpen. Daarnaast participeren we in de regio in een drietal projecten die gezamenlijk uit de gemeentelijke NPO budgetten worden bekostigd: -

brugfunctie thuiszitters (REA Lekstroom); coördinator PO/VO (REA Lekstroom); project ‘Meer inclusief onderwijs’ (AV regio).

Wat is er tot nu toe lokaal gedaan? Huiswerkbegeleiding De scholen die dit gevraagd hebben, Oosterlicht College, De Joost, Tijl Uilenspiegel en El Boukhari, hebben de mogelijkheid gekregen om (externe) huiswerkbegeleiding in te zetten. De beide VO scholen 25 uur per week en de PO scholen 5 uur per week. Alle scholen zetten de begeleiding zowel binnen als buiten schooltijd in om zoveel mogelijk effect van de begeleiding te hebben. De begeleiding wordt grotendeels ingekocht bij een externe partij; één school heeft er voor gekozen er zelf in te voorzien.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 12

Weerbaarheid In de eerste helft van 2022 heeft er een inhaalslag plaats gevonden voor alle kinderen die op een wachtlijst stonden. Dit waren er significant meer dan voorgaande jaren, waardoor we een externe aanbieder gevraagd hebben de trainingen te verzorgen. De wachtlijst is daarmee opgelost. Brede talentontwikkeling Het opzetten van een breed naschools programma voor talentontwikkeling is een tijdrovende klus. Daarom is er voor gekozen om voor de zomer van 2022 een aantal proefsessies vanuit de cultuurcoaches en Buurtsport te laten plaats vinden. Teven is alle scholen en kinderopvanginstellingen de mogelijkheid geboden om zelf een aantal workshops te organiseren. Afrekening geschiedt op basis van declaratie (maximaal € 100 per workshop voor maximaal per 8 workshops per school/locatie). Omdat het indienen van declaraties kan tot 1 september hebben we nog geen compleet beeld van alle georganiseerde workshops. In de wijk De Hagen vindt in de laatste week van de schoolvakantie de Zomerweek plaats. Dit is een geconcentreerd programma van activiteiten binnen brede talentontwikkeling. Deze week fungeert als pilot voor komende jaren. Regionale projecten Brugfunctie thuiszitters (REA Lekstroom) Door de Corona is er een significante toename ontstaan in het aantal leerlingen, waarbij zorgen bestaan over de schoolgang.

Om hierop snel en adequaat te kunnen ingrijpen wordt een brugfunctie gecreëerd tussen school en bestaand Thuiszittersteam (de reguliere regionaal aanpak op thuiszitters). De brugfunctie is tweeledig: 1. actieve inmenging bij startende casussen en inschakeling mogelijkheden voorliggend veld; en 2. deskundigheidsbevordering binnen scholen door leerkrachten te coachen om daarmee preventie en vroeg-signalering van uitval te verstevigen. Coördinator PO/VO (REA Lekstroom) Binnen de regio Lekstroom wordt een coördinator PO-VO aangesteld die de overgang van primair onderwijs naar voortgezet onderwijs regio breed gaat verbeteren. Concreet zal op twee lijnen worden ingezet: 1. overdrachtsprocedure bij overgangen in geval van een onderwijszorgarrangement (OZA); en 2. inrichting van een eenduidige regionale werkwijze voor overgang primair naar voortgezet onderwijs. Bij de uitwerking van beide lijnen wordt zo veel mogelijk aangesloten op andere en/of bestaande afspraken rondom onderwijs en zorg.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 13

Project ‘Meer inclusief onderwijs’ (AV regio) De bestuurders van de gemeenten en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs in de regio Lekstroom en AV is de wens uitgesproken om te komen tot méér inclusief onderwijs. Méér inclusief onderwijs betekent dat er meer leerlingen in het regulier onderwijs opgevangen kunnen worden en daarmee geen gebruik hoeven te maken van het gespecialiseerd onderwijs. Voor een (kleiner) deel van de leerlingen dan nu het geval is, blijft het gespecialiseerd onderwijs voorlopig nog nodig. Méér inclusief onderwijs leidt tot een integrale aanpak en samenwerking tussen scholen, gemeenten en jeugdhulp als het gaat om de jeugdigen. In beide regio’s heeft deze verkenning geleid tot een soortgelijk gezamenlijke visievorming en uitwerking. Gezamenlijk is een visiedocument opgesteld dat een ontwikkelagenda is op vijf thema’s: 1. 2. 3. 4. 5.

huisvesting; leerlingenvervoer; preventie; jeugdhulp/onderwijs; schoolverzuim/Voortijdig School Verlaten (VSV)/arbeidsmarkttoeleiding.

Er is een externe procesbegeleider aangesteld om voortgang en coördinatie te houden op de ontwikkelagenda.

Wat gaan we de komende periode doen? Huiswerkbegeleiding De extra huiswerkbegeleiding die we ingezet hebben in de tweede helft van het schooljaar 2022 is positief ervaren en leidt tot goede resultaten. We willen dit graag nog een jaar voort zetten op dezelfde scholen en onder dezelfde voorwaarden. We verwachten dat daarna de door corona opgelopen achterstanden grotendeels zijn bijgehaald en beëindigen dan in principe deze vorm van extra ondersteuning. In het eerste kwartaal van 2023 zullen we met alle betrokken scholen de inzet evalueren en kijken of en hoe nog verlenging nodig is. De inzet vanuit de gemeentelijke middelen zal hierbij echter beperkt zijn. Weerbaarheid Vanaf dit schooljaar willen we alle basisschoolleerlingen in de gemeente Vijfheerenlanden een weerbaarheidstraining aanbieden. Een weerbaarheidstraining richt zich op het vergroten van je zelfvertrouwen, het voor jezelf opkomen, het herkennen en kunnen aangeven van je eigen grenzen en het kunnen herkennen en respecteren van grenzen van anderen. Leren focussen (concentreren), ademhalingstechnieken, samenwerken en samenleven staan centraal. Dat zijn vaardigheden die we alle basisschoolleerlingen gunnen en die ze de rest van hun leven kunnen gebruiken en inzetten. Daarmee vormt het een belangrijke preventie voor een toekomstige vraag naar jeugdhulp.

We bieden vanaf dit schooljaar alle basisscholen de gelegenheid in één jaarlaag (groep 5 of 6 is het meest geschikt, in overleg kan ook een andere jaarlaag gekozen worden) een weerbaarheidstraining in te plannen. De bedoeling is zo dat alle leerlingen in ieder geval één keer in hun basisschoolcarrière een weerbaarheidstraining krijgen.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 14

Om een impuls te geven aan dit eerste jaar investeren we eenmalig in een start pakket voor de scholen die zich aanmelden. Dit pakket bevat informatie en materiaal dat de scholen gedurende het hele jaar kunnen gebruiken en inzetten om de weerbaarheid van de leerlingen te stimuleren. Het eerste jaar bekostigen we geheel vanuit de NPO middelen. Daarna gaan hevelen we de financiering stapsgewijs over naar de preventieve jeugdzorg. Brede talentontwikkeling Tot aan de zomer 2022 een aantal proefsessies vanuit de cultuurcoaches en Buurtsport en de mogelijkheid voor alle scholen en kinderopvanginstellingen om zelf een aantal workshops te organiseren en na de zomer een specifieker breed buitenschools aanbod, intensief voor de scholen met veel achterstandsleerlingen en breed toegankelijk voor alle ander leerlingen (PO en VO). In de toekomst overwegen we om de brede talentontwikkeling in een aparte organisatie onder te brengen. Dit zal meegenomen in de gesprekken die we met de betrokken partners gaan voeren over het structureel uitvoeren van de brede talentontwikkeling. Regionale projecten Alle regionale projecten zijn gestart en lopen door gedurende 2022 (brugfunctie thuiszitters en coördinator PO/VO) en verder (project ‘Meer inclusief onderwijs’). We blijven hierin participeren.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 15

Financiën Het financiële plaatje van bovenstaande voorstellen ziet er als volgt uit: Schooljaar 2022-2023 Wat/waar

Schooljaar 2023-2024

Schooljaar 2024-2025

2022

2022

2023

2023

2024

2024

2025

Totaal

-

-

-

-

-

-

-

-

- Brugfunctie thuiszitters

€ 1.594

€ 1.139

€ 2.733

Werkelijk

- Coördinator PO/VO

€ 2.104

€ 1.503

€ 3.606

Werkelijk

€ 31.230

Werkelijk

Coördinatie

Toelichting Uit Opgroeien/GKA

Regio

- Meer inclusief onderwijs Huiswerkbegeleiding - Tijl Uilenspiegel

€ 25.000

€ 16.700

€ 23.300

€ 65.000

Raming

- El Boukhari

€ 25.000

€ 16.700

€ 23.300

€ 65.000

Raming

- De Joost

€ 4.000

€ 6.700

€ 9.300

€ 20.000

Raming

€ 6.700

€ 9.300

€ 16.000

Raming

€ 21.866

Werkelijk

€ 124.620

Raming met afbouw

- Oosterlicht College Weerbaarheid - oplossen wachtlijsten

€ 21.866

- basis voor alle PO-scholen

€ 25.250

- eenmalig startpakket

€ 6.500

€ 35.350

€ 17.490

€ 24.486

€ 9.185

€ 12.859

€ 6.500

Raming

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 16

VERVOLG Wat/waar

Schooljaar 2022-2023 2022

2022

Schooljaar 2023-2024

2023

2023

Schooljaar 2024-2025

2024

2024

2025

Totaal

Toelichting

Brede talentontwikkeling - Proeverij

€ 2.500

€ 2.500

Werkelijk

- Workshops 2021-2022

€ 31.800

€ 31.800

Raming

- Verlengde schooldag 2x PO

€ 4.000

€ 112.500

€ 67.500

€ 112.500

€ 296.500

Raming

- Intensief buitenschools programma 2x PO

€ 4.000

€ 20.000

€ 12.000

€ 20.000

€ 56.000

Raming

- Intensief buitenschools programma De Joost

€ 12.000

€ 12.000

€ 12.000

€ 12.000

€ 48.000

Raming

- Algemeen buitenschools programma

€ 20.000

€ 40.000

€ 20.000

€ 40.000

€ 120.000

Raming

TOTAAL

€ 244.055

€ 414.040

€ 218.171

€ 12.859

€ 920.355

In totaal bedraagt ons budget € 893.968. Met deze begroting gaan we dus iets over de beschikbare middelen heen. We verwachten echter dat we met deze activiteiten ruim binnen de beschikbare middelen blijven, omdat we ruim begroot hebben. We zullen elk jaar goed monitoren, zowel qua inzet (effectiviteit) als qua financiën, zodat we de goede dingen blijven doen binnen het budget. Ook gaan we al dit jaar het gesprek starten met de betrokken partijen om te kijken hoe we de brede talentontwikkeling structureel kunnen borgen. Dat vereist creatief denken en anders inzetten van beschikbare budgetten bij zowel gemeente als partners.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 17

Agenda Gelijke Kansen Alliantie In 2022 zijn we ook aangesloten bij de Gelijke Kansen Alliantie van het Rijk. Dit is een groep van 100 gemeenten die extra inzetten op de bevordering van gelijke kansen voor kinderen. De Agenda die we daarvoor opgesteld hebben bestaat niet uit nieuwe projecten en activiteiten, maar is een verzameling van projecten en activiteiten, die we al uitvoeren en die in dit programmaplan zijn benoemd. Voor de Agenda Gelijke Kansen Alliantie zijn we een intensieve samenwerking met het onderwijsbestuur O2A5 aangegaan. Samen met hen hebben we de Agenda ingediend en vragen we subsidie aan voor de uitvoering van het onderdeel “brede talentontwikkeling”. Indien we daadwerkelijk subsidie ontvangen, kunnen we dit programma langer uitvoeren, zonder alternatieve middelen. De Agenda is opgenomen in Bijlage 3.

Regeling School en Omgeving Medio 2022 heeft het Rijk ook nog een nieuwe subsidieregeling gelanceerd voor het stimuleren van rijke (verlengde) schooldagen. Omdat ook dit aansluit bij wat we doen bij brede talentontwikkeling in het kader van de Impulsprogramma’s Opgroeien doen we ook hier, samen met de betrokken schoolbesturen, een poging om voor deze subsidies in aanmerking te komen. Ook hiervoor geldt, dat als we daadwerkelijk subsidie ontvangen, we dit programma langer kunnen uitvoeren, zonder alternatieve middelen.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 18

Bijlage 1. Tabel Projecten rondom Opgroeien JOGG

Gezonde School

Opgroeien in VHL

OKO

Doel

JOGG streeft naar een ‘leefstijltransitie’ van ongezond naar gezond leven. OGG wil een maatschappij, waarin het uitgangspunt ‘gezond leven’ is. Een samenleving die niet alleen de verantwoordelijkheid legt bij het individu, maar collectief een gezonde manier van leven mogelijk maakt.

Het doel van de Gezonde Schoolaanpak is een gezonde leefstijl in het DNA van de school te brengen. Dit lukt door met een stappenplan te werken aan een gezondheidsthema dat de school zelf kiest.

Samen investeren in de jeugd is investeren in de maatschappij van de toekomst. We willen bereiken dat kinderen en jongeren in de gemeente Vijfheerenlanden, vanuit kansengelijkheid, talentonwikkeling en een gezonde en veilige basis, opgroeien tot gezonde, zelfstandige en zelfbewuste volwassenen die in hun eigen kracht staan.

Met 'Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)' werken gemeenten op een datagestuurde, community-based en evidencebased wijze aan het verbeteren van het welbevinden van jongeren en aan het voorkomen van het gebruik van alcohol, drugs en tabak door jongeren

Doelgroep

0-12 (kan ook daarboven)

PO & VO leerlingen/scholen

0-27

12 tot 18

Focus

Leerdam Noord & West

Scholen

Alle kinderen VHL

Alle jongeren VHL

Thema’s

1.Slaap

1.Bewegen & Sport

Domeinen:

2.Bewegen

2.Voeding & mondverzorging

Kansengelijkheid en talentontwikkeling

3.Water

3.Welbevinden & Weerbaarheid

2.School

4.Groente & Fruit eten

4.Seksualiteit en Relaties

3.Thuis

Omgevingen:

5.Natuur & Milieu

4.Peers/vrienden

1.Thuis

6.Media Wijsheid

2.Buurt

7.Fysieke veiligheid

3.Sport

8.Hygiëne/ Slaap & Gehoor

4.Vrije tijd

9.Roken, alcohol & drugsgebruik

1.Vrijetijds besteding

5.Media 6.School Werkwijze

Procesregie:

Procesregie:

Netwerkvorming:

Preventieaanpak:

Binnen de kaders vragen uit de omgeving ophalen binnen de thema’s en deze samen met het netwerk uitwerken/uitvoeren.

Per thema met scholen in gesprek. Kijken wat er is in de omgeving om van gebruik te maken.

Dmv netwerkvorming en ondersteuning de (laagdrempelige) voorzieningen ondersteunen en verbinden en evt. helpen ontwikkelen.

Door middel van onderzoek inzet plegen op de verschillende domeinen om maatschappelijke verandering tot gezond gedrag te normaliseren.

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 19

Bijlage 2. Corona Gezondheidsmonitor Jeugd

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 20

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 21

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 22

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 23

Bijlage 3. Agenda Gelijke Kansen Alliantie

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 24

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 25

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 26

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 27

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 28

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 29

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 30

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 31

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 32

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 33

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 34

programmaplan Impulsprogramma’s ‘Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden’ 35