2. (RVE) Update PvA Omgevingswet mei 2021.docx

ACTUALISERING PLAN VAN AANPAK INVOERING OMGEVINGSWET Spoor VHL 2021 - 2022 5 mei 2021

Inhoudsopgave Inleiding ...................................................................................................2 Invoeringsstrategie ....................................................................................4 Omgevingsvisie .........................................................................................6 Omgevingsplan..........................................................................................8 Digitaal Stelsel Omgevingswet – VHL ..........................................................10 Organisatie en bedrijfsvoering....................................................................12 Financiële aspecten ..................................................................................14 Bestuur...................................................................................................16 Bijlagen .................................................................................................0

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 1

Inleiding Op 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet bundelt en moderniseert in één wet alle wetten voor de fysieke leefomgeving. Met deze wet en de uitwerking in Vijfheerenlanden komt er meer ruimte om lokale initiatieven mogelijk te maken en oplossingen op maat te creëren. Hiervoor gaan we integraler werken en afwegen, beter samenwerken met andere overheden en neemt participatie bij beleid en bij initiatieven een belangrijker plaats in. De gemeente zorgt daarbij voor heldere en toegankelijke informatie voor burgers en bedrijven.

Wetten veranderen en de lokale regels en beleidsstukken moeten aangepast worden aan de (bedoeling van de) Omgevingswet. Daarom maken we een Omgevingsvisie en een Omgevingsplan waarmee we resp. de kaders voor beleid en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving en de regels voor burgers en bedrijven vastleggen. We passen onze ICT aan om met de nieuwe landelijke systemen in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) te kunnen communiceren, en vullen ons deel met (nieuwe!) informatie. We oefenen met nieuwe werkwijzen, om burgers en bedrijven te helpen hun weg te vinden, en om hun initiatieven mogelijk te maken. Tegelijkertijd bewaken we veiligheid en gezondheid, beschermen natuur en proberen we gemeenschapswaarden tot hun recht te laten komen. Kwetsbaarheden beperken, kansen benutten.

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 2

De implementatie van de nieuwe Omgevingswet is daarmee een veelzijdige opgave. Regels vernieuwen om anders te kunnen werken, veel meer functionaliteit in het DSO, om burgers inzichtelijker informatie te geven en om beter samen te kunnen werken met andere overheden. Nieuwe processen, en andere afwegingen. Kleinere stappen bij aanvang, grote ambities voor de lange termijn. Andere vaardigheden, meer maatschappelijke sturing in het ruimtelijk domein. We werken aan al deze aspecten, waarbij sommige zaken hard gekoppeld zijn aan de invoeringsdatum Omgevingswet, 1 januari 2022. Voor andere kennen we een ruimte overgangstermijn (december 2029), waarmee ook gezegd is dat veel veranderingen pas in de loop van de komende 5 tot 10 jaar uitgewerkt worden. We maken op 1 januari aanstaande een ‘sprong’, maar er nog veel te doen daarna. Dit Plan van Aanpak is een actualisering van het plan van april 2019. Toen was nog teveel onduidelijk, nu zijn we over de hele breedte van het programma invoering een stuk concreter. We hebben de meeste stappen helder, en de tijd en het geld dat daarmee gemoeid is. In ieder geval voor dit en volgend jaar. We kijken wel verder, maar hebben dat nog niet gepland. In het eerste hoofdstuk wordt de invoeringsstrategie besproken, en de relatie gelegd met de ontwikkelingen en ambitie van Vijfheerenlanden.

We gaan daarna in op de projecten Omgevingsvisie, het Omgevingsplan en het digitaal stelsel Omgevingswet voor Vijfheerenlanden. Tenslotte gaan we in op een groot aantal organisatorische aspecten, van opleiding tot structurele effecten op uitvoering. Deze actualisering wordt aangevuld met een blik op de kosten van het programma en de aanvullende budgetbehoefte. Een laatste hoofdstuk gaat in op de bestuurlijke betrokkenheid, die van de gemeenteraad in het bijzonder. En nog dit, weer uitstel? Op het moment van schrijven wordt het gesprek over de definitieve invoeringsdatum nog eens gevoerd. Er zijn geluiden dat uitstel met een half jaar toch nog gewenst of zelfs nodig is. Dit geactualiseerde plan loopt tot en met 2022. Als het moet, zijn we ‘minimaal klaar’ op 1 januari aanstaande. Als het iets later wordt, zijn we beter voorbereid, en wordt de overgangsfase korter. Met andere woorden, een beetje uitstel heeft beperkt effect op het programma invoering Omgevingswet in Vijfheerenlanden.

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 3

Invoeringsstrategie Bij het implementeren van de Omgevingswet kan je snel en veel willen veranderen, of juist een rustige en stap voor stap benadering kiezen. Er moeten dingen vernieuwd worden en de vraag is, met welke ambitie doe je dat. Vijfheerenlanden heeft met de recente fusie speerpunten benoemd op het vlak van participatie en dienstverlening. Er zijn door de noodzaak beleid te harmoniseren een aantal grote beleidsonderwerpen grondig vernieuwd (wonen, economie, duurzaamheid, etc.). Tegelijkertijd zijn al deze onderwerpen nog wel in ontwikkeling. Dit lijkt het niet helemaal het goede moment om daar grote, nieuwe onderwerpen of ambities aan toe te voegen. Met de Omgevingswet wordt niet iets nieuws geregeld, wel op een andere manier. Trefwoorden hierbij zijn: maatwerk, integraal, alle van belang zijnde aspecten, participatie en inzichtelijk1. Daarmee worden een aantal verbeteringen beoogd, die verband houden met maatschappelijke ontwikkelingen (toegenomen mondigheid, meer zeggenschap), met tekortkomingen van het huidige stelsel (toetsing aan regels, sectoraal gedomineerd) en met de mogelijkheden van digitale techniek (toegankelijker regels). Verbeteringen die samenhangen en waarvoor ook langere tijd nodig is (ca. 10 jaar) om ze te realiseren in Vijfheerenlanden.

In 2019 en 2020 zijn het beleid en de verordeningen op veel relevante thema’s geactualiseerd en geharmoniseerd vanwege de gemeentelijke herindeling. Dat gaan we (op korte termijn) niet nog eens overdoen. In het project Omgevingsvisie bijvoorbeeld, worden de ambities van dit beleid wel zoveel mogelijk geïntegreerd in de opgaven voor de fysieke leefomgeving. Dat zal wat nadere keuzen vragen, maar de basis is het actuele beleid dat al bepaald is. Voor participatie zijn de ambities ook bepaald, maar zijn we nog bezig om de uitvoering vorm te geven. Met de Omgevingswet kunnen we juist beter vorm geven aan de participatie in de fysieke leefomgeving. Op deze manier gebruiken we de invoering van de Omgevingswet om ‘wat al is’ beter tot hun recht te laten komen, te versterken en uit te werken. Kortom, zoek de synergie en samenwerking. De omgevingswet vraag ook om het ontwikkelen van een aantal nieuwe kerninstrumenten en aanpassingen aan lokale regels en procedures. We willen daarmee de doelen van de Omgevingswet, de beoogde verbeteringen, in een ons passend tempo realiseren. Dus wel omarmen, omdat ze passen bij de ambities van Vijfheerenlanden,

1 De wetgever heeft ook nog ‘snel’ in de ambities opgenomen, maar de optelsom van een

steeds complexer afweging bij ruimtelijke ontwikkelingen en meer participatie lijken niet direct tot meer snelheid te leiden.

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 4

maar in een tempo dat organisatie en samenleving kunnen volgen. Dat is ook, op geleide van de ambities van de gemeenteraad hierbij.

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 5

Omgevingsvisie De Omgevingsvisie is het kaderstellende document voor beheer en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving in Vijfheerenlanden. In het project Omgevingsvisie zijn de activiteiten opgenomen om te komen tot de eerste Omgevingsvisie van de gemeente Vijfheerenlanden. Er is een plan van aanpak opgesteld dat dient als leidraad voor het proces om te komen tot de integrale Omgevingsvisie met participatie van alle belanghebbenden.

Geactualiseerd plan van aanpak omgevingsvisie.

In de Omgevingsvisies worden het bestaand en nieuw beleid en ontwikkelingen zoveel mogelijk geïntegreerd. Het gaat daarbij om ‘hoger’ beleid (rijk, provincie), het regionale beleid zoals in het IRP/REP opgenomen en ons, eigen, veelal recent geharmoniseerde, VHL beleid. De geïntegreerde opgaven (richting en ambities voor de fysieke leefomgeving) worden door de Raad bepaald. Bij de voorbereiding wordt met collega overheden afgestemd, worden belanghebbenden geconsulteerd en is er een stevig publieks-participatie traject. De raad wordt bij de voorbereiding betrokken, om zo richting te geven aan de inhoud van de Omgevingsvisie en de participatie bij de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie is hiermee de strategische basis voor de ruimtelijke ontwikkeling van Vijfheerenlanden. Het is ook de basis voor de in het Omgevingsplan uit te werken regels. We werken in beide stukken met gebiedstypen (zoals woonwijken, bedrijfsgebieden, agrarisch landschap), om ‘ruimte en beperkingen’ per gebiedstype goed te regelen.

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 6

In het project omgevingsvisie zijn de volgende stappen voorzien: - najaar 2020: Plan van aanpak Omgevingsvisie (RIB 25-08-2020). - najaar-voorjaar 2020-21: Beleidsanalyse en geïntegreerde opgaven - Mei-juni 2021: Bouwstenen notitie, uitgangspunten participatie. Raadsbesluit. - Sept-nov 2021: Participatiefase. - Nov-maart 2021-22: Ontwerp Omgevingsvisie opstellen. - Vanaf april 2022: beeldvorming nieuwe raad, ontwerp Omgevingsvisie vast stellen. - Vanaf zomer 2022: Zienswijze procedure, definitieve Omgevingsvisie vaststellen

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 7

Omgevingsplan In het Omgevingsplan worden alle, de burger en bedrijf bindende regels opgenomen in het fysieke domein. Het is de opvolger van het bestemmingsplan, en omvat daarnaast de op het fysiek domein betrekking hebbende regels die nu in verordeningen zijn opgenomen. Ook veel gedecentraliseerde rijksregels2 (de zgn. bruidsschat) komen in het Omgevingsplan terecht. Voor het project Omgevingsplan is een transitieplan gemaakt. We onderscheiden daarbij de voorbereiding enerzijds en het omzetten van de bestemmingsplannen naar het Omgevingsplan voor het hele grondgebied van Vijfheerenlanden, anderzijds. De wetgever heeft ons tot 31 december 2029 gegeven om voor ons hele grondgebied een Omgevingsplan te maken volgens de eisen van de Omgevingswet. We beginnen op 1 januari 2022 met het Tijdelijk OmgevingsPlan (TOP), dat we gebied voor gebied vervangen door (deelgebied) Omgevingsplan. Het tijdelijk Omgevingsplan TOP bestaat (overgangswetgeving) uit de bestemmingsplannen, de bruidsschat en een aantal verordeningen. Op deze manier kunnen we na 1 januari 2022 de Omgevingswet uitvoeren, ook met onze ‘oude lokale regels’. We zorgen dat het TOP raadpleegbaar is, de regels hiervan bij elkaar staan, dat de

Per 1-1-2022 Tijdelijk Omgevingsplan (van rechtswege)

medewerkers opgeleid worden en ondersteund bij het gebruik van

Bruidsschat

het TOP. In afstemming met de

Verordeningen BestemmingsGeur plannen

Odru geven we uitvoering aan de

Hemelwater

APV en andere verordeningen fys. leef omg.

Ergoed

gedecentraliseerde milieuregels. Met de Omgevingswet moeten er nieuwe afspraken gemaakt worden over de samenwerking tussen college en raad bij wijzigingen van het Omgevingsplan (hoeveel mandaat of ruimte krijgt het college om af te wijken). Ook moet bepaald worden voor welke afwijkingen de initiatiefnemer verplichte is participatie gelegenheid te geven. Hiervoor worden voorstellen ontwikkeld.

2 Onderdeel van de Omgevingswet traject is het decentraliseren van veel milieu- en een

aantal bouwregels. Die komen, met een zekere beleidsvrijheid, onder beheer bij gemeenten.

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 8

We moeten een aantal op de uitvoering gerichte verordeningen en voorzieningen aanpassen aan de Omgevingswet. De verordening VTH kwaliteit, de welstandscommissie wordt ‘gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit’ en krijgt een opnieuw geformuleerde opdracht. We werken het participatiebeleid uit (in regels van het Omgevingsplan en in praktische zin). We bereiden het Omgevingsplan voor door een zogenaamd lokaal casco van het Omgevingsplan te maken. Hierin zetten we zoveel mogelijk van de regels van het Omgevingsplan, zonder ze aan gebieden of objecten te koppelen. We maken gebruik van de gebiedstypen uit de Omgevingsvisie en werken de kaders van de visie uit in concrete regels. We betrekken de Raad bij deze reguleringskeuzes, en, als dat gewenst is, organiseren ook participatie daarbij. We werken een aanpak uit voor het gebiedsgewijs omzetten van de bestemmingsplannen naar het Omgevingsplan. Omdat de huidige bestemmingsplannen nogal verouderd zijn, is dit een intensief proces, dat begint met een inventarisatie van de situatie en ontwikkelingen in ieder gebied. We brengen ‘de regels naar de kaart’, formuleren zonodig overgangsbepalingen, passen aan en vullen aan waar nodig, om op die manier per gebied en voor heel Vijfheerenlanden tot een goed

APV en verordeningen

werkbaar Omgevingsplan te komen. De

Tijdelijk omgevingsplan

regels moeten veiligheid en gezondheid waarborgen, ongewenste activiteiten of

omgevingsplan Vijfheerenlanden

ontwikkelingen keren, en tegelijkertijd de nodige ruimte aan initiatieven

Lokaal casco Omgevingsplan

geven, getoetst aan de ruimtelijke en maatschappelijke wenselijkheid. De belangrijkste stappen zijn: - voorjaar 2021: Transitieplan Omgevingsplan (vastgest. B&W 4-5-2022, RIB mei ’21). - najaar 2021: Delegatieregeling en participatieverplichtingen (Raadsbesluit) - november 2021: Beleidsregels ‘werken met het TOP’ Collegebesluit. - 1-1-2022: TOP beschikbaar - mei- 2021 - april 2022: (Bouwen aan) casco Omgevingsplan - maart 2022: Plan van aanpak Omzetting BP’s naar Omgevingsplan. - vanaf april 2022: 1e en verdere (deelgebied) Omgevinsgplan

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 9

Digitaal Stelsel Omgevingswet – VHL Bij de voorbereiding van de Omgevingswet was de ontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) een geregeld terugkerende bron van zorg. De ambities bij deze digitale voorziening zijn hoog, en het heeft inderdaad wat meer tijd en moeite gekost om dit technisch voor elkaar te krijgen. In het DSO ligt de sleutel naar het toegankelijker maken van de informatie. Dit is voor het publiek en voor de professionele gebruiker. Daarnaast ondersteunt het DSO de samenwerking tussen de (overheids)ketenpartners bij vergunningverlening- en toezichts en handhavings (VTH)taken.

De rol van het digitaal stelsel bij de Omgevingswet is groot.

Er zijn aanhoudende berichten over problemen in de ICT. Deze problemen zitten op dit moment vooral in het landelijke deel. Het draait daarbij (bijvoorbeeld) om de volgende ambitie of opgave: Zorg dat in 1 systeem alle regels van rijk, provincie, waterschappen en gemeenten ontsloten worden, door deze regels te koppelen aan iedere willekeurige locatie in Nederland, en activiteit-gericht te ontsluiten. Technisch lukt dat inmiddels heel aardig, voor de rijksregels, ook de te decentraliseren. Maar, hoe meer partijen, meer regels, activiteitgericht ontsloten, hoe beter het wordt, en ook complexer. Hoewel we lokaal (in de software, functionaliteit en inhoud die wij moeten leveren) ook nog wel ons deel aan probleempjes zullen krijgen, en ‘hard moeten werken om goed aan te sluiten’, lijken de kritische processen toch vooral in het landelijk deel te zitten. En zijn we hier afhankelijk van de inschatting die Rijk, VNG en grote gemeenten maken over het moment dat we start kunnen. In Vijfheerenlanden moeten onze software systemen voor het maken van het omgevingsplan (voorheen, bestemmingplannen) en voor de VTH taken vernieuwd worden om op het DSO te kunnen aansluiten. Daarnaast hebben we software nodig voor het kunnen maken en gebruiken van direct toepasbare regels en automatische verwijzing naar behandeldiensten zoals de Odru.

We hebben deze systemen aangeschaft of geselecteerd, en gaan die in het verdere verloop van dit jaar in gebruik nemen. Daarvoor moeten ze ingericht worden, moeten er onze Omgevingswet processen in worden gezet, gaan we oefenen en ‘vullen’. Ook moeten de koppelingen met zowel het (landelijk deel van het) DSO als met onze lokale systemen gemaakt worden. We bereiden dit o.a. voor door de Omgevingswet-werkprocessen goed in kaart te brengen. Efficiëntie in afhandeling, deugdelijke vastlegging, goede communicatie met

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 10

aanvragers en andere belanghebbenden, ondersteuning van de samenwerking met ketenpartners zijn eisen daarbij. Testen, opleiden en oefenen zijn nodig om ons het grote aantal veranderingen eigen te maken. Thuis te worden in de samenhang. Ook moeten we het beheer van het DSO-VHL goed hierop inrichten. Hieromtrent zijn er vele kleine en grotere acties nodig. Het uitfaseren van de oude systemen, archiveren, migreren van data, het vullen met nieuwe gegevens etc. De belangrijkste stappen: - 2020 - mei 2021 Selectie, aanschaf en installatie lokale software - april- september 2021: Procesinventarisatie en documentatie - jan - dec 2021: inrichten en proefdraaien. Koppelingen met DSO-LV. - vanaf najaar 2021: vullen van de systemen. Opleiden en oefenen.

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 11

Organisatie en bedrijfsvoering De Omgevingswet grijpt op veel terreinen van de organisatie in. In dit hoofdstuk worden de belangrijkste kort beschreven. Het gaat om personele en financiële zaken, over processen en samenwerking met ketenpartners, dienstverlening en Anders Werken. Om goed uitvoering te kunnen geven aan de Omgevingswet moeten onze werkprocessen en onze samenwerking aangepast worden aan de eisen en intenties van de Omgevingswet. Samenwerking is hier breed op te vatten: intern tussen collega’s en teams. Met ketenpartners buitende organisatie en met initiatiefnemers en andere belanghebbenden. Dit zijn soms beperkte aanpassingen, nieuwe facetten bij een bestaand proces (bv, toetsing of begeleiding van participatie vergunning aanvragen). Nieuwe afstemmings voorzieningen (omgevingstafel, samenwerkingsfunctionaliteit), of doorontwikkeling van bestaande ambities (dienstverlening, communicatie met de klant). Ook vraagt de WKB (wet private kwaliteitsborging) om aanpassing van werkprocessen. We werken een aanpak uit waarbij alle direct betrokken medewerkers meebouwen aan de nieuwe processen en zich zo ook voorbereiden. We maken een opleidingsplan en voeren dat uit. Hierin is aandacht voor kennis en vaardigheden, en ook voor het (gewenste) gedrag bij de uitvoering van de Omgevingswet.

We hebben een communicatieplan ter ondersteuning van de interne en externe communicatie en voeren dit uit. We maken een analyse van de (verwachte) bedrijfsvoering onder de Omgevingswet, om een goed inzicht te krijgen in de structurele kosten van die uitvoering. Dit verwerken we in de onderbouwing van de leges. Werkprocessen en bedrijfsvoering kunnen aanleiding zijn om een aantal functies aan te passen of nieuwe toe te voegen. Individuele ontwikkelbehoefte kan dit versterken. Wellicht zijn (beperkte) aanpassingen in de organisatie gewenst. We beoordelen dit. We vernieuwen de dienstverlening om goed gebruik te kunnen gaan maken van de mogelijkheden van het DSO, om burgers en bedrijven daarbij te ondersteunen. We zoeken daarbij verbetering in de communicatie met ‘de klant’ (initiatiefnemers, andere belanghebbenden) om daarmee ook in te spelen op hogere verwachtingen hieromtrent. Door de Omgevingswet passen we onze samenwerking met keten en netwerkpartners aan. Dat gaat om omgevingstafels en advies trajecten bij complexere aanvragen, bij handhaving waarbij er meerdere bevoegde gezagen of uitvoeringspartners zijn en om de

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 12

bestuurlijke vastlegging van de nieuwe afspraken daarbij. Het gaat hierbij bv. om de provincie, de VRU, de Odru en de waterschappen. De DVO met de Odru moet ook aangepast worden aan de Omgevingswet en de nieuwe taken.

Voor veel van deze stappen zijn voorbereidingen getroffen in 2020. Ze worden veelal in 2021 concreet gemaakt en rond de invoering afgerond. Een aantal activiteiten zullen in 2022 nog vervolg krijgen of uitwerking behoeven. Soms moet er eerst ervaring opgedaan worden om concrete afspraken te kunnen maken (bv. financiering nieuwe taken bij de Odru), of zullen we in 2022 en verder ‘door ontwikkelen’ om aan de doelen en de bedoeling van de Omgevingswet beter inhoud te geven.

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 13

Financiële aspecten Deze actualisering is gebaseerd op een uitgebreide planning van activiteiten in de voorbereiding op de Omgevingswet. Minimale vereisten, zoals door de VNG aangereikt, de lokale invoeringsstrategie en wensen, onze eigen werkwijzen en aanpak etc. hebben deze planning inhoud gegeven. Het is ook een voortschrijdend document, dat van tijd tot tijd wordt aangepast aan de ontwikkeling van het programma. De programmaplanning geeft ook inzicht in de tijd en het geld dat gemoeid is met de invoering. Samengevat gaat het, voor geheel 2021 en 2022 om het volgende beeld:

Totalen uren á 85,- per uur Totaal in € (afgerond)

a

m ro gr am

Bu d

Euro

uren

Euro

4190 1966 2660 1410 1395

95.000 180.000 245.000 39.000 165.000

500 700 500 700 700

11621

724.000

3100

1.700.000

118000

ge tP

Ca pa c it ei t

uren

ge tb Bu d

es ch i

a

m Pr og ra m

ar kb a

hi k be sc

Euro

dg et in v

Ca pa c ic ite it

uren A Programma en bestuur B Omgevingsvisie C Omgevingsplan D&E VTH en DV F DSO

bu

Ca pa c it ei t

In

vo

oe rin

g

er in

g

ba ar

Financien

150.000 75000

3690 1266 2160 710 695

-23.000 180.000 245.000 -111.000 90.000

343000

8521

381000

600.000

€ 1.100.000

De middelste twee kolommen (blauw) drukken uit op welke capaciteit en budgetten ‘uit de lijn’ een beroep wordt gedaan. Opleidingsbudgetten bv, zullen nu voor de Omgevingswet gebruikt worden, en niet voor andere vakgerichte opleiding. Voor 2021 en 2022 is aan uren en budget (omgerekend naar euro’s) ca. 1,7 M€ nodig (het totaal van de gele kolommen), waarvan ca. €600.000 in de lijn gevonden kan worden (blauwe kolommen). Voor het programma is dan naast de inzet uit de lijn, €1,1 miljoen nodig. Dit is een bedrag dat zich goed verhoudt tot de invoeringskosten in gemeenten van vergelijkbare omvang (onderkant bandbreedte). Voor de invoering van de Omgevingswet in Vijfheerenlanden is in 2019, op basis van een globale raming €900.000 (periode 2019-2021) beschikbaar gesteld. Voor 2021 is daarvan nog €560.000 beschikbaar. De kosten zijn hoger dan tot nu toe begroot, vooral omdat er nu veel meer inzicht is in de inspanningen en uitgaven die nodig zijn. Daarnaast speelt, dat de langere duur van het invoeringsprogramma kostenverhogend werkt (maar, je komt ook verder).

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 14

Voor het programma invoering in 2021 en met name 2022 is een extra budget van ca. €540.000 nodig. Het voorstel is om de dekking daarvoor binnen de begroting te zoeken en in de hogere dan begrote inkomsten uit bouwleges. De bouwproductie in VHL is zo hoog, dat er een aanzienlijke meer inkomst uit bouwleges was en is te verwachten. Het gaat om incidentele meer inkomsten, die nu bv. ook gebruikt worden om extra capaciteit op de hiermee verbonden taken in te zetten, maar waar naar verwachting nog incidentele, budgettaire ruimte in gevonden kan worden voor het invoeringsprogramma Omgevingswet. De invoering van de Omgevingswet heeft ook structurele financiële effecten. De veronderstelling van het rijk hierbij is, dat de incidentele kosten van invoering op een redelijke termijn terug verdiend kunnen worden door goedkopere uitvoering. In het programma invoering in Vijfheerenlanden maken we ook analyses om de structurele kosten en baten ontwikkeling goed te kunnen inschatten. Vooralsnog rekenen we niet op (grote) besparingen. Wel zien we een relatief grote kostenposten met een semistructureel karakter, het omzetten van onze bestemmingsplannen naar het omgevingsplan. Dit vraag in de periode 2022 - 2029 ca. €200.000 per jaar extra (grove raming, nadere onderbouwing is onderdeel van het project omgevingsplan).

De aanleiding hiervoor is de Omgevingswet, maar de kosten zijn ook hoog vanwege achterstallig onderhoud aan onze bestemmingsplannen.

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 15

Bestuur Een rode draad in het programma invoering Omgevingswet is de bestuurlijke sturing bij en besluitvorming over essentiele onderdelen van de Omgevingswet. De omgevingsvisie en het omgevingsplan, de belangrijkste lokale kerninstrumenten van de Omgevingswet, zijn hierbij leidend. Daarnaast zijn er besluiten die tijdig door de raad moeten worden genomen maar die politiek of bestuurlijk minder zwaar zijn. Het college heeft zijn eigen verantwoordelijkheden bij de organisatie en uitvoering van het programma en de projecten hierbinnen, in de inhoudelijke sturing en bij de voorbereiding van de raadsbesluiten. De omgevingsvisie komt meerdere keren langs. In voorbereidende zin en om richting te geven aan de participatiefase. Daarna, om het ontwerp vast te stellen en, na verwerking van de inspraak op het ontwerp, de definitieve versie. Het omgevingsplan is een uitwerking van de omgevingsvisie, maar heeft zijn keuzeelementen die de aandacht van de raad vragen. Het gaat (bv.) om de zgn. reguleringskeuzen, meer of minder regels, of anders reguleren, waaraan we bij de uitwerking van het omgevingsplan verder uitwerking gaan geven. Een laatste punt van afstemming en besluitvorming gaat over de samenwerking tussen college en raad bij ruimtelijke planontwikkeling. Welke ruimte geeft de raad het college om (bv.

binnen de kaders van de omgevingsvisie) plannen voor te bereiden, te ontwikkelen of er over te besluiten. Welke participatie is daarbij gewenst of vereist. In afstemming met de raad en haar griffie, spelen we zo goed mogelijk in op de behoeften van de raad, en borgen we dat de belangrijkste zaken tijdig en goed afgewogen tot besluitvorming kunnen komen. In bijlage twee is een schema opgenomen dat op dit moment als uitgangspunt daarbij wordt genomen.

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet 16

Bijlagen 1 Invoering Omgevingswet in schema’s.

Programma Omgevingswet VHL o.b.v. Instrumenten Omgevingswet Zonodig uitwerken in

Groene rand: Kaderstelling Verordenend: Raad

Omgevingsprogramma’s

Bruine Rand Bevoegdheid college (meestal)

Beleid Participatie

Omgevingsvisie

Uitwerking

Omgevingsplan

Inbreng Raad

Meer-jaarlijks actualiseren

Digitaal Stelsel Ow

aanvragen

Permanent onderhouden

Omgevingsvergunning

Toezicht en Handhaving Omgevingswet

Hogere regelgeving (directe werking, of via Omgevingsplan)

Uitvoering VHL (systemen, processen, opleiden, samenwerken, dienstverlenen, etc.)

Ontsluiten informatie

Keuzen en ambities Omgevingswet VHL

Bijlage 2, raadsbetrokkenheid 20

21

feb mrt apr mei juni sep okt nov dec 22

feb mrt apr mei juni sep okt nov dec 23

feb mrt apr mei juni

1. Omgevingsvisie Plan van aanpak Beleidsanalyse en integratie Bouwstenen nota Participatie fase/uitkomst Ontwerp Omgevingsvisie Omgevingsvisie

juni

2. Omgevingsplan

(nader te plannen in Plan van aanpak)

Transitieplan/Plan van aanpak Regulerings-keuzen Samenw. Coll Raad/mandaat Gem. Adv. Cie. (vh. Welstand) Omgevingsplan, casco 1e deel OmgPlan

3. Organisatie Actual.progr Inv Ow Bedrijfsvoeringsaspecten Ow Leges cf. Ow Participatie bij Ow--> niet apart VTH beleid Ow Nog te plannen

4/5 25/5 10/6 Rd

4/5

Rd

Rd

Rd

Rd

Rd

Col

Coll

Rd Coll

Rd

Rd

Rd

Rd

Rd Rd

Rd

Rd

Rd

Rd Rd

Rd

<of>

Rd

Rd

Rd

Rd

Rd

(nader te plannen in actualisatie Plan van aanpak, afhankelijk van def. moment invoering) Rd

Coll

Rd

Rd

Rd

Rd

Rd

Ter kennisname Beeldvorming Oordeelsvorming Besluitvorming

Actualisering Plan van Aanpak Invoering Omgevingswet

1