2. (AZ) Jaarplan 2021 Rekenkamer.pdf

JAARPLAN 2021

Rekenkamer Karin van den Berg Voorzitter Leden: Nihal Guduk Collin Hoogeveen Rob Paulussen Jolanda Versteegh (plv. Voorzitter)

Voorwoord

In juli 2020 zijn we gestart als Rekenkamer Vijfheerenlanden. Graag bieden wij u ons Jaarplan 2021 aan. Het jaarplan is een jaarlijks plan waarin de Rekenkamer de geplande activiteiten en onderzoeken in aankondigt. Dit jaarplan en de daarin opgenomen onderzoeken voor 2021 is tot stand gekomen door raadsvergaderingen te volgen, een rondje langs de fracties te maken en door nieuwsberichten bij te houden. De Rekenkamer is bevoegd binnen een aan haar bij de begroting beschikbaar gesteld budget uitgaven te doen ten behoeve van de uitvoering van haar taken en stelt jaarlijks rond de jaarwisseling een jaarplan met onderzoeksprogramma vast en consulteert voorafgaand de raad over de onderzoekskeuze. Veel leesplezier!

Karin van den Berg Voorzitter

Pagina 1

Inhoud 1.

Inleiding...................................................................................................................................................... 3

2.

De Rekenkamer als professioneel onderzoeksinstrument ........................................................................ 3

3.

Samenstelling Rekenkamer ........................................................................................................................ 4

4.

Middelen van de Rekenkamer ................................................................................................................... 4

5.

Onderzoeksprogramma 2021 .................................................................................................................... 4

Bijlage 1: Groslijst onderzoeksonderwerpen ...................................................................................................... 7

Pagina 2

1. Inleiding De gemeente Vijfheerenlanden heeft in juli de voorzitter en leden van de nieuwe Rekenkamer geïnstalleerd. De Rekenkamer is dezelfde maand gestart. De Rekenkamer bestaat uit 4 externe leden en een voorzitter. De administratieve ondersteuning wordt geleverd door de griffie. De Rekenkamer vindt zijn juridische grondslag in de Gemeentewet. In het kader van de dualisering is daarin opgenomen dat gemeenten een rekenkamer of rekenkamerfunctie moeten instellen. De rekenkamer(functie) onderzoekt de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde bestuur. In dit kader heeft de gemeenteraad een verordening vastgesteld en een Rekenkamer ingesteld. De rekenkamer verantwoordt de baten en lasten van het vorig begrotingsjaar in het jaarverslag aan de raad, als bedoeld in artikel 185, derde lid gemeentewet. De rekenkamer stelt een reglement van orde vast voor haar vergaderingen en overige werkzaamheden. Zij zendt het reglement na vaststelling ter kennisname aan de raad. De Rekenkamer stelt een onderzoeksplan vast. Het onderzoeksplan bevat alle suggesties voor onderzoek van de Rekenkamer. De suggesties kunnen afkomstig zijn van de Rekenkamer zelf, van de raad en van burgers. Het plan maakt duidelijke welke onderwerpen uiteindelijk voor onderzoek in aanmerking komen en hoe deze keuze tot stand is gekomen.

2. De Rekenkamer als professioneel onderzoeksinstrument De Rekenkamer voert onderzoeken uit naar de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde beleid en bestuur. Met deze onderzoeken ondersteunt de Rekenkamer raadsleden in hun kaderstellende en controlerende taak. De Rekenkamer staat voor onafhankelijkheid en professionaliteit met oog voor de behoeften van de Raad. Dit komt onder meer tot uitdrukking in de samenstelling van de Rekenkamer, die volledig uit externe leden bestaat. Verder staan we voor een gedegen wijze van onderzoek en voor een juiste presentaties van de conclusies en gerichte aanbevelingen voor de gemeenteraad. We hebben hiervoor een onderzoeksprotocol vastgesteld. (Als bijlage bij dit plan bijgevoegd.) Verder hoort daarbij een houding die blijk geeft van politieke en bestuurlijke sensitiviteit en een goede communicatie met de Raad. Het onderzoeksprogramma weerspiegelt onze drijfveer om binnen het budget te komen tot een optimale ondersteuning van de kaderstellende en controlerende taak van de gemeenteraad.

Pagina 3

3. Samenstelling Rekenkamer De rekenkamer is samengesteld uit de volgende leden: Voorzitter : K. van den Berg Externe leden :

C. Hoogeveen N. Guduk R. Paulussen J. Versteegh (plv. voorzitter)

4. Middelen van de Rekenkamer De Rekenkamer draagt zorg voor het uitvoeren verzorgt de planning en de begeleiding van onderzoeken. Voor het uitvoeren van onderzoeken wordt naast eigen onderzoekinzet ook indien expertise niet aanwezig extern ingehuurd vanuit het budget van de Rekenkamer. Voor 2021 heeft de RKC de beschikking over een budget van € 55.000. Het budget wordt ingezet voor onderzoek, de vergoedingen voor de leden, communicatie en lidmaatschap van de NVRR.

5. Onderzoeksprogramma 2021 De Rekenkamer is gestart met het inventariseren en ophalen van mogelijke onderzoeksonderwerpen. We hebben bijna alle fracties gesproken en ook schriftelijk onderzoeksonderwerpen aangeboden gekregen. Op basis hiervan en aangevuld met eigen onderzoeksonderwerpen heeft de Rekenkamer een selectie gemaakt van potentieel uit te voeren onderzoeken. De groslijst is als bijlage bijgevoegd. Die selectie hebben we vertaald naar een programma voor het komend jaar. De overige onderwerpen staan op een groslijst die we bijhouden. De Rekenkamer hanteert een aantal criteria op basis waarvan ze bekijkt of een onderzoeksuggestie uiteindelijk tot een onderzoek kan leiden. Deze criteria zijn opgenomen in het onderzoeksprotocol. Het onderzoeksprotocol is separaat als bijlage bijgevoegd. Op basis van deze criteria een keuze gemaakt waarbij ook nog rekening houden met het beschikbare budget. Ten aanzien van de daadwerkelijk te onderzoeken onderwerpen geldt dat, voordat met het onderzoek kan worden begonnen, eerst de onderzoeksopzet moet worden vastgesteld. Hiervoor verricht de Rekenkamer een vooronderzoek door het bestuderen van relevante documenten. Ook kunnen in deze fase eventueel al oriënterende gesprekken met sleutelpersonen gevoerd worden. Een onderzoeksopzet bevat minimaal de volgende onderdelen:

Pagina 4

a) Aanleiding en achtergronden van de onderzoeksvraag b) Doel van het onderzoek c) Centrale vraagstelling en deelvragen d) Globale onderzoeksopzet: keuze van onderzoeksinstrumenten e) Organisatie: tijdpad, inhuur externe expertise en kosten. f) Wijze van rapporteren Elke definitieve onderzoeksopzet, voorzien van de mededeling wie het onderzoek zal gaan uitvoeren, zal ter kennis van raad, college en gemeentesecretaris worden gebracht. De Rekenkamer heeft voor het jaarplan 2021 onderwerpen gekozen die aansluiten bij de vraag van de raad (aangedragen vanuit het rondje langs de fracties). Verder houdt de Rekenkamer ruimte voor tussentijdse verzoeken van de raad. Voor 2021 stellen we de volgende onderzoeken voor: 1. Digitale Dienstverlening Planning afronding april 2021 U bent reeds geïnformeerd over de start van dit onderzoek. In het bestuursakkoord 2019-2022 is de ambitie uitgesproken om “bij de tijd” te zijn met digitale dienstverlening in Vijfheerenlanden. De gemeente wil investeren in de digitalisering van de dienstverlening en hiervoor is bijna € 1 miljoen extra gereserveerd. Het streven is om de ‘de basis op orde’ te krijgen, in de zin dat de gemeente wat betreft digitale dienstverlening wil leveren wat de inwoners en bedrijven redelijkerwijs mogen verwachten. In de programmabegroting 2020 is deze ambitie nader uitgewerkt.

De gemeente Vijfheerenlanden zegt daarin ‘de eerste overheid’ te willen zijn waar inwoners terecht kunnen. Fysiek bij één van drie balies in Leerdam, Meerkerk of Vianen, maar ook telefonisch en digitaal via de website of met emailcontact. De verwachting is dat het belang van uitgebreide en voor alle inwoners goed toegankelijke digitale dienstverlening alleen maar verder zal toenemen. De Rekenkamer Vijfheerenlanden wil onderzoek doen naar de digitale dienstverlening. De Rekenkamer wil dit onderzoek doen een beeld te krijgen van de ontwikkeling, omvang en kwaliteit van de digitale dienstverlening én het perspectief van burgers, maatschappelijke instellingen en bedrijven hierop. 2. Wonen in Vijfheerenlanden Planning afronding september 2021 De algemene vraag die we benoemen is: Hoe staat het woonbeleid ervoor en wat gebeurt er in Vijfheerenlanden om de match tussen vraag en aanbod goed op elkaar te laten aansluiten? Verder wordt kort gemeld dat het woonbeleid meerdere thema’s raakt, en dat

Pagina 5

de vraagstelling van het onderzoek nader zal worden bepaald op basis van een nadere verkenning. Binnen de geformuleerde onderzoek brengt de rekenkamer een nadrukkelijke afbakening aan, door te kiezen voor een focus op één of twee doelgroepen. We kiezen voor één of twee van de volgende doelgroepen, die in de beleidsstukken én in recente discussies in de raad veel aan de orde komen: 1.

Starters:

Het onderzoek richt zich op alle typen starters, ongeacht leeftijd, inkomen en huishoudenssamenstelling, op de huur- en koopmarkt en op alle mogelijke beleidsinstrumenten. Uit vooronderzoek blijkt dat de woningmarkt is op dit moment wel moeilijk voor starters, zowel qua koop als huur. 2. Ouderen: hoe ziet de doelgroep eruit en uit vooronderzoek blijkt een behoefte aan zgn. nultredenwoningen (seniorenwoningen) en levensloopbestendige woningen. 3. Onderzoek gelden Zorg en Welzijn Planning afronding december 2021 Heeft de gemeente waarborgen ingebouwd om te zorgen dat de gemeentelijke uitgaven die zijn bedoeld voor zorg en welzijn van de inwoners van Vijfheerenlanden, hier ook daadwerkelijk aan ten goede komen. Dit gezien recente informatie in de media over onder andere zorgaanbieders met riante winstcijfers en bestuurders met te hoge salarissen.

6. Signaleringsfunctie en Communicatie De rekenkamer heeft het voornemen om informatie die van belang is voor de raad zoveel mogelijk ook met de raad te delen. Het kan hier gaan over onderwerpen die we onderzoeken, landelijke bronnen met relevante informatie, berichtgeving van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers & Rekenkamercommissies. Ook informeert de Rekenkamer over onderzoek van andere instanties die van belang van de raad zijn. We doen dit middels berichtgeving in Raadsbreed. Verder willen we de communicatie met de raad actief voeren en zullen hier nadere invulling aan gaan geven door middelen van het rondje fracties (jaarlijks), gebruik maken van VHL-plein, het bezoeken van raadsvergaderingen en ingaan op verzoeken, initiatieven vanuit de gemeenteraad.

Pagina 6

Bijlage 1: Groslijst onderzoeksonderwerpen Gezien de landelijke ontwikkelingen die de gemeente raken: •

De implementatie van de omgevingswet (en de rol van de gemeenteraad hierin)

•

Energietransitie (hoe ver is de gemeente hiermee en wat is de rol van de gemeenteraad)

•

Duurzaamheid (bv I. rol en invloed van de gemeenteraad of II. stand van zaken duurzaamheidprestaties

•

Sociaal Domein (zorgfraude WMO en Jeugd, effectiviteit, transitie naar transformatie, sociale wijkteams functioneren, preventie en vroeg signalering)

•

Intergemeentelijke samenwerking (en invloed hierop van raad)

•

Onderwijs / jongeren in de knel door corona

•

Coronamaatregelen (effecten gemeenten, kosten, legitimatie en rol raad)

•

Zorg & onderwijs (er komt steeds meer op het onderwijs af m.b.t. zorg)

•

Veiligheidsbeleid/Ondermijning

•

Gelden voor zorg en welzijn

Gezien de (actuele) ontwikkelingen binnen Vijfheerenlanden: •

Onderzoek naar scenario's nieuwe gemeentekantoor (rol van de gemeenteraad)

•

Begroting op orde.

•

Beleidsnota reserves en voorzieningen 2020-2024

•

Verkeersveiligheid rondom scholen

•

Informatie veiligheid

•

Woningbouwopgave, effectiviteit voor eigen inwoners/starters

•

Wat is de invloedsfeer van de Intergemeentelijke samenwerking U10 (samenwerking op gebied van leefomgeving en economie) en U16 (samenwerking op gebied energietransitie), en hoe is de gemeenteraad hierop aangesloten

•

Huisvestingsbeleid (percentage sociale huur verlagen om de scheefgroei op wonen te verminderen: o.a. taakstelling statushouders werd niet gehaald)

•

Dorpshuizen: exploitatie en subsidies

•

Sociale wijkteams

•

Lokaal-educatieve agenda

•

Onderwijshuisvesting

•

GR'en / intergemeentelijke samenwerking

•

Sportbeleid

•

Regionale Energie strategie en rol raad

Pagina 7

Gezien de herindeling van de gemeente Vijfheerenlanden: •

(Kwaliteit) van de dienstverlening aan de burgers (nulmeting na herindeling); Hoe ervaart burger de dienstverlening. Clientreizen.

•

Klachtafhandeling van burgers, artikel BB . Veel vergelijkbare klachten komen elk jaar terug. Zie onderzoek Rekenkamer Utrecht.

•

De effecten van de herindeling van de gemeente;

•

In hoeverre is het beleid en regelgeving van de voormalige gemeenten geharmoniseerd. Denk bijvoorbeeld aan gemeentelijke belastingen, evenementen vergunningen, parkeren etc.

•

Externe inhuur (in verhouding tot de grootte van de gemeente);

•

Kosten reorganisatie gemeentelijk apparaat

•

Is de gemeente VHL financieel in control

•

Kwaliteit van raadsvoorstellen

•

Burgerparticipatie en rol van de Raad

•

Communicatie

Pagina 8

Pagina 9