19. (RVE) Bijlage: 220113 Reacties en antwoorden Handelingskader stikstof Gebiedstafel-west.pdf

Handelingskader Gebiedstafel van gemeente Vijfheerenlanden Reactie van gemeente Vijfheerenlanden en antwoorden van provincie Utrecht (PU)

Inleiding Als gemeente met veel buitengebied vinden wij het belangrijk bij te dragen aan de maatschappelijke opgaven zoals onder andere het tegengaan van bodemdaling, klimaatadaptatie en transitie van de landbouw. Omdat onze gemeente drie Natura 2000 binnen haar grenzen heeft, onderschrijven we het belang van het in stand houden van deze gebieden. Dat is onder andere vertaald in ons ‘Samenhangend Duurzaamheidbeleid’ waarin de ambitie is opgenomen om in 2030 de stikstof uitstoot binnen de gemeente met 50% terug te brengen ten opzichte van 2019. Daarnaast stellen we een landschapsvisie op waarin de verschillende maatschappelijke opgaven in het buitengebied bij elkaar worden gebracht in een integrale visie. Reactie op handelingskader december 2021 In het aanpakken van die opgaven werken we graag samen met de provincie en we waarderen uw regierol in het oppakken van dit specifieke dossier rond stikstof. Het handelingskader biedt houvast om met elkaar verder te gaan en een gebiedsproces te starten. In aanvulling op concepthandelingskader hebben wij de volgende aanvullende opmerkingen: 

Het instrument ‘initiatief tot oprichten van een regionale grondbank in de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden’ sluit aan bij de in het handelingskader genoemde grondbank van Provincie Utrecht. Wij gaan daarbij uit van regie vanuit het gebied zelf en niet vanuit de provincie. Reactie PU: Op verschillende plekken wordt nagedacht over een grondbank. Provincie Utrecht, gebiedscommissie West, regio, agrariërs zelf. De behoefte aan de mogelijkheid om te ruilen, schuiven, extensiveren wordt breed gedeeld. Een grondbank kan daarbij een rol spelen. Daarbij worden wel verschillende doelen benoemd, met verschillende gedachten over de sturing\verantwoordelijkheden. Dit wordt uitgewerkt in het kader van ‘spoor 3 instrumentenkoffer’, waarbij die onderwerpen ook aandacht krijgen.



De focus van het handelingskader op de blijvers onder agrarische ondernemers met een transitie naar kringlooplandbouw is in lijn met onze (concept) Landschapsvisie. Wij zitten als VHL op dezelfde koers met een samenhangende integrale aanpak.



De grondstrategie en grondinstrumenten zijn hierbij cruciaal. Er wordt door u een (landelijke) stikstofbank en vier provinciale doelenbanken genoemd. Wij horen graag van u op welke wijze de gemeente hierbij betrokken kan worden. Reactie PU: De landelijke stikstofbank is al operationeel, de provinciale doelenbanken worden nog ingericht. Er is vaker gevraagd om betrokkenheid van gemeenten, waterschappen, TBO’s en LTO. Dat krijgt dat ook een vervolg (onderdeel spoor 3 instrumentenkoffer).



In Hoofdstuk 4 (Mijlpalen) is een planning opgenomen die ook in het overdrachtsdossier naar de volgende raad en college (na 16-03-2022) van belang zijn. Hoewel dit onze eigen verantwoordelijkheid is om dit over te dragen, vragen wij ook uw aandacht en inzet hiervoor. Het dossier is ingewikkeld en vraagt tijd en inspanning om nieuwe raads- en collegeleden te introduceren in dit dossier. Reactie PU: Uiteraard kan de taskforce stikstof helpen bij het vullen van het dossier.



U geeft aan in gesprek te zijn met het gebied, maar nog niet met de agrariërs zelf. Wij vragen u daar niet te lang mee te wachten en willen graag betrokken worden bij (het voorbereiden van) die bijeenkomst(en). Daarbij vinden we het belangrijk aan te sluiten op lopende trajecten en gesprekken die er al zijn in het gebied. Reactie PU: In overleg met de landbouwsector hebben we geen keukentafelgesprekken gevoerd in de afgelopen periode. Maar die behoefte ontstaat nu wel. Zoals we eerder hebben besproken in de ambtelijke begeleidingsgroep is er behoefte aan informeren en betrekken. Voor januari staat een webinar op de planning, breed voor de provincie om ieder op gelijke vlieghoogte te krijgen. We willen in februari starten met een gebiedsavond, dus specifiek voor zuidwest of wellicht Zouweboezem. Over vorm, inhoud, werkwijze gaan we het nog hebben nav Plan van Aanpak. Deze wens komt ook nadrukkelijk van de landbouwsector, en staat nog los van keukentafelgesprekken en werkateliers waarbij we de betreffende agrariërs zelf benaderen.



In bijlage 2 over de gebiedsprocessen geeft u aan dat er diverse vormen van agrarisch gebruik voorkomen in het gebied, naast (melk) veehouderij ook fruitteelt op de drogere zandgronden. De invloed van deze bedrijfsvormen op de hoeveelheid stikstof verschilt. Dat vraagt andere maatregelen en andere aanpassingen van bedrijven. Wij vragen u dit onderscheid te maken bij het verder uitwerken van het gebiedsproces. Reactie PU: Dat verdient zeker aandacht.



Ook in bijlage 2 benoemt u een aantal andere opgaven in het gebied waaronder de RES, woningbouw en de A27. U constateert dat er onvoldoende duidelijkheid is over de woningbouwprogrammering voor de komende jaren en de consequenties ten aanzien van stikstof. Met de grote opgave voor woningbouw, die voor een deel ook in de dorpen en steden van Vijfheerenlanden zal landen is niet uit te sluiten dat een toename van woningbouw invloed heeft op de hoeveelheid stikstof. In de uitwerking van het gebiedsproces zal hiervoor voldoende aandacht moeten zijn. U geeft aan dat de A27 geen onderdeel is van de opgave gebiedsproces. Deze snelweg doorsnijdt een van onze Natura 2000 gebieden. Op dit moment is er nog geen zicht op het verminderen van de mobiliteit en het reisgedrag. Het is dus niet uit te sluiten dat in de toekomst de A27 meer zal bijdragen aan de uitstoot van stikstof dan nu het geval is. Dat zal dan direct invloed hebben op onze natura 2000 gebieden. Reactie PU: Woningbouw: Er wordt gewacht op het onderzoek van TAUW. Vanuit stikstof redenerend is de vraag of een mogelijke vraag naar stikstofruimte onderdeel zou moeten zijn van het gebiedsproces.

A27: Vooralsnog is het geen opgave voor het gebiedsproces om mogelijk benodigde ruimte te organiseren (De stikstofproblematiek van de A27 is groter en complexer dan de gemeente VHL). Maar wel de notie dat het niet bijdraagt aan het vertrouwen als er geen actie wordt ondernomen voor een dergelijk project. Er wordt namelijk wel veel gevraagd van de lokale agrariërs. Daarnaast: afstemming\samenwerking met RWS is van belang als het gaat om verwerving van bedrijven\gronden\stikstofruimte en ruimtelijke vraagstukken. Als we een integraal proces nastreven, moet dat ook blijken uit de manier waarop we de A27 integreren in het proces. Zonder dat het daarmee een opgave voor het gebiedsproces wordt. Reactie op aangepast handelingskader januari 2022 Nadat het nieuwe kabinetsbeleid in december 2021 bekend werd heeft de provincie besloten et Handelingskader op een aantal punten aan te passen aan dat nieuwe beleid. Het betreft een aantal aanscherpingen van de bestaande tekst. Wij kunnen ons vinden in die aanpassingen. Hieronder is onze reactie verwoord: -

De in het NPLG voorgestelde werkwijze waarin de provincie de uitvoering van dit belangrijke onderwerp oppakt en er gebiedsgerichte uitwerking plaatsvindt, vinden we een logische werkwijze.

-

We staan achter de door het kabinet voorgestelde versnelling van 2035 naar 2030 voor de te behalen doelen.

-

Om deze doelen te kunnen behalen is het belangrijk meerdere thema’s aan elkaar koppelen en in relatie tot elkaar te bezien (bodem, water, biodiversiteit irt stikstof). We realiseren ons de impact die dat heeft voor het agrarisch gebied en de agrariërs.

-

Langjarige contracten met passende vergoedingen en het stimuleren van nieuwe verdienmodellen moeten onderdeel uit maken van het perspectief voor agrariërs.

-

Betere kaders voor verruiming van vergunningen draagt bij aan het op de juiste manier behalen van de gestelde doelen.

Tot slot Zoals in de inleiding al gezegd spelen er veel maatschappelijke opgaven in de gemeente Vijfheerenlanden. Die onderwerpen worden door de gemeente zelf of in verschillende samenwerkingsverbanden opgepakt. Graag bekijken we samen met de provincie hoe we de onderwerpen van de Gebiedstafel-west aan kunnen laten sluiten op de andere samenwerkingsverbanden waar we ook deel van uitmaken, zodat we in de uitvoering werkzaamheden kunnen koppelen.